장음표시 사용
261쪽
o as 3 A tio de ignorantia vincibili, praesertim in ultimo ; unde D.
Thomas l. a. quaest. 86. art. q. ignorantiam, quae indirecte is voluntaria est, atq; adeo vincibilis, peccatum extenuare inderi probat , quod Apostolus dicat. Misericordiam consecutusia Ium, quia ignoransfeci. Quem S. Doctoris locum ita Conraia is diis illustrat Patet, quod verbum Apostoli intelligitnr de igno- , , rantia, quae fuit causa peccati, non tamensuit invincibitis, sedis vincibilis. Ergo D. Augustinus, &Patres Palaestinae Synodi
, , non loquuntur de ignorantia invincibili, sed vincibili &c. Nec obstant ea posteriora verba damnatae propositionis , quae ,, ignorantiam vincibilem videantur excludere; nam his verbis D cxcluditur quidem illa ignorantia, cujus voluntas ipsa causio est , quaeque assectata , sed directe voluntaria apppellatur ,
is quia secundum voluntatem evenit, voluntate , nimirum, , , illam procurante, &affectante, at non ea, quae eXVolunta- ,, te originem non trahit, quaeque idcirco tantum indirecte vo- is lita nuncupatur, quod voluntas ad eam depellendam non ad-ri hibeat diligentiam omnem, quam potest,&debet. Vel eti- am dici potest , ignorantiam illam esse necessitatis, & nonis voluntatis respectu naturae nudae, & viribus gratiae destitutae, is non vero respectu naturae ad ordinem supernaturalem eleva is tae, nam respectu illius talis ignorantia non est necessitatis, M sed voluntatis negligentis Postulare a Deo lumen, & auxili- um supernaturale ad eam vincendam, ac depellendam is
Abae lardus autem, ut in Thesibus Theologicis de peccatis ignorantiae editis Lovanti, &Praesae Gummaro Huygens Lyrano cujus nomen Censori minime suspeetum , aut ingratum fore reor ) destiuis in Collegio Adriani sexti Pontificis die i8.
Martiit 683. conclusione a. docetur,. Non minus consec en-M ter, quam erronee dixit, concupiscentia, ct ignorantia nulis tum peccato committi consequenter etiam, & erronee diri xit, hujusmodi non esse peccatum, sed naturam, item quod ab ,, Adamo non trabamus originalis peccati cripam δε Et in quarta conclusione scribitur H Quod Abaelardus dixerit concupisenis tia, ct ignorantia nullum peccatum committi , quodque illiis doctrinae subjunxerit, hujusmodi non epeccatum, sed natu- , , rasu. indicare videtur, ideo Abae lardum in hanc haexesim esse ,, Protan sum . quia concupiscentiam putavit esse naturam, e is rore non absimili, quo Caelestius, oc post hunc Pelagius cenis sue-
262쪽
as 4 is fuerit, oblivionem, & ignorantiam non subjacere peccato, is quoniam non secundum volunIHem, ut ajebant, sed fecundum
is necestatem eveniunt. Etenim si ignorantia, idem est de con- , , Cupi lcentia, non eveniat, ut Caelestius dicebat' undini voia
is tamatem , IEd secundum necesitatem, vel ut Abae lardus , sitis .ipsa natura, quidquid secundum ignorantiam , & concupi-
,, lcentium sit, seCundum Authorem naturae , sive secundumis inclinationem ab eo inditam sit, adeoque non fit contra, sedis secundum ejus legem ternam, sive secundum ipsum Deum, is qui ipse est ista lex aeterna proinde legitima conseri quentia suum errorem, vel haeresim, quod non dentur pecia Cata QuorauIiae, tam Caelestius. quam Abaelardus deduxeruntia ex suis falsis principiis , quibus asserebant, Caelestius quidem ,, ignorantiam, O oblivionem nonsecundum voluntatem, sedD-- cundum necessitatem evenire, Abaelardus vero concupiscentia.., O ignorantiam esse naturam .
Ait Cardinalis Author principia prorsus opposita erroneis illis documentis Cael est i i, ex Abae lardi astruxit; non solii in enim ex peccato Adae nos jacturam fecisse donorum summae tranquillitatis animae, perfectillimae Dei cognitionis, parisque cognitioni amoris, summae facilitatis, & 1 uavitatis operandi honesta, &ad malum inclinatos fuisse ob appetitus cum ratione Certamen, indigentiam at jeni, & extranei boni, perversis, S inclitos mores , ignorantiam , Cupiditatem, S dissicultatem honesti diserte scripsit pag. r 23. sed etiam pluribus in locis proxime indicand is dilucide proseisus est, dari non posse in homine rationis compO- te ignorantiam in vincibilem Dei, & juris naturae, & pag. Is p. in aliquibus Peccatorum nomine necessitatis peccandi intelligi vel magnam dissicultatem , vel necessitatem hyeotheticam, non a solutam: i, Si enim, inquit, mediis, quae Deus praescripsit vinis cendis tentationibus uti nolis, non orare, non sacramentisia uti, non vurbum Dei audire, non occasonibus abstinere, quis
ri neget te neces larib peccaturum p at necessitas ista, cum liberi ra ut, ct vinci postit, a peccato non excusat. Eodem modo is ,respondendum testimoniis Augustini, quae Jan senius agglo- is merat lib. 3. de gratia Christi. Ut taceam, Augustinum con- tra Pelagium loqui de necessitate naturae, quatenus gratia Cari ret, sic enim fatemur, necessario peccaturum, sed negamus, is gratiam a belle saltem im completam, & remotam, qua majori rem , di ProXimam consequi possit. δε Er
263쪽
Erroribus igitur Pelagii recensitis et S. Augustino, & Abaelardi descriptis a S. Bernardo in locis a Censore adductis e diametro opponitur Cardinalis Ssondrati doctrina, ut abunde declaratum est. Unde S. Bernardus in eadem epistola 77. a Censore allegata exponuntur hietc verba Christi Domini Johan. is. Si non venissem. r locutus eisfuissem, peccatum non haberent, a i t, si cuius fuisset, sed non eis, mobeientiae culpam ignorantia excusaret. Item multa scienda nesciuntur, aut sciendi incuria aut discendi decidia,aut verecundia inquirrdi, O quidem ejusmodi ignorantia non babet excusationem. Aljos tandem cavillos quoad errores Pelagii tu hac materia ignorantiae a magno Augustino rejectos reperiet Lector apud eundem P. Gonetum in loco jam ci
NOTA.T Andem materiam de peccatis ignorantiae, cum quis fossam con
lataeAuthoris propositioni contrariam plane doctrinam tradens,quia bus addenda, quae habet quodAbeto 8 .art. 13. ubi generaliter ait isis Hud quod agitur contra legem L aeternam Isemper es malum,nec ri excusetur per hoc, quod es fecundum conscientiam.
DIS PUNCTIO. AD textum D. Thomae in nota productum ita respondet P.
Gonetus in eadem dissertatione Theologica de opinionuprobabilitate art. 7. g. Illud, quod est contra legem 1 emperis esse malum, nec excusari per hoc, quod est secundum conis scientiam erroneam errore cratio, & affectato, qui noli excu-- sat a peccato, bene tamen excusare 1 peccato id , quod est s is cundum conscientiam errantem errore invincibili. & incul- , , pabili, quem a peccato eximere docet S. Doctor in pluribus is locis. etiam in illo articulo a s. quolibeto 8.D SsOndratus autem expresse negat. dari poste in quopia rationis compote ignorantiam invincibilem juris naturae. En ipsius verba pag. IΑ8. ,, M Sicut ex illo principio omnibus naturaliter impresso vitam is conserviniam esse, nemo usu intelligit. esse comedendum,
264쪽
ri esse bibendum, manum apponendam, & perdendam esse, ser- ro capiti imminente, idque citra discursum, nulloque magiis stro, ita ex illa primaque regula omnium honestarum actionuis quam natura nullum non docuit , videlicet, quodiribiis non vis fleri, alteri nefeceris, nemo non agnoscit parentes, &ia Magistratus observandos, homicidia sine justa causa, furta, is adulteria vitanda, quq si contra naturae, ac rationis imperium is fiant, etiam nullo teste, nulloque vindice, mox apud Barbari ros quoque conscientiae flagella, timores, occultique carni - , , fices, n4llum enim scelus, inquit Seneca epist. 98. licet illudis fortuna exornet muneribus suis, impunitum es, quoniam sceleri ris insccter esenticium es. & sicut inter tot hominum milliari nemo fuit, qui totam vitam dormiendo egerit, nunquam eX- perrectus, ita multoque minus, repertus aliquis , qui Deum, o S ad salutem necessaria semper ignoraverit, noc enim est aniis mae ignorantia, quod corpori somnus, nec hic esse perpetuus, is nec illa Potest . ,, Idem argumentum eloquentissime digerit Emin Author pag. Is I. . Videat hic Centor tantum abesse, quod Ssondratus excuset peccata ignorantiae, ut potius diserte demonstret, ignorantiam juris naturq non posse esse in rationis compote, nisi ex pluribus capitibus vincibilem, crassam, &assectatam, adeoque eam 1 peccato excusare non polIe.
Cum peccatum sit essentialiter offensio, & injuria Dei. 1 ublata Dei cognitione, necessario sequitur, nec inju
riam, nec peccatum, nec aeternam poenam esse; pag. Is 2 lin. 3 3. NOTA. ASe Propositio damnatum ab Alexandro VIII. Summo Ponti e 1 ρbilo phici peccati errorem videtur revocare, vel etiam pejus aliquid philosophismo docere, quamvis enimprimὸ doceat Author , neminem etiam inter Barbaros Deum invincibiliter, ct ei-tra i ustam ignorare , postea tamen haud aegres ponit id conting reposse, ut pater ex verbis insequenti duptici propositione mox referen-
265쪽
ferendis, O eert s per ignorantiam invincibilem, & citra culpam illa intelligatur, quae his , O nunc via ordinaria ob magistrorum, O cujuscumque alterjus humani alutorii defectum. remo-τeri nonpotest, ut multi hodiὸ Theolo i intelligunt, vix negarii rea ejusmodi ignorantiam dari in quibusdam barbaris, si non perlongum vitae tempus, saltem aliquanto ιempore, postquam ad usum
1N omne latus se vertit Cen sor, ut famosissimum hac tempestate crimen peccati philosophici piissimo, ac Sapientissimo Cardinali per incredibile nefas inserat, & immani accusatione unico verbo confecta Purpuratum Patrem etiam vulgi sannis, &ludibrio exponat, sed prorsus frustra, & infeliciter minime r tus, Eminen . Scriptorem per doctrinam ibi traditam funditus extirpasse peccatum philosophicum, & ad ejus radices securim apposuisse. Hoc ut sub ipsos Lectoris oculos palpandum subiuciam , non nulla ad hujus notae dispunctionem primittenda su nt.
In primis damnatio peccati philosophici per Alexandrum
Papam Octavum recolendae memoriae his verbis in ejus decreto Concepta est is Peccatum philosophicum seu morale est actusis humanus disconveniens neturae rationali, &reduerationi. ri Theologi Eum vero, & mortale est transgressio libera divinaris legis. Hiilosophicum quantumvis gravo in illo, qui Deum is vel ignorat, vel de Deo actu non cogitat, est grave peccatum, is sed non est offensa Dei, neque peccatum mortale dissolvensis amicitiam Dei, neque aeterna poena dignum is Expendat hic Lector verba illa, qui Deum vel ignorat, vel de Deo aciu non cog tat , quibus non implariatur ignorantia invincibilis de Deo, 1ed universaliter, & indefinite quaelibet ignorantia, & incogitantia actualis de Deo. Inter articulos, quos facultas Lovaniensis Innocentio Papae XI. an. mem. ob lit judicandos, legebatur quidem etiam ister Peccatum mortale contrahere nequit Deum
ejussique omnem Iegem invincibiliter ignorans, sed hujusmodi propositio illaesa dimissa fuit, quinimo ab Alexandro Octavo damnata fuit haec propositio, quae est 2. inter 3 I. confixas. δε- metsi detur ignorantia inuincibilisburis natura, haec in tu nat si rae
266쪽
me lapsc operantem ex ipsa non excusata precato firmati. Similiter sunt peculiariter attendendae illae duae voces positae in explicatione peccati philosophici, disconveniens naturae rationa Ii , seu rectae rationi, quibus licet non significetur Deus sub conceptu proprio di itineto, & clare cognito, venit tamen ipse Deus coruuse, & in Communi cognitus sub conceptibus rectet rationis , legis, ac dictaininis, cui summe est parendum, qui conceptus, seu termini sunt convurtibiles cum Deo, ut docetur communiter a Theologis. Deinde 1edulo observandum est, Eminentiss. Authorem pluribus in locis praesertim a pag. I 7 . usque ad Is 7.Omnigena eruditione demonstra iste, a nemine rationis Compote posse invincibiliter ignorari Deum, & media ad i lium pervcniendi; omnibus hominibus Angelum tutelarem datum minime cellaturum ea suggerere, siae quibus illi salvi esse non possunt , ipsumque Conditorem ut in aliis rebus, ita in hac quoque tam necessi tria defectum naturae suppleturum, nullum in Europa, nullum in Asia, nullum in Apnrica, Americaque hominem esse, qui vilo pulcherrimo hoc Mundi opere non quodam naturali instinctu
ad Opificem cognoscendum, amandum, colendumque moUeatur . His veritatibus etficacissime demonstratis describit Slandratus haec verba pag. Isa. ,, Resert quidem Molina, sibi a mulis iis narratum, Brasiliae incolas, priusquam a Lusitanis doceo rentur, nullum Deum cogno vive, sed albudes Deum ignora- ,, re, abud invincibiliter eitraque culpam ignorare, at ita Baris baros ignorare quis Molinae narravit 8 deinde cum Deus nul- ,, li creaturae vires, & facultates negaverit, quibus finem pro- is prium consequeretur, ut supra ostendimus, quis credat, idis 1 oli homini negasse omnium sublunarium creaturarum nobio lissimae ξ At demus ityignoralle, id quoque magna beneficii, de gratiae pars fuit: Cum eni in peccatum sit essentialiter OLM fensio, &injurja Dei, sublata Dei cognitione, necessario se-
quitur, nec injurjam, nec peccatum, nec aeternam poenam
is ei se . Ergo cum hac ignorantia impeccabiles redderentur, ,, aljoquin certissimo peccaturi, si agnoscerent, sequitur, hocis ipsu in beneficjum esse juxta illud Apostoli. Mebus erat illis, , non cognoscere viam justitiae, quam pos agnitionem retrorsum ,, converti ab eo, quod illis traditum est,sancto modato; a. Petriis a. ergo sive Barbari agnoscant, sicque invocare illum, & sal D tem
267쪽
ri tem consequi possint, sive penitus agnorent, &ided nec pos- is sint peccare semper verum erit, ne illis quidem misericor ri d jam deesse is Praeterea Eininentiss. Author pag. Is s. in haec verba scribit si omnes fidei articulos in vincibiliter ignorari prorsus posse.
is ac praeserti invallum de existentia, Cultuque alicujus Dei, plari ne negamus. Cum line hac cognitione nihil homini ispersit. quo finem suum, ad quem conditus est, valeat adipisci ta Eepag. Io9. is omnibus hominibus etiam incultissimis, ac planei, barbaris auxit jum gratiae datur, quo legem naturalem obse , , vent is item pag. 49 I. is Lumen ipsum rationis omnibus morti talibus a natura impressum ,&1 pecies ipsa mundi omnium-ri que creaturarum hanc Dei cognitionem nulli non inspirat, .
Pariter in .dispunctione notae proxime superioris adduximus plura loca scriptoris, quibus dilucide Ostendit, in nemine ra. tionis compote dari potis ignorantiam invincibilem juris na
Quare hypothesis ab Eminentiss. Scriptore permissa est secu-diim ejus doctrinam impossibilis. illam tamen non debet Censor pro suo libito comminisci, sed eam ut a Scriptore permissam.assumere debet: ipsa autem est de ignorantia in vincibili Dei penitus, seu prorsus, idest, sub quocumque conceptu, seu termino convertibili cum Deo, puta, iis conceptu finis , dictaminis, cui summe est parendum, legis eternae, seu judicii practici prohibentis, suacientis, praecipientis. Hujusmodi autem ignorantia est omnino incompossibilis cum quocumque peccato, seu theologico, seu philosophico, quod a Slanetrato de nitur esentialiter ossensio, o injuria Dei. Siquidem, ut docet
Gonetus disp. I . de peccat. art. a. a Licet Philosophi moralesis non considerent peccatum formaliter, 'c explicitE, ut est OR A sensa Dei, sub qua ratione illud considerant Theolosti, viris is maliter tamen, & implicite illud sub ratione offensis conis templantur, quatenus illud inspiciunt, seu considerant ue is contrarium dictamini rectae ratiotans, quod est lex ipsa natu- ratis Deo, &lege aeterna derivata , & mentibus hominum , impressa ,, Non potest ergo dari actus morali techonestus, vel inhonestus sine cognitione, qua Deus cognoscatur sub aliquo ex praedictis conceptibus cum Deo convertibilibus; proinde cum nullo ex his modis secundu Ssandratum cognosceretur in . . I i a ea
268쪽
catum committeret. Unde idem P. Gonetus in dissertatione Theologica de opinionum probabilitate ex Patribus, &rationibus suse probat art. 7. g. i. ignorantiam in vincibilem legis divinae prorsus excusare , quocumque peccato contra iplam comisso adversus Jansen jum, qui lib. 2. de statu naturae lapsae Cap. a. arcem sui erroris, teste eodem Theologo, constituit in negando hoc principio : Ignorantia invincibιtis excusat a peccato , quo, ut ipsemet Gonctus ait, Philosophorum,& Theologorum scholae omnes personant, quodque ab Alexandro Octavo in damnatione propossitionis illi principio coiit radictoriae, ut su-Pra insinuavimus, confirmatum est. Unde charitatis christia-
ne Zelo rursus commonefacere Campellor Censorem , ne
aliqui sorte nimis suspiciosi putent, quod immodicus contra Cardinalem Authoremianimi fui aestus , & assectatum erga partes Jan senii studjumita ejus errores ipsum illidant, ac in transversum agant, quandoquidem monente Ber- nardo serm. 9. in Cantica, praecepsuffectus nec uidumpraestolatur, nec consilia tempeniatur, nec pudorefraenatur, nec rationi
subiicitur. Tandem risu , & commiseratione digna est argutia in nota Censoris apposita, videlicet , ex eo quod Sson iratus permittat suppositionem impossibilem de ignorantia in vineibili Dei in homine sanae mentis, Notator infert, i plum haud aegrE supponere, id contingere posse. Theologi igitur in celebri illa controversia, an Spiritus Sanctus distingueretur realiter a Filio, sit a. Filio non procederet, haud aegre supponunt, id contingere posse Contemptus Theologiae Scholastitae liu-jusce farinae 4ristarchis consenitus in frigidas istas ineptias eos allidit. Sane omnes Philolophi, &, Theologi communissimo docent, valde utile & quandoque necessarium esse argumentari ab impossibili, quando impossibiis non involvit contradictoria
ex terminis, dc non arguitur illatione sormali,&per locum i trinsecum, cum tunc ex impossibiΓ1 non sequatur quodlibet ex
contradictoriis, quorum intuitu fit impossibilis suppositio, Unde in scholis Philosophiae, & Theologiae creberrimae, & usitatissimae sunt hujusmodi argumentationes ab impossibili; sic indi- Catam controversiae dedistinctione reali Spiritus Sancti a Filio, ii a Filio non procederet, utilitatem , expressis verbis, & in ter-
269쪽
aciminis tradunt Scotus in I. dist. o. quest. a. g. contra istam Pe
titionem, UasqueZ I. pari. disput. I67. c. I. n. I. Lugus lib. 2. disp. II. C. 3. n. a. Arriaga disp. 3 3. seci. q. sub se l. i. &C. Caeterique Theologi, dum eam qu stionem accurate agitant, utique proiicue illam agitari supponunt. NOTA. A Uthor nullum omnino peccatum iu ejusmodi hominibus
agnoscit, sed eos etiam furaudo , adulterando , occidendo impeccabiles fore pronunciat , quod non dicunt peccati
phisi phici defensores, qui in eis saltem peccatum philosophia
rum , si quis invincibiliter prorsus ignoraret Deum sub
quocumque conceptu , iste nullum omnino peccatum neque theologicum, neque Philosophicum perpetraret, ut Communiter tradunt Theologi : Sic Carmelitae excalceati Salmantice-ses tradi. i 3. de vitiis,& peccatis disp. 7. dub. I. g. a. docent, quod L Si quis in vincibiliter existimans non esse illicitum mentiri ad ri tuendam proximi vitam, aut furari ad tribuendam eleemos'. nam, mentiatur, Vel furetur, non peccat, non ob aljud, nisi
is quia in hoc casu nullum est dictamen rationis prohibens hu-ri julinodi actus is Conten sonus diuertat. s . de actib. humani Cap. t . speculat. 3 . tradit is Quod si per impossibile non esset De-- us, nec lex aeterna, vel in se, vel participata in dictam inera- δε tionis, tunc non daretur peccatum mortale, sicut non datur ,, in Brutis is Mastrjus de Meldula in a. disp. 6. de peccatis art. 3. n. 9 3. addit hanc rationem is Quia in eo casu qui eumque s perjor invincibiliter ignoraretur, omnisque ejus lex 1 dictari mine rationis proponenda, adeoque plane nihil posset comis mitti contra rationem, quja tunc ipsa nec dirigeret, nec obliis garet, cum vim dirigendi, & obligandi totaliter a lege aeternata habeat, sed in eo casu omnis actus esset indisserens, &uttari lis apprehenderetur a ratione, ideoque in genere moris nul- ,, tum esset peccatum,, Sylvester Maurus trach. 4. de actibus hu-
270쪽
aca manis quaest. 2 s. advertit ri Dictamen conscientiae, seu ratio ,, nis non esse quidem legem, esse tamen intimationem quan- , , dam privatam , & ultimam, per quam unicuique intimaturia lex aeterna, cui suimne est parendum; Unde si Deus non essetri etiam sub conceptu legis ac dicta minis terni obligantis v. 9.ri ad non occidendum Patrem, & Matrem, nulla esset obligatiori non occidendi Patrem, S Matrem, adeoque cum peccatum is debeat esse Contra aliquam obligationem, occidere Patrem, &D Matrem nullum esset peccatum morale. &sic non esset mari gis peccatum occidere Patrem, & Matrem , quam Occidere,, Pulicem, vel gallum gallinaceum .
Assignarat hujus doctrinae rationem idem Theologus quaest.2 . praecedenti fundatam in authoritate Augustini lib. 2.contra Fauitum cap. 27 peccatum definientis, dictum, factum concupiIum corura legem ae Iernam, & exinde deducit, essentiam peccati, seii actus inhonesti consistere in hoc, ut sit contra legem aeternam, quam num. 13. Consistere asserit in veritatibus practicis semper&necessarjo existentibus, hoc est, in dictaminibus praecepti vis, prohibiti vis, 1bali vis, aut permistivis quar usedain actionum, quae nobis innotescunt per lumen rationis, quod est quaedam participatio luminis divini, &ideo ratio vocatur lumen divinum, & lex aeterna ab Apostolo dicitur cripta in eo
dibus nostris, ut habet S. Thomas I. a. quaest. 9I. art. a. in CorP. sic S. Augustinus lib. 2. de peccat. meritis, &remissione cap. I 6.
dicit: neque peccatum erit, si quid erit, si non divinitus jubeatur, ut non si adeoque existimat eo ipso, quod aliquid non sit contr1degem aeternam, non esse peccatum . Item S Ambri, sitis lib. do
Paradiso cap. 8. ait: quid abudes peccatum, ni divinae legis tr Agresso p quod videtur desumptum ab Apostolo ad Rom. - Ubi
non est lex , nec praevaricatio, & cap. 7. peccatum non cognovi, nisi per legem, nam concupiscentiam nesciebam, nis lex diceret, noucoucupisces; proinde peccatum non potest cognosci, nisi per i gem, sicque essentia, & conceptus Drmalis peccati consistit in hoc, ut sit transgresso legis, & non potest cognosci, concupiscentiam esse peccatum, nisi cognoscatur lex illam prohibens,& dicens non concupisces, & idcirco repugnat, ut Cogitemus, inhonestum esse Deum contemnere,absque eo quod cogitemus,
dari aliquod dictamen hoc prohibens, quod dictamen de facto est ipsa lex Dei aeterna. Unde quaest. as. citata concludit idem