Platonis Res publica;

361쪽

TOυτο Oς, παντάπασί γε eΟυκουν, ν δ' ἐγώ, ουτοί γε τοιοιδε γίγνονται δια καὶ πρὶν αρχύειν πρωτον μὲν ἶς αν συνῶσιν η κόλαξιν εαυτων συνόντες καὶ ra ἐτοίμοις υπηρετεῖν, ' ἐάν του τι δέωνται, αυτοὶ ποπεσόντες, πάντα σχηματα τολμῶντες ποιεῖν ς 576

οἰκειοι, διαπραξάμενοι δὲ αλλότριοι; Και σφόδρα γε.'Ε παντὶ ρα τω βίω ζῶσι φίλοι μὲν ουδέποτε υδενι, λει δέ του δεσπόωντες η δουλευοντες αλλω, ἐλευθεριας δὲ και φιλίας ληθους τυραννικη φυσις ἰει ἁγευστος. ΙΠάνυ μὲν ουν. 'Αρ' υν υκ ὀρθῶς αν του τοιούτους απίστους καλοῖμεν; Πῶς δ' υ; Και μην δίκους οἷον τε μάλιστα, εἴπερ ορθῶς Ioεν τοις πρόσθεν ωμολογησαμεν περὶ δικαιοσύνης. οῖόν

ἐστιν

'Aνάγκη, φη διαδεξάμενος το λόγον ὁ Γλαυκων. Iorais' ουν, ην δ' ἐγω, o a φαίνηται πονηρότατος, καὶ ἰθλιωτατος φανησεται; -αι ς ν πλεῖστον χρόνον και μάλιστα τυραννευσγὶ, μάλιστά - ab πλεῖστον χρόνον τοιουτος γεγονως 3 αληθεια τοι δε πολλοῖς πολλὰ και

'Aνάγκη, ἔφη, ταυτα γουν υτως χειν. Ἀλλο τι ουν γ ν δ εγώ, ὁ γε τυραννικος κατα την

362쪽

τυραννουμένην πόλιν ν εἴη ὁμοιότητι, δημοτικος κατὰ δημοκρατουμενην, καὶ οἱ ἄλλο ουτω; Tι μηνῖi Oυκοῖν, τι πόλις προς πόλιν πετῆ και ευδαιμονία,

T ουν ρετὶ τυραννουμ ' πολις προς βασιλευομένην ora το πρῶτον διηλθομεν;

κίστη. Ουκ ἐρησομαι, εἶπον οποτέραν λεγεις δηλον γαρ ὰλλ' ευδαιμονίας τε α και ἰθλιότητος ωσαύτως η ἄλλως κρίνεις; καὶ μ' ἐκπληττώμεθα προ τυν τύραννον εν ἄντα βλέπον - τες, μηδ' ει τινες λίγοι περὶ ἐκεῖνον, ἀλλ' AH χρη λην τh πόλιν σελθόντας θεάσασθαι, καταδύντες εις πασαν καὶ ἰδόντες, ἴτω δόξαν ποφαινώμεθα. Ἀλλ' ρθῶς, φη, προκαλγη και δῆλον παντι τι τυρaν- νουμενης μὲν ου ἔστιν θλιωτέρα, βασιλευομένης δὲ Ουκ ευδαιμονεστέρa. Ἀρ ουν, ν δ εγω, καὶ περὶ των ανδρῶν τα υτ ταυτα577 προκαλούμενος ορθῶς αν προκαλοίμην, ξιῶν κρίνειν περιαυτῶν κεῖνον, οὐ δύναται γ διανοία εἰς ανδρ0 ηθος ἐνδῖς διιδεῖν καὶ μ' καθάπερ παῖς ἔξωθεν ορῶν ἐκπληττεται ποτης τῶν τυραννικῶν προστάσεως ν προς τους ελ σχηματί ονται, ἰλλ' ἱκανῶς διορα ει υν οἰοίμην δεῖν ἐκείνου πάντας μας κούειν, του δυνατο μεν κρῖναι, συνωκηκότος δε ε τῶ αὐτῶ καὶ παραγεγονότος εν τε ταῖς κατ οἰκίαν πράξεσιν, ὼς προς ἐκάστους τους οἰκείους χει, ἐν οἶς μάλιστα γυμνος α ὀφθείη της τραγικης σκευης, καὶ ε αυτοῖς δημοσίοις κινδύνοις, και afτα πάντα ἰδόντα κελεύοιμεν

363쪽

ἐξαγγέλλειν πῶς ἔχει ευδαιμονίας καὶ ἀθλωτητος ὁ τυρaννος

'Oρθότα ἄν, ἔφη, καὶ ταυτ προκαλοῖο. Βουλε ουν, ν δ' ἐγώ, προσποιησώμεθα ημεῖς εἶναι των δυνατωλαν κρῖναι καὶ δ' ἐντυχόντων τοιούτοις, Da χωμεν

ἐν aυτὴ και το πιεικέστατον ὰτίμως τε και αθλίως δουλον. o Εἰ ουν, εἶπον, μοιος νηρ γ πόλει, ου και ἐν ἐκείνω ανάγκη τη αυτην τάξιν νεῖναι, και πολλης μὲν oh λειa τε καὶ νελευθερίας γέμειν την ψυχην αυτου, και aυτα υτης τα μερη δουλευειν, περ ην ἐπιεικεστατα, μικρον δὲ καὶ τομοχθηρότατον και μανικώτατον δεσπόθειν;

Καὶ η τυραννουμενη ἄρα ψυχη κιστα ποιησει α ν βουληθῆ, ως περὶ λης εἰπεῖν ψυχης υπο δε ιστρου ἀεὶ ἐλκομενη βία ταραχης καὶ μεταμελείας μεστη σται.

364쪽

T δε φόβου γέμειν α υκ νάγκη την τε τοιαυτην πόλιν τόν τε τοιουτον ανδρας Πολλή γε.'Oδυρμους τε καὶ στεναγμους καὶ θρηνους καὶ ὰλγηδόνας

Io Ἐν ἰνδρὶ δε γῆ τα τοιαυτα εν αλλω τινὶ πλει εἶναι ἐν τω μαινομένω etro ἐπιθυμιῶν τε καὶ ἐρώτων τούτω τω

τυραννικως

τυραννικου τί λεγεις ει ταυτα ταυτ ὰποβλέπων;

365쪽

βιω, ὰλλα δυστυχης si καὶ -υτω υπό τινος συμφορὰς

ἐκπορισθη στε τυράννω γενέσθαι. Γεκμαίρομαί σε, φη εκ των προειρημενων αληθη λέγειν. Ναί, ν δ εγώ, λλ' υκ οἴεσθαι χρη τα τοιαυτα ὰλλ' ευ μάλα τω τοιουτω λόγω σκοπε περι γάρ τοι του

ε τῶνδε περι-υτοῖ σκοποῖντας. Ἐκ τίνων ἰενος κάστου των διωτῶν, οσοι πλουσιοι ἐν πόλεσιν ἰνδράποδα πολλα κεκτηνται ουτοι a τουτό γε προσόμοιον εχουσιν τοι τυράννοις, το πολλῶν ἄρχειν διαφέρει δε o ἐκείνου πληθος.

Διαφερε γάρ.

Καλῶς, ν δ εγώ, λεγεις. τί δε εἴ τις θεῶν ἄνδρα

366쪽

Πολλὴ νάγκη, φη, αυτω, Ἀπολωλεναι. T δ' ει καὶ αὐους, ν δ εγώ, ὁ θεος κύκλω κατοικίσειεν γείτονας πολλους,υτω, es μημνέ ιντο εἴ τις αλλος αλλου δεσπόρει ὰξιοῖ, λλ' εἴ που τινα τοιουτον λαμβάνοιεν, aῖς εσχάταις τιμωροῖντο τιμωρίαις; h Ἐτι αν εφ', οἶμαι, μὰλλον ἐν παντὶ κακου - κυκλωφρουρουμενος π πάντων πολεμίων. 'Αρ' ουν υκ εν τοιουτω μὲν δεσμωτηρίω δεδεται ὁ τύραν - νος φυσει ν ola διεληλύθαμεν, πολλῶν καὶ παντοδαπων

φόβων καὶ ἐρώτων μεστός λίχνω δε ἄντι αυτω την ψυχην μόνω των ἐν τῆ πόλει υτε ποδημησαι ἔξεστιν ουδαμόσε, ουτε θεωρησαι σων δὶ καὶ οἱ αλλοι λεύθεροι ἐπιθυμηταί εἰσιν, καταδεδυκὼς δε ἐν τη ικια τα πολλα ς γυνη sit, φθονων καὶ τοι ἄλλοις πολίταις, ἐάν τις ἔξω ποδημr καί τι γαθον ὁρα;

ΙΠαντάπασιν μεν ουν, ἔφη. Ουκουν τοις τοιούτοις κακοῖς πλείω καρπουται νηρ ος a κακῶς εν αυτω πολιτευόμενος, ο νυνδὶ συ θλιώτατον ἔκρινας, τον τυραννικόν, ως η διώτης καταβιω, ἀλλαὰναγκασθῆ πό τινος τύχης τυραννευσa και aυτου νὰκράτωρ ἄλλων ἐπιχειρήσr ἄρχειν, σπερ ει τις κάμνοντι σώματι και ἰκράτορι ἐαυτολμη ἰοιωτεύω ὰλλ αγωνιούμενος πρὸς ἄλλα σώματα και μαχόμενος ἀναγκάθοιτο διάγειν τον βίον ΙΠαντάπασιν, ἔφη, ὁμοιότατά τε καὶ ληθεστατα λεγεις, ΣώκραTες. Oυκουν, ν δ εγώ, ω φίλε Γλαύκων, παντελῶς τὸ πάθος ἄθλιον, και του πο ου κριθεντο χαλεπώτατα ζην χαλεπώτερον τι γ ὁ τυραννων;

367쪽

Εστιν ἄρα τὶ ληθεία καν ει μη τω δοκεῖ, o τω οντι τυραννος τω τι δουλος τὰς μεγίστας θωπείας καὶ δουλείας oκαὶ κόλαξ των πονηροτάτων, καὶ τὰς πιθυμίας ουδ' πωστιουν ὰποπιμπλaς, ὰλλα πλείστων πιδεεστατος καὶ πενης τὶ αληθεία φαίνεται, ἐάν τις λην ψυχην πίστητa θεάσασθaι, καὶ φόβου γεμων δια παντος του βιου, ψωδασμων τε καὶ δυνῶν πληρης, ειπερ τ' της πολεως διαθέσει ς

ἄρχει ἔοικεν εοικεν δε ἡ γάρ; Καὶ μάλα, ἔφη.

Oυκοῖν καὶ προς τουτοις τι ποδώσομεν τω νδρὶ καὶ 58o το πρότερον εἴπομεν, υτ ανάγκη καὶ ιναι καὶ τι μαλλον γίγνεσθαι αυτω η πρότερον δια την ρχην φθονερω ἀπιστω, ὰδίκω, φιλω, νοσίω και πάσης κακίας πανδοκεῖ τε aι τροφει, καὶ ἁπάντων τούτων μάλιστα μὲν υτ δυστυχεῖ εινaι, επειτα δὲ και τους πλησίον υτ τοιούτους περγάζεσθaι. Οὐδεις σοι, ψη των νουν εχόντων ἰντερεῖ. θι δη μοι, φη εγώ, νυν δη σπερ ὁ δια πάντων κριτης ποφαίνεται, και συ ἴτω, τίς πρῶτος κατα την σην γδοξαν ευδαιμονία καὶ τις δευτερος, και τοῖς ἄλλους ἐξης πεντε οντας κρινε, aσιλικόν, τιμοκρατικόν, λιγαρ ,κόν, δημοκρατικόν, τυραννικόν.

368쪽

βασιλευοντα υτου, τον δε κάκιστόν τε καὶ δικώτατον ὰθλιώτατον, τουτον δε υ τυγχάνειν οντ ος, τυραννικώτατος ων aυτοῖ τε τι μάλιστα τυραννὶ και της πολεως;

ουν προσαναγορευω, εἶπον, ἐάντε λανθάνωσιν τοιουτοι

τε ἐάντε μη πάντα ἰνθρώπους τε κα θεους; Προσαναγόρευε, ἔφη. Eiti δη, εἶπον αυτη με ημῖν η ἀποδειξις μία αν εἴη, δευτερα δε δε τηνδε, ἐάν τι δορὶ εῖναι.

Ἐπειδη, σπερ πολις, ην δ' ἐγω διηὶρηται κατα τρία εἴδη, ουτ καὶ ψυχη ἐνὸς κάστου τριχ)j, λογιστικον δεξεται, ώς εμοι δοκει, και ἐτεραν πόδειξιν.Tίνα ταυτην ἰTηνδε τριῶν οντων τριτταὶ καὶ δοναί μοι φαίνονται, ενος ἐκαστου μία ἰδια ἐπιθυμίαι τε σαυτως και ὰρχα Πῶς λεγεις; φη-i o μέν, φαμέν, ν ω μανθάνει νθρωπος το δεῖ θυμουται, το δε τρίτον δια πολυε δίαν ἐνὶ ου ἔσχομεν νόματι προσ- ειπεῖν ἰδίω αὐτου, λλα ὁ μέγιστον καὶ ἰσχυρότατον εἶχεν ἐν αυτω, τουτω επωνομάσαμεν ἐπιθυμητικο γαρ αυτοκεκληκαμεν δι σφοδρότητα των τε περ την ἐδωδην πιθυμιῶν και πόσιν καιέφροδίσια καὶ ὐσα αλλωτουτοι ακόλουθα, καὶ φιλοχρηματον δή, υτ δια χρημάτων μάλιστα ἀποτελουνται 581 αἱ τοιαῖται ἐπιθυμδι.

'Aρ' υν καὶ τγὶν δονην υτου καὶ φιλίαν ι φαῖμεν εἶναι του κερδους, μάλιστ α εις , κεφάλαιον περειδοίμεθα τω λόγω, στε τι ἡμῖν αυτοῖς δηλουν, ὁπότε τουτο της ψυχης

369쪽

το μερος λεγοιμεν, καὶ καλουντες αυτ φιλο λήματον καὶ φιλοκερδες ὀρθῶς αν καλοῖμεν; T δε τὸ θυμοειδες ου προς το κρατεῖ μώ τοι φαμεν καὶ νικαν ast ευδοκιμῶν ἰεὶ oλ0 ωρμησθαι; Καὶ μάλa. Εἰ υν φιλόνικον αυτο καὶ φιλότιμον προσαγορευοιμεν, εμμελῶς αν ἔχοις

'Εμμελέστατα μεν ουν. Ἀλλα μην ω γε μανθάνομεν, παντὶ δηλον τι προς το

εἰδέναι την ληθειαν πτὶ ἔχει πὰνίει τέταται, καὶ χρημάτων τε καὶ δόξης κιστα τούτων τουτω μέλει.

Δια afτα δὴ καὶ ἰνθρώπων λέγομεν α πρῶτα τριττὰ γένη εἶναι, φιλόσοφον, φιλόνικον, φιλοκερδες; Κομιδῆ γε.Και ηδ0νων δὴ τρία εἴδη, ποκείμενον εὐεκάστω τούτων; Πάνυ γε.οισθ' ουν, ν δ εγώ, τι εἰ 'θελοις τρεις τοιούτους ἀνθρώπους εν μερει καστον ἰνερωτὰν τις τούτων των βίων ηδιστος, τον ἐαυτου καστος μάλιστα ἐγκωμιάσεται; ο τε χρηματιστικος προς το κερδαίνειν την του τιμὰσθαι δονην η την του μανθάνειν υδενος ἰξια φήσει ειναι, ει μη ει τι αυτῶν aργύριον ποι ἐς

370쪽

'Aληθη, φη s T δε ὁ φιλότιμος ην δ' ἐγώ ου την μεν πο των χρημάτων δονην φορτικην τινα γεῖται, καὶ αυ την ποτου μανθάνειν, τι μη μάθημα τιμην φέρει, καπνον καὶ φλυαρίαν ἰοῖτως, ἔφη, ἔχει. 1 o δὲ φιλόσοφον, ην δ' ἐγώ, τί οἰωμεθα τα αλλας

ηδονὰς νομίζειν προς την του εἰδεναι τὰληθες πχὶ χει καὶ ἐν τοιουτω τινι Λει εἶναι μανθάνοντας της δονης - πάνυ πόρρω καὶ κaλεῖν τω οντ ὰναγκαίας, ως ουδεν των ἄλλων δεόμενον ει μη νάγκη ν;

οτε δἰ ουν, εἶπον, αμφισβητουνται κάστου του ειδους αἱ δοναὶ καὶ αυτος ὁ βίος, μη τι προς το κάλλιον καὶ αἴσχιονέην μηδε το ἐφον καὶ ἄμεινον ὰλλα προς αυτ το58 ηδιον κHίλυπότερον, πῶς αὐειδεῖμεν τίς αυτῶν ἀληθέσταταλεγεις ου πάνυ, φη, γωγε ἔχω εἰπειν. Ἀλλ' Iδε σκόπει τίνι χρη κρίνεσθαι τα μέλλοντα καλῶς κριθησεσθαι; ρ' ου ἐμπειρία τε καὶ φρονησε και λόγως η τούτων χο αν τις βέλτιον κριτηριον; Και πῶς αν ἔφη. Σκόπει δή τριῶν ἄντων τῶν ἀνδρῶν τίς εμπειρότατος πασῶν ων εἴπομεν δονῶν πότερον ὁ φιλοκερδης, μανθάνων αυτην io την λήθειαν ἰόν ἐστιν, ἐμπειρότερος δοκεῖ σοι εἶναι της

hi απὸ του εἰδέναι ηδονης η ὁ φιλόσοφος της detro του κερδαίνειν; IΠολύ, φη, διαφερει o μεν a ἀνάγκη γεύεσθαι τῶν ἐτέρων εὐπαιδὸς ὰρξαμένω τω δὲ φιλοκερδέα πη πέφυκετα ἄντα μανθάνοντι, της δονης ταύτης ἁ γλυκεῖά ἐστιν,