장음표시 사용
231쪽
statum natura humana indiget auxilio Diuino ad faciendum vel volenda quod- eamque bonum, sicut primo mouente. Et rursus articulo primo ibidem: qum-tumcumque natura aliqua corporalis
vel 'iritualis en extentam praedeterminationem etiam ad gratiam h minis integri & Angelorum) pona i r perfecta, non potest in suum actum
procedere, nisi moveatur a Deo. Nonne hoc est apertissimis verbis,praedeterminationem, qua moderni Tli mistae Physicam vocant, fundare in aenerali subordinatione cause secuncae ad Primam, ita ut ad omnem statum ad omnem creaturam, siue humanam siue Angelicam extendi debeatλ Si ergo id ipsum apud vos, Uincenti, est funditus peruertere doctrinam Sancti Augimini; & Scripturis non exiguam vim inferre; profecto non soluiti Thomillas; sed & ipsum . Sancti ssimum Praeceptorem contemnitis , infamatis. Praeterea,nonne disertis verbis docet idem Angelicus, peccato originali non deberi poenam sensus 3 Legatur in Distinct. trigesima tertia , quaeli ne secunda, articulo primo,& praecipue quaestione quinta de Malo articulo secundo, ubi titulus est, utrum peccato originalι debeatur poena sensus p Resoluit in argumento sed contra ex mellis uo Bernardo sic. Sed contra est quod Bernardus dicit, quod sola propria voluntas ardet in iuberno: sed originale peccatum non est peccatum
propria voluntatis , imo consequitur ex νοluntate aliena, ergo peccato originalι non debetur poena sensus. Praeterea Innocentius Tertius dιcit in decretalι, poena sensus debetur peccato actuali, sed originale peccatum non est actuale: ergo ei poena Ie us non debetur. Deinde in Corpore articuli; despondeo inquit dicendum, quod sicut communiter dici tur notetur phrasis; vocat sententiam communem 7 peccato origi rati non debetur poena sensus, sed sol m parra
damni, scilicet earentia risionis druinae. Imo postea respondens ad duas a thoritates Augustini , in Quarum una Augustinus dixerat, quod paruuli decedentes sine baptismo, experientur gehennam , & in altera huiusmodi paruulos, esse aeterno supNκιο puniendos ; sic concludit. Ad Primum ergo dicendum, quod nomen tormenti, supplicη, gehennae, σ cruciatus vel si quid
simile in dictis Sanctorum inuematur; est largὸ accipiendum pro poena, νι ρο- natur species pro genere. Ideo autem Sancti tali modo loquendi νβι sunt, νο testabilem redderent errorem Pelagianorum , qui asserebant in paruulis nullum peccatum esse, nec eis aliquam poenam deberi. Et per boc patet solutio ad secundum oe tertium oe ad omnia similia. Ex quibus patet, sententiam negantem, peccato original i correspodere poenam sensus, doceri a Sancto Thoina, non solum tamquam Bir- nardi, aut Innocenti 1, aut Augustini, sed ut suo tempore communem,& tantae Ouidem authoritatis, ut iuxta illam cicta reliquorum Sactorum debeant explicari. Et quid quaeso r solutissimus definitor Ian senius de istiusmodi lententia , omnibus his non obstantibus iudieat λ Audiamus verba ipsius, ut iudicium quoquo sciamus . De pauis vero paruulorum Ianseri. inquit st hanc vitam, paenὸ super. t m. E. Iluum ess , nouum laborem suscipere . l. .-Iam enim ante paucos annos illast tim ut': imus iuxta atque eruditissimus vir Do- lapsς e minus Florentius conrius Archiepisco- seM-pus Tuamensis opusculo hae de re seri 'Apto, perquam accurate demonstrauit, paruulos absque baptismo ex hac vita decedeκtes, poenis non tantam damni,
sed sensibilibus ct quidem aeterni ignis secuntum Augustini Doctrinam plecti. cui operi quamuis quaedam addi possent, quadam etiam iuxta Sanctum Augustia
232쪽
sentencla Vincentsi a singularitate. 189
nim rectius aliter dici, quemadmodum nos quodam loco declarauimus; rectissiamὸ tameκ ostendit id , quod in ista controuersia praecipuum ac medulla es, lon
ge ab Augustini O fortassis Ecclesiae,
quae Pelagianos iuxta eius principia damnauit, mente recessisse Scholasticos,
qui paruulis sine baptismo morientibus
vel Deatitudinem naturalem vel imm nitatem a sensibilibus ignis atem poenistribuerunt. Q propter ne actum πα- mus , vel eius lucubrationes in bac scripta nostra transferamus, remittimus diligentem lectorem ad ipsum tractatum eius . In quo qui Mid ab adhersarisspro parvulorum causa benignius quam sapient/us opponitur ; ex profundissimi Doctoris Augustini sensu ac verbis refutatur . Non vides hic iterum I ctor mirabilem istius hominis singularitatem λProfecto non est nobis iam sermo, de Sentelia alliqua a modernis Scholasticis inuenta aut excogitata ; sed de sententia quadam quam Sanctis simus Aquinas docet eta, & suam &Bernardi & Innocenti; &Augustini& reliquorum Sanctorum & insuper communem inter sui temporis Magistros. Et quid ad haec Ian senius p
Non sollim quasi plus sapiens quam
Aquinas, contrariam approbat; sed& insuper cum quodam domino Florentio Conrio, iudicat Sactum Thomam, Bem ardum, Innocetium, cum omnibus Schol asticis tam antiquisquam modernis eam tenentibus, ab Augustini&sortassis Ecclesiae mente longe recedere. Pro Paradoxum insolens & nurendum i Ab Augustini & fortassis
ab Ecclesiae mente reccdit Sanctissimus Aquina se Quid in his verbis in- tollerabilius iudicem, insolentiam, an arrogantiam)Quid damnabilius, temeritatem an irrcuerentiam Θ Annon iustius , os loquens talia censuris raderetur, quam rationibus refelleretur λ Nonne omnium merito Tho missarum in se prouocat iram, cuius lingua & ccamus contra Thomam pQuam bellὸ conciliat verbis utor Iaim seni; contra quosdam quam belle imquam concinat ista censuraram acrim nia..... cum tot elogijs antiquorum . cum illis oraculis Pontificum Romano
rum, quibus ut supra vidimus asse
runt Sanctum Thomam Beati Augustini vestigia fuisse insecutum , . eiusque scripta certissima esse Christianae Doctrinae regulam, & insuper viam regiam communi Ecclesiasticorum Patrum incessu tritami Vade Doctor mirabilis: nam singularitas . tua Ecclesiae Catholicae firmamentum vellicat & concutere nititur , quando sic in Sanctum Praeceptorem. iniuriosa conspicitur. Non ergo, Vincenti, solum vobis familiare est, aliquod genus Schol sticorum Modernorum flocci facere, sed & insuper eo ascendit vestra sim sularitas , vestra arrogantia, Vtin ipsum etiam Scholasticae Theologiae. Coriphaeum Thomam Aquinatem, vestro iudicio anathcina ferre non vereamini. Plus igitur cunctis, vultis vos soli sapere ρ Cunctisque plus genuini Augustianae mentis interpretes videri ρ Mira res dico iterum Mira res. A iebat quonda χelo ductiis Elias;
Domine Prophetas tuos occidemur, Miaturia tua de ivxertini, o remaris ego Ioltis. Respondit ei Dominus. Beliqui mihi septem millia: quasi diceret: ne putes Elia, te solum pro defensionemei honoris superstitem remansisse: nam adhuc praeter te, septet . millia aninistrantium mihi praelio sunt. Quaerit Rabanus, qualiter Pr heta, alias domino tam familiaris, anc superstitem multitudine ignorare potuerit: tanto Trophetae inquit quid dissicile frit coquosorae in hoc mun
do famulor remansisse Deεὰ Apprime
233쪽
Isoprosecto quaesito satis facit. sitii humilis , etiam occulta Dei niauerat, et tus, etiam aperta nesciebat. Sed iam
ad rem nostram. Putat VIncentius se solum cum suo Ianuenio pro vera intelligentia Sanctortam tradenda remansisse , caeterosque Modernos
Scholasticos, potius peruersis glossis Sanctos Patres occidere, quam declarare. Quid ergo Nonne do minus in Ecclesia sua reliquit praeter Vincentium plusquam septem millia interpretum Qua via igitur idipsum
vir alias tam eximius potest ignorare λ Quia nimirum, elatus & aperta nescit. Quas veris, Domine, scholastici Sanctos tuos Patres glossis suis occidunt , Altaria genuini eorum sensus
fruunt o remansi ego solus legitimὸ eos exponens . A age singularis interpres , & doctrinam Rabani attenta mente peruoliae; voce Dei prosequitur ad Eliam solum se aestimantem, diacitur, reliqui mihi septon millia virorum, ut dum non solum se remansissse cognosceret; elationis gloriam , quae ei de singularitate fur ebat, inclinaret. Et vos ergo Iansenitae inclinate capita vestra.
Primi Regii duodecimo, Samuel volens populo Israelitico, quanta cum aequitate ipsum rexisset, ostendere; expresse aliorum illustriuii qui eidem quoque populo praesuerant, mentionem facit. Et ait Samuel ad populum inquit Sacer Textus Dominiis qui fecit Moysen o Aaron, σeduxit Patres nostros de terra Aegypti. Lia virtutis suae specimen volens pan-ecre , Moysen quoque & Aaron, ce-lcberrimos viros sibi adiungit. Au. Greg i diamus magnum Gregorium. QMdReg. ix est hoc aliud inquit nisi quia oe virtutis suae culmen ostendi ι; sed in tanto
culmine solus apparere voluiι: quasi latentibus sensibus dicat, in tanta animi virtute mirandus nonsum, quia in eas
lus non sum. Bella sententia . Vin- lcenti, magnum nobis tui ingenij cvlmen offendis , de libertate discurrens. Asieris te es entialem eius rationem absque indisserentia, in Arecanis Auguli ini inuenisse, quidquid tota Schola Modernorum reclamet. Vtique in tanta ingenu & mentispespicacia, mirandus es, quia in ea
Sed quid de nostro Caietano ppossetne & ipse singularitatem tuam
aliquo encontio exornare ρ Poterit profecto. Simon Ioannis aiebat Sal- loa.M. uator) diligis me plus his Dicit ei, etiam Domine, tu scis quia amo te. Notat Caietanus,duo quaeri a Christo,de ad unum tantum a Petro fuisse respo sum. Quaerebat Christuss & virum diligeret, & utrum plusquam reliqui Apostoli Sed Petrus ad unam tantum partem quaesiti respondens, ait. Domine tu scis, quia amo te. Quare ad secundam 'uoque partem , nempe, plusquam vi, responsum non dedit λ Acutissime&verissime Ca- ei tetanus : Refugit Petrus respondere ad ibid. secundam quaesiti partem, scilicet plusequam bi ; hoc enim non nisi temerὸ σpraesu optuosὸ potuisset allii mare. E elegans omnino de concinnum pro tua sinetularitate encomtum. Vincenti, intest is naturam liberi arbitrii plus his λ Id est plusquam omnes Moderni Seholastici Z Si dixeris; Tuscis quia
intelligo, utique tollerabo. Si autem ad secundam quoque partem adduderis ; Prusquam omnes Moderni Sch lastici; hoc non nisi temere & praesumptuose potes assirmare. Sequamur potius consilium doctissimi Philonis; praestet hie manere Phil inquit illo oberrando inter mortales, sicut magna pars humani genetis, quam tioni ad caelum .se ipsis elatos, subuerti, sise Abra-cut inultis Sophistis contingit. Praestat inquam hic manere, oberrando inter communes Sententias , sicut
magna pars Schol allici germinis , quam
234쪽
frateniti Vincentii a singularitate. Istruim ad priuatas Sententias a seipsis
latos, subuerti. Et nonne etiam rectissime melli.
sua sapientia Bernardiρ Falleris Thoma ait alibi )se ridere Dominum desideras , a collegis Apostolorum segregatus. Non amat νeritas angatos, diue
solia ei non placent: in medio Isai: communi vita, communi disciplina delectatur . Falleris tu quosve, Vincenti, si veritatem Augustini videre desideras, a Collegio Scholasticorum se-Dregatus. Non amat veritas Augulaniana angulos: diuersoria priuatae intelligentis ei non placent, sed communi potius disciplina , communique sensu gaudet exponi. Verum adhuc sorte Obmurmuras: si essent moderni Scholastici tales Doctores, quales fuerunt Hylarius, Hieronymus, Augustinus, Prosperi
sequeremur eos: modo autem tales
non sunt ; sed longe ali), longeq u
inseriores: unde a communi eorum sensu recedere; nobis vitio verti non dcbet.Hanc esse euasionem vestram;
semel a doctissimo.quodam & iid digno audiui. Sed audite quoque iam Chryso-somum, siue quis alius suerit in Commenrari)s super Matthaeum imperfectis homilia quadragesima quinta. Cum audieris inquit os aureum aliquem beatificantem antiquos Doctores, proba qualis sit circa Juos Do-LIO, es. Si enim ιllos sustinet ct honorat, cum quibus Niuiti, sine dubio oe illos bonoraturus fuerat, si cum illis vixisset. Si autem juos contemnit, verὰ tuos contempturus fuerat, si cum illis viri; set. Hactenus ille, quasi Iansenitarum morem prophetice describens. Dicunt summa cum coniadentia, soantiquos Doctores venerari, Augustinum amplecti , HieronIinua prosequi, Prosperum attendero; sed
quantus qualisque sit huiusmodi venerationis spiritus, ex verbis Chrysostomi iam didicimus . Veneraaturne Doctores sui tem oris c Amplectunturne illos Magistros cuin ruibus vivunt Z honorantne tam lata.
Scholasticorum, quibus Catholicae Scholae fulgent ut sole luna 3 Certe
qui hoc probare voluerit, utrum similes venerentur vel non, legat librum Proaemialem Iansenis in triginta capita distinctum, &nescio si vel unum caput legenti occurret; in quo non continuus sit Scholasticorum omnium & Modernorum vilibsimus contemptus. Si ergo tales sunt Iansenitae circa sui temporis Doctores; frustra omnino honores mihi deserunt erga Doctores Antiquos, frustra illos audibus attollunt: nam
si teste Chrisostomo Beatificans
antiquos Doctores, probandus primo est, qualis sit circa suos Docto. res; iam uriq; millies & millies probati inueniuntur Ian senilae,quod antiquorum quoque cotemptores suil-sent, utpote qui tam prolixa tamquc insolenti arrogantia Modernis omnibus & singulis in sultant. Non sic prosecto Doctor noster Α ngelicus, humillimus, veneratiO- ne plenissimus : qui sicut Antiquos Doctores summe suit semper veneratus, ita & in laudem Modernorum sui temporis, hoc elopium proferre quodam in loco non dubitauit . Non
es mirum, si Moderni fidei Doctores ροβνaricts errores exortos, cautius quasi elimatius loquuntur quam Sancti antiqui circa Doctri in fidei, ad omnem haeresim Mutandam. Hoc vobis Ian nitae loco speculi inseruiat, ut nouitia vestra arrogantia confunda tur . Quid Scholasticorum morem contemnitis. Quid usitatissimos,clarissimos, praemeditatissimosque modernat Scholae terminos abi;citis pNonne teste Aquinate ea methodo
cautius & quasi elimatius ad omnem
Thom opus. a. contra errore graecorum ra
235쪽
haeresim euitandam sermo fit Z Hic ergo mos si vobis in scriptis vestriscordi filisset; calamus utique vester exinde cautior &elimatior; non tot iam h reticorum deliria integris pene homilijs profudisset. Nec ullo modo iuuat, quod paginae vestrae imo & lineae, Augustinum spirent continuo. Spirant litteram , sed longe e sensu Augustini, advestrum priuatum proxime adspiranet :quo fit ut& Spiritus Augustini fidelis & Catholicus, suboliere litterae, vi a vobis adducitur, suseiret omnino . Et nonne hoc ipsi simo pallio haereses suas inuoluere, nouid accuratissime Caluinus p Sane tam frequens ipsi fuit eloqui; Augustiniani usus, talia familiare Augustini patrocinium , ut ipsemet alibi in fauorem Ceusno suum de scriptis suis affirmauerit; de libe. Nullum es caput quod non prope ad
xbit x, verbumsaepius apud Augustinum occurgei a rat: certὸ nullum es, quod non luculen- in libr. to eius testimonio confirmare liceat Sis , νε ergo hoc Scriptoris Catholici causam iustifieat, quod in citandis Austustini testimonijs sit contimius;proiecto inter Catholicos , pari Iego numerari poterit Caluinus . Quod
cum a veritate sit alienissimum, a fide quoque orthodoxa remotissimu; quis ad eo stupidus, ut ea de causa lauream assecutae Augustinianae metis, Iansenitis appendat Z Hoc ut dixi obseruandum est, ut Augustinus, cum pro veritate confirmanda adducitur, non contra communem
Schulusticorum adducatur intelligentiam; sed potius taIi sensu exornetur, quem si possibile sit) suscipiant omnes venerentur singuli. Reliquum , est damnandae singularit iis notam incurrere, in priuatos errores abire, angulos quaerere, diuersoria seligere, cum tameti syncera &vera veritas in medio stet, communi
vita, communiq; gaudeat disciplina.
Profecto limites suos exiret nostrIdisputatio, si fingularitas Iansenitarum serio redarguenda esset. Eanu. cum humilibus, proindeque sapientioribus abhorreamus,ne in magnos casus eosque miserabiles redigamur . Eoim vero periculosum est, inquit ite- p. to rum Philo) animam incomitatam ad ubi suntemplationsu eius qui est, ascend P . Periculosum dico est, intellectum Doctoris incomitatum, id est, Seholasticis sui temporis comitibus destitutum , ad contemplanda Sanctorum Patrum profundissima arc na velle ascendere.
Ostenditur, Iratis posse admitti, esse
verὸ liberos, actus spirationis O amoris beatifici; exinde tamen non sequi, fore cum eadem necessitateveia liberos actus hominis viatoris a
tis puto falsitatem Uiucentiani dogmatis sufficienter esse demonstratam. Sed adhuc in animo est , aliam conclusionem superaddere , qua & gratis aliquid ipsi concedemus ; ostendendo tamen adhuc eo concessi, principali intento Vincentium frustrari. .iod hucusque ergo peractum est, eo semper destinauimus, ut ostenderetur, non omnem
actum persectE voluntarium , esse eo ipso liberum, vera libertate lassicienti ad meritum. Siquidem ut iam authoritatibus Sanctorum & ratio nibus tam Philosophicis, qua Theologicis luculenter comprobauimus ad actum vere liberum requiritur potestas ex parte principii,squet proxima de expedita ad actum, atque ad
236쪽
Esse ναὶ liberas actus pirallanis di amoris beati N. I g
ad neoationem actus, quae tamen potelias in omni actu vere voluntario non reperitur: ut maxime patet
in spiratione Spiritum Sancti, de in
Iam vero libet omnibus istis si peraddere, quod etsi gratis claretur, actus istos s pirationis de beatifici
amoris , esse vere liberos ; adhuc tamen non sequatur, liberos foro actus nostrae voluntatis in via, si semel ponantur tam absoluta necessitate elici, quali praedicti actus eliciuntur , Itaque mens est, demon.
strare, quod necessitas sei rationis de amoris beatifici, si in actibus viae poneretur; cui denter laederet libertatem actuu in hominis viatoris,adhuc gratis dato, quod non laedat liber talem aestium voluntatis Diuin et cir ca productionem Spiritus Sancti, Schumanae circa amorem Dei clare visi in Patria. Quod certe efficaciter probari potest, ex discrimine quod versatur inter modum tendendi, quem habet voluntas in patria circa bonum infinitum clare visum, de modum ten dendi , quem habet in via , circa
quodlibet aliud obiectum sibi propositum. Discrimen autem in eo situm est, quod voluntatis natura ha- . bet hoc , quod in patria moueatur necellario a bono infinito clare viso, necelsitate quoad exercitium: sic vero per se loquendo, moueri non potest ab ullo obiecto sibi proposito in
via. Est doctrina ex prella S. I laomae, Prima Secundae, quaeltione decima , articulo secundo in Corpor ,
ubi sic loquitur. Volunt.is mouetur dupliciter :νno modo quantum ad exerci
tium actus, alio modo quantum ad Dorificationem actus, quae est ex obiecto.
Primo ergo modo voluntas a nullo obiecto ex necessit ite mouetur, intelligo a nullo obiecto in via, ut ex contextu patct. Itaque natura voluntatis est,
moueri circa bonum infinitum clare
visum ut contiagit in patria) omnimoda cum determinatione a d via i , etiam quoad exercitium: natura vero voluntatis in via, est moueri circa quodlibet obiectum plene de aduertenter sibi proposituita, non cum tali determinatione ad unum; sed potius cum indifferentia ad minus quoad exercitiam. Et si rationem desideres, ea est: praesupponendo prius,quod sicut necessitas, quoad specificationem postulat ut in obiecto nulla possit apparere ratio mali, aut impedimentum alicuius boni , ita necessitas quoad exercitium actus postulat , ne in ipso exercitio similis ratio mali, aut impedimentum boni pollit anprehendi:si enim aliquid horum apprehendatur, voluntas non manebit ne
cessitata ad huiusmodi exercitium; sed potius cum indifferentia, ut applicet, vel non applicet ad illud. Quippe ex qua parte ivd icatur bonum , poterit appeti de poni in operea voluntate: ex qua vero apprehen
ditur in eo aliquid mali, vel impedimentum boni, poterit respui de suspendi . Hoc praesupposito , ratio est; quoniam quam diu sumus in
via, nullus est actus voluntatis, ilia cuius exercitio intellectus apprehendere non possit aliquid mali vel impedimentum boni et ergo nullus est qui nece litet voluntatem quoad sui exercitium. Consequentia constat ex facta suppositione , de ani cedens probatur. Nam clim praedictum exercitiam non sit summum bonum, nec inuoluat possessionem summi boni, sicut inuoluit exercitium amoris beatifici in Patria, non est , cur intellectus inuenire non
possit aliquod aliud bonum maius sibi placens, de simul incompossibile cum tali exercitio, proindequi apprehendere ipsum exercitium viri ma-
237쪽
ry Lib. ILCap.XVIII. ostendi ruatis posse admitti,
malum & disconueniens , in quantum videlicet esset impediti ai illius boni magis arridentis. Rursus intellectus potest apprehendere in quolibet exercitio actuum voluntatis viae , aliquid fastidis, & molestiae :cum enim, quamdiu sumus in via , , omnes actus exerceantur dependenter a potentijs sensitivis & corporeis silae agendo repatiuntur; potest huiusmoisi repassio apprehendi ut laboriosa, atque ita fastidiri: ergo saltem ad vitandum hoc fastidium , poterit voluntas repellere a se tale exercitium; vel per omnimodam cessationem; ut fieret per somnum; vel diligendo aliud obiectum &distinctum exercitium assumendo . Constans ergo est, eam esse naturam
voluntatis in via, ut circa quodlibet obiςctum sub plena aduertentia sibi
propositum, possit elicere actum ti non elicere. Acconsequenter tali necessitate, aut determinatione nequit in via moueri, quali mouetur in Patria circa summum bonum clare visum, ubi nulla ratio mali aut
impedimentum boni potest occur
MINE sic breuiter argumentor ad rem nostram. Si voluntas tali necessitate exercith moueretur circa obitacta sibi proposita in via, quali mouetur circa summum bonum clare visum in Patria; voluntas cogeretur: sed coactio in omni opinione ut etiam Uincentius fatetur tollit libertatem : ergo actus illi in via, tali necessitate eliciti, liberi minime essent. Minor cum consequentia constat,&maiorem probo. Nam illud cogitur, quod contra inditam sibi naturam & conditionem mouetur: cum
id quod est contra inditam propri
tatem naturae, sit etiam contra inclinationem internam ac proinde
coactum, imo de violentum; sed natura seu propria conditio voluntatis est ut circa omnia obiecta sibi proaposita in via per se moueatur, absque necessitate exerciti , ut iam proba ui: ergo ponendo quod circa i ita , tali necessitate moueretur sequitur inani seste voluntatem cogi. Explico hoc. Vincentius ut supra vidimus) ex doctrina Suarii fatetur , quod necessitas illa est aliqua i ,'p ex parte violenta, qua impeditur νο- , ἰχluntas, ne νti posit naturali potestate suspendendι actum: at si tali necessita 'te mouetur in via, quali mouetur in patria, mani seste impediretur, novit posset naturali potestate suspendendi actum, cum illa necessitas p
triae omnem veram potestatem tam consequentem , quam antecedentem , respectu oppositi excludat tergo apertissime voluntas cogeretur, si ex simili necessitate ageret in
Nec valet dicere, quod necessitas Patriae est summe voluntaria, ac proinde si eadem poneretur in voluntate viae , quod minime induceret coactionem sed potius generaret maximam & persectissimam voluntarie
Non inquam vaIet: nam licet sit summe voluntaria suppositis supponendis, verbi gratia ) supposita
propositione clara obiecti infiniti , nullam continentis in se rationem mali, sed potius ostendentis omnem rationem boni; tamen non est summe voluntaria absolute, seu respectiaue ad quodcumque obiectum: illud namque si ex meritis suae bonitatis non sit necessario amabile, sed potius indifferenter vel amabile vel respuibile, sicut semper contingit in obiectis viae , quando sub plena aduertentia attinguntur; profecto nequit volsitatem sic allicere, ut actum sunm circa illud suspendere non possit: unde si hoc non obstant 1 , talem
238쪽
TI verὸ liberos actus oliationis O amoris beatifici. Is s
tatem necessitatem erga ipsum voluntas sentiret, ut Omnis vera potestas suspendendi actum , ipsi deest
sci; signum certe manifestum esset, quod contra naturam aliunde coge
tres, loquentes de voluntate hominis in via , seu prout versatur circa obiecta, extra casu na clarae visionis, passim pro eodein usurpant, voluntatem cogi & sic ex necessitate agere , ut oppositum facere non possit. Cum tamen loquentes de voluntate
hominis in patria circa Deum elare visum, ista duo semper distinetuant,
ut reuera distingui dcbent. 'Non enim sequitur, voluntatem beati co. gi , quantumuis sic ea necessitato amet, ut non amare non possit. Et ratio est perspicua ex dictis. Nam talis necesiitas in patria est iuxta naturam voluntatis respective ad bonuinfinitum clare visum: invia autem potius est contra naturam voluntatis respective ad reliqua obiecta, quae ipsi in via proponuntur: cum in Orgine ad omnia supposita persecta . obiecti aduertentia ex propria conditione & naturali suo modo aetendi sit indifferens, ad minus quoad exercitium . Ego ponere,quod in via haberet illam necessitatem Patriae; est prosecto ponere necessitatem cogentem, ac proinde quae libertatem eius absque dubio dc strueret. Dixi supposita perfecta aduert ntia obiecti, quia non me latet ex desectii persectς cognitionis obiecti, posse aliquando uoluntatem etiam in via quoad exercitium necessitari: ut patet in motibus primo primis, in quibus tamen nulla est vera coactio; sed potius e L
sentialis ratio voluntari; licet imperfecti, hoc etiam exigente natura voluntatis, ut erga similia obiecta sic
impersecte proposita, necessario se-xatur
Quod autem Diuus Thomas &Sancti Patres loquentes de voluntate hominis circa alia obiecta seu e tra casum es arae visionis Dei, pro e dem usurpent ista duo; voluntatem cogi & sic de necessitate operari, ut
oppositum facere non potsit; patet si quis attente loca sequentia inspicere velit.
clarissime sic loquitur in Secundo ad Annibaldum Distinctione vigesima
quarta, quaestione unica, articulo secundo ad Primum: nam explanans ibi qualiter liberum arbitrium non impeditur aliquo cogente, a propria operatione; ut loquitur quaestione vigesima quarta de Veritate, articulo quarto ad Primum, dixit in loco ad Annibaldum ; dicitur liberum arbia trium facultas, in quantum homo non impeditur; quin post hoc facere vel non facere. Quia nempe extra casum ci arae visionis idem est, impediri ali. quo cogente,& impediri ne possit facere oppostum. Rursus apertissime prima parte . quaest. octuagesima secunda, articu-Jo primo in Corpore, disertis verbis docet, quod necessitas codi is est illa
qua convenit alicui ex agente,sicat climaliquis cogitur ab aliqtio agere, ita quod non possit contrarium agere. Quid clarius λ Nonne hoc est dicere,sere coactionem, si voluntas nostra sic mo ueretur scilicet in via vi non posite contrarium facere λlterum in Secundo, Distinctione vigesima quinta , quaestione unica sarticulo secundo in Corpore. Voluntas inquit neque Iob: Io ι os potis,
cum non sit organo Qxa, neque obi flo : quanthmι-q, enim aliquido te datur esse bontim, in potestate eius re manet , eligere illud, vel non eligere. En euidentissime tradit pro causa
239쪽
1 6 Lib.ILCap.XVIII. ostenditur gnaris posse admittL
nempe extra casum clarae visonis)posse voluntatem illud eligere vel non clipere. Sentit ergo, quod si non posci eligere & non cligcre; quod cogeretur. Patet consequentia, quia in causis adaquatis; si affirmatio est causa aiurmationis, negatio est causa
negationis. Tanecm opusculo tertio contra Graecos, Armcnos & Saracenos , capite decimo in fine, hanc habet clarissimis verbis propositionem . Uantem hic modus naturalis homini, Hliberὸ agat, non co.rctus , quia ration
las potestates ad os sita se habent Non vides iterum pro coecin usurpari , icta duo, non coacte agere & agere cum potestate ad oppontum: ergo a sensu contrario sentit etiam idem eust, agere sine potestate ad opposi
idipsunt Augustinus, libro contra Secundinum Manicharum capite I9. Si coeti thr inquit) consentire, ita ut non sit in citis pol stote aliter facere,
non e go,ν dicebas, voluntate peccat, quando non volsentate consentis. En
breuissime pro eodem Vsurpatum , voliant tem cogi & ipsam sic necessario c sentire,ut non sit in eius potestate aliter facere.
AN SELMVS etiam in eodem est sensu: nam Dialogo de libero arbitrio, capite nono, citam de voluntate extra casum clara visionis sic satur . Nempe se dicianus , quia cum Hlt ventiri, ne Friat Nitam aut salutem;
cegitur deserere timore mortis aut tom δ' cnti, Neritatem, non est verum. Non
enim cogitLr magis velle veritatem: Ied quoniam vi aliena prohibcttir, utra quescrtiare Mu, ipsa eligit, quod vult. Sponte viaque o non inBita, quamvis
in nece itate Noamlibet deserevdi ρω-ra sit, non st/nte, sed inultd. Quo discursu si attente respicias probat vinluntatem metu mortis non cogi de. terminate ad mendacium, quia metus ille non facit sic determinate velle mendacium, ut non possit vello mortem, ac proinde mendacium vitare . Ergo mani seste supponit quod coeteret, si sic determinate saceret velle mcndacium, ut mortem potius velle non posset, sicque mendacium vitare. Unde & a sensu contrario, probat quod ad alterum horum indeterminate,cogituriquia utrumque simul vitare non potest. Sunt ergo idem iuxta mentem Anselmi; voluntatem cogi, & sic de necessitate agere, ut Oppositum non possi'.
IDEM INVENITUR in Ruchardo de Sancto Victore , qui eodem modo tractatu de statu primi hominis, capite decimo tertio probans libertatis esse , quod consensus eius extorqueri vel cohiberi non hors; non aliam rationem adducit; quam quia sic homo consentit, ut possit non consentire. Potest enim inquio consentire aspirationi divin.e, similitero Iu gestioni diabolica. En apertissime supponit sere extorsione seu co elionein si sic determinate faceret v-num, ut alterum facere non posset.
nus libro septimo contra Parmen.
Homicida sic lus inquit dum nemo cogit, potes oe facere, potes non facere . Adulte tum machus,dum deforis nemo compeἰlit, potest admittere, potest non admittere: a sensu contrario quasi supponit, si non posset fac ere & non facere; quod aliunde cogeretur , vel quis eum de foris compelleret .
IAM ERGO VIDES, Vincenti, quod gratis tibi dare possemus,
actus istos spirationis N amoris beatisci , tamquam vere & essentialiter liberos; & nihilominus negare, sic liberos esse, reliquos omnes, quos invia exercemus, si semel eadem in illis necessitas poncrctur. Siqui
240쪽
ue yeia liberos actusspirationis O amoris beatifici. I s
dem ut ratio ostendit & modus lo. quendi Sanctorum confirmat actus viae sub tali necessitate essent vere coacti, minime autem isti aetus Patriae sub eadem cogi conspiciuntur. Unde licet quantum est ex isto capite vera & cssentialis libertas ipsis
concederetur; adhuc tamen concedi non deberet actibus viae . Ex quo
etiam habes,quani salium sit dictum illud Antesignani tui Iansenti, dum
loquens de gratia, rapiente volun talem Patriae, in dilectionem Dei; iitisen. hanc stabilire voluit lanientiam; quod tom. si eademinet dareit,r etiam inpra lidr senti exilio, non violaret sied summὸ pei a -ὸ.- ficeret a bitris libertatem . Albitrari. MAE . quippe, quod perfectio gratiae libertatem doruat, stultitia singularis est. Dico quod potius est Miltitiae singularis huiusmodi sententia: nam te ste Diuuo Thoma Prima secundae, quaestione decima, articulo quarto in Corpore 3 ad prouidentiam diuinam
non pertinet naturam rerum corrumpe
re sed seruare: unde omnia mouet secundum eorum conditionem, ita quod ex causis necessarijs per motionem diu, nam consequuntur efectus ex necessitate, ex causis autem contingentibus sequuntur sectus coutingenter. Quia igitur voluntas est act:um principium noudeterminatum ad unum , si I indiferenter se habens ad multa: sic Deus ipsam mouet, quod non ex necessitate ad unum determinat , sed remavet motus eius contingens necessarius nisi in his ad quae naturaliter mouetur. Ex qua doctrina liquido conitat 3 quod Deus potius naturam arbitrij corrumperet , quam seruaret aut perficeret; si illud ni ordine ad ea obiecta, ad quae natura eius se habet contingenter seu indisserenter, moueret tam efficaci gratia sicut mouet in ordine ad ea, ad quae se habet necessario seti naturaliter, sicut est bonum infinitum
clare visum. Quare videamus nunc, quid ro boris habeant fundamenta tua, qui bus oppositum nobis commentum persuadere niteris . Primo propo- . nam ea, quae ex Dilio Thoma, deinde quae ex Sanctis Patribus, tandem quae ex ratione N experientia con fici S .
Ex Diuo Thoma & Sanctis Patribus.
cti Thomae; quod eius doctrina a sermo pra caeteris excepta canonica habet
proprietatem verbdirum, modum dicendorum, veritasem Sententiarum, ιta vinu'quam qui eam tenuit, inueniatum i '. tramite veritatis deuile: qui eam
impugnatiit, semper fuerit de veritate subpetaus . Eloetium hoc utpote :ltanto viro di de tanto Praeceptor
Proponuntur in genere loca , qua Vi centius adducit ex S. Thorna.