장음표시 사용
181쪽
fecessitate , eandem rationem ex-ofanauis libro tertio de Libero A inreso capite decimo octauodoquens de peccatis, quχ homo facit ex necessitate concupiscentiae , cuius loco Manichaei ponebant animam ma-Iam, tamquam alteram partem essentialem hominis cum anima bona.
Nam si non est ista inquit Augusti.
peccata frent: si enim non νeceditur ab eo modo, quo naturaliter factus est, itari melius effie non possit; ea quae debet homo, facit, cum haec fatu: & excon.
sequenti ipsi talia facta imputari nem: eunt. Sed iam iterum ad rem nostram, vide efficax argumentnm contra te, vincenti. Quod namque voluesas , necessitate voluntaria , non coactiva operetur male; non est sufficiens libertas ad etalpam, si hoc faciat secundum suam institutionem, ut hic verissime concedis in casu Manichaeo: ergo a sensu contrario, quod volumias necessitate voluntaria, non coactiva operetur bene, non est libertas suffciens ad meritum; si hoc faciat pariter secundum suam instituti nem. Consequentia est euidens,cum aequalis libertas requiratur ad actum bonum laudabilem, ac ad actum malum cupiabilein . Sed tunc sic se, sumo . At voluntas verbi gratia
amans Deum in Patria necessitat voluntaria, de non coactiua , amat
ipsum secundum suam institutionem siquidem amat ipsunt ut supra viri mus non in quantum voluntas sermaliter; sed in ovantum natura, ac proinde prout as, authore suti siet nitituta ad amorcm : ergo nos amat libertate fiasticienti ad meri
EYplico hoc. Ideo per te, Vincenti, necessitas Manichaea obest libertati sussiciemi ad demeritum, quia
licet voluntaria & non cogens scue necessitas bruta lis; est tamen reuera naturatis , necessario de naturaliter determinata ad malum: ergo si consequenter loqui velis) teneris fateri, volunt tem hon operari libertat sessicienti ad meritum, quotiescumque operatur necessitate reuera naturali, necessario & essentialiter de terminata ad bonum: at tali necessitate operatur in amore beatifico, &maximξ si illam in suis actibus necessitatem haberet, qualem habet Diuina voluntas in prodiactione Spiritus Sancti': ergo implicat similes
necessitates de se esse ad meritum sessitientes. Puto Consequenti as tenet' , &'minorem subsumptam probo . Nam in primis, illi actu; sunt reuisa naturares , ideoque visi raetiam vidimus) vocantur a Sancto sudi a Thoma instinctus naturales; & di- lib.1 e.
cuntur esse a voluntate, ut natura .: s α β
rursus inque animae ex particulari impressione authoris: quae omnia indicant, non minus a natura venire necessitatem talium actuum a ii tura bona inquam quam veniebathecessitas Maiarchaea a natura mala. Deinde quod si it a principio , n*censario, be essentialiter determinato ad bonum; etiam patet: nam voluntas Beati stante visione cIara Dei, nulla potestate promima, antecedente aut P n Iconsequente, potest in oppositum vi illius amoris, ut in tota hac disputa- ι
tione suppono :& saltem de principio productitio Spiritus Sancti , stim
Catholicorum audebit negare, aliud esse necellario & essentialissime ad unum quid determinatum p taliter scilicet ad productionem , ut nullo modo sit indifferens ad 'Natiostem productionis8 Eego huistismodi iniis sunt reuera naturales'&'a principio essentialiter & necessario deterin malo ad bonum.
Argumentshra factum breue est , sed
182쪽
sed rem perpςn exili, essicax iove
Adverte tamen, quando hic audis , praedictos actus amoris bς tifici & spiratio is esse naturales et nos non sumere naturale, ut distinguitur contra supςmaturale: tali mina sensu natur les minitane sunt: cum potius intrinsece& quoad sebstantiam sint in se supςrnaturales. Sumimus ergo naturale , ut distinguitur contra liberum, seu prout icem est, ac
omne, q'od iion est ex propria determinatione voluntatis, sed potius ex ipsa rei natura seu esse tia, indς- pendenter a quacumquς volun alis libera dςterminatione: quo sed se attributa Dei , licet intrinsece supernaturalia, distantur persectioides ipsius naturales e & similiter habitiis infusi, non obstante eorum intrinseca supernaturalitate, dicuntur persectiones naturales gratiae, Vipol ex natura seu essentia gratiae, ipsi naturalissime conuenient gnte Omnem liberam voluntatis deIermipa.
uenient . , Pia νidelicet sequitur ex opinione Vincem' , hominem peccare in eo quod νitare nou p
rest : seu peccam non faciendo quod facere non potest.
ii opMenienti ny desunt, ad opinionem Vincenxia improbanda.
Ut primum estormem tis; supponen- 'da est veritas illi is axiomatis omni no inter Theologos recepti , videlicet quod nemo peccat in eo quod vitare
opotest. Quod quidem axioma de- ostendit ad homine σα I 3'sumpum est ex Augustino libro tertio de libero arbitrio, capite decimo octavo, ubi expreis stimis verbis id ipsum tradit. Quis enim peccat ii quit in eo quod nullo modo caueri potesὶ ' - . Et licet supra libro primo Verita ΗΝ e. tem hanc a quadam falsa Glossa Ian. is.
senitarum vindicauerimus; libet tamen in praesenti superadderet, quod ea ipsa tantae certitudinis de euidentiae apud Augustinum sit, ut contrarium velle asserere , dicat esse, summae injqpitatis & insaniae. Audi verba eius libro de duabus animabus capite duodecimo. Peccati reum teneri quemquam , quia non secit , quos facere nou potuit: summae inquit inia quitatis es ct insania. Et ne hac quidem censura conpentus; vult iterum hoc usque adeo esse notum & per se mani sestum, ut non QIum a nemine ignoretur , sed &in luper a toto genere humano cantetur & declametur' . Considera sententiam, quam eodem libro capiti undecimo praemiserat, dε hace adem veritate dii serens . Ponne ista inquit) cantant re in montibus pastores in Theatris poetae, ct indocti in Circulis,
ὶ orbe terra um genus humanum Ea
ex mente Augustini qtiam sit communis , quam per se nota haec veritas , quod scilicet nemo peccat, non iaciendo quod facere non potuit; seu
peccat in eo quod vitare non potest. caotat0x in montibus, cantatur in Theatris, cantatur in Circulis, in Bibliothecis , in Scholis, in Sacri Iocis, in .orbe terrarum uniuerse,paLsim a Pastoribus , passim a Poetis
passim ab indoctis , a Magistris, 2
Praelatis, e toto denique humano genere. O Uincentii utin*m Sc a tα , non dico cautaretur, sed vel veracia
183쪽
ter saltem admitteretur lEt certe ratio Theolo ica suadet
hanc communem veritatem efficacissime Ea sumitiirex illa sententia Concilii Tridentini, sessione sexta,
capite undecimo , Deus ιmpnon uibet. Si namque aliquando contingeret , hominem peccare in coquod vitare non potest: reuera Deus impos ibilia iuberet. Cum enim non peccetur , nisi vel omittendo praeceptum assicinatiuum, vel com mittendo aliquid contra praeceptum negat tuum; u semel nec commissio. nem nec omissionem vitare homo
post ei; iam praecepti adimpletio es-let ipsi impossibilis: & ex consequenti Deus imnossibilia praeciperet :quod certe eit Deum facere non bo. num Dominum, sed crudelem Ty
supra Repete tamen in memoriam hic, lib. . id quod supra etiam annotauimus.
Nempe quod homo dicitur aliquid
Φ vis . non posse, dupliciter: vel sola isn- -- potentia consequente, cum potentia tamen antecedente, vel utraquo impotentia sinuit tam antecedente quam consequente. Voco autem potentiam antecedentem , illam quae est virtus sufficiens per modum actus - primi, licet prout fic, nunquam sit coniungenda cum actia . Potentiam vero consequentem, illam quae insuper est cum actu in fallibiliter coniungenda. Axioma ergo in principio adductum , intelligitur de eo quod homo vitare non potest, potentia saltem antecedente; ita ut bensus sit, hominem non peccare in eo, quod saltem potentia antecedente
vitare non potest, per virtutem nempe eκ se suificientem per modum actus primi, licet alias ipsi desit potentia consequens. Quoa ideo dixerim, quia stat hominem in ordine ad aliquid, carere potetitia consequente, di nihilominus in omissione vel commissione illius peccare; si ex alia parte in ordine ad illud habeat
potentiam antecedentem . Patet hoc in homine lapso, qui in communiori sententia non potest sine gratia , graui tentationi resistere potentia . consequente, Sc tamen non resistendo peccat, quamuis gratia ipsi desit quia sine illa potest saltem potentia
antecedente. Patet etiam in illo, cui instante aliquo praecepto supernatu. rati, denegatur auxilium esticax pro adimpletione illius: ille talis non adimplendo peccat et quia licet sine auxilio esticaci non possit praeceptum adimplere potentia consequente; potest tamen sine illo, potentia antecedente per soluin auxilium selliciens. Vnde si contingeret utrumque auxilium , tam sirisiciens quam et sicax denegari, rei iera non . peccaret: nam denegato lassicienti, non habet potentiam adhuc antecedentem; & sic adimpletio esset iplis impliciter impossibilis . Hoc ergo axiomate supposito; ARGUMEN TOR SIC. Sequitur
ex opinione Uincentij, hominem in natura lapsa posse peccare , in eo quod vitare non potest, nec potentia consequente, nec antecedente zat hoc est maximum inconueniens, utpote communi & Catholico axio mali repugnans: ergo. Si negetur sequela, potet clarissime probari ex doctrina Vincentia: ip e namque te net, esse sufficientem libertatem ad demeritum, hoc quod est sacere aliquid, voluntate intellectuali seu ex perfecto iudicio rationis, licet cum tali necessitate, qualis conspicitur in amore beatifico, ubi nulla est ad oppositum potentia , nec antecedens nec consequens, ut modo suppono ergo consequentet tenetur dicero, hominem posse peccare, etiam Omni potestate non peccandi destitutum, per hoc praecoe, quod voluntarie
184쪽
tarie omitteret vel committeret. Et revera sic de facto docet in In The Theriaca: asserens hominem in natum. l. a. ra lapsa, omni gratia de titutum, tam sussicienti nenipeouam efficaci, ad-ixtisν l. huc remanere subiectum omnibus
letibus sui Conditoris , sicut eisdem
si dilectus erat in natura integrarce tum autem est, inter ceteras leges, aliquas esse supernaturales,quaS pr
inde sine omni gratia, non potest homo adimplere nec potentia antecedente nec consequente. Fatetur cringo , de facto illum obligari ad nonnulla , quae ipsi pro praesenti statu
sunt oblematu impolubilia , & ex consequenti peccare in eo,quod modo vitare non potest, nec potentia
Quibus adiunge stilitissimum illud
dogma Ianseni3, tomo secundo, libroseeundo, capite secundo, nempe hominem peccare,non faciendo legem, quam etiam inuincibiliter ignorat. In quo pariter casu mani seste ponitur , ipsum peccare sine ulla prorsus potentia ad peccatum vitandum. Sed his non obstantibus,videamusqiiid Vincentius possit responder .
FORTE IN FAVOREM ipsius , negabit quis sequelam: iuxta tu quod
alibi docet, nempe hominem onmigratia destitutum libere adhuc peccare libertate contradictionis . Sien Tli enim peceat inquit in Theriaca ri e pn si ipso facto non peccare, hoc prec
ti scilicet, peccando tamen aliud et Hrinna quando tentatus ad libidinem ex vana gloria fornicari omittit. In quo casu
tiam iuxta principia Thomistica, homo ille absque omni gratia , vere adimplet praeceptum non fornicandi quoad substantiam , licet ex motivo inhonesto: sicut vere adimplet praeceptum eleemosynae, qui illam indigenti elargitur ex motitio vanitatis.
Unde quando idem ille homo de s do sornicaretur; taliter illud pecca- quod Pliare non poteR. I Irum committeret, ut reuera illud vitare pollet, illud inquam in parti
culari , licet committeret necessario aliud. Non ergo ex citis opinione se quitur hominem peccare in eo quod vitare non potet .
nisa est,&deinde minime ad rem . Palla quidem propter duo. Primo: quia supponit hominem ianatura lapsa non aliter posse sine gratia restistere tentationi , quam ex motivo inhonesto, seu committendo necessario aliud peccatum ; quod uniuersaliter verum non est.Nam ut ostendunt nostri Thomistae Prima Secundae, quaestione centesima nona , articulo secundo & tertio ) vel tentatio eit leuis, vel grauis: si leuis, potest homo lapsus, etiam omni gratia destitutus, resistere , nedum mmotivo inhonesto ; sed etiam ex motivo honesto naturali, nedum potentia antecedente ; sed etiam consequente. Si autem sit grauis, licet illi sine omni gratia ex motino honesto resistere nequeat potentia consequente, vera tamen sententia tenet,
posse potentia saltem antecedenti. Ergo false in est hominem in natura lapia, & omni gratia destitutum non poste aliter tentationem euader , quam ex motivo inhonesto seu committendo aliud peccatum. Secundo: quia etiam supponit Iiberum arbitrium in natura lapsa ex propriis viribus ad nil valere nisi ad peccandum, sicque hominem,quantumuis fidelem, non posse virtute naturali aliquod opus bonum morale facere;sed potius habere necessitatem hic & nunc peccandi in omni suo opere, aliquo saltem peccato in genere , si ex sola virtute liberi arbitris ponatnr operaria quae omnia quali ter damnata sint in Bulla Pii Quinti contra Baium s licet non sit praesentis instituti examinare, hoc tamen
185쪽
unicum scito , apertissime pugnaro cum doctrina Sancti Thomae, dum Secunda Secundae , quaestione decima , articulo quarto etiam de ipsis infidelibus docet, quod talem nece sitatem non habeant his verbis. Manifestum es ouod infideles bona opera , ad quaesuscit bonum natura, at qualiter operarι possunt. Vnde non opo ut quod ιn omni suo ope e peccent.
Deinde etiam soli itio non est ad
rem: nam non liberat opinionem
Vincentii ab inconuenienti illato , absolute& simpliciter ; sed ad sum. mum in aliquo casu particulari vetabi gratia instante obligatione alicuius praecepti negativi vel affirmativi naturalis. In quo casu esto admitteretur, Uincentium sessicienter saluare potestatem vitandi peccatummodo dicto , nempe committendo aliud; tamen hoc effugium locunia non habet in alias casibus: videlicet quando instat obligatio alicuius precepti affirmativi supernaturalis verbi gratia de diligendo Deum autho- rem gratiae: hoc enim praeceptum nequit aliter adimpleri, quam ponendo determinate actum supern turalis amoris: quem etiam homo omni gratia lassicienti destitutus ponere non potest, nec Potentia consequente nec antecedente, ut contra
Pelagium tenent omnes Catholici: di tamen Vincentius fatetur hominem sic destitutum peccare, si illum actum praecepti non ponat: ergo te netur concedere in tali casu peccare, non faciendo id quod tamen facere non polin, nec P tentia consequente nec antecedente , quidquid sit de altero casu quem adducebat solutio.
dit M uotauit Λntesiguanus Vincenti, Cornelius Iansemus,eamque contra se in fauorem nostrum lias verbis vrsit. Sed maior in a firmatum prac
pus adimplendis docustas es . cum enim ubertate boni faciendi infideles e
reant. Quo pacts emtabunt peccatum ititia , quod committitur tu transgresonestu Omisone, non dico moralium osciον um 1mjerendi pauperis, bonorandi parentes..... ed in transire lanie illius praecepti Urmativi, quo iuvetur credere ac diluere Deum, ipsaq; oscia bona quae facit, ad finem illum bona fidei intentione retorquere e Neque enim hic dici ρο- tes, i liud peccatum alio peccato poste vitari. Quidquid enim boni fecerit,idem peccatum omisonis aduersus idem p ceptum perpetrabitur. Imo vero quid faciet, cum idem praeceptum diligendi Dei per se ipsum obligabuὸ Neque enim existimanaum est,ad νltimum finem empetendum O ad illud primum principium se referendum , nullius praecepti
vinculo creaturam rationalem astringi cum potius vis eius m perpetua momnes actas directione atque dilectrum voluntatis eo referendos exseratur. uic
Iunias sua E infirmitate in faerendo deficit: gratia qua facere post, carer ς quo se verterat λ me laqueo concIudit )stringi se sentientes recentiores alian, pc portam parentissimam gratiae
cientis exeunt: quam omnibus hominibus ad praeceptasacienda Deum im-
perliri, nouo profecio O primis gratia defensoribus inaudito dogmate constru
Sic urget contra se Iansenius, &eisdem ego contra ipsum urgeo .
Imo nisi & ipse per portam illam pa
tentissimam gratiae sussicientis exire hic cone- , quam Deus omnibus hominibus vel de facto impertiatur, vel saltem absque noua hominis cuia pa impertiri paratus sic, tempore quo praeceptum supernaturale obiugat; profecto alteram quandam PGr- tam omnino damnabilem, nempe Manichaeli mi intrare compeIllitur .
Quod & sic probo. Nam ut supra libro primo ex Sancto Thoma ostendimus cum
186쪽
ciad ne dipectat in eo quod Metare non potest
Manichaeo negat libertatem arbitritiqvisquis talem necessitatem pec. candi ponit , ut non possit homo sine gratia hic & nunc in indiuiduo hoc
numero peccatum ullo modo vit re et talis namque necessitas, non δε-
Ium est necessitas peccandi vage seu aliquando, sicut nos ponimus t nec solum est necessitas committendi hic & nunc aliquod peccatum in ge uere, sicut ponebat prima Iohitio:
quae duae necessitates admittunt secum indiflarentiam exercitu; sed est nacessitas omnino absoluta omnem indifferentiam , etiam exerciti, excludens : quam ipsemet Iansem ab Ecclesia damnatam profitetur,quan do hanc propositismem proscripsit,
omo homa peceat etiam damnabiliter in eo
ἀοι. stro huiust di necessitatem peccandi contrara admittere tenentur : Gquidem in istanto quo obligat prae- cepram supernaturalis dile tionis, nulla via restat homini destitudo omni gratia , qua illud numero peccatum omissionis in indiuiduo vitar positi. Ergo portam damnabilem Manichaeis ni intrare compelluntur. Minor ista iuxta contrariorum pri
cipia patet euidenter. Nam ut ipsi volunt ) non sufficit ad peccatum istud omissionis vitandum, quod hinmo non apponat obi m noui se cair, ut noς infra susscere ostendemus;
νι-ε- ratis dilectioius: cum istitur illum, omni gratia lui ficienti destitutis, ponera nequeat , ut est de fide contra
Pelagium ; sequitur manas este, quod
taliter hic & nunc illud numcro peccatum omissionis incurrat, ut idi' sunt in indiuiduo nullo modo vitare possit.: A ST RESPONDET Ian senius,pa. adhuc in illo casu inditarentiam sub sistere: quod di sic declarat. Nam il-
lectionis obligatus : alterutrum sine gratisfacturus est, ut vel Deum diligat, vel non diligat. Si diligit, sub ratione boni priuars Deum diliget, Deum ad se, non se ad Deum velis ultimum finem retorquendo Quod si nolit diligera Deum , hoc inum faciet sub ratione bo-m creati ac propin , quod in omius amombas ct omissOmbas velut rit,
mum intuetur Quapropter νlrobseque est libertas seu ind/nserentia quantum ad exercitium res uti duorum illa. rum actuum volendi O nolendi, seu etiam nou volendi diligere Deum, qua tum vis Herque fiat sub ratione bomereati σ priuati, quod voluntas immo. biliter in utroque mouit, o ita Hemque sit necessarius, quantum ad specificationem seu controietatem ct uterque malus M...etuo sane modo Beatus liberct ad quemcamque actum vel sacten dum vel omittendam. Vtrumvis enim
fecerit , sub ratione boni Dium,fMire, ita necessario operaiatur , quantum ad specificationem, liberὸ quantum ad
Ianleni videris mihi hie potius de Troiano Bello disserere , quam ad rem Ioqui. Amice Lector, arguine tum sinum non petit astigiari indisserentiam respectu huius quod est
diligere Deum utcumque& non diligere Deum utcumque ; sed respoαι huius, quod est hic & nunc vitare peccatum iliud omissionis contra prae pruna affirmativum dilectionis supernaturalis: virum nempe homo omni gratia destitutus, taliter hic Scnunc illud incurrat, ut possit hic &nunc non incurrere, se eccatum inlud vitare: clim ergo argumentum factum eui dentisistine conumcat, tali necet itale idipsum incurri, ut hic& nunc nequeat non incurri , seu vitari , omnino in filo robore manet: licet alius assignetur Inda fierentia aliqua penososte utcumqu
187쪽
r Lib.ILCapA. Idem assumptim octenditur ex ea
diligere & non diligere . Explico hoc. Fateor hominem omni gratia destitutum, Deum utacumque posse diligere & non diligere , nempe sub ratione boni priuati semper, siue diligat , sitae non diligat. Sed quid hoc ad rem Quano, euadetne peccatum omi ssionis, diligendo Deum taliter Verbi gratia, sub ratione boni priuati Dicet Ian. semus, quod non, cum illa dilectio
sit peccaminosa. Euadetne ergo non diligendo , referendo etiam omissionem ab bonum suum priuatum Dicet iterum Iansenius quod non rcum&illa omissio seu non dilectio sit peccaminosa. Qua ergo via euadet, aut euadere poterit peccatum illud omissionis oppositum praecepto dilectionis supernaturalis p Prinsecto nulla via, ratione nulla, nullo modo : cum quidquid voluntas secerit & qualitercumque fecerit, quidquid non fecerit, N. qualitercumque non secerit, semper maneat necessi. tata hic & nunc ad hoc numero pec . catum omissionis, pro instanti quo dilectio supernaturat is obligat. Habet quidem in d;ilarentiam ad vestiendum illud peccatum hoc vel illo motivo turpi; sed illa indifferentia motivorum ut euidens est) nullam indisserentiam ponit, quoad hoc numero peccatum quantum ad suam substantiam et quandoquidem sub quocumque motivo seiverterit v luntas , R mper ad hoc numero peccatum Omissionis, quantum ad su santiam perpetrandum necessitata maneat. Qua ratione etiam illi Scholastici, qui Christo solum concedunt
indiflarentiam ad non moriendum ex hoc vel illo motiuo: ingenue etia in fatentur, se nullam inditarentiam ipsi concedere respectu mortis quo au substantiam.
Et per hoc etiam patet, quod illud alterum de libertate Beatorum, minime sit ad rem. Illi enim ad nullum actum hic & nunc sic necessitan tur, nisi ad amorem Diuinae bonitatis seciandum se: reliquos omnes possunt facere & non lacere, non solium ex hoc vel illo motatio, sed etiam a solute & quoad substantiam. Haec ergo est porta Manichaeismi, quam intrare cogitur, quisquis portam gratiar susticientis modo a no
bis explicato, praecludere conatur. Ut namque probatum manet , se-uitur necessitas absoluta incurreni hic & nunc in hoc numero pecca
aliter respondeatur ut in eodem l co Jheriacae Uincentius insinuat&etiam alibi Iansentus adhuc in illo casu, actum supernaturalis dilectionis esse reuera in potestate hominis, supposito tamen Diuino auxilio,sieq; non es le simpliciter impossibile, vitare illud peccatum omissionis contra huiusmodi praeceptum. Vt namque docet Diuus Thomas Prima S cundar, quaestione centesima nona, articulo quarto ad Secundum: Illud quod ρ' sumus cum auxilio Diuino, non est nobis omnino impossibile, secundum illud Pbilosophi , Tertio Ethicorum , quae per amicos possumus , per nos po se
Si inquam sic respondeatur; in
contra iterum est , quod nec hoc ullo modo Vincentium iuuare potest rnam licet actus supernaturalis praecepti, reuera sit in potestate homianis , mediante Diuino auxilio intellige de sufficienti) quando illud instante praecepto, homo actu habet: vel saltem Deus paratus est, absque noua hominis culpa illud tunc comi erre, qualiter Diuus Thomas loquitur, iuxta illud eius dicium Tettio contra gentes , capite centesimo quinquagesimo nono: Deus quantismin se es, paratus es omnibus gratiam
188쪽
uud nemo peccat in eo dare . Et iuxta illud Leonis Papae,
sermone centesimo decimo sexto, lu-βὰ uobis instat praec pro, quι y aci r Itauxi io ; tamen nNllo modo dicendus est , cise in potetiate hominis, in casu quo nec actu illud auxilium habet , nec Dcus paratus sit illi dare :qualitur modo in natura lapsa multoties contingere docet Uincentius . Vult enim hominem in natura lapsa supernaturalibus praeceptis inexcusabiliter obligarι, & tamen non
solum actu non habere auxilium sus-ficiens, sed nec Deum paratum esse ad illi dandum: eo quod post naturae lapsum 4 continua ut ipse ait gratiae I cientis agillentιa decidimus. Ergo nullo modo saluare potest, in casu quo ipse loquitur , de nomine scilicet omni gratia destituto, actum supernaturaiis praecepti esse in potellate ipsius , adhuc mediante Diuino
Explico hoc. In tantum dicitur quis eoisse per seipsum, ea quae potest per alium, in quantum ille alius est
eius amicus: S rursus in tantum ei eius amicus, in quantum paratus est illi de facultatibus tuis conferre, &adiutoriuui praeliare tempore necessitatis: quomodo enim amicus meus crit, aut ut amicum se geret, qui de facultatibus suis, nec adiutorum
mihi praestat, nec praestarc paratuSest λ Ergo in casu quo Deus, non so- dum mihi non det suae gratiae auxi .lium , sed nec paratus sit dare ut Vincentius fatetur nequit verificari, me per ipsum, ut per amicum posse:& cum alias etiam non possim ex meipso, ut suppono; sequitur mani se-ue, me modo obligari ad aliquid, quod modo non possum ex meipso,
nec per Deum, quod est obligari ad impossibile simpliciter pro praesenti
HIS omnibus non obstantibus , videtur adhuc alios vocubis veli quod vitare non potest. 74yeuadcre Iansenius . Respondetur in
ira Icupasse ab homine fieri, conse 3. e. isqMenter bomiuem ea posse faeere. Pro- colum tecto vera locutio, verba Catholica, φλε sed audiamus quid de re ipse sentiat.
tus est, habet charitatem seu b nam νο-luntacem , perquam Deum diligere σcou equenter totam legem implere ρ
te . Pia ;vtudo enim legis, dilectis inquit ἱροsolus Si autem fidelis quidem, sed nondum rustificatus est, habet aliquid
bonae voluntatis, quatenus credit, nam
ubi est initium fidei, G etiam initιum bona, hoc est piis voluntatis: per hanc autem potest mundari , potest uberius
auxilium inuocare consequenter re
Christi caret, babet liberum voluntatis arbitrium , per quod,Hi carni titillanti, ita σ Spiritui illuminanti consentιre , Pti peccare, ita recte vivere potest ἀQuocumque vero posbilitaris modo ex illis tribus quos iam diximus,homo pestptaecepta Dei fficere , ct si alio modo proximὸ non post, satis est,ut si non fecerit , sit inexcusabιlis. Eu ex menta
proprij aut horis, quid rei subsit ve bis illis Catholicis, quibus tam confidenter dixerat, praecepta Dei esse bο- mini possibilia. D I C O ea omnia omnino esse extra propositum , & difficultati
nostrae nec vel in minimo puncto satisfaccre. Quaestio quae contra te et , Ianseni; non est de homine habente iam illa dona, verbi gratia ,serinam iustificantem , aut etiam
cratiam fidei; sed de homine sic de
stituto , cui Deus nec dat illa dona , nec illa aut quodcumque aliud supernaturale dare paratus est, ut VOS In natura lapsa contingere docetis. Illene sic demtutus, habet potest
tem λ Illine in tali statu, sunt praecepta supernaturalia possibilia Z Ille
exclusis praedictis, habetne aliquid E. alia,
189쪽
r 6 Lib.II.Cap.X.L- assumptum ostenditur ex eo
aliud , quam moeram nudamquoliberi facultatem arbitrii e Et quae qiuso potestas libero arbitrio sic nu- de considerato inest, respectu super naturalium praeceptorum i An ne vi. Ia alia quam vaeua quaedam capacitas seii potentia obedientialis, qua potestatem a Deo recipere potest, si Deus illam dare voluerit λ Quod si haec ad inexcul abdem obligationem sufficit , dicas pariter Deum mihi iustissime posse praecipere volatum, etiam in casu quo nec alas dat, nec dare ullo modo paratus sit. Sequmla eit euidentillima: nam non mimis est in me potentia obedientialis ad alas a Deo recipiendas, si Deus dare voluerit; quam sit respectii do. rum supernaturaliuna ad illa recipienda, si Deus quoque dare voluerit. Quis vero Catholicorum hoc vel simile delirium unquam cogitauit Quis doctrinam Christianam hoc unquam opprobrio aspersit, ut dixerit perinde esse, mihi dilectio. nem funernaturalem praecipi,ac praecipi volatum pSi sorte dicatur, disparem esse casum, quia Deus numquam alas h mini promisit aut promittit, nec eas citra miraculum conserre potest, testatem autem sua praecepta seruandi, & promisit 5c continuo promittit& citra vlIulia miraculum aliquando dat & dare potest. Si inquam sic dicatur; disparitatem prolacto agnoseo, sed qualiter ad reai sit, non video. Nonne quod Deus ista dona promiserit & promittat , voIuntati meae omnino extrinsecuin est Z Nonne de illud ait rum atque extrinsecum, quod ii Ia citra miraculum dare pomi8quom do ergo his omnibus impotentia mea iuuatur, si ex altera parte nihil horum Deus de facto mini conlari nec conserre paratus est pImo ex ipia promissione , sic res- tondentem redarguo: nam si Deus
omini dona sua vere promittit, ergo signum est, quod Deus illa dare paratus sit, si per hominem non M.
terit : quomodo enim vere promittit,qui promissi conserendi quantum
in se est, paratam Voluntatem no , habet Ian senitae nummos centum
vobis promitto, sed hoc etiam scitote, quod parata voluntas illos dandi , longe a me sit,etiam absque omni culpa vestra; nonne qui sque sanae
mentis, me sic promittentem, Ian-
senitas dicet illucereὸ id ergo3Si
ne ridendae erunt promissiones diuinae λ Absit: venerandae sunt , suscipiendae sunt, quia verae sunt, quia is Deus, si per nos non steterit, promtu
si conserendi paratissimam habet
PRAETEREA IANSENIUS expresse fatetur, impotentiam illius qui
caret breuiario ad horas, quas Uvorat, reeitandas , ct illius qui caret rebus temporalibus ad largiendam eleemosynam a praecepti obligatione excusare dc assignans rationem, in huius Odi
inquit non est culpa voluntatis quod non pat, sed pura inopia potestatis: Zeficeo ipso vel praeceptum extinguitur , vel certe ad illud implendum , cui praecipitur ,.non amplinS
obligatus est. At pariter in casu nostro , quo homini destituto omni gratia praecipitur dilectici supernatu. ratis; quod non diligat, non est culpa voluntatis, sed pura inopia p testatis , cum tam sid inops potestatis ad diligendum, quam ille alter inops diuitiarum ad clargiendum pergo vel propriam vocem ignorat, vel pari ratione tenetur fateri, istum quoque a dilectione superitaturali
Sed instat&ait, impotentiam al- tterius ad elargiendum, esse ex defectu ,bi' sti
190쪽
quod nemo precat in re quod vitare non poteR 14 bet fortitere volendo , suppleri: imp
tentiam vero diuina mandata seruandi esse vice versa ex defectu alia cuius quod ipsa voluntate suppleri ansen. potest , velint enim homines inquit 'bi: ι. pleneque velint, mox implebuntur. βιcoi ιεε autem nolint , ideoque n poni, quis nise nolentibus νιιo vertat duritiam inique voluntatis secutumque desectam ps.
te latis pIanseni,dico iterum, te hic non nisi verbis ludere. Dic mihi: de qua voluntate disseris, quando ais impotentiam hanc esse ex destetit alicuius, quod potest ipsa voluntate suppleri pNonne sermo est, de voluntate omni gratia tam lassicienti quam esticaci destituta, ac proinde de voluntat sere considerata secundum vimam volendi naturalem, qualem &non aliam pro tali statu destitutionis homo ille habetὸ Certe de illa sermo esse debet, vel ad rem non loqueris, cum illam & non aliam Scholastici tibi obiiciant. Edissere ergo, qualiter huiusmodi voluntas, quae penesse nullum alium thesaurum habet , quam lacultatem suam naturalem , pollit requisitum istud gratiae sum cientis ad diligendum, supplere Poeteritne vel ullo saltem modo volem di ex omnibus volendi modis, quos pro tali statu penes se habet 8 Cedite non poterit , quantumuis sortiter se exserat in omnes modos volendis mul, quos pro illo statu in thesautis suis habet aut etiam habere potest:cum enim singuli seorsim & Omnes simul, non sint nisi modi volendi pure naturales, implicatio est, quod vel ullo illorum vel omnibus simul, dilectionem supernaturalem impleat vel implere possit. Qua ergo veritate dicis,defectum huiusnam di , tam misera tamque impotenti voluntate polle suppleri λ Si non nisi vol itiones naturales pro illo statu est
potens elicere ex ipsae quantumuis In illo ordine sertissitiue, sint adhuc pro dilectione insuffcientes,qua via mihi obtrudis, per alias dilecti nem posse praeliare Fateor quidem praestare posse, sed non nisi per voltitiones sunernaturales, aut vires adsie volendum, a Deo conferendas I quas cum tali voluntati de laeto nouconserat, nec etiam conferre par
tus sit ι sequitur euidentissime, casia quo ipsa non diligat, non esse culpam voluntatis; sed puram inopiam potestatis. Vnde&fit, quod perperam omnino a te dicatur, voluntatem istam non posse diligere, quia non vult: dici namque debet, ideo non velle, ideo non diligere, quia non potest nec velle nec diligere, talivolitione aut dilectione, qualis pra cipitur. Vt ergo culpa in voluntato adstruatur, dicendum est sicut nos diximus potestatem in ipsa debere praesupponi per auxilium sufficiens, vel actu receptum , vel saltem do communi lege paratum. Quod N amplius libet confirmare ex quadam doctrina Diui Thomae tertia parte, quaestione octuagesima septima, articulo primo ad Primum,
ubi sic loquitur. Ad ρι-m mccndum quod bomo in gratia constumus, potest vitare omnia peccata mariatia Er sιugula : poto catam vitare singuιa peccata veniaba: Ied non omnia, ut pateι ex his qua in secunda parte dicta Iuru : G 'ideo poenitentia de peccatis murtalibus requmit, quod homo proponat abstinere ab omnibus o singulis peccatis mortalibus a sed ad pom gentiam peccatorum ν Iallum , requirutir quod homo proponat abstinere a surgulis, non tamen ab omnibus: qnιa boc ι rmitas huius vitae non patitur. Ex qua doctrina sic argumentor . Secundum Diuum Tli mam tenetur homo ad habendum propositum abstinendi ab omnibus mortalibus collecime, non vero a itinendi collective ab omnibus ve-Κ a malI-
