장음표시 사용
281쪽
1 3 8 Lib. II LCa III venditur, in tradendo SLPatrumsensu ,
eiusmodi sententia non debebit esse apud omnes & singulos recte opi.
nantes Sane abiiciamus priuata rum iudicia passionum, & appar bit utique, tanti faciendum esse pondus hoc communis conspirationis,ut non nisi praesumptuosa & notoria temeritate reijci possit aut contemni. Nec enim minus mirandum eli ut notarunt Doctissimi varias Scholae factiones, Doctoresque tam inter se
discrepantes , in unam eandemque sententiam concurrere , quam septuae inta interpretes , singulos cel- . lis etiam sinet ulis separatos ut meni init Augustinus in unam eandem- doet que conuenisse interpretationem . Cbxi ae vera sunt I inferamus Con- . stantillime, non absre esse, Sanctorum Patrum dicta, interdum iuxta communis Scholae rigorem corrigere & attemperare.
Hinc & Angelicus noster praec pior, Scholae Modernorum debitum
nonorem deserre volens, quaestione unica de Anima, articulo Octauo ad tertium; commemorat diuersa D ctorum placita circa animationem corporum caelestium, & illis comm moratis tandem adhaerendum iudicat illi sententie , quae apud Modem nos Theologos est communior. Verba eius enarrare libet, nam notatu
digna sunt. D. cendum inquit) quod
de animatione Corporum caelestium est
diuersa opinio oe apud Philosopbos in apud fidei Doctores. Nam apud Philosoph/s Anaxagoras posuit inrellae tam agentem esse omnino immixtum σ1ρι par tum cr Corpora caelestia esse inani-
ta. Unde etiam damnatus ad morum dicitur esse propter hoe , qu)d dixit solem ripe quasi lapidem ignitum , vi Augustinis narrat in libro de ciuitate Dei.Abi vero Phιlosophi posuerunt Co
para caelestia esse animata. Quorum quia dum dixerunt, Deum esse animam Ca-
si, quod suis ratis idololatria, ut scilicet caelis o corporibus edestibus cultvs
umus attribueretur. Alii vero ut Plato ct Aristoteles, licet ponerent corpora caelestia esse animata; ponebant tamen Deum esse aliquid superius ab anima caeli omnino separatum . Apud Doctores etiam Fidei, Origenes in sequaces ipsius posuerunt Corpora caelestia, esse,
animata . Quidam verὸ posuerunt ea inanimata, νι Damascenus ponit: qua etiam positio apud Modernos Theologos est communior. Quasi tacitE innuens , hanc Damasceni sententiam ea ratione securius teneri; quod Mode norum Doctorum communiori calculo receptior esset atque probatior.
Nec profecto ipsos etiam Sanctos Patres credendum cst, sui temporis
neglexisse, aut spreuisse. Si Hier nymus dissensit Celestio, si Innoceu tius Pelagio, si Augustinus Iuliano , ea utique de causa dissensere, quia
singularia & irreptilia, non solum antiquiorum , sed & Modernorum
Doctorum communi sensui contradicere conspiciebant . Audiamus vocem Augustini, qua Iulianum hiiκ ii
uincere nititur . Propter quam catis- x. edtrailicam veritatem inquit Sancti ac tui. ea.
beati in diuinorum eloquiorum pem tractatione clarissimi Sacerotes, Ire- ei neus , Cyprianus, Reticius, Olympius , Hylarius, Ambrosius , Gregorius, Innocentius , Ioannes, Basilius, quibus addo Presbyterum velis nsus) Hieronymum, ut omittam eos qui nondum dormierant aduersus vos proferunt, de omnium h minum peccato Origiuali obnoxia successione, Sententiam. Et ex hoc concludens, quid est inquit quod exutatas , s mihi quasi victor insiuitas Enia dictorum suorum fidem iacit non solum ex maelitris se Antiquioribus,
sed & alios commemorat modernos& sibi Coaetaneos, inquiens etiam νHomiItam eos qui nondum dormierunt. Di im
282쪽
DPaulo postidem repetit, Nec eos qui nunquam fuerunt aut non sunt, aut quorum sententia, de hoc quod inter nos di1putatur, incerta sunt, inani cogitatione confinxi. En iterum inter reliquos Doctores, eos quoque qui tunc temporis erant, in testimonium adducit. Et alio in loco aduersus eundem Iulianum gloriantem,quod ipse solus pro tuenda veritate remanse
rat, Ego autem inquit absit, ut ad
Monomachiam vos provocem, quos νbiacumque a parueritis , ubique distus uschrasi debellat exercitus: qui debellauit apud Carthaginem celesium,quando illic ipse non eram , o riosus Constantinopolim tam longo a Ilegionibus Orpbii canis: qui debellauit in Palesima Pelagium , νbi causam ves am suae damnationis timore damnauit. Quasi a sensu eontrario diceret; non ego solus pro veritate contra teduliane certo ; sed alii mecum Christiani exercitus Doctores , ubique terrarum distu si, Moederiai scilicet & Antiqui , quos lutidem Augustinus ait) Hκs atque altisstemporibus atque regionibus, ab Orientes Oceldente congregatos vides , non In locum quo nauigare cogantur bomines ,
sed in librum qui nauigare post ad homines . En qualiter quorii incumq; temporum Catholicos Doctores ac proinde & sui temporis Modernos in commendationem suae sententiae inducat . Quae iterum cum ita sint, conlequens omnino est, in Ecclesiata, Catholica, Modernorum etiam Doctorum rationem este habendam,nec de facili eorum unanimem sententiam debere reiici aut contemni. Ex quo ulterius fit , non amari prosccto a Sanctis Patribus, eiusmodi discipulos , qui textui aut litterae ipsorum, sensum alligunt a torrente Doctorum alienum . Explicentur igitur
necesse eli cum grano salis ut aiunt consermiter ad communes Theol gorum Sententias, nisi forte velit quispiam, Ecclesiam quae modo est, in magna sui parte, cioribus nempe Scholasticis,toti Antiquitati contradicere .
OBIICIET tamen mihi aliquis, Augustinum in locis a me citatis Scholasticos potius parui secisse
quam veneratum fuisse: inquit enim ibidem , se in suae sententiae confirmationem non citare Doctores quoslibet ,sed Sanctos o in Sancta E clesia illustres Antistites, Der non Platonicis in Aristotelicis ct Zenonicis, aliosque huiuscemodi vel graecis vel latinis, quamquam σ sis aliquos eorum,
verum omnes sacris litteris truditos .
Quibus verbis nostrorum Modernorum Theologiam 'us magna ex parte Aristotelicis nititur fundamentis,
nus, Augustino nequii csse contrarius. Teste Sancto Thonia sic ipsemet fatur in secundo de Doctrina Christiana eapite vigesimo. Philosυ-pbi qui vocantur ,s qua forte vera
fidei nostra accommoda dixerunx,maxi-
ω Platonici , non solum formidanda non Iunt, sed ab eis tamquam ab iniustis possessoribus in usum nostram vendicanda. Quibus verbis sicut uniuersaliter omnem Philosophicam approbat disciplinam, quae in obseqtitum
fidei adduci potest ; ita a sortiori
Scholasticam nostram commendat sapientiam, utpote cuius rationeS,sermalitates, distinctiones, paritates , consequentiae di discursus, noria nisi obsequio fidei dedicata consis hint. Contrarium velle persuadere, non solum est dicere Theologis calumniam, sed in errorem abire Ap liatae Iuliani qui tesse eodem Diuo
Thoma seruos Chri lii a studio litterarum arcendos cste dicebat. Au
gustinus igitur, si alicubi Platonicas aut Aristotelicas disciplinas improbat ; de eis plane loquitur , in quantum ubi supra n5 longe a
283쪽
tum a fidei veritate seu Christiana rectitudine aberrant. Quid plura ZVerbis dico Hieronymi r ouaeso ut Hierin suadeas et scilicet qui Scholasticam ibi, o reprehendit Theologiam in ne v
Ih ibi Icentium dentibus edentulus inuideat,
d.D II. aut oculos caprearum ra a contemnat.
Sed paululum digressi; ad scopum
sequuntur, probo rigorem Schol sticum in intelligentia Sanctorum esse adhibendum. Si namque nuda litterae superficies, illo altero neglecto, sit tenenda; sequitur primo,plinrimis passim falsitatum, imo &haeresum sordibus Sanctoruin paginas commaculari: quod plane est, sacratissima eorum arcana contemptui potius exponere,quam exponere. Scinquelam probo uno vel altero exemplo , quia sorte pollem infinita com
IN PRIMIS nonne docet Sanctus Thomas tertia parte, quaestione decima sexta, articulo octauo in Corpore , qnod haec, christus est creatura,
est simpliciter falsa; si absolute de sine determinatione, aut addito pr seratur Z Imo si nuda signiscatio litterae attendatur; sapit haeresim Arrianorum, qui Christum dixerunt esse creaturam, non solum ratione humanae natΗrae, sed etiam ratione Diuinae Personae : & tamen similis secundum litteram pro ostio inuenitur m Beato illo Pontifice I conet, qui ut Christianae eloquentiae parens , de
Cicero inter Catholicos habetur. Inquit namque teste S.I homa ibidem in primo argumento noua σ inaudita conuentiol Deus qui est, s erat, fit creatura , Quid ergo Z Dicemusia mentem Sanctissimi Pontificis talem esse, qualem nuda ista vcrborum superficies insinuat Sane qui sic philosophatur candorem purissimi Leonis , non salsitate tantum; sed di Arriana sorde polluit. Igitur rigorem Scholasticum inspiciamus, & iuxta mensuram illius, cum Angelico Pr ceptore philosophemur aliter, longe utique dignius, nitidius, & honoratius. Ad primum inquit ille dicendum , quod aliquanda Doctores causa
breuitatis, determinatione omissa, n mine creatura νtuntur circa Christum. Et tamen in eorum dictis intelligenda determinatio, in quantum homo. En
nisi sie Scholastice philosopheris ;sordescere facis id, quod Sanctissimi viri non nisi imminuata veritate statuere intendebant. DEINDE ; nonne idem Angelicus in eodem loco articulo nono de terminat hanc pariter esse falsamia;
hic homo demonstrato Christo ) i cepit esse λ Et hoc ea de causa, quia
terminus in Iubiecto positus, non tenetur formaliter pro natura I sed magis materialiter pro supposito; quod cum in Christo secundum ladem Catholicam aeternum sit, eius aeternitati re.
pugnat incipere esse λ Et quid iterum si hoc verum dicetur de quadam Iittera Augustini, dum super Ioa nem dixit; priusquam mundus esse uecnos eramus, nec ipse mediator Dei σhominum homo Iesus Christus Z Cunia tamen Apostolus dicat ad Hebraeos ultuno, Iesus Christus herι hodie
ipse o in saecula. Profecto idem a turdum sco uitur quod prius, nisi rigore Scholastico dictum Augustini temperetur . Audi Scholasticorura Coryphaeum, & acquiesce . Ad primum inquit dicendum, qώ d authoritas istat Augustini) est intelligenda
cum determinatione,νι scilicet dicamus, quod homo Iesus Christus, non fuit ante quam mundus esset, secundum bnmaniatatem . Si litteram sic temperaueris; mentem Augustini explicasti, honorasti: secus autem corrupisti, Dedasti, coinquinatu.
TERTIO: nonne & illud Greg ris
284쪽
Et am attendi debere ad rhorem Scholasticum et et
in Homilia Epiphaniae, Iutius tam .q irm ratione Muntibus, rationale animal, d ea Angelus, annuncire debuit; lalsissimum erit, si ita nudo cortico contedatur λ Et illud Augustini octauo de Civitate in Angelis est vitaisi istelligit O sonti nonne pariter selii. tatis conu incetur I si ductum litterae sequuti fuerimus λ Utpote cum ab Angelis omnis vita animalis & senstitia procul sit releganda Z Credo mihi Lector, haec & alia huiusmodi
rigore Scholastico parum tempera, de veritatem inuenies. Ad illud Gre tori; dic cum Sancto Thoma, quae-ione sexta de Potentia,articulo sex to ad primum , quod Gregorius Angelum animal appellat largὸ sumpto animalis vocabulo pro quolibri Vivento. En veritatem,ubi alias littera falsum sonabat. Ad alterum vero Augustini dic cum eodem prima parte quae stione quinquaacsima quarta, articulo quinto, qu)d authoritates illa σcon similes Iuni intelligendae per quandi similitudinem: quia cum senstis certam apprehensionem habeat de proprio sensibili, es in Uu loquentium, ut etiam se.
eundum certam apprehensionem, intellectus atquid sientire dicatur. En iterum veritatem, ubi tamen nudus cortex
litterae dissi,nus apparebat. QVARTO. Nonne iterum teste eodem Angelico in primo , disti ctiquusecunda, qua ilione prima , articulo quinto in Corpore dicero personas distin i tantum ratione, sonathaer sim Sabellianam Z Et bone Deus, quanta verborum claritate si exteriorem tantum speciem attendimus idipsum dicitur a Damascenot Tresperiona inquit libro primo Fidei O
thodoxae capite primo ) re idem sunt, ratione autem o cognitione di iniu-t . Quid ergo Z Quia litterae istius superstites solam distinctionem rationis adstrucre videtur;dic usin
ideo hancΔ non aliam a Damalacuo
fuisse intentam λ Absit probrum lioea tam Diuino viro quam longissimo Vt haeresis Sabellianae socium ipsum statuamus. Indagemus potius cum Thoma Aquinate sensum Scholastiacum ,& iuxta normam illius, temperata littera, in locum horroris su cedet amabilis veritas . utboritas
Damascem inquit Aquinas ibidem
ad primum sic intelligenda est ratione, id est , elatione. Et dicittir relatio ratio, per comparationem ad ellentiam : quia nempe sola ratione ab eadem distinguitur, licet realiter ab opposita sibi relatione differat. En iterum Catholicam veritatem, ubi tamen exterior species haereticam redolebat praes
mum, non dari in Deo ideas imo usque adeo veritati, id repugnat, ut Augustinus alibi dixerit, qui negat ideas esse , tinfidelis est, quia negat Filium esse, & tamen si in nuda iterum littera contendere quis velit videbitur Diuus Dionysius easdem negasse, dum capite septimo de Diuinis nominibus dixit, Deus non cognoscit res secundum ideam. Mehercule nisi tu sius litteram hanc Scholastico more temperaueris,quasi infidelis apparebit Sanctissimus Dionysius. Confugiamus igitur,iterum atque iterum,& toties quoties similia Occurrunt, ad Sanctum Thomani Scholaitici rigoris obscruantissimum,& dubio procul Dionysium a tam turpi nota liberabimus . Intentio Di nysius ii
quit in primo ad Annibal dum distis
citone trigesima sexta, quaestione secunda , articulo primo ad primum est dicere , quod Deus non cognoscat res per ideam acceptam a iebas. Non ii tendens utique negare ideas absolute,sicut verba sonant,sed solu m ideas extrinsecus acceptas : qui sensus &verus est & Catholicus . Infinita ut dixi postent huiusmodi commem Q xari;
285쪽
rari; sed ne superfuis im moremur,
eccurrit ex mutua ad inuicem contrMracilone,quq passim ita dictis Sanctorum eueniet; si nuda semper littera attendatur. Videbitur interdum Augustinus contradicere Anselmo, Anselmus Augustino , Damascenus Dionysio , Naaianaenus Damasce. no; pulsi in atris ait absque ullo --dere vel locutionis , vel doctrinae. Quod vero, si concedimus iam
Sanctos Patres facimus tumultuosos litigatores, non graues veritatis tractatores. Vis autem eiusmodi comtradictionum aliquas in dictis ipsorum con picere Attende sequentia, quae ex Diuo I homa, hinc inde licet colli aere.
IN PRIMIS Vt Author ipse est in
caput primum Ioannis, lectione prima, non lonete a principio ) dicit Augustinus , Ita dicitur Verbum Dei, ut euitatis non dieatur. Sed quid ad
inquit ille nihil est aliud quam togi-rando intuer . En in verbis contradictio . Vnus cogitationem a Verbo Dei excludit,alius requirit.
Veritate. articulo secundo, in quarto argumento, Anselmus ait, Pater est dicem, ilius est dice/ s, Spiritus Sanctus es dicens. Sed quid Augustinus Z Ondiu us inquit) in Trinitate eli dicens; Pater Verbo)uo. En iterum iuxta litteram aperta contradictio. Unus attribuit dicure omnibus personis, alii is soli Patri.
dem, articulo nono in primo argu mento, Damaicenus sic fatur, Posautem dicimus, quoniam ipsa scilicet iupe lora corpo a , non Iunt causa alicujus eorum qua fiunt,nec corruptionis eorum,
qua cor umpuntur. Sed quid Dionysius citatus in lacundo argumento sed contraῖ lladius solam inquit gemerationi visibilium corporum confert, O ad vitam ipsem mouet, nutritio auget. En in verbis contradictio. Unus causalitatem denegat cilestibus corporibus respectu horum inferiorum, alius concedit. TAN DEM tertia parte, quaestimne decima sexta, articulo septimo, in tertio argumento, NaZianzenus concedit loquendo de Christo, D-minem esse Dei catum. Sed quid Damascenus in argumento sed contra n hominem inquid Deificatum d cImus. Nonne hoc iterum mani sesta est contradictio , si sola superficies litterae inspiciatur e
terae sectator proteruus esse velis, in uenies interdum Sanctum aliquem contradicere non solum alteri ; sed& sibi ipsi. Patebit quoque id facil
iam diximus ex Anselmo; quod scialicet dicere attribuit omnibus tribus personis, ac proinde quod nomen Uerbi non sit proprium soli Filio,& tamen alio in loco dicit, quod Verbum non dicitur nisi personestiter, & quod soli Filio proprium sit. hoc inquit Diuus Thomas loco citato ridetar contrariari Anselmus sibili ι. CONSIDERA, deinde ex Diuo Thoma, quaestione quinta de Veritate , articulo octauo an primo argumento , quod Gregorius quodam in loco dicit, quod Deus mundum per se metipsum regit, quem per semetipsum subricatus est . Quasi negans quod mundum regat media aliqua creat ra;& tamen alibi dicit , in Me mundavi ibili, nihil nisi per creaturam visibilem di poni potest. En contrarium iam affirmat.
PRAETER EA Augustinus ut resere Sanctus Thomas quaest. prima, di
286쪽
Etiam attendἰ debere ad sigorem sciatisticum , Veritate articulo septimo alibi as
serit, quod veritas Diuina est lumina similitudo principis sine ulla di sim titudiane : quasi veritas in Diuinis soli Filio conueniat, utpote cui soli conuenit summai initatio principii,& tamen alio in loco habet, quod trium Personarum es νna veritas . Quasi veritas in Diuinis conueniat non soli Filio; sed omnibus tribus Personis. Nonne hoc iterum est, secundum externam verborum superficiem sibi psi con.
sim in Sanctis Patribus inuenire crit, si aliud nihil in tradendo ipsorum
sensu sapere velimus, quam nudum sonum sitterae, aut apparentem vocum significationem. Quare concit
damus ut huiusmodi absurda viten rur dicta Sanctorum, iuxta rigorem quoque Scholasticum , interdum esse temperanda, aut explicanda : quod in locis praedictis & in omnibus alijs, diligenter, fideliter & veraciter prinstitit Sanctus Thomas: plane' Theologiae Scholasticae cultoribus exemplum normamque relinquens, qualiter lectioni Sanctorum insudandum sit: non utique tanta caecitare & pertinacia, ut contra fas nefasquet, soli Iitterae insistamus; sed potius, ut debito examinis pondere reliqua etiam quae consideranda sunt, trutinantes, exponamus sententias ipsorum , eo eraciuS,quo scilicet Theologicis locutionibus , sea rigori Scsolastico
hoc ipsum etiam clarissime suadet. Maxime si perpendatur id, quod in
laudem Modernorum, Scholastico rum scripsit noster Aquinas , in Opusculo primo contra errores Graecorii ad Urbanum Quartum Pontificem Maximum Monet in exordio opusculi ibi Sanctus Preceptor,quod Mo
derni fidei Doctores cautius ti quasi
elimatius locuti fuerint circa doctrianam fidei, quam Sancti Antiqui. Erea quidem de causa. a uia errυres lnquit circa fidem exorti occasionem dederunt Sanctis Ecclesiae DotIo ibus, urea quae suut fidei, maiori cum pecti
ne traderent , ad eliminandos errores
exortos sicut patet qΜod San ii Doctores qui fuerunt ante errorem Arru, non iis expressὶ ιoquuti sunt de νη late Diuius essentiae,sicut Doctores Jequentes. Et simile de ali)s contineat erroribus. Quod
nonsulum in diuersis Doctoribus prosequitur sed is uno egregio Do Ioram Augustino expres E apparet am is suis libris, quos ροβ exortam Pelagi
norum haeresim edidit, cautius loquutus est de potestateliberi arbitris,quam in libris , quos edidit ante praedicta haeresis ortum, in quibus libertatem arbitrij con tra Manichaeos defendens alliqua protulit quae in sui iuefensionem erroris assumpserunt Pelagiam, Diuinae gratiae adueriantes. Et ideo non est mirum concludit si Moderni dei Doctores post varios err res extortos cautius o quasi elimatius loq-ntur circa doctrinam fidei ad Omnem haeresim euitaniam.Et immediate
post quod ad rem noliram attinet subiungit iidesi aliqua in dictis Antia
quartim Doctarum inueniuntur,que cum tanta cautela no dicantur,quanta a Modernis seruatur, non sunt contemnenda aut ab cienda; sed nec etiam ea extemdere oportet, sed exponere reuerenter .
Ea amice Lector , totum id quoa praesenti capite protuli,rationemqu*eius a priori.Protuli quidemi dicta
Sanctorum interdum etiam iuxta rigorem Scholasticorum, seu Modernorum esse temperanda seu reuerenter exponenda, sicur verbi; citatis
Sanctus Thomas eloquim , & sir tionem desideres,ea est utique firma& solida, quam Angeli ς hoc in δε-co assignauit quia videlicet Moderas fidei Doctores cum suis iam temporibus omnia errorum incrementata Q. γ pcnz
287쪽
pene absoluta conspexerint; prosecto ad omnia & singula potuerunt a tendere facilius, quam Sancti Antiqui : sicque non mirum Quod cautiusta quasi elimatius de rebus fidei loquantur , ad omnem haeresim euitandam , quam Veteres illi, quibus tot haeresum errorumq; pestes necdum innotuerant, utpote quae primribus seculis adhuc ouasi in cunab
lis abstonditae latita ant.Qtiod si v rum est uti verissime a sancto Thoma prosertur sequitur mani sesse, dicta antiquorum Sanctorum si quae
eum tanta cautela non dicantur, quanta a Modernis seruatur, non
esse continuo iuxta sonum litterae in consequentiam trahenda; sed exponenda potius & temperanda iuxta id quod Scholasticae Theologiae rigor flagitat, nec non modernorum Doctorum abundantior cautela prinstribit. Potissimum autem haec dicta sint, ut appareat , quam parum solide, imo & quam temere vincentius au . thoritates Sanctorum ad suas partes
trahere conetur. Ut namque ex 2-quentibus constabit, adeo caece &pertinaciter in nuda littera, verbis &nominibus luxuriatur , ut omnis penitus rigoris Scholastici oblitus, eo praecise sensum Sanctorum velit dirugere , quo litterae primus aspectus , primaque superficies tendere vide- tuta Et revera de ipso iure merito dici potest, id quod olim noster Aquinas de quodam translatore inepto protulit, opusculo primo contra e rores Graecorum,in fine. Vtitur etiamo i e aliquibus modis loquendi, quos in authoritatibus Sanctorum invenit,qui
siems operius dictum est magis
sunt reuerenter in dictis Patrum expavendi, quam
Proponuntur in genere loca, qtsie Hi centius adducit ex Sanhis Patribus.
Vincentius ex Sanctis Patribus e rinat; iuxta veritatem & multiplicitatem testimoniorum , variae
quoque sunt & multiplices. Sed quia multa sine ordine confusionem parere solent; in cis recitandis , prdo necessarius erit, ut aliquid doctrin liter & fructuose tradi possit. Sicut ergo testimonia Diui Thomae ad
uatuor clalles reduximus, ita ea- cm methodo utentes,omnia in uni
uersum Sanctorum dicta alijs sex ci assibus absolvemus. In prima expendentur illa, quibus
videntur docere, Omnem actum v
luntatis, eo ipso quo est voluntatis, esse Iiberum. In secunda statuenturalia, quibus absolute distinguunt, seu
diuidunt voluntatem contra natu ram . In tertia proponentur ea, quibus videntur asserere, actum lio rum esse, eo ipso quo ducem habet rationem. In quarta adducentur nonnulla , quibus adstruunt necessitatem peccandi. In quinta considerabuntur reliqua, quibus Deo & Beatis necessitatem tribuunt, & tamen simul libertatem. In sexta tandem tota machina absoluetur uno vel autero dicto, quo actibus omnino necessariis laudem adscribere compr
Ex prima Classe argui potest sic.
Omnis actus voluntatis eo ipso quo est voluntatis, est liber: ergo qua tumuis necessarius; si tamen volu
tatis sit, liber esse debet. Ex Secunda sic. Voluntas disterta natura: ergo nunquam agiz por
288쪽
modum naturae: ergo semper libere, ac proinde etiam libere in act ibus necellarijs. Et tertia sic. A ctus est liber eo ipso, quo ducem habet rationem; sed multi actus voluntatis quantumuis necessarij, habent ducem rationem :crgo multi tales sunt liberi. Ex quarta sic. Quando peccamus,
necessitate peccamus, & tamen pe camus libere : ergo stat necessitas cum libertate.
Ex quinta sic. In Deo & in Beatis est necessitas, & tamen simul libe tas : ergo idem quod prius.
Ex sexta tandem sic. Laus attribuitur actibus omnino necessariis ;sed laus non attribuitur nisi liberis: crgo actus omnino necessarii , sunt liberi. Sed examinemus specialiter singula , ut appareat , quam veriatatem habeant & qualiter concludant .
Soluuntur specialiter loca sanctorum Patrum spectantia ad priamam classem.
TINET PRIMO locus ille Ati-gustini, libro tertio de libero arbitrio capite tertio , ubi magnus illo
Theologorum imperator contra Ciceronem , praescientiam Dei negantem, hoc modo disputat. Voluntas nostra nec voluntas esset, nis esset in nostra potestate. Porro quia est iu nostra pol state, libera est nobis. Pon enim est nobis liberum, quod in potesate non bab
mus. Ita fit , ut Deum nou negemus esse praesciuin omnium futurorum, oe nos tamen velimus, quod volumus. Cum enim
sit prascius voluntatis nostra i cuius est
praescius, i a erit: voluntas ergo erit, quia voluntatis est praescius. Nec voluntas esse poterit, si in potesate non erit. Vbi etiam addit, se facilὸ de tam magna q stione respondere. Sed iam inseri Vincentius, quod dicta ista Augustini vera non sunt , ivoluntas esse post,quae libera non sit.
Probat namque, nostram libertatem a Dei praescientia minimὸ violari, excoquod futura est voluntas, quam Deus futuram prsuidet. Ergo supponere debet inquit voluntatem eo ipso quo voluntas est, uam necessario secum libertatem a*erre. Sic in sua Theriaca, libro primo,capite tertio. Et si caetera Sancti Augustini testimonia congerere hoc loco velim , quibus Vincentius contendit omnem voluntatis actum in
Augustini Philosophia liberum esse;
integrum certe caput, sicut ipse in stituit; imo & plura alia instituenda essent. Od quia superuacaneum iudico, clim eadem omnino sit dissicultas ; ad aliorum Sanctorum dicta
me coniuro. In quibus licet dissicultas etiam sit cavem; non tamen est eadem ratio omittendi; nam ex singulis viati in aliquod reserre, si non ad necessitatem, ad decorem saltem ornatumque poterit pertinere.
ad eandem Classem alius locus Proia peti libro contra Collatorem capita
trigesimo octavo. conturbat nos
inquit superbientium c Semipelagianorum)inepta quaerimonia,qui liberum
arbitrium causantur auferri, si princia pia profectus perseuerantia in bonis usque insium, Dei esse dona dicam
tur. Quoniam opitulationes Diumae gratiae , sabit menta sunt voluntatis hum nae . Volentes oramus, σ tamen misit Deus, Diritum in corda nostra clamantem, abba Pater, Volentes loquimur ,σtamen si pium est quod loquimur, non fumus nos loqMentes, sed Spiritus Patris ηsri qui loquitur in nobis,volentes V 3 ramur
289쪽
ramur salutem nostram; tamen ipsum velle oserati Deus est qui operatur in nobis. Volentes diligimus Deum O proximum, σ tamen esuritas ex Deo estim a tu cordibus nostris per Spiritum Sanctum, qui datus est nobis. Modo iterum Doctor Vincentius.
xirul. i. lantes , ct ideo libertatem arbitrii in orando,loquendo, operando, diligendo, gratia non euerti dicit,quia volentes ista omnia facimus. Quod quid aliud est, quam volantatem esse libertatem, nos omnia liberὸ agere, quae νoluntate agis must In Philosophia autem nostra nosc contingit; sed potius argumentum . hoc Prosperi volentes diligimus: ergo li-
. betia diligimus simile es isti, homo essanimal,ergo homo est equus. Agenere i quippe non distributo ad certam1ρecιem.
Sancti Fulgentis, libro secundo, capite quarto de Veritate Praedestinationis. His verbis in it) quibus dicitur si volueritis Osi nolueritis, procul dubio
libertas bumani declaratur ambit ij, Hlle enim oe nolle, voluntatis esse nullus In The ignorat. ria ibi. Ad haec rursus Vincentius. Velle O nolle liberum esse conuincis,quia sunt νο initatis. Quae probatio ait)ite, um si
Disticὸ a genere non distributo ad sp ciem unam procedit; si aliquod velle sit,
quod voluntas non lities elicit.
scenus, dum libro tertio, capite decimoquarto Fid.Orthod. delinit. Quod arbitris libertas nil aliud est, quam νο- tantas.Potestne aliquid inseri Doctor
noster ) esse euidentius quam istud λPERTINET QUINTO Anselmus libro de Concord . capite secun- in The do.Ex libertate fit, quod fit ex νolunta- Οὐ ib te.Glossa Vincentii; Quid ergo euidentius, quam νbi Moluntas est, secundum eius Philosophiam, ibi σ libertatem es
Bernardus in praeclaro illo libello delibero arbitrio. consecus voluntarius
inquit Mi habitus animi liber suisquiadem non cogitur, non extorquetur. Est
quippe νoluntatis, non necestatis. Plae negat se, nec praebet cuiquam, nis ex x luntate . Alioqui si compelli valet inuitus, violentus est, non voluntarius. Vbi ergo consensus, ibi voluntas, porro ubi voluηtas,ibi libertas. Clamat hic eximius Dominus ;Quid immediatius, quid expressius,quid i. e. 1 euidentius dici a quoquam potest λ Nonne ex directione Spiritus Sancti videnturi 'a a Sancto Bernardo aduersus n
stram musteam Philosophiam esse scripta po suam musteus potius est clamor ille tuus, Vincentii Nam loca illa Sanctorum ad talem Philosophiam, qualis tua est, velle accommodare , omnino inter Theologos Esitu, nouum est & inauditum . Lege D in Mstium eximium quoq;Dominum, nec ' non de Theologia Scholastica pro . ' liter doctissima scripta, longE nobi- ius bene meritum; & ut ipse testatur loca similia non Catholici; sed haeretici ut Caluinus & Bucerus adducunt, ad probandum sussicere ad libertatem, id quod tu dicis sufficere, videlicet non eoam sed sponte
haec mihi obijcienti, unico verbo retiponderem, ita & tibi eodem verbo breuissime satisfacio. Ast verbum est, non meum,sed Angeli illius, qui Thomisticam linguam & calamum regit, sicut non humano ductu, ita certissimo & verissimo. Docet itaque ille Diuine mentis ac proinde & Sanctorum interpres ut supra luculen- mater ostendimus voluntatem nostram partiri in duos conceptus, & in con- tum. ceptum naturae est etenim sicut &aliae res, natura quaedam & in con
290쪽
Sanctorum Tararum Spectantia ad Imam classem .socinaliter; quod proprie sibi supra
alias res venuicat.Haec autem est differentia inter utrumque illum conceptum , quod voluntas ut natura Hagit necessario, & non libere, cur prout sic sit determinata ad unum: voluntas vero , formaliter in quantum voluntas, agit semper libero,
cum prout sic ad opposita se habeat. Nam ut ipse quaestione secunda doPotentia,articulo tertio in Corpore satur ) Voluntas in quantkm Noluntas, ad H umlibet se habet. Unde etiam cum quaestione vigesima secunda de Veritate, articulo quinto in septimo argumentum Sed contra, sibi obiecisset; Ex eo quod aliquid es volunta-νium , dicitur esse in nobis , ita quὸd nos
domini illius sumus: sed illud quod est in
nobis cuius domim sumus, possumus vetile σ non ve temergo omne quod voluntas vult, poteli velle non velle; σ ita udo necessitate aliquid vult; cum in-uam hoc sibi obiecisset;ad probanum quod voluntas nil de necessit te velit,sic respondet adhibita distinctione de voluntate ut natura est, dide voluntate ut voluntas est. Ad septimum inquit dicendum, quod ratio illa scilicet quod est a voluntate, dicitur esse in nobis, ita quod nos domini illius sumus procedit de volunt te secundum quod νoluntas est.Hoc enim est proprium voluntati, in quantum est voluntas, quod sit domina suorum actuit. Quasi dicat, solum nos esse dominos seu liberos circa illud, quod est a voluntate non qualitercumque , sed a
voluntate in quantum voIuntas est. Cum quo tamen compatitur aliquid est ea voluntate ut natura , Omnino nec eis amodo non labere.
Hac ergo distinctione vere scholastica utpote Scholasticorum Principis) tota vis tuae machinae, Vincenti, corruit de dissoluitur. Dico consequentias illas factas a Sanctissimis il-lli Patribus, esse omnino legitimas& bonas,nec desectum a te imaginotum a genere non distributo ad speciem, continere.Scis quareΘAttenda Prius ad verba Sancti Tlaoniae, ratio illa procedit de voluntate se. udum quod voluntas est. Sic & ego tibi. Cosequentiae ilIae Sanctorum procedunt de voluntate secundum quod voluntas est;& in hac acceptione bene & recte omnino Sancti intulere. Bene intulit Augustinus, Praescius est nostrae volun
talis c scilicet secundum quod volui tas est ergo libertatis. BENE Sanctus Prosper; volentes oramus scilicet voluntate secundum quod voluntas est ergo liberE. BENE Fuleentius;velle ct nolle est voluntatis. scilicet secundum quod
voluntas est ergo liberum. BENE Damascenus; arbitris lis bertas nil aliud est quam voluntas . Scilicet secundum quod voluntas est.
BENE Anselmus; voluntate sis scilicet secundiim quod voluntas est 3 ergo ex libertate fit. BENE tandem Bernardus; est alia bi volumus scilicet secundum quod voluntas I ergo O ibi libertas.
Ratio omnium est una & eadem; quia nunquam contingit voluntatem
velle in sensu formali scilicet in
quantum voluntas in quin velit libere . Licet quandoque contingat eam velle, ut natura cit, minime tamen libere. Sed iam recordare, quod quotiescumque vult in quantum v luntas est; semper velit cum potestate ad oppositum, ac proinde quoties cumque vult libere, semper vult cum eadem indiflerentia. Vt namque A ngelicus noster fatetur, hoc est pro-
est, quod sit demina Iisurum actuum , stuposi velles non velle. Et rursus; νο tintas in quanti m Hluntas, ctam sit libera, inuisse inter se habet ad utrumlibet . Non ergo ex praedictis au-