장음표시 사용
261쪽
nem habeat cum positione amoris . l men nunc, non sit possibile opposi. Solum ergo volumus, quod νoluntas i tum, nimirum negatio locutionis.
nostra etiam in statu quo actu retinet praedeterini nationem ad am rem , sit vere pro aeque potens ad
non amandum s in hoc sensit, quod habeat quidem proximam potatiam etiam pro illo statu retentae praedeterminationis; licet actualis positio
non amoris, nunquam sit retenta praedeterminatione possibilis: nam ad hoc ut voluntas , etiam retenta praedeterminatione sit proxime potens ad extremum oppositum, no requiritur quod illud extremum etiam retenta praedeterminatione sit
possibile, sed sussicit quod sit possibi.
Ast modo, quod illa possibilitas
extremi oppositi, absoluta, licet non pro statu retentae praedeterminationis, sit quoque ad libertatem saluandam susticiens, probari potest hac ratione ad hominem, eaque clarissima.
pponendo prius cum Petauio&Quaero ergo, per quid locutio illa pro illo tunc euadat liberes Non certe per hoc. quod pro eodem tunc sit etiam possibile non loqui, cum p tius non loqui, sit muc impossibit ergo praecise per hoc quod non loqui,sit possibile absolute. Cur ergo idem non poterimus nos dicere in casu Physicae nostrae praedetermitiationis λ Nimirum quod amor cum illa & sub illa elicitus, sit vere liber, licet eum illa & sub illa non sit poss-bilis pro tunc negatio amoris, dummodo sit possibilis absolute, sicut reuera possibilis est pExplico hoc. Cum locutione 6c sub locutione actu exercita , adhuc libere loquor: quia licet negatio locutionis sit pro illo tunc impossibilis , est tamen possibilis absolute : ex quo etiam fit, quod adhuc cum locutione & sub locutione sim proximo potens ad non loquendum, quia ad istam proximam potentiam pro il- Ricardo, quod verbi gratia) dum i lo tunc saluandaιn , non requiritur loquor , in ipso insta ali quo loquor, quod non loqui sit possibile cum lo- libere loquar . Quae suppositio citcommuniter recepta & expressis ter.
minis tradita ab Anselmo libro primo cur Deus homo , capite decimo
octavo, dum dixit; est necessitas sequens, quam res facit, H dum loqueris , ex necestate loqucris cr tamen ii. berὸ . Capiamus ergo illud initansl berae meae locutionis;
In instanti quo loquor, ipsa locutiore mea iam existente & re duplicata, impossibilis est pro tunc actualis negatio locutionis: quia alias duo contradictoria pollent esse simul, nimi-ium locutio di non locutio. Tunc vltra ἱ di tamen pro illo tunc , locutio mea est libera, cum libere loquar, ut supponimus: ergo stat i bertas locutionis pro aliquo nunc, pro quo ta cutione , & sub locutione, sed sustacit quod sit possibile absolute: at totum hoc pari passii verificatur in casu Physicae nostrae praedeterminationis: ergo adhuc cum illa ta sub illa libρre amo. Probo istam minorem rnam cum praedeterminatione & sub illa , ita amo, ut quamuis non amor cum illa sit impossibilis, sit tamen possibilis absolute: ergo ratione illius possibilitatis absolutae, veri ficari debet, quod adhuc cum illa de sub illa , sim proxime potens ad noua mandum. Patet consequentia, nan proxima potentia ad aliquod extremum , non petit possibilitatem illius extremi pro ςodem tunc quo est potentia, a tantuin possibilitatem illius absolute.
262쪽
Ricardus, non esse simile in illo ea se libera meae locutionis & in casu Physicae praedeterminationis. Quia
hoc quod est inquiunt) impossibile
esse non loqui pro illo tunc , quo existit locutio, est solum impossibilitas ec suppositionem videlicet quod tunc Ioquar:quae suppositio, cum egomet
libera mea voluntate eandem posuerint in essessi aliquam alterius extremi impossibilitatem adsere, sane libertati obesse nequit, quia i mpliciter originem ducit ex mea libera voluntate , quae te ad al terum extremoriami libere determinauit, &sic est
mera impossibilitas seu necessitas ex libera quadam suppositione consequens, quae nunquam libertati obesso potest. Ast vero impostibilem eia se non amorem pro illo tunc quo
existit Physica praedeterminatio; haec aiunt impossibilitas est impossi-bri itas leti necessitas antecedens,cu mortum non ducad ex mea libera volantate , seu ex aliqua suppositione , quam et o libere posuerim sed potius ex suppositione meam liberam volantatem praeueniente: nimirum
ex qualitate quadam Phusice praed terminante: quae proinde suppositio seu necessitas, si alterius extremi kn possibilitatem inseri, non potest non libertati obesse : utpote cum ea sit quasi ligamen seu vinculum induk-
ventiae , non consequens ex mea viniuntate . & ex c sequelati omnino contra illam.
Sic praedicti Patres respondent. Et certe si quis nil aliud de p deteriminatione Physica eogitare velit ,
quam id quod in illa responsione diaeitur; crit utique responsio omnino conuincens. Semel namque posito quod ea sit natura praedeterminati nis, ut secua, ducat impossibilitarem alterius extremi. omnino contra meam voluntatem, Meuidens eacile ligamea seu vinculuiar inimicum de P sc praedeterminatione. I I in disserentiae de libertatis. At res norI ita habet: Se qui tali gloilamate pra deterini natio rem Physicam inuoluit, potius peruersum ei sensum ui se ponit,quam verum, & Thomisticum exponat. Est ergo longe quid aliud de ea considerandum: vadelicet prae- determinationem Physicam ad amo rem, inducere quidem pro illo tunc
impossibilitatem ad non amorem . . sed neutiquain cotra liberam meam voluntatem, ut responsio pro comperto videtur supponere. Licet namque praedeterminatio, utpote antecedens dc praeueniens libertatem , non ducat ex eadem libertate originem , sicut ducit libera mea locutio , quae libertatem consequitur, ac proinde quantum ad hoc sit euidens drsparitas inter utrumque, nimirum inter praedeterminationem & ipsam
liberam locutionem; quod videt icet praedeterminationis.suppositio sit
antecedens , locutionis vero consc-quenS ; tamen quantum ad illud aliud, quod est libertati non contrariari: d potii re ea aedificare, omni
no conueniunt, tam praedeterminatio quam ipsa libera locutio. Ostendo hoc asIumptum, in ipsa paritate persistendoquidem, sed ulteriuη interrogando: cur nempe impossibilitas alterius extremi pro aliquo tunc, Orta ex suppositione con-lequente libertatem, qualis est sapia positio actus liberi, seu liberae locutionis, libertatem non laedat λ Uos omnes ,.6 Olares Physicae praedete minationis hac interrogatione compello. Dicite quaeso, cur libertatenae non laedit , impossibilitas alterius extremi orta ex suppositione consequente libertatem Uel aliis terminis ; cur id quod libertatem consequitur, & consequen do facit alterum extremorum pro runc impossibile; cur inquam id libertatem non laedit 3 Nunquid omnes uno ore
263쪽
et dio Lib.III.Cap. I. Dct. V. tenditur etiam errare in schola ThomUtica dicetis, ideo id minime laedere, quia
eo ipso quod libertatem consequitur, est utique ipsius libertatis estectus , ac proinde potius signum libertatem ostendens, quam eam de struens λ Proincto haec sicut omnium concors, ita&verissima est responsio: ex qua apertissime.conuincitur; me adhuc dum loquor, libere loqui, quia licet dum loquor, impossibilo sit non loqui, illa tamen impossibilitas ex ipla libertate per modum es- laetus consequitiar, & sic eandem non destruit, sed ostendit.
STRA M. Si secundum vos, & secundum rei veritatem suppositio eo. sequens non laedit libertatem, ea ratione quia est libertatis essectus:quid putatis fore dicendum; si daretur altera quaedam suppositio, antecedens quidem & non consequens; sed quae antecestione sua, ipuus libertatis esse set causa Z Dicite iterum; haecne libertatem laederet , destrueret , aut corrumperet; sicut vos de Physica
praedeterminatione omnes clamatis Z Libet repetere, inculcare libet: si daretur suppositio antecedens,quq esset causa libertatis; sicut datur illa altera consequens, quae est eisectus libertatis; illane libertatem perderet aut delirueret 8 Sane qui hoc contenderet, vel ex ipsa posset termino rum euidentia conuinci : implicat namque quod aliquid, libertate a antecedat ut causa libertatis,& quod libertatem destruat: sicut pari lege implicat , quod propria causa destruat proprium effectum et causa eL sectum tuum aedificat, non destruit. Causa ergo libertatis, libertatem , oedificaret, non destrueret. Si igitur aliqua suppositio poneretur liberta tem antecedere per modum causae illius; nullus integrae mentis postet contra huiusmodi suppositionem, calumniam ullam praetexere. Ea libertatem quidem antecederet, & sie ex libertate originem non duceret; sed quia ex altera parte antecederet vi libertatis causa, ex ea prosecto noperiret, sed potius originem duceret libertas. Ex quo ulterius fieret &hoc sedulo meditare ) quod omnis
impossibilitas,omnis necessitas, quae ex tali stippositione respectu alterius cxtremi induceretur, perinde esset, ac si ex ipsa mea libertate esset consequens. Patet hoc, quia esset consequens ex aliquo,quod esset ipsissima causa meae libertatis; ergo perindoeslat, ac si ex ipsa consequeretur lubertate : quod namque ex ipsa libertatis causa, ut actu eam causante descendit,quo modo potest ex ipsa quoque libertate non descendore 3 Habeamus ergo pro re patentissima , etiam apud quemcumque aduersariuin, veritatem huius conditionalis; nimirum si daretur aliqua suin rositio libertatem antecedes ut caua eiusdem, quod ea libertatem non laederet: sed potius illius csset origo: ac proinde omnis impossibilitas ab ea inducta, perinde esset, ac si ipsam mei libertatem consequeretur, non minus quam illa altera, quae ad suppositionem ipsius actus liberi , seu liberae locutionis ponitur conse
ISTAὸ Certe ut exinde in particulari ad Physicam nostram praedeterminationem descendam, simulquαι fiat manisestum, qualiter impossibulitas non amoris, ex eadem Pro e
dem tunc proueniens, non sit nisi mere impossibilitas ex libertate coa- sequens, ac proinde libertatem non laeaens: sicut ea de causa libertatem
non laedit impossibilitas orta ex suppositione ipsius actu liberi, de quo paritatem institueram . Putantii praedeterminationis Physicae inimi ci, quod ipsa libertatem nostra tria
264쪽
etauium O Rehardum bique de P0sica pr*determittatione. et et Iantecedat aliter, quam id quod est
ipsissima libertatis causa 3 Putantne aliter antecedere, quam id quod ii bertatem nostram original,quam id quod libertatem nostram facit, essicit , operatur Z Certe si hoc putant, se ipsos corrigant, & correcti capere poterunt, qualiter non magis laedat
libertatem suppositio prς determinationis . quam suppositio ipsius actus liberi, seu liberae locutionis.
tres mei) antecedit, UT CAUSA LIBERTATIS: antecedit, UT
ORIGINANS LIBERTATEM rantecedit, VT FACTRIX , UT EFFECTRIX, VT OPERAT RiX LlBERTATIS et sicut a senala contrario, ipse liber actus liberitatem subsequitur ut effectus illius, subsequitur ut laetus ab illa, subse. quitur denique ut originatus ab illa. Hoc Thomissae fatemur, hoc constati ssime dicimus, hoc verbo & scripto praedicamus. Vnde sicut iuxta contrarios, impossibilitas consecuta ad suppositionem actus liberi , libertatem non laedit, sed ostendit, quia est originata & laeta ab ipsa libertato lita pariter nos dicimus qtiod impossibilitas consecuta ad suppositionem
praedeterminationis, libertatem minime laedat; sed potius aedificet: quia
cum praedeterminatio libertatem ponatur causare & originare, perinde est huiusmodi impossibilitas, ac si esset ex ipsa libertate facta seu originata: sicque non minus consequens esse conuincitur, quam ea impossibilitas , quae ad suppositionem actus liberi consequitur.
Sed quia discursus iste perspicue
satis intentum ostendit, indubie contrarii negabut principium, quod hic supponimus, nimirum eam posse esse praedeterminationis Physicae naturam , ut libertatem antecedat, &eam nihilominus antecedcndo causet. Hoc ergo unicii in si posse fieri,
ostendero; prosecto p dcterminatio liberabitur a seruitute corrunti iri S, qua contrari; eam faedar mantur, in libertatem gloriae, qua eandem Thomillae extollunt, laudant ac praedicant.
Ollendamus igitur,& considerantes primo, quid praecipue in praedo terminatione Physica sit petra scam dati & lapis ostensionis imperfectis. Vt ex eorum labris, scriptis & disputationibus quotidie accipimus, ante
omnia grauissime causantur nomen
ipsum, quo dicitur & insignitur, nimirum PHYSICA PRAEDETERMIN ATIO: quasi statin sibi persuadentes, quod Physicam
seu naturalem determinationem ad unum habeat, sicut quaelibet forma agentis naturalis, quae per modum naturae ad unum quid est determinata :& certe si ita esset; minime a commodata esset modo agendi libero : cum agere libere, & agere cum determinatione ad unum per m
dum naturae, sint modi etantialissime repuanantes.
DICO ERGO ad hoc breuiter quod PHYSICA dicitur, non quasi
sorma naturalis sit, seu per modum naturae ad unum determinata; sed quia ex propria essentia,& ab intrinseco est efficax, independenter a quocumque creato consensu. Hoc est,
esse Physicam,non Philosophyce,sed Physicam Theologice et exemplum, tibi dat Thomista, duin docet gratiam Physice expellere peccatum .
An nZ quasi gratia exerceat oppositionem rinae naturalis seu Physici Delirare est hoc; sed quia oppositionem habet ex sua propria ellantia, de ab intrinseco independenter a quacumque lege extrinseca. Tali ergo ratione pr determinatio gratis Physica dicitur. Essicacia inen ei ex proprijs, ab intrinseco, di independeat
265쪽
ter a quocumque extrinseco consem su nostro. Deinde nihil minus capiunt, qua ista duo , quae spectant ad rem ipsam, nimirum & quod sit motio, qua
Deus voluntatem nostram praeuenit,
di rursiis quod ab intrinseco tam es-ficax sit, ut infallibiliter omnino , actum inserat, tanta etiam in lallibi- Iitate, ut stante motione prorsus sit impossibile, actum non sequi. Haec duo inquiunt) nimirum motio prae-Deniens, & tanta enicaeia seu infallibilitas, si veraciter de praedeterminatione dicuntur, mani seste ostendunt, illam non esse LIB E R T Λ-TIs CAUSAM; sed perditionem potius & ruinam . Et quare hoc 3 Nam si meam voluntatem simpliciter praeuenit , & praeueniendo ex propria vi infallibilissime connectit
cum vno extremo tantum, videlicet
cum actu: qua via s clamant excusabitur a necessitate antecegenteis Nonne tanta infallibilitas, ipsissima est necessitas: & rursus si praeuenit, si prae intellillitur ante actum, nonne quoque necessitas antecedens8 Quod D necessitas antecedens; haec pros
cto teste Anselmo libertatem non caulat ; sed tollit, strangulat, & corrumpit.
motionem praeuenientem, etiam intrinseca in fallibilitate actum inferentem, esse necessitatem antecedentem, sed solum illam, quae sic praeuenit, infallibiliter infert, ut connaturali modo agendi voluntatis liberae, vel non consormetur, vel illum .impediat. Exemplam primi iuxta scholam Thomillicam est in moti ne quam Deus probet voluntati Beati ad amorem beatificum: illa est necessitas antecedens vel saltem cum ea connectitur aut ea supponit, quia non est conlarmis modo agendi v
tu liberae, sed potius modo age
di voluntatis determinatae ad unum . ex vi iudicij. Exemplum secundi es- l. i' a. set in casu illo, quem supra retulimus per .
ex Patre Suarer,de motione illa prae x in ternaturali. Haec pariter esset neces sitas antecedens; quia modo agendi voluntatis liberae, non solum notia consormaretur, sed de illum positive impediret, ut Suareet supponit. Neu trum autem horum habet Physica . nostra praedeterminatio. Nam licet sit motio praeueniens & in fallibilissi ina , a modo tamen agendi libero nec discrepat, nec illum impedit. Non discrepat, quia indisterentiam iudicii de naturalem facultatem v luntatis intacta relinquit: non etiam impedit: quia Brtissime &suauissime voluntatem ducit ad actu agendum , non minus libere, imo longὰ liberius quam si sola voluntas seipsam ad actutia duceret. Et quia radix horum omnium ex eo pendet, quod praedeterminatio antecedat, UT CAVSANS LIBERTATEM ; hoc operosius iam probandum est. IN PRIMIS Itaque, nonne om nes Sancti unanimi voce clamant , quod essicacia diuinae virtutis liberum non laedit arbitrium, quand quidem non nisi libertatem in libero Operetur arbitrio p
Auaustini de gratia Christi contra Coelestium& Pelagium capite decimo quarto, gratia est effectrix bone voluntatis p Et illud de gratia & libero arbitrio capite decimo sexto, certum est nos facere cum facimus, sed ille facit , ut faciamus, prabendo vires efficacissimas voluntati λ Et illud libro primo contra duas epistolas Pelagianorum capite secundo, Deus cor regis Occultisma ct e cacissima pol state conuertit λ Et illud de correpti ne & gratia capite decimo quarto,
Deus intus agit, corda tenet, curda -- aut s
266쪽
vet, eosque voluntatibus eorum, quas
ipse in illis operatus es, trahit λ Et illud ibidem capite duodecimo, humana voluntas diuina gratia indeclinabiliter oe insuperabiliter agitur λ Et illud libro tertio hypo nost. praecedit misericordissima gratia sua Deus, homianis voluxtatem ut eum se quinere faciat λ Et illud libro primo retractationum capite nono, gratia Dei nisi voluntatem hominis praeueniret Et illud epistola centesima septima, ad Vitalem parum a principio, gratia
praeuenit hominis voluntatem bonam, nec eam cui quam inuenit in corde, sed facit λ Et illud de correptione & gratia capite Octauo, voluntas humana non libertate consequitur gratiam, sed gratia potius libertatem oe in Iuperabi-ιem fortιtudinem
ET ILLUD PROSPERI epistoela de libero arbitrio ad Rufinum; in
libero arbitrio gratia Dei assectum credendi geneiat ps T ILLUD C LESTINI primi in epistola ad Episcopos Galliae
capite primo, Deus operatur in ιpsum liberum arbiratum, ut omnis bonus motus Hluntatis ex Deo sit p
libero arbitrio capite duodecimo , Detis voluntatem applicat operi opus explicat voluntati λ
vcritate praedestinationis capite docimo octavo, in nubis gratia Dei b nam edicit voluntatem ρ
capite quinto de Diuinis nonasnibus lectione tertia apud Sanctum Thomam; Elemplaria osse tu Deo dicimus diuinas oe bonas voluntates existentrum praedeterminatiuas O erecti Os Θ
in Secundo, Distinctione vigesini V lata , quaestione prima , articulondo, ad Primum, Deus operaturm ν luntate, σ in libero arbitrio I cundiam eius exigentiam i unde etiamsi voluntatem hominis in aliud mutet, ni hilominus tamen hoc sua Omnipotentia facit , ut illud in quod mutatur, volum taria velit
parte, quaestione octuagesima tertia. articulo primo ad Tertium, Deus mouendo causas voluntarias, non aufert quin actiones earum sint voluntariae; sed potius hoc in eis facit pNonne omnia ista apertissime clamant , Deum operari in nostro libero arbitrio, aliquid reale intrinsecu, quod habeat ex sibi propriis, vim praeueniendi, praecedendi, pradetermi nandi, siciendi, faciendi, generanssi, actus ipsos liberosλ Et tanta quidem infallibilitate ut e cacissima sit,νt i decἰinabilis sit, & denique insuperabialis fortitudinis 3 Quid ergo p Perm tionem ita praecedentem, praedeterminantem, & in fallibilem, nos Tho mistae liberum arbitriu euacuamus Absit ; sed magis liberum arbitrium statuimus. Si namque praecedit, prae- determinat & infallibiliter applicat operi; hoc sane non aliter facit,quatus aciendo, efficiendo, & generando ipsam libertatem,ut Sanctissimi Prq-ceptores uno ore fatentur.
scit,Petaui & Ricarde, voluntatem ex seipsa, seipsam libere poste duc re ad consensum sicut vos in re d cere comprobamini ) & quod hoc idem non possit in voluntate operari. qui illam condidit dicreauit. Non ne iterum verissimum est illud Augustini de Correptione de Gratia , capite decimo cuiaris; Magis habet Deus ) in potestate voluntates homi num , quam ipsi suas p Et illud Sancti Thomae, quaestione vigesim secunda de Veritate, articulo octavo, sicut votautas potes immutare actum suum , ita multo amplius Deus λ Si ergo creata voluntas seipsam quasi sua li
267쪽
bertate praeueniens, potest se in consensum liberum determinare ; cur omnipotens eandem sua efficacia praeueniens, idem facere non poterit ξ Quaeso vos,sine pcinitentia arripite Catholicum illud di nobile pri n. cipium Scholae Thomisticae , quod
Creator voluntatis est primum liberum, ac proinde potens suae anteces.sione cautal itatis, in secundo libero causare, & substantiam actus & in dum eius qui est libertas . Voluntas hoc potest illaesa libertate per vos; cur illaesa eadem, non poterit hoc voluntatis Creator infinite potentior pNon cogitatis alterius esse virtutis , altioris esse efficaciae, intimioris esse penetrationis, Divini potentiam brach ij, quam cuiuslibet causae inferioris, etiam Angelicae potestatem Θ De hac sene & smilibus, vobis
damus, quod voluntatem nostranu, pi edeterminare efficaciter nequeant sine praeiudicio libertatis: uten in Grectissime quodam in loco Doctor
Scor,in subtilis, contra naturam voluntatis est, D st , terminari a causa inscriori, quia boe
o. modi vim supremae & omnipotentissimae denegabimus Causae Z Nonne ea talis est, ut ipsi volenti salitum facere, nullum hominis resistat arbitrium Z Nonne ea talis est, ut velle di nolle, in volenti S quidem aut nolentis sit potestate; sic tamen ut Diuinam voluntatem non impediat , nec superet potestatem Z Nonne ea totis eii, ut de his qui faciunt, quae ipsa non vult, faciat ipsa quae vult Nonne ea talis est, ut miris S Occultissimis modis intus operando , ex nolentibus laciat volentes λ Nonne ecnique talis est, ut intimior sit voluntati nostrae, quam ipsa sibi I Si ergo talis, si usque adeo fortis& el- sicax, usque adeo penetrans & intima , si super velle di nolle nostrum, amplissime & suauissimξ dominatur, ,
cur timebimus per diuinas eius voluntates praedcterminatiuas & este-ctivas ut diuine loquitur Dionysius liberum arbitriunmiacuari pAudite iterum Scotum, non est con- tu
tra naturam voluntatis determinari a pr . .
causa superiori . Sed audite & Thoa Tho
mam; ex parte Noluntatis mutare actu volantatis non potest, nisi quod operatur,verit intra voluntatem, hoc est i a volun- te ait.'tas, O id quod est causa esse voluntatis, qμod secundum fidem Ibius Deus es ounde solus Deus potest inclinationem v luntatis quam ei dedit,transfrre de uno in aliud, secundum quod vult. Deus ergo gloriosus S solus habet inclia nandorum cordium , quocumque voluerit, Omnipotenti minam pol
statem. Et dum illam habet, sicut verissime habet, quis nisi iniuste &insipienter causabitur, se ab illa potestate praeueniri, praedeterminari Esse non potes, O homol nisi dependenter ab omnipotenti esse, & vis liber esse independenter ab illo esseis e Si omnipotens illud esse fateris; cur ei potentiam super tuum velle negas λ Si primum in genere liberi, illud esse praedicas; cur inseriorem tuam libertatem, ab illa prima libertate eximere contendis Qui creauit totum te ex nihilo, non poterit partem tui, nempe libertatem causare ex aliquo Z Patres mei hoc nisi credamus, periclitatur ipsum nostrae fidei consenionis initium, qua nos in
Deum Patrem Omnipotentem credere confitemur. Neque enim ver citer ob aliud vocatur omnipotens , quam quia in omnem rationem Cn-tis potens est. Inter rationes alitementis, non solii m cst substantia actus, sed & modus eius qui est libertas.
Vnde vel utrunaque ab co causari, necesse est, vel omnipotens censet diis non est.
Quod di eruditissime & prosun- dissime
268쪽
dissime docuit Anselmus, dum alibi dixit; quod Deus vult, non potest nouesse: cum vult hominis voluntatem,nulla cogi ves prohibera nec est ate ad νο- tendum vel non volendum, oe vult effectum sequi voluntatem, tunc necesses voluntatem esse liberam,o esse quod νώθ. En voluntatem nostram, ita insallibiliter praeuentam a Diuma, ut ipsa velit etactum sequi ad nostram,& tamen ex altera parte, seu notius eo ipso, libertatem eius non cestructam sed causata. Illa nepe est lecreta de altissima vis diuinae efficaciae, qua absolute prius ipsa vult, quod velim & quod libere velim, in uno causans substantiam,& in altero in
NEM non minus emcacem suppeditat nobis sent tuta vestri SuareZ, dum in opusculis suis, libro primo de auxiliis, capite secundo, numero duodecimo, & alibi ut supra vidi. mus γ docet, Deum stante indisseren. tia iudici; , poste voluntatem nostram necessitare, auserendo libertatem, &determinando taliter ad volendum, ut non postit non velle. Quem casum esse possibilem, ipse sic probat. Quia cum in voluntate libera duplex sit pote stas, ad volendum scilicet σ non νοχudum , neutra earum est infinitae vii tutiso scaciae, ergo in utraque potest smperari a D superiori agente, qui est iu- ita virtutis escaciar erro stante& perseuerante adhuc inditarentia tuaici), potest ita d Deo moueri σ agi voluntas nostra, quatenus habet pol statem νοleudi, νt sit prorsus impotens ad resiscndum , nec ρομ νllo modo uti altera potesate quam habet ad uolendum . Ergo tunc in tali actu non erit
γ Ius libertatis, etiam si facultas in se sit libera, s obiectum ita sit propobrum, ut neci statem non inferat. Haec
inquam sententia vel potius eius ratio suppeditat nobis aliud argumentum, quo multo melius probe mus esse possibilem casum nostrae Physicae praedeterminationis: videliacet quod Deus valeat, stante libertate , praedeterminare ad infallibiliter operandum, ita ut antecedens illa infallibilitas,nil prorsus libertati no
Sic ostendo hoc assumptum. S cundum vestrum Suarex, stante iudicio inditarenti,Deus potest a voluntate auserre libertatem,determina eo ad unum tantum: quia facultas eius ad utrumlibet est finita, ac proinde a superiori agente Deo seper i bilis. At similiter facultas voluntatis operandi fallibiliter, est finitata: ergo adhuc stante libertate, illam fiuibilitatem sua infinita efficacia superare potest Deus: & sic determianabitur quidem voluntas ad operata dum in fallibiliter, libere tamen seu libertate illa a manente.
respondeatis; quod licet facultas v luntatis ad fallibiliter operandum , sit finita; est tamen modus ille sal libiliter operandi, essentialiter connexus cum libertate : ac proinde libertate manente, fallibilitatem au serre non potest, faciendo infallibilitatem, quia essentiam rei destrue
Si inquam) sic respondeatis, idem
nos dicemus: quod licet libera facultas voluntatis ad agendum & non agendum sit finita; est tamen essentialiter connexa illa facultas cum inditarentia ipsa iudici; : si quidem facultas libera voluntatis ad agendum& non agendum, nil aliud est, quam ipsissima potentia voluntatis, ut con- notans obiecturn inditiarenter propositu in et unde modum illum facultatis indifferentis ad agendum &non agendum , auserre non potest aut impedire, stante voluntate sub
iudicii. inditarentia, quia essentiam P rci
269쪽
rei destrueret. Ergo vel dicendum cst, quod casum suum contra Th mistas, vester SuareZ non probet, vel si probat, quod essicacius ex eodem principio contra vos probemus casum nostrae Physicae praedcterminationis. Et certe non est deessentia libertatis, fallibiliter operari; sed in disterenter operari. Quod utis ire stat cum insallibilitate: ut patet in Iaco, qui ad extra operatur indicterenter, id est cum potestate operandi & non operandi, & tamen Operatur omnino in fallibiliter. Stabit ergo pariter id ipsum in voluntate nostra ex participatione diuinae libertatis, quae nobis per praedeterminationem comis municatur : scilicet & quod ex una parte operennir Indisserenter, id est, cum potestate operandi & non operandi; & ex alia infallibiter: siue in- fallibilitas sit consequens, ut aliquibus ex nostris placuit, siue sit antecedens , ut in communiori modo di. cendi Thom istariam vere antecedens
cst quantum ad Grillibilitatis formali naam rationem , licet sit consequens quantum ad rationem nece litatis, ut iam ante ostendi.
DICTA IGITUR recapitulantes, relinquitur ad liberam elicietiam actus, verbi gratia pro instantiquo reduplicatur praedeterminatio, non requiri, quod pro eodem tunc si possibile oppositum: sed sufficere, quod sit possibile absolutρ. Licet
sempcr requiratur, quod pro codem tunc voluntas sit vere,proxime N ex
pedite potens ad oppositu. Illa enim duo distingui omnino debent, voluimias pro hoc nunc est proxime potens non agere; & ipsa non actio pro hoc nunc est possibilis. Primum, ad libertatem requiritur, secundum minime . Primum verum est, etiam retenta praedeterminiatione ; nam alias
illa retenta, non liber ς ageret. Secundum, allam: nam retenti praede terminatione,non act io pro illo tune
est impossibilis. Et hoc est , quod
Thomistae communirer dicimus,non requiri ad libertatem, potentiam ad oppositum in sensis composito, quo nempe sit possibile Poni tam non
actum,quam actum cum omni prae-
requisito; sed sufficere potentiam insensu diuiso, d illidete quidem a prae-
determinatione praerequisita negationem actus, tamquam cum ipsa incomposita ite non tamen ut perperam etiam contendit Vincentius) diuidente a prqdeterminatione potentiam proximam & expeditam ad n gationem actus absolute.
in titulo praesentis sectionis promisimus; nimirum in materia libertatis. nee Thomistice loqui Petauium aut Ricardum, nec etiam Vincentium. Peccant duo primi, quia ad liberEoperandum sub tractu gratiae, volunt pro eodem tunc,possibile esse virumque extremum, tam actum quam negationem actus, quantum est ex vi illorum, quae graisa intrinsece& ex natura sua claudit: quod tamen Tho-m istae negant, &bene etiam negat Vincentius: siquidem nobiscum fatetur , saltem in natura lapsa, gratiam ita ab intrinseco efficacem, S ita in- fallibiliter connexam cum actu, venegatio actus pro illo tunc sit impossibilis. Peccat tamen non minus etiam ipse in quodam alio; quia vid
licet nec vult fateri, voluntatem pro eodem tunc debere esse proxime potentem ad negatione actus; ut namque cius voce utar; voluntas non se
potest proxime in oppositum flectere, nisi excussa praesenti praedetermina-tIoue,non ea retenta. Quod etia aperte contra Scholam Thomisticam pugnat . Vtpote quae constat at isti me fatetur, voluntatem adhuc praedeter minatione gratiae retenta, esse proxime
270쪽
me potentem ad non a*endum, itavere & expedite quantum ad rationem potentiae, sicut erat ante praede- rei minationem plicet ipsa redenta , , non agere, sit pro tunc impollibile. Et rationem huius iam ante assignauimus; quia nimirum, cum potentia non specificetur nisi ab extremo possibili absolute, non autem ab e tremo possibili pro omni nunc; bene potest voluntas este proxime potens ad aliquod extremum, retenta prae determinatione, quod tamen extremum illa retenta possibile non sit, per hoc praecise , quod sit possibile absolute.
omnia ista a medici quidem;sed non Thomistice; lubet rem uno vel altero testimonio comprobare ipsius mez, qui imius Scholae eit Auilior de Dux
PRIMUM SIT, ex quaestion vigesima tertia de Ueritate, articulo uinto ad Tertium. Ibideiunamque sicut dogma iugulat Petauit & Ricardi, ita, & non' minus ipsius Vin eenti . Quamuis inquit non esse e fectus Di inae voluntatis, non post Iimul Itire eum Diuina voluntare tamen sto. ientia deficiendi essectum, Tai ctim Diutina voluntate. En prioribus verbis iugulatos duos primosmam asserit, nopoile simu I ltare cum Diuina voluntate seu cum Diuina motione, quodeflectus eius non sequatur; quod tamen uterque ille negat nam moti nem taliter ei acem & infallibilem; neuter agnoscit . Sed vide & iugulatum Vincentiu verbis posterioribus .
Nam simul cum illa in fallibilitateu, potentia sinquit deficiendi ejectum,
sat cum Diuina voluntate: cum Deo
scilicet adhuc volente, seu motione eius stante, quandoquidem de Deo actu esticaciter volente seu inouente Ioquitur.Sentit ergo cum & sub mo- ione , voluntatera mitram adhuc de Phraica praedeterminatione. 22 fuere remanere potentem ad non ponendum effectum motionis, licet negatio seu non positio illius pro tunc impossibilis sit. SECUN DUM SIT ex eodem loco , quem Vincentius sectione praecedenti pro sua opinione allegauit.
Ad Tertium inquit ibi ) dicendum
quoIsi Deus mouet voluntatem ad alia
quis, imposbile es poni, quod voluntas
ad illud non moueatur: non tamen essimpossibile simpliciter. En idem quod
prius. Contra vos Petaui, Ricardernam contenditis,non sic posse Deum voluntatem nostram mouere, quia cum quacumque motione, quantum
est ex intrinsecta illius, possibile sit poni oppositum. Sed & contra i , Vincenti; nam dum simul asserit, op- ositum non esse impugibi e simpliciter; icerimpossibile pro illo tunc; mani sestissime supponit, in voluntate addi
huc manere, veram, proximam, ex
peditamque potentiam respectu illiusmam ad illam ut in principio annotaui) sussicie possibilitas extremi absolute seu simpliciter.
sexta de Malo, articulo unico, ad de . . cimum nonum . Simul ius cinquit homini potentia voluntatis ad opp sita se habens. En contra te, Vincenti. V ram ac proinde proximam potetiam ad agendum & non agendum apertii lime fatetur inesIe voluntati simul, seu pro eodem nunc . Et clarius adhuc loquens in casu nostro diuinae motionis, quodlibeto septimo, articulo secundo, Deus in quit mouet omnia secundum mydum eorum: re ideo Diuina motio a quibusdam partic atur cum necessitate , d natura autem ratiouasi cum libertate, pr pter boc quod virtus rationatu se babet ad opposita . Et ideo sic Deus ' mouet entem humanam ad bonum, quod tamen potest huic motioni resistere. Quid expressius dicit quod Deus mouet,