장음표시 사용
161쪽
Lue. Flo. Lact. Firi Iust. Mara in apol. Per. Aug. Barthol.
scriptoribus sacris,& profanis colligere licet; de lspeciatim ex Cicerone libro primo Familiariu , epistola prima'. Et libro de diuinatione meminit carminum cuiusdam Sybillae, quorum priamae literae hanc sententiam faciunt: Iesus Chri- istus, Seruator, Crux . Vt merito Theophilus Alexandrinus libro secudo contra Autolycum ,eas,prophetissas appellauerit. Sed quoniam de Sybillis logiorem historiam texere nolo, si quis earum oracula videre cupit, legat libellum , in , quo earum fragmenta fuere collecta, dc eos a Aores, qui de illis aliquid memoriar prodiderunt. V II. Eandem conclusionem confirmat auctoritas eorum , qui existimarunt bonos Daemones homines custodire, dc erudire: quod, Vt nostros doctores flentio praetereamus,& phil sophi, & poetae saepe docuerunt. Et, vs omittamus totam Platonicorum scholam, quae hoc persuasum semper habuit, inter quos speciatim Calcidius in Timarum Platonis, ubi hoc lucalenti minis verbis docet, Phocillides hac de re haec scripta reliquit : Daemonibus non una viris natura nocendi es: Sunt longe venientia, qui mala pellunt .
de ὶ ο cuilibet Daemon bonitis, Cum patres est natim, ut ad vitam instruat. &C. Idem , ut est apud Arrianum , his verbis docuit Epictetui: Quin etiam suum citique curatorem
daemoneri Larem Latini appellant) apposuit
162쪽
mus, qui custos esset vigilantissi naus, quem latere nihil posset, aut fallere. Huc pertinent,strae de Genijs & Laribus Ethnici hoinines sensetur,
dc scripserunt. IIV. Idem longa oratione confirmarem, si per historias ostendete vellem om- Lege Cynes scientias, S artes,praesertim ob citriores, di- co tranitus datas fulsi. primis illis hol inibus ι id
quod expreste ex sacris discitur litisis. Et di Adamo, ex nostris nemo est: qui dii itet, eum omnes scientias a Deo habuisse, & ser eum ad posteros permanaste, & ab Hebri eis, Chaldaeos& AEgyptios accepisse, a quibus caetrii h buerunt. .od hoc loco docemus, manifestuin est ex Clemente Alexandrino, ex Theodoretolibro Lib. primo de curandis graecanicis affectionibu , ex Eusebio Caesariense de praeparatione Euangelica, & ex Cyrillo Alexandrino libro primo contra Iulianum apostatam. Itaque grauitertera- Diogen. uit Diogenes Laertius, qui hanc gloriam de in- Dor. uentione scientiarum,suis Graecis tribuere c. natus est: cum prius apud omnes alias se it nationes , quam apud Graecos fuerint, ut ij d at scriptores,quos citauimus. Postremo, posllam conclusionem his paucis rationibus confritiare possimus. I. Deus potest sapientiam suanas hominibus communicare,& homo potest eat, recipere, eaq; indiget ; quae omnia iam protata sent,ergo censendum est eam ei communirisse: quia, ut praeclare scripsit Cicero,est contra ήaturam non communicare sapientiam. II. Scitntia 1 humanita
163쪽
humana non est talis persectio,quam omnes acquirere priuatim pomiat, neque etiam homini ad beate vivendum, ut postea demonstrabitur, sufficit: debuit ergo aliqua doctrina diuinitus Frae. ze- dari. III. Nulla lex humana potuit, aut potest phi. or x. hominem persectum reddere, de in officio con-dς τοιig, proinde legissatores supra citati suas leges a Dijs se accepisse dixere: debuit igitur dari aliqua lex diuina . I V. Olim apud omnes
nationes, dc populos erant multae leges consus tudines, opiniones dc errores contra legem n turalem, quos errores sublatos fuisse cernimus; ergo per aliquam legem diuinitus datam. Alias enim si humanum genus non suisset diuinitus edoctum, iam rationis lumen nusquam appareret . Et haec ad confirmandam concitisionem
supra positam attulisse placuit: quae si voluis. sem varietate doctrinae amplificare, non unum caput, sed integrum librum consecissem. Satis ergo mihi fuit, locos indicasse. Nunc ad alia pergamus,quibus quae dicti sent adhuc confirmabuntur magis.
Hominis naturam esse deprauatam, nec in eo Natuesse,in quo a Deo creata suit,variis rationibus demonstratur. Cap. V.
FT , ut ea quae hactenus dicta sunt, & quae
posthac de doctrina reuelata dicturi sumus epidentius demonstrentur, antequam Ulterius progredior,
164쪽
progredior, illud demonstrare contendam, ex
quo reuelatae docti inae utilitas,& necessitas, nata sunt. Id autem est, ostendere naturam ho- , minis esse deprauatam, nec esse in eo statu, in quo a Deo artisce optimo primum fabricara , .
fuit: quod his rationibus facile persuaderi potest. I. Experitur homo in seipsb motus quos
dari inordinatos, turpes, contra rationem & . honestum ; quos ipse non eliceret, cum ipso n . lente consurgant: quos,etiam si velit,quin ex riantur impedire non p0test: quorum maxime
pudet: a quibus aliquo pacto trahitur: ut cum quodam Poeta ei dicere liceat, Video meliora Ouid. prysoque, deteriora sequor: & cum Paulo, sem Rom. 7.tio aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae captiuantem me in lege peccati , quae est in m em bris meis. Hi non est credibile Deum sapientissimum, & optimum , cxe turam praestantissimam , & sbi similem in hoc . statii misero, turpibus comotionibus subiecto, & obscoenis appetitionibus exposito, creasse Ἀοῦ Cum huiusmodi perturbationes sint contrariae . rationi, quae est praecipua in homine pars: quas perturbationes ipsi etiam philosophi vehemei ter damnarunt, bestias, serpentes, & surias eas appellando: erit igitur humana natura a suo si tu dimota. II. Deus est summa pax,&omnis concordiae, ac consensionis auctor: ergo non est credendum eum fuisse auctorem maximae dia scordiae, & rebellionis, quae reperitur in hornia G ne r
165쪽
De t in ovo ,- corpus pugnat contra animam,qua si a mole aggravat, & deprimit: caro contra iaspiritiam, i vehementer reluchitur: sensus contra rationem, quam ad ea, quae sibi sunt utilia facile trahit; vi si rationem vivendi spectes, potius hominem iumentum insipiens, quam diuinum animal esse putes: cum, ut quotidie cerni musin experimur, saepius caro, quam spiritus ;ec sensus, quam ratio in hac pugna Vincat: quo sit,ut potius dominus seruo,& regina ancillae,&Hx ei, qui subiectus esse deber, quam cotra imperet. Quare, ea quae in hac parita hominis republica, dc hoc paruo mundo cernitur discordia, non potuit a Deo concordiae auctore, oriri. Aliunde. igitur ortum habuit: ac proinde ho-aninis natura non est integra; quo sit,ut instauratione egeat. III. Vt Deus est aiustor naturae, ita est auctor inclinationum, quae ibnta natura, di naturam sequuntur: sed in homine videmus a linationes quasdam ad malum, quod tamen Gmnis natura non deprauata refugit, omnia enim naturae propensione salutaria amant, sugiuntq; nocentia: non igitur censendii est naturam humanam in tali statu fuisse a Deo crea- am . Quod autem si in malum propensa,quid attinet probare,cum diuina scriptura,praeter ipsam experientiam, id aperte doceat, cum ainta. ξSensus enim & cogitatio humani cordis in m
qiim prona sunt ab adolescentia sita. IV. Deus condens naturam, non facit in ea id, quod est
166쪽
contra naturam: at homo cuius forma est immortalis ita est morti obnoxius, ut eam nullo modo vitare queat: ergo non suit in hoc statu a Deo constitutus . Propterea scriptura diuinata, dicit, Deus mortem non secit,Deus fecit hominem inexterminabilem, per peccatum mors, per inuidiam Diaboli mors intrauit in m udum. Huc facit quod Deus homini, quem suis manibus Ebricauerat, cum ei ligni comestionem interdixit ; comminatus est: In quacunque die
comederis ex eo, morte morieris: quae ratio hunc in modum corroborari potest. nam pacto conueniunt haec duo, hominem naturae propensione,& quidem maxima, appetere sempiternam durationem , & vehementer mortem refugere, eamq; exhorescere, ob quam caussam
dicebat Apostolus, Nolumus mori,sed superum misi, ita intrare in coelum , quod factum filis set, si natura integra mansi Ter , S: homini necessario moriendum esse, & solum breuem quandam vitam, seii potius mortem miseriarum plenam viuere λ Ergo signum est euidentissimur naturam humanam non esse integram, S mo tem esse alicuius peccati poenam, ac aliunde in naturam irrupisse humanam . Id, quod nunc docemus quidam Ethnici animaduertentes, duxerunt,naturam erga homines suisse nouercam, quod multis animalibus ratione carentibus lon Orem vitam, de morbis minus expositam dederit, quam homini omnium animatium prin-
167쪽
cipit sed hi male damnarunt naturam, cum in caussam tanti mali solo naturae luminae pen trare non potuerint. V. Deus optimus maximus & sapientissimus debuit sabricare honiinem maxime aptum ad beatitudinem, tum corporis, tum animae consequendam: nec enim aliter creatura praestantissima sorinari debuit: at propensio maxima ad peccandum, & necessitas ad moriendu sunt beatitudini humanae maxime contraria ; cum peccatum opponatur be titudini animae,mors vero beatitudini corporis: ergo nemo sapiens existimaret Deum sapientis. simum,& optimum hominem omnium creaturarum alias praestantissimum, in hoc misero si tu constituisse. Quod opus non modo Momus, sed quiuis alius facile reprehenderet. VI. Si ciuis hominis naturam vitiatam esse cognoscere facile velit,conserat hominem cum alijs animalibus, etiam cum formica, dc quam misera sit humani generis conditio facile cognoscet. Cetera animalia statim atque procreata sunt, quae ad suum finem consequendum sunt necessaria
habent et operationes suae naturae congruentes
exercent, & sbij psis susticiunt, seque tueri possunt. At vero homo nascitur ignorans, sine rationis usu, ad quem cum venit,quo sibi eundumst nescit: in hunc mundum imbecillus inermis, flebilis, innumeris miserijs expositus, auxilijs idestitutus, aliena ope indigens, dc denique ex lparte animi, & corporis valde impersectus v
168쪽
nit. Rursus, reliquae creaturae a suis operationibus non deficiunt, positum sibi a Deo ordi
nem seruant, congruenter naturae suae operan
tur. At vero homo,non hominem,sed belluam vivit, rationi non obtemperat, nullis praeceptis ligari,nullis poenis coerceri, nulla humana, aut diuina, aut naturali lege cohiberi, nullis deniq; inculis se. enari potest. Quid i quod bona hominum pars ita viuit, ut in illis nullum sere
lumen rationis appareat: dum. aliena bona rapiunt,famam lacerant,inter se trucidant,& mutuis bellis sese conficiunt: ita ut homo non sit , vi esse deberet homini deus, sed lupus, & sex millia plura mala faciat homo malus, quam bestia, ut Aristoteles scripsi . Quare, si Deus hominem, ut nunc est, secisset, vere inuidus, de parum sapiens, videri posset. VII. Si in operibus naturae nihil est inordinatum, nihil sin
summa arte, ac proportione fit ; quanto magis opus a solo Deo Dictum debuit elle summa cum ratione,&congruentia sormatuὶ At coniunctio animae cum corpore patibili & corruptibili, cuiusmodi est hoc nostrum, est inordinata, de sine proportione , clim inter infinitum, & sinitum duratione non sit proportio ulla: anima enim cum sit immortalis potest infinito tempore imformare, & quod non informet, est violentia quaedam, ac desectus maximus: corpus mero cum sit corruptioni obnoxium perpetuo insor- mari nequit: ergo signum est hominem no
169쪽
fuisse in tali statu a Deo conditum . Rursus,pe sectio animae pendet a corpore,quia est pars h minis:at inconueniens est ut persectio rei incorruptibilis pendeat a re corruptibili; igitur,cum anima nequeat habere suam persectionem nisi in corpore, debuit uniri corpori quod perpetuo conseruaretur. Est itaque humana natura a suo statu dimota. II X. Postremo, idem probare licet ex eo, quod videmus hominem creatur rum principem ac dominum non habere illud dominium in creaturas, quod habere deberet: videmus enim eum a singulis sere creaturis v xijs modis assici, ei necessarium esse sim mocum labore victum quaerere, creaturarum multarum vim S potestatem ignorare ; & denique, lut paucis multa complectar, eum omni ex parte miserum, ac aerumnosum cernimus: cuius miseria talis ac tanta est, ut multi de humanae ii tum misera conditione integros libros scripserin . Hic locus, quem hoc capite attigimus , est omnino aptus ad persuadendum dari alia quam doctrinam reuelatam: cum hominis lain
us fuerit occasio, ut Deus nobis Vtrunque Verbum dederit, reuelatum nimirum, & incarnatum. Hac igitur veritate de naturae humanae deprauatione confirmata, ad demonstrandam doctrinae reuelatae conuenientiam, & necessita tem accedamus.
170쪽
QMd conueniens o utilesuerit aliquam doctrinam homini diuinisus reuelari. Cap. CLEX his, quae de naturae humanae vitio exsticata & confirmata sunt, haud dissicile ςrit, quod hoc capite Probandum suscepimus, do . 2:
monstrare. Et ut oreuiter hunc locum tracte mus,hanc prima conclusionem statuimus. Comgruum sane fuit, ut Deus aliquam doctrinam - humano generi reuelaret. Quam conclusionem probabimus afferendo aliquot congruentias ex parte Dei,& hominis,& ipsius doctrinae reuel tae. Conueniens itaq; primum fuit ex parte Dei, . ' ..d quoniam omnia,quae Deus facit, ideo essicit, utina attributa,suasq; persectiones ostendar,quas, Vno excepto Incarnationis opere,melius in com municanda sua sapientia,quam in alijs operibus demonstrauit. Primum, Deus docendo homines declarauit multum suam bonitatem, quia.. I .'
maximum bonum, cuiusmodi est sapientia ,ex infinita sua benignitate donauitmec enim Deus Arist. I. inuidus est, ut ob inuidiam suas persectiones Communicare nolit. Deinde, Deus doctrinarii hominibus impertiendo, declarauit sapientiam suam : cum sapientis signum sit, posse docere, x Μς docere. Quare congruum fuit,ut ille qui est summe sapiens, hominem, quem sapientiae capacem secerat, suam 'sapientiam doceret. Ideo Iac. .