장음표시 사용
171쪽
, 2 8 Lib.II. Cap.VII. Idem assumptum seuditur ex eo, ιad inris actu,
stilicet agere eam ex persecta aduer tentia intellectus, licet posse ad non agere, desit. Iterum: cur sexto loco, hoc quod est esse dominum sui actus, adscribit tamquam quid proprium soli voluntati, ut v luntas est λ Doctor Angelice, Vincentius dicit hoc etiam colauenire voluntati ut natura est; scilicet quando sub aduertentia rationis versatur circa ultimum finem, etiam cum omnimoda determinatione ad exercitium actus.
Adhuc: cur septimo loco probat, hominem esse dominum sui actus per deliberationem , ex eo quod ratio deliberans se habet ad opposita , o sic voluntas in utrumlibet post λ Doctor Angelice, si distinctio Vincentia vora est; assumis in probatione illa medium omnino extraneum & accidentale: nam quamuis ratio ad opposita non se haberet,nec volutas in utrumque posset; equidem homo dominiusui actus haberet: non ergo propria causam seu rationem formalem domini; exprimis, dicendo,ideo homini dominium inesse; quia in virum, que potest.
Rursus: cur octauo loco, actus naturales i potestate agentis naturalis,excludit, propter determιnationem eorum ad unum p Doctor Angelice, nulla est ista consequentia,quia Vincentius tenet determinationem ad unum , nihil obesse, quominus actus inpotestate agentis sit. Tandem: cur vltimo loco concedit absolute illa minorem; eius quado necessitate es , non fumus domini pDoctor Angelice, melius cum Vincentio distingueres de duplici illa M. ceptione dominii, cocedendo actum necessarium non esse quidem sub dominio in strictiori acceptione ; sed audacter negando, non esse sub do. minio nostro absolute.
Quando haec di similia recte perpendo, nescio si admirationi debeat esse vel potius risui similis explicatio . Vincenti, in re tam iusta, nulla deberet esse de mente Sancti Thomae aut consultatio aut dubitatio:sed rationibus contra tuam distinctionem agamus.
Diuus Thomas habet in loco citato ex tertio Ethicorum. Si enim non operari , non est iu potestate n'stra; ut contingit in casu actuum necessariorum,
de quibus nos loquimur; impossibile
est nos non operari. Tunc vltra et ergo necesse est nos operari, sic operari nouest ex nobis , sed ex nec state, quod libertati contrariatur; ut Sanctus Doctor supponit. Nec valet dicere, non quamlibet necessitatem libertati contrariari ,
sed solam necessitatem cogentem Iquae tamen in actibus necessarios vinluntatis non reperitur, quando etiaciuntur ex perfecta aduertentia rationis .
Non inquam valet; nam sic Respondendo, rationem Diui Thomae non sequeris, sed potius solvis. Patet sequela. Nam Diuus Thomas in praedicta ratione supponit, induci necessitatem contrariam libertati, eo ipso, quod impossibile est nos non operari ; ut ex contextu patet: at tu amrmas , non eo ipso induci talem necessitatem, si actus sit ex persecta aduertentia rationis: ergo rationem
Diui Thomae non sequeris sed potius
SECUNDA R A T Io urget tior est: & assumo exempli gratia ) pr
ductionem Spiritus Santii, quam el- sentialiter liberam fateris. Sed talia sere nobis, qualiter haec productio sit sub potestate seu dominio Spirantis Icum actum aliquem esse sub dominio agentis, sonet quandam iutae :ctionem ipsius actus ad ipsum agen , quatenus vel illum vel saltem termi
172쪽
veia liber debeat egie Db potesate seu dominis operantis. 1 29tium illius pro arbitrio suo potest po
nere vel non ponere. Dixi vel saltem terminum illius ; quia non me latet, actiones Diuinas uberas, non esse sub
dominio Dei operantis, si sumanturentitatiuE & quoad suam substantiam: debent tamen esse sub dominio illius, saltem terminatiue, id est, si
sumantur ex parte termini quem producunt, quatenus possunt illum ponere vel non ponere.
Respondes in epistola ad Petauium, sicut ista verba, producere, xen rare, spirare , dependentias suas omnes creatas imperfectiones exuere debent,ut eleventur ad illud ineffabile -- fleritim Trinitatis, ita verbum imperare seu dominari, omnes creatas Impe sectiones exuere debet,ut eidem mysterio applicetur. Quod in re idem est, ac dicere, veruin dominium seu imperium in Deo Patre reperiri r spectu productionis Spiritus Sancti, ablata tamen imperfectione subiectionis;quam in altero extremo crea ti domini; cernere est. Certe insignis Philosophia . POL setne poni in Deo vera ratio scientiet, si illa clauderet impersectionem accidentis, non qualitercumque, sed etiam in conceptu suo essentialiZProfecto hoc in casu, nemo Philosophoruin aut Theologorum, scientiam secundum propriam di veram ratio nem scientiae, in Deo poneret: at sic est, quod vera ratio dominia claudit illam imperfectionem subsectionisi' altero extremorum, non qualiter cumque sed etiam ex conceptu sito est euitati: ergo chimerice ponitur in Dco Patre vera ratio domini; respoctive ad Spiritum Sanctum , ablata illa imperiectione. Discursus ille est legitimus, si minor illa subsumpta probetur. Probo ergo dupliciter ;nimarum imperfectionem illam subiectionis in altero cxtremoru, claudi non qualitercumque in conceptu dominii , sed etiam essentialiter de
PRIMO ex ipsa sermali sanifica
tione nominis. Si enim terminis sta-
dum est i quid aliud quaeso signi
cat, habere dominium circa rem alia quam , quam habere superioritatem quandam, praesidentiam seu principatum ad sic vel sic de re disponendum p Si namque non licet mihi, facere circa hoc, id quod volo, nempe hoc vel illud; sed solum hoc determinate , & quidem modo ita determinato, ut aliter non solu non liceat, sed etiam contradictionem implicet; quale quaeso dominium aut quis principatus mihi inest circa talem rem, quam sic facere debeo,& aliter sacere non possum Θ Ergo vera ratio dominij essentialissime inuoluit iij perfectionem illam subiectionis in
altero extremorum, ut scilicet agens
possit de illo sic vel aliter disponere, facere hoc vel facere illud , facere vel non facere. Quod certe non obscure significauit Magnus Gregorius, dum homilia trigesima quarta sic fatur. Principari est niter reliquos prιorem existere; dominari vero est etiam subditos quosque possidere. En ubi hoc quod etidominari seu esse dominum, expressissime definit per ordinem ad extremum non qualecumque, sed subditum seu subiectum. SECUNDO : quia si in suo conceptu essentiali impersectionem illam subiectionis non inuolueret, sequitur absolute posse dici, quod Pater & Filius spirando,, dominantur Spiritui Sancto:quod tamen eludenter euertit aequalitatem personarum:
poterunt enim tunc Pater & Filius in aliquo vero sensu, dici dominus, in quo tamen non poterit sic dici dominus, Spiritus Sanctus,quod est limreticum.Sequelam,vero probo. Nam ideo absolute di sine addito potest dici, & dicitur, Deus essciens , D As
173쪽
rao Lib. TORVII. Mem assumptum ostenditis ex eo indomnIs actur
is sapiens, quia nec scientia , nec se luentia in suo conceptu essentiali, vltin involirunt imperfectionem t ergo si per te, Vincenti, vera di essentialis ratio domim', in altero extre morum nullam ev suo conceptu e sentiali imperfectionem inuoluit ,
poterit Prosedio, in lute δὲ sine aio dito dici, Patrem S Falsum esse do
manum Spiritus Sancti . l . t,
Si forte dicas,hoc ob diei,intcl. Iigendo tamen per essedo num vi-rsius saxi, hoc quod est Grare seneffundere ipsum perficia spontaneu
In contra est.Quia peto a te. I hoc quod est spiraro senestudere Ui. ritum Sancium persecta spontaneitate, vel saluatur conceptus essentialis communis N analogus veri dominis ut se, siciit fatuatur conceptus essentialis sciemix ut sic, in hoc quod est cognoscere rem per suas causas ab sque modo accidentis, vel non satiratur λ Si primum; ergo non soluitur argumentum, & sine ulla restricti ne poterit dici, quod Pater δέ Filius sunt vere dominus Spiritus Saneu, si eut sine ulla restrictione dicitur ,
rum libet inculcare) euidenter euertit aequalitatem per narum. Si dicatur secundum; videlicet non saluari in persecta illa spontaneitate con . certum estentialem veridommiser.
go nec fatuatur conceptus csentialis verae Iibertatis. Patet consequentia, quia etiam lecundun, te ut inexor itio huius rationis annotaui 'requiritur ad veram libertatem vera ratio
dominii. Et si sorte hoc iterum neges; non solum tamquam tibi ipsi ima onstans damnabcris, scd N euertorcs manis ustus totius Philosophia Dc ciorum N Patrum P qua mi convmunius dicitur, quam quod per Iibertatem sumus vere domini nostr irin actuum. Confirmo dictaliae, Σpertissima doctrina Sancti Thomae ex quaestro ne secunda de potentia, articulo tertio : ubi quamns, Utrum potentia ' nerati in finis) fit a genera
nis proindae per inmerarem Hlinearis.
Voluntatis p Resoluti negatrue, sine .lla m orsa distinctione. Et idipstinx Iarunnis verbis docet de potentia spirandi et asserens , nec tantin per penerationem , nec Spiritum Sanctum Per spirationem procedere mimperio seu dominio voluntatis . Quod teneraIi ratione probae
quae parster eonumcit de amore a itifico, re de Ocnmque actu necessario; quia videlicet, omne id, ea ον
se vel vim esse , o esse , mr- ωe, o time vel nimc: sed terse, si sentiret, dominitam in suo concepist esseritiali, illam impersectionem subiecti
nis ad esse vel non esse, m altero e tremorum non in nolirere; ab late hoc non negaret, sed potius ab 'lure concederet: si cnt propter carentiam omnis imperfectionis in conceptu essentiali scientiae, absolute coriis cessit Deo rationem sciuntiae: ergo siqn 1menideres est,etiam iuxta menten, Dies Thomae, ruam imperfecti nem subiectionis ad esse vel non esse, in altero extremorum domini) essentialissime ua uolui: 'IConfirmo ulterius. Nam unam . personam esse dominam respectu alterius , nequit intellia i , qum illa altera sit sub dominio illius at illa pret
positio, sub , denotat m ferioritaterriseii stibiectionem , *γam pDncre in drinnis, est has reticum: ergo demi mo ad ultiri inna concepitri essentialis domitii, inuohila in altero extremorum imperfectionem aliclitaret Deo repugnantem. Maior ex te mi. n.
174쪽
, ici Veia liber debeat esse sal potesateseu dominio operanss. Isrnis uiuetur mar usta; nam quid que so aliud ess,, Petrum esse dominum respectu Ioannis, quam Ioannem, e se sub dominio Petri 8 Minor cecinia luadetur aperto. nam sicut Valma cς-lum osse sub atruro quoad litum, denodat interioritate in in illo se di imisum; ita unam personam esse sub dominio alterius, quoad suum tale, non potest non denotare talarioritatem in illa. secundum virtutem scuperiectioncm .. Nec valet dicere , una in pers
nam in Diuinis polir dici sub dominio alterius P taliter ut praepositio sub solum designet ordinem liberat ori. ginis , & non minorationis seu inferioritatis
Non inquam valet: nam in contra est doctrina Sancti Thomae in primo ad Annibaldum disti Q. duode.
cima , qt ita e mica P articulo ad secundum: ubi sic habet. Adsecundum dicendum, quod quidam nuntur nomines auctoritatis ιn Frio ista m-men amboritatis in Patre, luteilgentes per praepositionem designari ordium originis nou mιnorationis: Ied quia b c nomea in Hu Sandiorum non inuenituro quandam ἁνiectionem imortat; νι- destis ideo at s esse tacendum. Ex qua doctrina sic argumentor.Non minus importat subiectionem quam atria,
hoc quod est tae sub dominio alterius quam hoc quod est habere cib
li viri est ab usu Sanctoruin, quod Spiritus Sanctus sit sub dominio Patris,quam quod Filius habeat si authoritate respectu Patris et at istas rationes a Diuinis releganda est ratio subauctoritatis: ergo obeasdem releganda est a Diuinis ratio uisendi
sub dominio. Sed ob mes,.hinc potius post
sumi argumentum in tauorem Uincentii hoc modo . Nain Theologi ponunt in Patre authoritatem in spi rando Spiritum Satinum, absque e rtamen ciuod in Filio ponatur suba thoritas respectu eiusdem,ut loco citato tradit Sanctus Thomas:ergo pariter poterit poni in Patre dominiis respectu procellionis Spiritus Sancti , licet eadem procelso non ponatur esse sub dominio illius . Patet consequentia: nam quae ratio quod author non debeat dici correlative ad subalit horem, de quod dominus
debeat eici correlative ad id quod est sub ipso rRespondeo disparitatem sis clarissimam: ut mim supra in Corpore docet Angelicus Ptacceptor nom n authoritatis nil aliud designat,quam primam originem: ille enim dicitudausior alicuius sermonis, qui primo illum inuenit: de ratione aurum primae originis duo sunta quorum unum est, ut ab ea sit aliquid: aliud est, ut non sit ab aliquo: unde adaequatus colKeptus authoris formatissime sal
uatur Per hoc praecise , quod ipse sit primum principium asterius sin principio: in quo certe nulla inuoluitur correlatio ad aliquid, quod siclii baut horAed solum ad usuid quoa ab ipso sit, cum ipse non sit ab ullo. At vero cum . teste Gregorio Magno dominam nil aliud sit, qui mia jubditum quemque possidere; si hoc
ipsumcorrelative dicitur; ad nil la uu correlative dici potest, quam ad eximia una subdit i, stata, dominio existens.-
Et per hoc, Vincenti,evanescit catile: in illa de istis verbis, procedere Monerare spirare: fateor eniim ista, cum omni proprierate, , ablatis impersectionibus, in diuinis velificari Sed longe dispar est ratio de nostro verbo, do uari seu agere cam domul mo: nam priora illa verba inco ptu tuo essentiali Mnperfectionem non claudunt, nec ex parte subiecti seu principi), nec ex parte termini et
175쪽
I 1 Lib.II. Cap.VII. Idem assumptum ostenditur ex refluodoonli actus
unde non mirum , posse cum omni proprietate, ablatis imperfectioni-Dus , in diuinis veriscari. At vero verbum hoc, dominari, impersecti nem claudit, saltem ex parte termini , Brinalissime & in conceptu suo essentiali: ac proinde, si omnis ii persectio auferatur, cum proprietate veris cari non poterit. E si quaeras, unde colligatur, priora illa verba impersectionem non claudere λ Respondeo inde colligi; quia fides ex una parte docet Patrem vere esse Patrem , ac proinde vere generare: & Spiritum Sanctu in vere cile Spiritum Sanctum, ac proinde vere spirari: & cum ex alia parte mlim persectionis possit Deo tribui; i-dens fit, si ipsi tribuitur cum omni proprietate generare & Spiraro; quod huiusiriodi , nullam imperse Aionem claudunt. At vero fides pintius dictat oppositum in nostro casu: licet namque in Sacris Litteris, Concili s & Patribus inueniatur , Deum esse verum dominum respectu
creaturarum ἰ nusquam tamen inuenitur,sed ubique apertissime damnatur , quod una persona diuina sit vere domina respectu alterius. Lege Symbolum Athanasii, & intelliges. Fides catholica hac est, ut in . Sanctissima Trinitate, non tres aut duos dominos dicamus, sed unum Dominum & hunc praecise respectu creaturarum: ergo in eade Trinitate Dominum etiam nominare respectu Spiritus Sancti, fidei contradicit.Unde illud Augustini f.de Trinitate capite decimoiexto. Hac relatiua appellatio,Domnus , Deo conuenit ex tempore: quod si ex tempore; ergo non nisi respectu creaturarum. Rursus illud Sancti Thomae prima parte,quaestione decima tertia, articulo leptimo ad Quintum. Eo modo Deus dicitur Dominus, quo creatura ei subiecta est. Et iterum ad Sextum ibidem: Insigni eatione Domini clauditur quia habeat seruum, dc paulo poli: Deus non fuit
Dominus, antequam haberet creaturam
Misubiectam. Euidens ergo funda. mentum habemus,ad dicendii, quod hoc, quod est ella dominum, impe fectionem subiectionis inuoluat iria
altero cxtremoru,minime vero hoc, quod est menerare, aut spirare.
Nec obiiciant mihi nic, qui speculatiuae Theologiae studia senapersunt exosi, omnia ista inutiliter a me disimitari, ex eo quod absconditum illud Trinitatis mysterium tangant , quod proinde tutius expectaretur intelligendum in Patria, quam traderetur in praesenti vita discutien
obiiciant,nam aurea est mihi doctrina quaedam ita Sancto meo Thoma, qua os taliter obloquetium obstruere possum .Lanctι Patres inquit quin stione nona de Potentia artici quinto in Corpore propter instantiam eorum qui fidei contradicunt , eoam funt σde Me disserere oe de alds, quae spectano ad fidem, modestὸ tamen σ reuerenter, absque comprebendendi praesumptione. Nec talis inquisitio est inutilis, cum teream eleuetur animus ad aliquid veritatis capiendum, quod susciat ad excludendos errores. Non audis hic, di cussionem seu inquisitionem mysteriorum fidei inutilem non esse, si absque comprehendendi praesumptim ne fiat λ Non audis etiam, animum peream elevari, ad aliquid saltem veritatis capiendum , quo errores valeant susticienter excludi Haec er- eo mea est intentio, quando in printenti , vel aliis in locis, de altim misellam mysterijs fidei, inquisitionem quaestionemque speculativam instituo. Absit enim, ut comprehendere praesumain, quod solum in Patria intelligendum relinquitur. Id unicum mihi cure est, ut aliqualis saltem
176쪽
Verὲ liber debeat esse sub potestate seu dominio operantis. II I
notitia habeatur, qua animus legentis occurrentes hinc inde errores salubfiter dii cernere, discretosque valeat per lumen fidei veraciter excludere . Et audiant profecto iidem speculationum osores, id quod hac in arte factissimus Pater Hylarius no-
is praescripsit, libro secundo de Trinitate inter principium & medium. Loquens ibidem, imo& sollicite inquirens mylierium Trinitatis omnium aximum, Hoc credendo inquit) incipe, peraune, perside, si non pervcnturum mesciam, tamen gratulabor pro festarum . Qui enim prὸ infinita prosequitur, etsi non contingat aliquando,tamen proficiet prodeundo . Hanc litterarum osores idiotae admonitionem
arripiant. Si ipsi de altissimis specu
lari vel ex pigritia negligunt, udi ex imperitia non possunt; alijs saltein jublimitatem speculationis non obiI-ciant, aut potius inuideant. Surant eos cum Hylario incipere, percurrere, persiliere, etiam infinita utcumque inquirendo: nam etsi non detur inter praesentis vitae tenebras,ad plenum& peti uctum polle pertingere; datur tamen seu tu solertis indaginis
Ex dictis ergo collige, quod ai thor contrariae opinionis, non pollit Catholice loqui de mysterio Trini.
talis . Tenetur enim concedere absolutε , de sine ulla restrictione velam probatum est quod una perlona Diuina eli domina respectu alterius, sicut absolute , de sine ulla re-1flictione concedit, quod una pers na Diuina, nimirum Pater , libere producit aliam nimirum Spiritum Sanctum. Sed obijcies, sanctum Thomanta. hoc ipsum absolute, Id sine ulla restrictione concelsisse & docuisse: qua-do videlicet questione decima de P tentia, articulo secundo ad Quintum dixit, quod liberὶ Spiritus Sa ictus procedit 4 Patre. Eryci vel fatendum est, ipsum quoque Catholice non fui si locutum de hoc mysterio, vel omnino Catholice loqui Vincentium. Respondeo, negando, quod Diuus I homas, absolute & sine ulla restrictione, alibi concesserit aut docia rit, Spiritum Sanctum libere proce dere a Patre. Quod enim in illo loco ex questione decima de Potentia hoc dixerit, certe absque restrictione aut addito non dixit. Nam licet explicite additum non apposuerit; gratia tamen materiae,de qua agebat,ipsum additum, lassicienter intelligebatur. Agebat namque ut supra demonstraui contra haereticos, qui dicebae Spiritum Sanctum procedere coacto Patre vel nolente Patre: ac proiiad quando ibide affirmauit, ipsum procedere libere; ident suit,ac cu addito dicere,quod procedit libere, id est nocoactὲ: cum quo addito, propositio omnino Catholica est.
Vincenti quaeso te resipisce, Sc
dictis meis communibus acquiescernam qui Diuinam ista Philosophia,
ne verum videat, videre non vult,
opinione noui cuiusdam dogmatis excaecatus; profecto lite talis ut tu alibi contra tuos ) orationibus potius,
quam argumentis iuuandus est .
Idem assumptum ostenditur argumento ad hominem, ex eo quυd Vincentius doceat iuxta Jententiam Suaris,pUID Deum motione aliqua prsterna turali libertatem νοluntati adimere, etiam stante iudicio indit erenti, perfecta aduertentia ra tionis.
177쪽
ria Lib.II.Cap.VIII. Idem assumptum ostenditur ad iamiam.
Suarit , posse Deum omnipoteratia sua
voluntatem creatam, sub plena etiam aduertentia ratiouis stantem, sic abripere , νt non quidem omnem cooperandi rationem; sed tamen libertatem adimeret . Hoc est dicere, de potentia a soluta compati posse ista duo: videlicet α quod ex una parte actus eliciatur a voluntate sub plena aduer-tςntia rationis , & quoci ex alia liber non sit, quia Deus in illo casu voIuntatem pcr vim quandam seu emcaciam praeternaturalem moueret ad agendum. Hoc inquit Vincentius Franciscvs Suare egregιὸ uocet: dum disputatione decima nona Metapusicae, sebione tertia dixit, quod ad adium liberum voluntatis, non satis est facultas exse libera cum indisserentia obiectι si ιudicu, nisi etiam suprator causa nullam vim seu maternaturalem sicacιam ιnferat ; sed ipsam voluntatem Dat suo
co naturali modo operari. Et rursus, dum prologomeno primo capito quarto hanc statuit conclusionem . Dico ergo Deqm ita posse mouere volunt tem stante integro iudicio rationis de
obiecito ex se indiferente seu non necessario, Ni motu non libero, sed simpliciternecsario in illud feratur. Miror, hunc casum Suarij a Vincentio in fauorem suae opinionis ad duci, cum manifeste possit, ex eodem falsitatis redargui, principalis sua opinio. Vt autem hoc ostendam; supponendum est prius, ea de causa a Vincentio adduci, ut explicet qua liter non sola coactio rigida seu violenta libertatem laedat, sed etiam coactio illa, quam ipse impropriam seu non ita rigidam appellat, qualem cernere est in appetitibus brut rum , & cui ipsum etiam agens non renititur,sed potius cooperatur. Nain illo casu inquit praeternaturalis
motionis, voluntas vere cooperaretur, imo suod plus est, cooperaretur qxperiecta aduertentia rationis:& tamen actus liber non esset, quia interueniret aliqua saltem coactionis seu violentiae mixtura: ergo non solum rigidissima illa coactio lib*rtatem laedit ; sed etiam alia, quae est cum cooperatione agentis. Si autem ab eo quς ras,qualiter ibi sit aliqua coactionis seu violentiae mixtura; respondet ex doctrina eiusdem Suari) i c. Videtur enim ait opti-mὸ ibi de Suar 2 necessitas illa esse alia qua ex parte violenta quia prιuatur νq-luntas naturali domin: o, quod habet in suum actum, impeditur, ne Hi possit naturali potestates pendendi il*m. Quis non videat, hominem illum alieno ense, quem hic arripit & approbat, se tradere iugulandum λ Erige quaeso mentem Vincenti,& attentius considera, quid SuareZ dicat: latet enim,imo patens est in dictis eius
mortale pro te venenum. Non noapertissime totam radicem aliqualis coactionis seu violentiae in casu praedicto, reducit ad hoc, quia voluntas
impeditur, ve νti possit naturali potestate suspendenti a tum p Et quid quaeso .erba ista sibi volunt Z Ait ne aliud ,.quam ideo voluntatem libere nor . Operaturam cum praeternaturali ilia motione; quia licet operaretur voluntarie , seu ex persecta aduertentia rarionis, operaretur tamen absquo potestate expedita ad oppositum pHoc certe expressissime significat ipse textus verborum. Sed ut vite ius patefiat, non esse aliam metem Suarii quam praedictam; alia citis verba libet adhuc proserte ex eodem prologomeno, munero decim' tertia
Probans ibi conclusionem suam, qui dixerat, Deum posse voluntatem n libere; sed necessari' mouere , stante integro iudicio rationis; sic di se rit. Ex parte ipsius voluntatis nulla essad hoc speciatis repugnantia ; quia licet habeat Oplicem potestatem agendi scilicet oenon agenti, potes per omnipo
178쪽
ra praternatu titu molline suarii ra s
tratiam Des secundum a teram sint operari, O secuniam alteram impediri, ne suamm t operationem posset suspendere:
tunc autem operatio erit necessaria oenon libera quoad exercitium: quia liberatas in operatione est denominstia d pol pate agendi σ non agendi, utique ad
utrumque expedita: ergo tunc actus e
rebit tali denominatione, O consequenter erit necessarius. Nonne hoc est euidenter supponere, quod motio illa praeternaturalis auferret, vel imp diret potestatem ad oppositum, &quod pro tanto voluntas esset quasi violentata, &actus eius minime liber iIn hoc certe Suarea optime philos liatur , & casu illo talis motionis semel admisso, omnis quoque Th
mista dicet, voluntatem tunc non
Iibere operaturam. Quid mirum Operabitiir namque tunc, Omnipotentia se 'premente & constringente, ut oppositum lacere non possit; quae est nostra & communis Philosophia. Sed vide iam, qualiter casus isto
tuam opinionem iugulet. Si illum .
approbat ut diserte facis ad dupli
cem tuani coactionem explicadam euidenter sequitur contra te hoc argumentum . Nam in illo casu voluntas vere voluntarie operatur, utpote ex integro& persecto iudicio rationis: & tamen non operatur libere sed potius cum aliqua coactionis mixtura: non alia de causa, quam quia non sinittit operari cum potestate ad oppositum: ergo si per te v luntas subadiutorio enicacis gratiae
semper sic operatur, ut pro illo tunc non sinatur operari cum potestate ad oppositum, numquam operabitur Iibere , sed potius cum aliqua mixtura coactionis, licet alias operetur voluntarie seir ex persecto de integro iudicio rationis.
Explico hoc. In tua opinione &iuxta principia tuae doctrinae, Vincenti , omnis gratia efficax mouet voluntatem aeque praeternaturaliter,
ac motio illa Suarij: at ut tu mei fateris illa Motio Suaria libertatem
laedit: ergo & tua gratia ossicax pariter libertatem laedit. Consequeretia cum minori constat,& malo mprobo. Praeternaturalitas motioni x illius, quam ponit Suareχ , in nullo alio consistit, quam in efficacia impediente in re potestatem voluntatis ad oppositum, ita ut illa stante non possit proxime voluntas suam Ope tationem suspendere a hoc Enim Zenil aliud Suarea in sua ratione adducit ', at gratia tua efficax, etiam talla est efficaciae, ut in re impediat potestatem voluntatis ad oppositum, si quidem doces illa stante non posse
proxime voluntatem, operationem suam seMendere: ergo aeque praeternaturaliter voluntatem mouet, ac
motio illa Suarij. Explico ulterius. In tuis principiis, qiiamuis voluntas viatoris ex vi gratiae serretur in actum tam necessaria determinatione sicut sertur Diuina in productionem Spiritus Sancti;equidem verre libere ageret liberiatate sussicienti ad meritum : at illa necessaria determinatio, qtia serti 1r Diuina voluntas ad productionem Spiritus Sancti, talis naturae est, ut non solum potestatem proximam a1 oppositum, sed etiam remotam excludat : ergo gratia tua efficax non solum ponitur potestatem proxima
voluntatis impedire, sed & posse,potestatem eius remotam essentialissi- ilia excludem. Qua er3o via potes libertatem cum tali cilicacia componere: si ex alia parte approbas, noli posse eandem couaponi cum efficacia motionis Suario, quae adhuc re motam potestatem relinqueret & s
Iam proximam impediret ZDices forte, gratiam tuam impξ
179쪽
dire quidem potestatem proximam
ad oppositum, caetervm nullam vim praeternaturalem voluntati inserre, qua consensum eius quasi per coactionem extorqueat: scd potius voluntatem suauiter in actum suum deducere , di modum eius connatura-lein agendi minime turbare , sicut Thomisae asserunt de sua physica
Sed profecto huiusmodi responsio
solum cxcogitatur ad fugam di non continet nasi verba di voces. Argumentor contra illam. PRIMO: quia Suarer aperte supponit in sua doctrina, esse virum &adcm, ista duo: videlicet impedire voluntatis proximam potestatem ad silendum & non agendum,& voluntati inferre vim quandam praeternaturalem; taliter ut ista indispensabiliter conuertantur, loquendo de voluntate in via di prout nominat principium liberum: ergo si istam doctrinam approbas, Vinccnti, non potes non concederc , gratiam il'amia,
inferre quoque vini praeteriraturale voluntati, cum in ca eandem esticaciam , impedientem proximam il- Iam petesiatem expresse ponas, imo S maiorem emcaciam excludentem etiam potestatem remotam, cum Cacompatibilem esse a Trmes. Consequentia constat, di antecedens non minus. Nam Suarea illo loco supponit communem Philosophiam; videlicet connaturalern modum agendi voluntatis liberae consistere in eo, quod agat cum potestate proxima &expedita ad oppositum, vel in sensu composito ut vult ipse cum suis vel si in sensu diuiso ut volunt Tho-mistae saltem in tali, qui vere salvet
ipso liberae operationis instanti, voluntatem esse reuera proxime potentem ad oppositum: & ex illo principio deducit, quod si daretur aliqua motio quae illam potestatem impediret; ea indubie naturalem modum agendi voluntatis liberae
turbaret, ac proinde praeternaturalem quandam vim ipsi inferret. EN O in eius doctrina, omnino idem sunt, seu ad inuicem conuertibilia ista duo; 'delicet proximam volum talis potestatem impedire, & volum tali vim praeternaturalem inserro. Terminis ergo vere ludit, qui hoc approbans , ex una parte concedit motionem gratiae impedire proximam illam potestatem, & ex alia euadere vult, quod nullam praeternaturalem vim inserat.
stae de sua Physica praedeterminatione cum veritate possint dicere, quod ea vim praeternaturalem voluntati non inseri, sed potius ipsam suauiter in actum suum deducat ; hoc ideo est, quia constantissime sustinenti, adhuc ea stante & manente , proxi-imam voluntatis potestatem ad odi positum perseuerare illaesam. Hoc Cgo, nomine omnium Thom istarum realutissime amrmo & infra probabo : taliter, ut ne nomen quidem
Thomiliae mereatur, qui sub Physi
ca praedeterminatione N ea stant , illaetam non desendit voluntatis pro ximam ad oppositum potes laten et at tu, vincenti, stante praedeterminatione gratiae, talem proximam potestatem non destiadis, cum do ceas voluntatem non posse proxime in oppositum , nisi prae etermIrratione excussa non ea retenta : ergo nulla ratione potes cum gratia tua essicaci,
sinuit suavitatem Thomisticam adstruere.
scito ostendam ) licet voluntas absque ulla mixtura violentiae,aliquando possit agere tali necessitate , ut proxime pro illo tunc potens non sic ad oppositum: verbi gratia, quando in patria versatur circa bonum infinitum
180쪽
nitum clare visum ; tamen tali necessitate nequit agere invia circa ullum obiectum cum persccta aduertentia ipsi propositum, quin semper
ipso facto , aliqua violentia di coactio interueniret: ergo cum Vincentius in omni operatione viae sub essi. cacis gratiae tractu, talem necessit tem voluntati assigat, ut proxime pro illo tunc ad oppositum potens non sit; qua ratione aut fundamento potest coactionis & violentiae incit Tam euadere λManeat igitur argumentum hoc ad hominem, omnino enicax: videlicet Vincentium non posse concedere , libertati obesse motionem printernaturalem Suaris , quin pariter
teneatur concedere, suam quoque
essicacis gratiae motionem,eidem libertati obesse,
Idem assumptam ostenditur alio argumento ad hominem,ex eo quod Vincentius doceat, non posse Deum iusὸ imphiare peccata, quae ex necessitate Manichaea committerentur.
non posse iust e imputare peccata , qthae ex necessitate Manichaea committerentur; posse arinem , quae excolicti piscentiae necessitate ab homi ne lapso perhetrantur. Ratio diuersitatis inquitὼ est; quia licet anima ma
la MantcDaοι Am , non cogeret anima
bona voltintatem malὸ agere, Impetu necesssitate tali coactina , quiali bruta agentia mammata a naturam actiones suas propelluntur; tamen quia ιlla ant-ma mala,naturaliter animae bonae domi.
natur ,σ nil nisi malum velle potest;
numquam animam bonam aliquid boni velle sinet, sed essentialem eius libertatem necessario in aliquod malum semper pectet. Vnde Sanctus Aurastinus upr sequitur ipse hanc malὸ volenuι Asa. nichaeam necessitatem etiam naturalema pellat: quia licet non impetu caeterorum agentium naturalium agat; tamen
a natura mala animae hominis Manichaei γenit: qua non est ad botiam ct malum indisserens , sicut natura creata Ῥolκη- satis , sed ad malum essentialiter o necessario determinata. Unde ccnsequemo , νt Deus ab anili a bona nullum actum bontim iustὸ exigere possit, cuius potestatem tiberam σd tyrannιde an ma mala expeditam namquam debet: nemo enim debet quod non accepit: σquisquis debet, cui debet, nisi a quo accepit Θ Ait libro tertio capite vigesimo primo da libero arbitrio Sanctus Augu stinus. Deus veris a volantate hamanis lapsi vera bona o legis naturae imple tionem iustὸ exigere potest quia in prima natura humana ιnstitutione plenissimam O liberrimam bene volendι Et ope andi potestatem ei dedit, quam sua culpa amisiu. Vnde iam impotentiam ad bo-ntim inde consecutam, sibι ιmputare d
Tandem rationem quantum ad pii mam partem de anima mala Manichaea etiam explicat in epistola Prodroma ad Ricardum . sed breuius. Cum Manichaei iuquit Iuρρο- nerent animam bonam sub iugo gintis tenebratum siue animae malae bini
tio sic institutam fuisse; non potest illi
imputati tale peccatum , etiamsi necesssitate voluntaria , non coactiva pei F tratum . Vtilla enim culpa ess, opera ι secundum suam instituIιοι m.
Hanc Vincentii rationem quantum ad illam partem de necessitato Manichaea, non positam non utraquc manu amplecti; quia vertis ina eli bc omnino iuxta mentcm Magni Patris