장음표시 사용
201쪽
et 18 Lib. II. Cap.XII. Id assumptum ostenditur extariuodsequatur
cum libertate accidentali seu contra dictionis exercentur; ideo ex eius o. pinione non sequi , Omnia humana negotia polle de necessitate absoluta euenire,salua arbitri libertate; quia licet cum tali necessitate saluaretur libertas arbitrii cslantialis;non saluatur tamen omnis libertas absolute, nimirum accideutalis seu contradi. ctionis , quam etiam constat rcbus humanis interuenire In contra est: quia inconueniens a nobis illatum,non loquitur de omnibus humanis negotiis abQluter sed solum de omnibus quae fiunt sub es, ficacis grai iae traetinat illa quae fiunt sub cfficacis gratiae traditi in opinio ne Vincentas non fiunt libertate con tradictionis , sed sola libertate essentiali , cui D qua necessitas absoluta compatibilis est, ut solutio fatetur tergo inconueniens illatum subsistiti
nimirum omnia negotia humana ,
saltem illa quae fiunt sub tractu gra
tiae, posse euenire de necessitate a soluta, talua cotum libertate. Maiaior cum consequentia constat, di mi norem probo: nam libertas contradictionis est illa , qua potest agens in opposita pro eodem instanti : ati opinione Vincentia, humana negotia non fiunt sub tractu gratiae, tali libertate, ut possit agens in opposita pro eodem instanti, cum iiixta eius Epist. principia solum possit voluntas in .
d . ς' oppositum, excussa praesenti praedete laeta minatione non ea rete λεω : ac proinde' non pro eodem sed pro diuerso instanti et ergo humana negotia quae fiunt sub enicacis gratiae tractu in opinione Vincentia non fiunt liberistate contradictionis, sed sola libertate essentiali. Nec valet dicere, libertatem contradictionis non consistere in potestate ad duo opposta pro eodem instanti , proxima; sed lotum in potestate pro eodem initanti proxima ad unum extremum & remota ad aliud: in quo sensu Vmcentius saluat subtractu gratiae voluntatem agere cum potestate ad opposita pro eodem in stanti , ac proinde saluat libertatem contradictionis . Non inquam valet ἰ nam haec eua supiasio supra luculenter impugnata est a ta. e. . dum ostendi miis ad omnem veram . I. libertatem, requiri potestatem ad opposita pro eodem instanti, non , ''qualemcumque sed proximam ad
TVR, concedendo tandem, proximam potestatem ad utrumque existremum pro eodem instanti requiri, sed dicendo hanc a Vincentio sub elia ficacis gratiae tractu in humana voluntate non negari ; nisi ad summum in sensu composito, loquendo scilicet de potestate proxima consequeu . te , quae est potestas coniungenda cum negatione actus , non autem de potestate proxima absolute. In contra cst primo et quod si hoc Vincentius fateatur I fateor & ego, me nullam prorsus litem in materia effcacis gratiae,cum ipse habere, nec habere velle. Hoc enim iam est Th naistice sentire & loqui, ad minus ita illo puncto enicaciae. Si namque solum negat stante praedeterminatione gratiae potentiam proximam ad Oppositum , consequentem, non autem potentiam proximam ad Oppositum , antecedentem seu absolutam; in nullo prorsus a sensu Thomistico recedit. Sed contra est secundo, quod si inilem explicationem verba Vincentia
PRIMO: quia si veram potestarem proximam . antecedentem seu absolutam stante gratia confitetur; cur docet voluntatem praedeterminatasu non aliter posse in oppositum quam pr enu praue e natione ex b
202쪽
mmanu negotiasubtra Iram osse euenire de necestate absoluta. IssEpist. iussa, non ea retenta λ Certe si volun- η i'ς tas stante etratia pro eodem instanti pag. ii est vere proxime potens ad oppon. mos tm , licet potentia antecedente seu γ μ'. abiolina ;ergo abistule praeitat minatiolae retenta potest proximὰ vertere in oppositum & non soliunia ea excussa . Explico hoc: nam verba Vincea- Epist. ti3 hac in parte stant huiusmodi. Hoeyciau. est opiniae quod duere Ulunt Thomista fitiores , quando aiunt voluntatem praedeterminatam ρUlla vertere je inopposisum, in sensu diuiso , non in se scomposito I ia es excussa prasentι praede
terminatione , non ea retenta . Ergo
Vincentius cit illis Doctoribus Tho- missis quos sibi ipse confingit; negat
veram esse stante praedeterminatione hanc propositionem . Voluntas praedete miniata potest vertere se in oppositum: haec autem propositio si Ru. dimenta Thou istica consulantur, 1,-cit ex propria lorma verborum sensum diuisum, non vero compositum; sicque nou importat potentiam proximam consequetitem, sed solum potentiam proximam antecedentem et ergo si illam negat; negat utique pro instanti praedeterminationis potentiam proximam antecedetem
Quod autem praedicta propositio Q.
Ium faciat lentum .diuisum , no compositum; luce meridiana Varius est. Lege Diuum Thomam opulculo q. de Modalibus , & Magistrum Soto libro tertio summularum, &sic do.
centes inuenies; nam iam quod mOealis diuisa , quaesensum dii usum sa-cit, est illa, inqua modus interponitur inter partes dicti: ut praedest ustus potes damnari, album potest 69 ulta.
Cujus formae inquoque uo stra positio ; voluntas praedet minata potest vertere se H oppositum . ad distenentiam modalis compositae, in qua modus non interponitur into partes
dicit, is potius totum dictum subi h
citur & modus praedicatur; dicendo, praedestinatum damnari, est ρ sibile.album esse nigrum, estposlatio: voluntatem praedeternu tam se Hrtere tu oppositum , est possibile. SECUNDO: quia in quodam
loco suae Theriaca , explicans qua' ii Tli liter in illo instanti, quo voluntas se ita. l . .
determinat , cum ea determinatione c. 26. f eomponatur aptitudo voluntatis , non
restricta ad illud νηum latus, quo poten- inbuatia se determinat; sed expansa que ad -
oppositηm; expressissime definit hoc nou sie debere intelli gi; quasi sempervesuvias illo instanti tam proximὸ ad suspensionem actus quum ad eliciendum azum gaecincta sit sed quia rationes aliquae sub tint, quas voluntas sibi applicare potest, propter quas actum suum sustendere post. od idem aliis verbis postea prosequitur. Licet a tui ρο- sitivo libero inquit qui eo instanti elicitur , in eadem volantate coniungatur
potestas ad suspendenduin actum ς non tamen proxima ct accinctissima ess, etsi tamen talis potestas sit, qua per imp rium ιιum σ applicationem intellectiti ad conquirendas rationes post se ad potestatem suspeUonr proximam promouere . Ecce quam diserte docear, ips instanti Iibere operationis , csse quidem in votivataleporestatem ad oppositum , non tamen proximam; sed totum remoram, utpote qua selum posse per alia quae tunc non adsunt, assed adpotestatem suspensiovi proximam
TERTIO: ouia alio in loco expressiffune approbat ex Bella ino, in quasvis e emone viae scilicet, ac pro
inde etiam tu illa quae fit sub ericacis gratiae tractu necessitatem viam :',
se ingerere, quae ιι amore beati com- texueretis: at talis necessitas excludit L.
potestatem proximam ad oppositu , cum m modo suppono sit necessi ε 'tas absoluta & ex ipsa liabitudine terminorum,. voluntatis si ilicet ad
203쪽
16o Lib.II. Cap.XII. Idem sumptum Getasetur ex eo qu)dsequatur
bonum tufinitum clare visum: ergo sub emcacis gratiae tractu, talem potestatem admittere non potest.
amplius ad rem nostram adi)cio: ne-pe Vincetium, siue sub efficacis gratiae tractu potestatem proximam ad oppositum de facto saluet, siue non;
equidem non euadere inconueniens illatum. Illud namque non est, quod ex opinione eius sequatur omnia humana negotia sub initanti gratiae euenire secundum necessitatem absolutam de facto; sed p raecis e quod sequatur, posse euenire de possibili, licet de facto aliter eueniant. Ergo quamuis admisti potestate proxima
ad oppositum euadat, negotia n stra de facto cum tali necessitate non euenire;non tamen euadit, non poste
sic euenire;quod praecise, & nil aliud nos in praesenti intendimus. Itaque ut uno verbo dicatur secundum Vincentium, quaecumque necessitas voluntaria, etiam pertingens usque ad gradum necessitatis absolutae , ac proinde quae Omnem prorsus potestatem ad oppositum excludat, est de se compatibilis ad verana libertatem sussicientem ad
meritum: ergo esto saluaret actus liberos nostros meritorios sub tractu gratiae, non euenire de facto cum tali necessitate; tenetur tamen fateri , posse cum tali necessitate euenire tua manente vera & integra ratio ne meritoriae libertatis. Patet consequentia, quia possibile est, rem euenire cum omni eo , quod cum ipsus vera & propria ratione compatibile est: ergo si cum vera & propria
ratione meritoriae libertatis,compa
tibilis est quaecumque talis necessitas, poterit sane cum quacumque tali euenire, absque eo quod vel in minimo laedatur humani arbitri 3 aut meritum aut libertas. Quod si verum est, nescio profecto qualiter non vanus sit totius Ecclesiae Catholicae labor & conatus in releganda tauro studio a praedestinatione& gratiae , necessitate absoluta. Si namque cuin
eadem quantumuis arctissima) delibertas & meritum in humanis actibus adhuc illaesa subsisterent; cur quaeso tanta cum sollicitudine, hanc, ne ista laederentur, relegaret λ Vide iterum,Vincenti, ut superiori capite etiam monui qualis dogmatis sis magister: tale quippe est, ii verum
est; ut totius Ecclesiae conatum circa praedestinationem & gratiam, tamquam vanum 3c irritum eludere, ma
non leuiter partem tuam premero conspiciuntur, sorte dices, necessita tem absolutam,quam Ecclesia conatur relegare a praedestinatione &gratia, tamquam libertati & merito incompatibilem ἰ nou esse qualemcumque necessitatem absolutam, verbi gratia, voluntariam; sed solum talem,quat is conspicitur in rebus naturalibus . Vnde Sanctus Thomas
inquis cum sibi prima parte, quaestione vigesima tertia, articulo primo in pAmo Argumento Obiecisset ph; st
Damascenum dicentem, Omnia qui- ad Pe dem praecognoscit Deus; sed non omnia tauuid praedeterminat, respondet, quod Da- 'S' Umascenus nominat prs determinatIonem, --.impositionem necessitatis, sicut est in rebus naturalibus, quae sunt determinatae ad νnum. Ac proinde, modo voluntas a praedeterminatione, more agetium naturalium non necessitetur , satis erit, ut iuxta mentem Ecclesiae,
sua ei libertas constet, licet aliis arctissima necesiitas voluntaria ade set, Omnis prorsus potestatis ad O
Respondeo, quod ista solutio salsum assumite & Ecclesiam relegarea praedestinatione & gratia, etiam necessitatem absolutam volunta riam a
204쪽
Humana negotia sub tractu gratia os euenire de nec state abs tuta. istriam, probo multipliciter. PRIMO ex doctrina citata Diui Thomae, tu principio huius capitis, ex prima parte, quaestionc decima
nona. Ibidem enim poliquam articulo tertio definierat necessitatem absolutam esse illam, quae est ex habitudine terminorum, & exemplificauerat in amore voluntario Dei respectu sui ipsius postea articulo octauo docet, voluntatem Diuinam, rebus volitis talem necessitatem non imponere, ne libertas pereat: ergo apertissime sentit necessitatem ablolutam, etiam volutariam, cum libertate humanorum actuum esse inco- patibile, ac proinde ab eisdem omnino relegandam. Patet consequentia, auia excludens a libertate necessitatem absolutam , talem indubi Ecxcludit, qualem ante definierat &exemplificauerat: ergo si definierat& exemplificauerat in necessitato absoluin voluntaria; illa etiam absq; dubio excludere voluit.
sitas talis, qualis conspicitur in rebus naturalibus, est a gratia & praedestinatione releganda, quia est ne cessitas absoluta & ex habitudine terminorum, quae ex principijs sibi intrinsecis aliter se habere non potest : at etiam necessitas voluntaria potest este talis ac tanta, ut sit absoluta & ex vi terminoru , ita ut ex principiis sibi intrince sis aliter se habere non pollit, ut patet in amore Dei increato , dc in productione Spiritus Sancti: ergo similes necessitates in tali gradu, sunt pari passu tamquam omnino incompatibiles cum libertate a gratia, & prie festinatione relegandae .
Explico hoc.Quod aliqua necessitas sit sicut necessitas naturalis, potest dueliciter intelligi: uno modo, quod sit sicut necessitas naturalis , ctiam entitatiue & materialiter; aliouod sit sicut necessitas natu, ratis soliim formaliter, id est, quantum ad rationem scirinalem necessitatis. Sicut oste: idi potest exemplo necessitatis ex suppositione: illa: enim duae necessitates ex suppositione, necesse est canem misere, dum currit , de necesse est hominem sedere, dum
sedet, sunt quidem similes socinaliter
quantum ad rationem formalem necessitatis ex suppositione,non tamen similes materialiter seu entitatiue ,
uia potius sunt in dissimili materia, issimilibusque subiectis . Necessitas ergo absoluta voluntaria & intel. lectualis , quae est absque ulla pro sus notestate ad oppositum, licet non sit sicut necessitas rerum naturaim,entitatiue se materialiter, cum non sit necessitas cuiusdam bruti; sed potius rationalis voluntatis; est tamen sicut necessitas naturalis formaliter, videlicet quoad rationem formalem necessitatis, cum sitaeque absoluta, aeque ex habitudine terminorum , aeque determinata ad hoc unum, ac
necessitas brutorum, & caeterarum rerum naturalium .' ergo non est, cur
haec non ita sollicite relegetur a libertate humanorum actuum, ac illa altera. Probo consequentiam, tum
quia necessitas inuenitur obesse libertati , potius ratione sui sormalis, quam ratione sui materialis. Tum etiam , quia haeretici nostri temporis , non ponunt sicut teste Diuo Thoma quaestione sexta, do Malo, articulo unico quidam antiqui intellectum non differre a sensu , sed potius essentialem inter utrumque differentiam agnoscunt: ergo qua do necessitatem absolutam nostris actibus sub motione diuina assigunt, non affigunt prosecto necessitatem aliquam, quae entitatiue sit sicut necessitas alicuius rei purae naturalis seu sensitiuae , sed ad suminum ne cessitatem , quae quoad rationem
205쪽
isa Lib. II. Cap.XII.Idem assumptum ostenditar ex eo,qu)dsequatur, ci
ser malem necessitatis talis sit, nempe tam absoluta, tam ex habitudine terminorum, tam determinata denique ad unum sicut illa : & ta. men hoc non obstante ab Ecclesia damnantur tamquam liberi arbitrii euersores: erso damnabilis est non solium necessitas cntitatine naturalis sed etiam voluntaria in eo gradu, quod naturali necessitati quoad rationem Brinalem necessitatis aequalis sit. Et per hoc patet explicatio ad Io. cum Diui Thomae quem Vincentius
inducebat. Quando enim docet ex Damasceno a voluntate seu praedestinatione diuina non imponi nostris actibus necessitatem, sicut est in rebus naturalibus, lysicut, non tam dicit similitudinem entitatiuam seu materialem cum talem non imponi, sit res notissima etiam inter haereticos quum similitudinem formalem, seu illam, quae dicit conuenientiam in ratione sermali necessitatis et ita ut mens illius sit, relegare a praedestinatione & gratia, omnem impositi
nem necessitatis, quae aeque absoluta, aeque ex habitudine terminorum, aque ad unum determinata sit, ac necessitas quae in rebus naturalibus conspicitur, licet alias entitatiue seu materialiter diuersa sit. Praeterquam
quod in phrasi Sancti Doctoris, no
mine rerum naturalium, etiam V nit voluntas, ut natura quaedam est, sicut caeterae res naturales, unde ut
supra vidimus quosdam etiam movus ipsius vocat naturales: quapro- upr pter quando hic dicit, non imponii nece atemsicut est in rebus naturaliatum & bus, manifeste comprehendit etiamta illam necessitate in , quae inest vo-Iuntati operanti per modum naturae absque ulla prorsus indillarentia. Nil ergo Vincentius ex loco adducto concludit. In confirmationem horum adduci possunt ulterius ea, quibus Priori libro probauimus , Vincentium . li Lo' non euadere censuram Diui Thomχ λε in quaestione sexta de Malo: cui lo- x, co similem explicationem adhibe bat , sicut hic nostro Argumento adhibet, videlicet D. Thomam so lum damnare necessitatem bruta lem, stoicam &c. quod ibidem fuse impugnatum est.
Idem assumptum ostenditur ab alio iu- conuenιentii, quia videlicet sequitur ex opinione Vincenti' , omnes electiones humana escacis gratiae tractu de facto fieri absque conti
lam saepius inculcatum est, inquavis electione viae illam necessitatem se ingerere, quae in amore beatifico interuenit, alteritq; hoc non Obstate,libertatem minime everti; quia illa necessitas non est coactionis,non violentiae , non fixa, non dominans; sed necessitas mere simplex & coactionis expers et de qua &ipse quodam in loco suae Theriacae sic satur: Talis es necessitas in amore beati co, In Theimo in omni electione, quando voluntas riac l . Lomnibus consideratis ex seco vltimo im tdicio practico se resoluit,si Aristoteli, s ιν ac,
Santio Thomae, Peripateticis, o Tho--D missis , si Bellarmino credimus, qui libro 'tertio, capite octauo de Gratia oe Libero Arbitrio docet, voluntatem in eligendo sequi necessario iudicium ultimum pra.cticu, nec fieri posse, ut a tum suum magis suspendat,quam Beati ab amore beatifico cessare aleant. Itaque ex mente Artitotelis, Diui Thomae, & Pari pateticorum vult verum cile hoc prin
206쪽
cipium; videlicet voluntatem in via, tali necessitate in electiones suas sode facto resoluere, quali se resoluit in amorem beatificum voluntas beati. Sed sane quam absurda sit haec Philosophia, consideret Lector ab
inconuenienti, quod modo contra eam efformo.
positione, omnes electiones huma. nas sub essicacis gratiae tractu fieri absque contingentia. consequens non est Catholicum. Ergα sequela patet, nam positio adstruit, illas fieri tali cesmate, quali fit amor beatificus: at ille fit absque contingentia: ergo Ae electiones humane absque contἱngentia fiunt.
Huic syllogismo nil potest responderi, nisi negando amorem beatificum fieri absque contingentia: 8c vi- in Th- detur certe a Vincentio negari, dum Da. lib. inquit, quod voluntas Beati, visionis tias .e x . lius ductum , saris taxὸ, sponte , vol--
tui se , me contingenter quantum est ex parte modi incedendi eius ) sequitur . En ubi docere videriir,amorem beatificum, esse contingentem , seu fieri quandi m est ex parte mod i cum continuentia. Sed Iaaec responsio, praeterquam quod est contra omnes Thom istas, qui amori beatifico omnem veram a contingentiam contra Scotum denegant , est susticicnter a nobis impu-. gnata, dum supra ostendimus, nullam nec ex parte modi agendi repe- Dct. L riri potentiam ad oppositum respe-Pex to- actuum, qui specincative & clici- liue sunt neccillarii, qualis inter reliquos est amor beatificus. Si namque ut ibidem demonstratum cst non eliciuntur cum potestate ad oppositum,ctiam quantum est cx parte modi I quanam quaeso contingentia ex parte movi i liis melle potest e Prose-cio contingentia alicuius actionis inco sita est, quod actio pollit esse vel
non esse ex vi suorum principiorum rergo si actus omnino necessaris, nequidem ex parte modi, hanc possibilitatem habent,cum eorum principia sint ab intrinseco determinata ad essendum tantum; utique omnis contingentiae exPertes sunt. Vertim non solum contra Thomi- Dion instas est haec responsio, sed tesse Doctore extatico N plane diuino, Dio- .. nysio Carthusano, est quoque commu- 49 q. s.
ni doctrinae Doctorum contraria: nata
veram contingentiam seu ullam possibilitatem ad oppositum,menti Deati inesse circa Dei amorem,negarunt inquit) ille, viri Hia heroici perfecti mysticam Theologiam eminenter
experti, Augustistis, Bernardus, Thomas , Hugo, Alexander, Bonaventura
o similes eis. Et hcut ex Guillelmo Parisiensi γι rapi Uuni sensus ac feruido, modo industum est, aliter fentne, es hominis prorsus ignari, qui diuinae natura proprietates anImartim nathram nec ad modicum nou t.
Deinde non minus est contra proprium suum Authorem. Nam ipte alibi fatetur cum Diuo Thoma, prima parte quaestione sexta, articulo in Th. vltimo, verissimum esse; quictimque uaca i Vi ct Deum per sentiam, imp gibile Φ.ς δε est, quin diligat inum . Ex quo etiam cum reliquis Thominis inieri, impossibile esse ut Beati voluntas cellationem illius amoris sibi imperet: atque adeo sentit, necessario amare necessitate ab intrinseco seu ex natura rei, absque onmi indisserentia quoad cxercitium: qua ergo via potest simul cum ista necessitate In eodem amore adstruere contingentiam ρ Certe Scotus qui amorem hunc simpliciter contingentem praedicauit, consequenter ab eodem neces litatem intrinsecam N ex natUrn rei, relegauit : utpote cum similis necessitas directe contingentiae Osinponatur. Ergo Vance iacius ex via
207쪽
1 64 Lib.II.Cap.XIV. Idem assumptum Onenditur.
parte cum Thomistis affirmas, amorem illum ex natura sua & ab intrinseco esse necessarium, & ex alia volens cum Scoto in eodem amor adstruere contingentiam; apertissime ponit duo directe sibi contradicentia.
Facit insuper contra dicta responsionem quod & hic potissimum intendo quod saltem poterit dici, humanas electiones sub efficacis gratia tractu, non euenire cum maiori contingentia , quam eueniat amor beatificus sub ductu clarae visionis et &hoc certe ambas meas aures tinnire facit, Vincenti, nescio cur non tuas.
Lege Diuum Thomam Prima Secudae quaeli. decima, articulo quarto,&non sine ratione hoc a me dici inuenies . Probat ibi Angelicus praece- litor Authoritate Scripturae, Eccleiastici decimo quinto , Deus ab initio constitim homiuem, reliquet eum in manu consilis sui; hac propositionem:
sic Deus voluntatem mstuet, quod non ex necesitate ed num dote mmct, sed r manet metris eius contingens, nisi tu
his ad quae nasura irer inquethr, qualiter indvb:e mouetur in amore beatifico & in omni actu simpliciter necessario, ut ostensum est supra: sentiti i L . ergo contra Scripturam esse, motus electivos nostrae voluntatis non est aliter contingentes, quam sit Amor beatificus, cui pei spicue omnino, ibi contingentiam denegat , ad minus talem, qualem habent motus nostri liberi in via. Quod autem contrariunt ex tua positione sequatur,patet supra i ni seste: nam ponis electiones viae' ς ut supra vidimus tali necessitat fieri, quali fit amor beatificus: ergo dis a sue amor ille sit contingens, siti non; hoc saltem habemus, clectiones noli ras non habere maiorem contingetiam quam habet ille amor. Patet consequentia, quia inter ea
quae fiunt aequali necessitate, unum non potest esse magis contingens quam aliud.
Idem assumptum ostenditur ex propositione damnata in Bulla Pij Quinti a Quod voluntarie fit,etiamsi necessitate fiat , libere tamen fit. SCIRE oportet pro intelligentia
tituli, quondam in Academia Lovaniensi grauem litisse inter Doctores contentionem, grauesque tumultus. Id in causa erat, quod quidam inter ipsos etiam Doctor,nomine Michael Baius, praecipuus illius Academiae, di magnae in ea authoritatis, no a solum doceret plurimas propositiones a veritate alienas; sed S insuper contra sententias aliorum Doctorum acerrimis censuris insultaret. Ad componendas igitur, seu potius ad compescendas has lites edita fuit a Pio U. anno I 57. secundo vero sui Pontificatus, Bulla quaedam, quam nostea Gregorius XIII. anno is 79. sui vero Polarificatus anno octauo confirmauit: in qua Bulla praedicti Pontifices, tum ut Catholicam veritatem stabilirent, tum ut omnem occasionem scandali e medio tollerent,plurimas illas Bai; propositiones hoc tenore damnarunt . Quas sententias stracto coram vobis ex intue ponderatas, quamquam nonnulla
aliquo pacto sustineri possent; in rigore proprio verborum Isti su ab assertoribus intento, haereticas, erron as, suspectas, temerari is , scandalosas , , in
spectiud , q'aecumque superils verbo scriptoque emissa, praesentium authoritate damnamus, circumscribimus, abolemus. Inter
208쪽
Inter huiusmodi autem sententias, una continetur, quae ad rem nostram tacit: nimirum; Quod voluntariὸ fit, etiamsi necessitate fiat ; liberὸ tamen fit. Quam propositionem cum reliquis eiusdem Aut horis in Bulla recensitis, ab illis Pontificibus essela damnatam, nullus est qui ambigat &ipsi quoque Vincentio constans est, dum alibi in Theriaca sic latur.Quam
In The nrvo sim nem merita in Lutberanis σω oh., Calui istis, eo sensu damnat Pontifex, ε. quo Ecclesia olim in Manicheis, Stoicis, . rologis, Aballaeso, multiso eam
sed probemus iatri opinionem Vincenti j, huic damnationi directEopponi. Pro quo rursus scire oportet, in praedicta propositione, Quod νο-luntario se etiamsi nece sitate fiat, liberὸ tamen fit ; subiectum propositionis
supponere determinate. Ratio sumitur ex regula,quam circa suppositionem determinatam communi calculo tradunt Dialectici:inquiunt enim, quod terminus communis, aut nullo signo, aut signo particulari determinatus et supponit determinate : at tale est subiectum nostrae propositionis;ergo supponit determinate. Minor patet: nam subiectum est totum hoc, quod voluntariὸ fit, etiamsi necessitate fiat , quod aequivalet huic
complexo, actus qui voluntarie fit,etias sit necessarius: hoc autem subiectum
est terminus communis, nullo signo determinatus, licet assiciatur relatiuo, quod est pars extremi: ergo M.
biectum istius propositionis est ter. minus communis nullo signo determinatus: ac proinde ut diximus supponit determinate.
Explico hoc a simili: nam istae duae
propositiones, a od e i rationale, e
tiam sit hinnibile , est homo, ommequod es rationale, etiamsi sit θιnnibile, est homo, sunt quoad speciem suppositionis omnino similes his ἱ erodestra propositione damnata in Basia Pii cnisti. 1 6svoluntarium, etiamsi fiat necessariis, fit tamen liberρ; O Omne quod egi voluntarium , etiamsi fiat nece ibat io, fit tameulibeia; at in duabus primis subiectum primae supponit determinate, de sa-biectum secundae distributive: ergo pariter in nostro casu, subiectum primae determinate supponet, licet distributive supponat subiectum secutidae: ac per consequens in hac proe sitione, quod voluntat se sit, &c. subiectum supponit determinatE.
Ex hoc sequitur, quod ad sui veritatem , non petat nisi unam singularem veram et verbi gratia , quod detur hic & nunc aliquod volunturium , etsi tactum neces Iario, lactum tamen libere. Sicut namque propositio cuius subiectum supponit distributive, petit ad sui veritatem, quod praedicatum conueniat omni singulari contento sub subiecto; ita propositio,cuius subiectum supponit d terminate, non petit nisi quod cor
Hoc igitur praelibato, sic argumentor: & probo Vincentium ad lapidem damnationis seu censere Pontificum, pedem suum offendero . Nam supposita eius sententia tam quam vera, damnata illa propositio est pariter vera. Ergo dicendum est, sententiam eius damnationi Ponti Mcum directe opponi. Constat cons
quentia, de antecedens probo: nam
propositio determinatae suppositi nis ex parte subiecti, cuius una si gularis est vera, tota est vera, seu vora simpliciter:at propositio illa damnata, est ex parte subiecti determinatae suppositionis, ut iam explic ui: & lupposita sententia Vincentis
go tota est vera, seu vera simpliciter. Consequentia iterum constat,&probo id in quo est dissicultas, nempω quod habeat iuxta principia vincenti; unam singularem veram: ipsi
209쪽
166 Lib.II.Cap.XIV. Idem assumptim esten in supra namque ut supra diximus ) docet
. . o hominem peccare contra praeceptu, rmativum etiam in casu,quo Omnino impotens est illud peccatu mitare:& ex consequenti tunc datur aliquod voluntarium, nimirum culpabilis omissio illius praecepti , quae licet omnimoda necessitate fiat, tam exerciti),quam specificationisi simul tamen ut ipse vult vere libere fit. Ergo haec propositio I Quod volunta- νὰ sit , etiamsi necessitate fiat, liberὸ t men fit, in eius opinione habet unam singularem veram, ac proinde tota est vera seu vera simpliciter. sED DICES, in eius opinione nullam habere singularem veram instimu formali, id est, prout Hrmaliter est damnata, in sensu quem intendebat Baius: licci habeat singularem veram absolute, leu ut termini sonant. Vnde non sequitur, doceriai Vincet itio propositionem, in sensu
uo est damnata ; sed solium quod
oceat propositionem , quae cuIn damnata, materialiter tantum & δε- no vocis conuenit.
CONTRA multipliciter. Primo, quia gratis dato, quod solum doc rei propositionem damnatam materialiter , seu in sono vocis; ad minus sequitur, Vincentium damnatis v cibus uti, non quidem secundum sensum; sed secundum sonum verborum: quod quam parum Magistros C tholicos deceat,consideremus paulo susius ex vari s documentis Sancti
In primis Tertia parte, quaestione decima sexta, articulo octauo in Corpore: Responteo inquit dicem dum, quod sic ut Hierosmus dicu) ex
erbis inordinat prolatu tucurritur limrelis. unde cum Dreticis nec nomina debemus habere commvula, ne eorum errori fauere videamur. En cum haereticis non solum no commune sensum I
munia. Si ergo Vincetius voces damnatas seu nomina damnata approbat esto alium sensum intenderet) reuera more Catholico non procedit. Rursus prima parte, iugstione trigesima prima, artic. secundo in Corpore, postquam ex Hieronymo idem docuerat , quod ex verbis inordinatὸ prolatis incurritur haeresis; concludit in rebus fidei cum cautela & modestia esse agendum, vitando scilicet no solum sensus damnatos sed etiam da
natas voces, seu nomina. Cuius rei nonnulla ad seri exempla in mysterio Tristitati s , dicens; ad euitandum errorem Arru ,vitare debemus in diuinis,nomen diuersitatis σ disserentia, ne toti
tur untias essentiae ne autem tollatur
simplicitas diuinae essentia, vitandum ea nomen Ieparationis oe diuisionis ne autem tollatur aequalitas, vitandum est nomen disparitatis: ne vero tollatur mmilitudo, vitandum est nomen alieni σdiscrepantis oec. Ecce ubi omnia illa nomina, ad euitandum errorem Α rij, vitanda esse docet, licet nonnulla sanum sensum possent admittere νimo & forte in aliqua scriptura autentica inueniantur. Ereto similiter ad euitandum errorem Bai), vitanda sunt haec nomina seu hae voces; quod voluntariὸ fit oee. esto sanum aliquem sensum possent admittere. Ad quid ergo similem loquelam in Scholas
conatur inuehere Uincentius pDeinde audiamus aliud eiusdem Sancti Doctoris documentum e X eadem prima parte, quaest. trigesima tertia,articuIo primo ad Secundum. Apud Graecos Diquit ι enitur de Fιcio vel Spiritu Sanct i diei, quod ρrincipie turri sed boc non est in u n'strorum D Itorsi: quia licet attribuamus Patri alia exis autb iritatis ratione primipis, nisi
tamen ad subit otion m vel minorari nem quocumque modo stertinens, art 'buimus Filio vel Spiritur suum: νι νιιctur omnis erroris occasa. Ecce ite-
210쪽
rum, ubi docet Filium in diuinis non debere dici principiatum, nec etiam Spiritum Sanctum sic debere appellari, ut vitetur omnis erroris occasio:
licet in sano sensu tam Filius quam Spiritus Sanctus a Graecis cicatur principiatus. Ex quo rursus concludo ut pariter vitetur omnis Baiani erroris occasio voces Baii damnatas a Schola Catholica ina relegandas, esto eundem sensum quis non intenderet.
Accedat illud quod habet eadem
arte, quaest. vigesima nona, articuloecundo ad secundum , quia nomen substantia quod secundum proprietatem signi cati s respondet Dpollui, aequia
Moeatur apud nos, cum quandoque sienificet clientiam, quantoque post sim ;ne post ege erroris occasio, maluerunt dotistu es n stri, pro hypostasi transferre subsistentiam quamsubstantiam. Unde quaestione trigesima, articulo primo
ad primum infert, nos non consueui. mus dicere, tres sub tantias, ne intelligerentur tres essentiae propter nominis aequivocationem. Docet Ecclesiae Latina: Doctores lateri quidem in Diuinis tres subsistentias, non tame tres substantias; quia hoc nomen
substantia apud Latinos est aequium cum procuentia, & pro subsistentia:& sic dicendo dari in Deo tres substantias; sorte esset occasio credendi
tres essentias, quod est erroneum . Apertissime innuens ab ore Catholicorum releganda esse nomina, quae sunt aequivoca ad sensum verum, &ad sensum damnatum. Ergo esto admitteretur, hanc propositionem; quod voluntariὸ sit, etiamsi necessitate fiat, liberὸ tamen fit, habere aliquem sensum verum, ut docetur a Vincentio; ta n quia aequivoca est, & simul habet alium sensum damnatum, omnino ab ole Catholici Doctoris est releganda, ne possit esse erroris
Aliud occurrit ex opusculo secu-do, capite centesimo trigesimo octa-uo; ubi postquam docuerat, sati nomen nosse accipi dupliciter, vel pro infallibilitate proueniente ex vi positionis siderum, in quo sensu pontio fati est erronea: vel pro insatiabilit te proueniente ex vi Diuinae Prouidentiae, in quo sensu positio sati est Catholica ; tandem lic concludit . Sed quia eum infidelibus, quantum possumus,nec n9mina debemus habere com munia , ne a non intelligentibus erroris
Occasio sumin sit; cautius est fidelibus .
H nomen fati reticeant, propter hoc quod fatum conuenientius o comm nius secundum primam acceptionem sumitur: unde se Augustinus Quinto de ciuitate Dei dicit, quodsi quis fecuno
modo fatum esse credat ; sententiam teneat, o linguam corrigat. Ex quo it rum sic argumentor . Quia nomen fati est commune ad sensum err
neum & ad sensum Catholicum; monet Diuus Thomas, nomen istud a fidelibus esse reticendum , & Au Iustinus dicit, linguam circa hoc est O corrigendam. Ergo pariter praedicta nostra propositio, esto admitteretur habere aliquem sensum Catholicum; tamen quia communis est, etiam adsensum erroneum, debet pari lego ab ore Catholici Doctoris relegari& reticeri. Imo tanti semper habita sitit apud Doctores haec monitio, ut maluerincaliquando veritatem fidei titulo tenus non fateri, quam fatendo, sola
etiam voca cum haereticis conuenire. Damascenus hic prodeat, &rei huius exemplum praebebit luculentissimum. Teste Diuo Thoma in Tertio ad Annibaldum, Dii tinctio. ne quarta, quaestione unica; articulo tertio ad Primum; haec sunt alibi Damasceni verba. Iustὸ γ νειὶ Theo-