장음표시 사용
71쪽
per omnia illa nimirum bonum est sui ipsius dissu
livum, atque ita summum bonum summe se estudit. effusione igitur illius diuinae sapientiae,quae ab aeterno est apud Deum, atque ipse Deus , faceta fiant omnia. quapa Dpter,Vt neque animae, ita neque corporis, ne que omnino rei ullius creatae sitit creatum cxemplar, lad omnium incrcata ut vero imitamenta non iunt
cx substantia exemplarium, sed ad similitudinem ilia lorum,ita neque anima fax ta est ex substantiaDei,sed ad imaginem xtasilitudinem, ut totus homo, alia omnes res creatae, suo quaeque gradi, ut bonitas illa, quae exemplariter erat in verbo plus aut minus in quamcunque se effudit.itaque anima rationali aliaque humana mens, multo plus accepit illius bonitatis,quam aliae animae, non tamen cx substantia Dei est magis quam illae.atque sapientia illa, qua prior om-mum creata esse dicitur, est per quam facta sunt omniant vero per intellectualem, Mincorporcam ange lorurn substantiam,nullae res creatae sunt, nisi vero e tiam placeat cum Platone & Philone ambo enim uita . ius sententiae fiant illud colloquium, Faciamus hominem ad imaginem insimilitudinem nostram, bisse inter Deum Deoru& minores Deos, hoc est angelos,allo quente illos Deo,atque ad hominis opificium prouocante. Id vero est absurdunt, quia cui esset communi cata facestas creandi,communicata esset facultas insita, nulli vero creaturae infinita virtus comunicata est: atque an possit c5 municari, meritis a Theologis dubitatur a probabiliori sentetia negate. Nulla igitur creatammuis tura cooperata est cxi Deo in creatione quare super easilis est,ut illud colloquium intra ipsum Deli habitum sit, ectv apud quem erat verbum, per quod omnia facta sunt, Minfinita bonitas, seu amor, quo sese effudit per
72쪽
omnia opera sua. Quod igitur ad causam xempla rem attinet, ita habet.neque in tota tractatione loses illius meminit,nisi in his verbis,quibus ad imaginem ksimilitudinem Dei dicitur factus cis homo.ncque ulla idcarum ciuic cxemplarium, crcatio, scia cnesis V temporalis suit, quidquid 'hilon velit.Intcrpretemur Virginquid sibi velint illa verba in initio huius capitis praescripta. aesunt generationes coeli terra, quando Nireatae sunt, in die quo fecit Dominus coelum: oram,c omne virgultum agri, antequam oriretur in terra,
mnemque herbam regionu, antequamgerminaret. Aristotelicorum omnium, sartis magnae inlatonicorum,
opinio est, mundum hunc it Deo fictum esse, ita a s .is men, ut nunquam fuerit, sed factun esse ab aeterno: .i. isu quod go antea resutaui, indicans fieri non posse, et factio quod factum est,aliquando insectum non sucrit.huic Opinioni occurrit Moses,ac ne quis falleretur, putas, ksi Deus secerit virgultari herbas, ac denique oria-nia,nunquam tamen non suisse virgulta ex terra orta,& herba germinante, inquit, fecit Dominus omue virgultum agri antequam oriretur ex terra, ct omnem herbam antequamgerminaret quasi diceret, iacit Deus haec omnia in mundi initio, cum antea nunquam virgulta essent orta ex terra, neque licrba germinasset. taque cum anica nunquam extitissent, nisi in exemplari, facta sunt denuo omnia:& rerum omnium species, quae in priori illo seculo, hoc est in illa aeternita te, crant in mundo intelligibili, inuis biles,visbiles in hoc temporali seculo fecit Deus apparere.quod disertissiime dixit Paulus capite undecimo epistolae ad Hebraeos his verbis, intelligimus aptata essesecula ver
73쪽
EGIMUS. Omne enim quod vocavitiam animae vivetu, sum est nomen eius. appellauitque Adam sominibvssuis cuncta animantia. qtia vcrba non videntur oscitanter praetcreunda, oritur enim ex illis, tagna illa Mantiqua dubitatio, an sint rebus sua nomina,eis naturaliter congruentia, an nulla sint talia,sed consensione hominum,atque ad colloquentium libitum constent omnia. si enim suis nominibus appellauit Adam cuneta, videntur habuisse nomina antequam appellarentur, alioqui non vocaucrit illa suis laqminibus,sed dederit illis nomina quod si antequam appellarentur ab Ada habebant nomina, non sunt nata ex appellatione , , sed ex rerum naturis naturaliter ergo congruunt rebus sua nomina, no volutate hominu.in hanc sententiam videtur multis argumentis ferri Plato in cratylo,sue de recta nominii ratione: Huic quaestioni videtur esse coniuneta illa Glia, an nominibus insta sit vis aliquid efficiendi, sitave boni siue mali, an nihil aliud , quam significent. si enim sunt naturales remam imagines , non sit inopinabile posse naturaliter aliquid efficere ut tesipse si vero nihil est verbis cum rebus praeter hominum placitum, illa illis inesse vis naturalis potest, sue saeuitas. s igitur indicari possit, vim inesse veri. bis aliquid efficiendi, indicatum etiam putari opo
tet, esse ea naturaliter coniuncta rebus, signiscare que non ex placito solum, sed naturaliter habe re autem verba vim talem , authoritate medicorum
74쪽
eorumdumque philosophorum praestantium o stare videtur posse: qui, ut pharmacis, ita etiam ver MMurabis Fibusdam,ad quosdam morbos uti iubent: neq; verbis solum prolatis, sed scriptis,aegroto alligatis, i
aut suspesis.Plinius lib. 28.naturalis lillioriae cap. 2. quistionem hanc disceptans, multa narrat ad hanc parte pertinentia,vel ut Vlicem narrate homero profluuiu sanguinis vulnerata foemitae, inhibuisse carminc: Theopli rasto autore sanari schiadicos carminibus: autore Catone, luxatis mcbris auxiliari carmen: la co Varrone, podagricis. Actius lib. 8.cap. z. ita inquit
ad eductionem eorum quae in tosilas deuoratasuntlatim te adigrum deside item conuerte Ussimque tibi attendere
iube, ac die, Egredere ossis en os,aut estuca,aut quid quid tandem existit, quem odmodum IESU CHRt- Srva ex sepulcro Lazarum eduxit,& quemadmoduIonam ccceto atque appraebens aegri gutture dic, Blasius martyr CHRari Tu dicit,aut ascende aut descende.Tralianus incaritationes plurimum posse iuuare as.. oens,cap. q. lib., auctoritate Galeni suam sententiam confirmat,ita dicens , praeterea etiam diuini V mus Galenus, qui ne esse quidem incantationes putauit,
V longo tempore multoque,si plurimum ipsas posse de-' praebendit .audi igitur νerba imita, quae de medicam ' meri tractatione reliquit. habent autem ea in buncm V dum non ulli igitur putant incantationes anicularum
fabulas esse persimiles, quemadmodum ego quoque diu V extimavi, temporis autem processu ab ipses,qua euiden-' ter apparent persuasus fum,vim ipsis incise.nam in percupis ab scorpio adiumentum sum εxpertus, rubilo autem mini si ossibus guttaris infixis quae incantatione sirtim expuebatur ac multa reclara singuis babet incitatione cu institutu consequuntur. haec Tralian.ex Gai qui licet
75쪽
nunc non extet, extitisse tamen vere, autoritate Tra
liani compiobatur Extat quidem in Galeno scriptis libellus quidam de incalitatione is vero non est genuinus, tamen est alicuius non contemnendi autoris. apud Quintum serenum legimus inscriptam naodo quodam certo vocem hanc Abraca labra,& chartia i no inclusa,atque colo suspensa, sanare hermitriteum. Nisisse; multa alia huiusmodi occurrent scriptari apud GiΣ-1.icina cos, Latinos,atque apud Arabes medicos Iam ve-tis ro inter vulgares nihil magis usi receptum,quam quibusdam recitationibus Hilpanivocant ensilinos morbos quosdam,aut etiam omnes,curari.Videtur autem hoc ita se habere, vel hoc argumento, quod si verba quaedam sunt noxia,autetiam mortifera pollini etiam esse alia salutaria.at vero omnes homines videntur,naturaliter timere maledictiones,4 impraecationes: venefici utuntur diris carminibus multaque passim narrantur exempla morborum, per impraecationes, fascinationes,venefica verba,&alia eiusmodi illatorum possint ergo medici uti verbis salutaribus, ac bene dictionibus, non minus quam pharmacis ad morborum curationes.si igitur verba vim habent iasiciendi quippiam,velut ignis urendi, non sint latum ex colloquentium placito significantia id quod quispiam cogitet, sed naturam quampiam habeant communem cum ipsis rebus, ob quam, ipsis congruant naturaliter.his argumentis censent plurimi in quibus Platonem etiam pono non tenacre his vocibus has, illas illis smificari,sed naturaliter nomina rebus apta-Hθra; isi suis: Non tamen omnia aeque, neque quaecunque: r ρς neque enim Hispana nequc Gallica neque Vero Latina,neque Graeca quaecunque, sed ut Plato censet citato Homero, quibus loquuntur Dij: , ut alij, pri-
76쪽
maeua illa,quibus Adam putatur esse, is,hoc est he , braa.cam ob causam dicunt, in Ecclesiasticis hymnis retineri semper verba quaedam Hebraea, ut Alleluia, Osapa, Sabaoth, Epheta,& alia eiusmodi.quq sane dicunt vertercntur etiam in Latina,vt alia omnia, nisi vis quaedam Messi cacia illis naturaliter inesset hanc A,a sequuti simi sententiam magi, quorum princeps puta sis 1 printur suis Zoroasti es rex Bactrianorum, Nini contem ceps Pporaneus, qui cive naturalem es suam magia contendunt, Minter Hebrsos vocati Cabalistat, qui suam do ctrinam iactant a secretioribus Dei reuelationibus ' filisse derivatam, promittunt se verbis .characteriabus miraculosa quaedam opera edituros videtur autem his fidem etiam facere, de incatationibus, secialis omnibus concepta opinio.Si enim ut ex Atali sent tia narrat Plinius prolata hac voce, duo, visus scorpio cohibetur,ne vibrare ictus possit. si q ut ait poeta Fiagidus in campis cantando rupitur anguis, qui possit nega ri naturalis verboris isλaut cur non poteriit rei te,apud omnes gentes adhiberi si lutarcs incatationes aduersus moruas rabidoru canti, A venenatorii omniti ictus atque adeo aduersus ipsa seras)Neq; vero vanuesse videtur, quod de incantationibus sertur, siquide, Psalmo. 7.ita cecinit regius vates. furor illis secuta si- is militudiis e serpentis sicut hyidi surdae obturantis au Serpe t
D essuo, quae non exaudiet vocem incantantium, ,ene 'μυ δ', sici incantantis sapienter. Ecce ut diuino oraclito confirmari videatur, vis, facultas incantationum , 'incantatoris apicntia, calliditas serpentis obturantis sbi aures, ne audiat vocem incantatoris adeo igitur naturalis cst verborum potentia, ut etiam ab irrationalibus naruraliter agnoscatur, atque aduersus eam naturaliter sese muniant.constat ucro aduer-
77쪽
sus noxas,qua naturales non essent, non fuisse natura belluas armaturant,neque daturam instincitum, quos ab illis tuerentur.Hieremias quoque cap.8.ita scripsit Ecce ego mittam vobisjerpentes regulos, quibus nones incantatio .videtur autem com immatio haec innuere,aliis serpentibus esse incantationes.hanc sententii
τ 2 videtur etiam iuuare auctorita ccclesiae, qua iub Cimmio. 4XOrcistas uti conceptis verbis, quasi illis, demones fugandi virtus quae dam praecipue insit. tuo etiam spectare dicat quis illud Euangelij, In nomine meo daemonia cilcient.non enim iam in ieiunio solimi&O ratione dicit, sed in nomine meo , quasi ipsa nominis I prolatio,essicaciam habeat ingentem .prSter ea illa crebra recitatio, qua Ecclesia &fideles sui guli, tibi in atur illae,nunc ter,nunc quinquies, nunc quinqua eis salisia Sςsi ζβ, nunc plurie repetita salutationes Angelicae, aut dominicae praeces, quid aliud innuut,quam in ipsi Verborum Sanctorum recitatione,vim quandam sic anima salutarem alioqui si non ob ipsorum verbo rum vim, sed orandi Deum gratia recitarentur,quorsum recitarentur eadem pluries videtur ergo his omnibus argumentis fieri inesse verbis ipsis vim quandam naturalem,partim noxiam,partim salutarem, idque nunc corpribus, nunc animabus, nunc utrisque,
atque ita analogiam habere cum rebus quarum sunt, quod praescripta Genestos verba innuebant Vcrimactsi tam multa congerant vani superstitiosi, magi,&MTI Cabalistae, S qui se putant diuinissimos,Platonici, sal bya p . sena in prorsus, Mab omni ratione alienum,uim esse 'eh.issio per se Ullam Verbis,aut aliam , quam significandi ex hominum placito.Nam,ut idem,cui illi,via insista mus, si verbis ipsis nihil est commune si rebus, neq; ipsa quippiam sunt aliud, quam ita diverberatus aer,
78쪽
neq; alia causa est, qua haec has, illa illas res significet, quam hominum, ab eorundem voluntate protecta, consuetudo, nulla vis si potest nominibus per se. . .
Quid autem aliud est loqui, quam per quasdi lingu . .
motiunculas, res quasdam innuerc,ut inter colloqucntes constitutum est nimirum,ut quidam multi prscipue consueuerunt, suas sibi mutuo cogitationes aperire varia digitorum motitatione hoc solum interest,
quod lingua, accommodatissima est omnium nostri corporis partium, ad significandum quod mente concaeptum est,ob illam nurabilem mobilitatem, quia in ipsa via spiritus posita, eius diverberatione, sonitus
edit multiplices,auditui hominis, etiam eminus, occurrentes.itaque est haec particula paratissima, ac maxime idonea,cui homines demandent munus innuendi inuicem,quae mente concaeperint quia nulla tot,
tamque varias motiunculas subire potest, eaque sola voces Engit multiplices,unde Maspectabiles, Maudibiles nascuntur dinrentiae neque quidem casu fictum est,ut lingua ad hunc usum extiterit accommodata, sed ipsa natura ita est comparata, mollis scilicet, ac substantia volubilis, multis ad radicem musculis p rq dita,superpost laryngi, supposita palato, circumsepta dentibus,ut expiratum per aryngen acrem excipiens, Mad palatum& dentes multifaria allidens, posset multiplices edere sonitus, quibus pro suo arbitratii, posset homo homini significare , in cognoscibiles
alioqui cogitationes accommodatior crgo multo est ad innuendu lingua quam manus, aut pes,aut ulla alia Particula.velut utc,utcunq; tu moveas digitos, nihil intelliget alter,nis inter ambos c5uenerit, v hq moti ucilla huius,illa illius rei nota sit,ita neq; utcuq; crepas ore neque enim Hispanus Gallum , neque hic
79쪽
Germanum,ncque ille Arabem, neque Latinus Graecum, neque Grrinis Hebraeum, loquentem telligit. quia, scilicet,non sunt docti inuadem sermonem nimirum sermo non constat natura, sed cosuetudine alio-Qui ut est omnibus gentibiis una cademque natura, effet idem sermo: sed non ita st, quin potius iamltiplex, et vi& consuetudo. falsum enim ac ridiculum, quod sibi b. quidam philosophia ignari persuaserunt, siquis ab in
mat. I, rantia nullum omnino doceretur sermonem auturu
q viris ut loqueretur HS'braice, sermonem scilicet, innatum hominibu . Nam si sine doctore,ut alia quaplurima, innasceretur sermo iste hominibus, innasse cretur prosectis, etiam si alium sermonem discerent, est Eatque omnes duplicis sermonis. Si enim sermo quem prius Itomo didicit,non prohibet quominus discat alium denuo, sed sciunt multi bissariam, trifariam, aut etiam quadrifariam loqui: multo minus prohiberi posset qui ex ipsa natura pulularet, ab eo qui esset comparatus studio. quin potius, si ullus sermo hominibus esset, turalis, non possent esse ad alios dociles quia quod
intus manet,prohibet extraneum ut ergo natura sc-Homo incit hominem prorsus inertem, ut esset ad omnes artes naturan habilis, necesse est,fecerit omni sermone carentem,Vt
possit omnes discere videmus verbi lures homines, ad alios multos sermones habiliores, quam ad Hebrarum.quod quidem nullatenus fieri posset. nam in id quodiaturale illis est, sponte seruntur res omneS.rerm qη Ex dictis igitur constat, loqui quidem naturale esse ρ liominibus, quia natura, ut ex ipsa linguae formatione
cognouunus, in nunc Vlum eam delimauit. hoc autem
aut illo sermone uti,studio ac doctrina euenit, Mipsa Idiomam quidem idiomata , usu ac tacita consensione hominu,' si ' nata sunt:prster septuaginta illa, quoad turrim babel, in
80쪽
in diuisione litiguarum orta iunt, quorum Deiis ipse voluit eue auctor doctor,non quod illa potius,qua quae dc inceps vi extiterunt,cognationem ullani haberciat cum iratura, sed quod ad breuem& expeditam diitributionem gentium,expediret eue multa lingues. dilexit vero Deus, quae ipsi placuit.ita cum hominum Vitae nihil pollet is utilius , neque uicundius, quam suas sibi nuucem cogitationes communicare , neque quidquam nragis naturale, quam scientio desiderium,& scientia comparetur docendo ac discendo docere vero ac discere no contingat aliter, quam conceptionum mentis communicatione ipso naturae a pulsu seruntur in loquelam.quia,ut indicatum est,nulla neque potior, neque facilior, excogitari potest ratio innuendi .inuencrunt igitur primum loquelam,quo Ver L. . I. bis signiticarent animi conceptiones .deinde, quia ser inventio.
mo haberi non poterat,nisi ad praesentes, ac statim ac emissus est,cmuit,excogitata scriptura est, quasi ver s. Utinaba millilia, di permanentia quibus& cum absentibus, atque adeo cuna posteritate loqui contingeret loqui, inqiiam,hoc est verba illis signiticare, ac sermonem praesentare. quoniam enim scriptura, inuentione po- iturior est, loquela,fit ut loquela per se significet omnes conceptiones, scriptura loquelam nimirum haedus Scripturae,hom, anthropos,eandem rem significant, sed non per eandem vocem, lectar enim diuersum admodum sonant,per diuersis enim voces significant eandem rem , cingerim menti eandem notitiam velut etiam per diaersas Scripturas signiscari potest eadem vox,ut per has,anthropos Ἀνηρ' rate eodem igitur modo habent scriptura ad voces, quo moces ad cogitata Atqui,neque hic ordo,ut sermo discatur ante scripturam, atque proinde emptura per fati.
