장음표시 사용
311쪽
lis lacultas arbitrij fine huiusmodi potestate non subsisteret. Ex quo proinde magis constat, quod recte ab Augustino duobus illis exemplis
redarguitur, cum ea demonstrent colantiam libertatis sine indii serentia illa contrarietatis ad bonum & malum subsistere. Haec, vincenti, elarissima sunt,& de Augustini mente plus velle, est nodum in scirpo quae
O. I. ii Licet Voluntas qua in via volumus
o beatitudinem, sit indisserens indict-rentia contradictionis ; tamen huiusmodi adhuc in dii serentiam non habet voluntas, qua Deus vult iustitiam. Certis, imum enim est inquit ipse hanc voluntatem isse ad iustitiam
omυimodd determ natam , ct indie renita cim e contradictionis . Ergo si
hoc non obllante i Angustinus it. lam etiam voluntatem iustitiae astistit clle liberam ; sentit indubie actu in aliquem cile liberum, adhuc indifferentia contradictionis subla
Oppositum, nempe voluntatem illami illitiae de qua Augustinus ibi l quitur esse indisserentem indisserentia contradictionis. Non cnim hi iusmodi voluntas, seu volitio debet confundi ut perperam Iansenius confundit cum volitione qua Deus vult suam bonitatem secundum si, seu iustitiam sempiternam,& increatam , quae est sua essentia: hanc enim insi r non ella sic indit serentem, infra oste- . e. ti detur; sed debet sumi pro volitione, in qua Deus non nisi bona seu iusta ad
μν' extra operatur, quotiescumqt, Operatur:quq voluntas indisserentiam contradictionis habet, licet malum velle aut operari non possit. Vt enim ait Sanctus Thomas in Secundo, Distinctione vigesima quinta, quaeitionii prima , articulo primo ad Secut dum, bona qua facit Deus, potel non facere , nec tamen malum facere potest. SED INSTAT; nam Augustinus loquitur de voluntate iustitiae , prout lansem in Deo seu beatis eii stabilis . perpe- l en tua & immutabilis voluntas non deficiendi a iustitia: ergo non loquitur de aliqua voluntate iustitiae admit tente indit serentiam cotradictionis. Patet consequentia: quia haec sicut potuit ad iustitiam non terminari, ita& potuit a iustitia deficere : quae tamen deficientia nec Deo nec Beatis
RE; PONDEO distinguendo in .sorma antecedens : loqui inr de v luntate iustitiae, prout est immutabulis voluntas non deficiendi a iustitia, priuatiue seu contrarie, coi cedo antecedens : prout est immutabilist v luntas non deficiendi a iustitia,etiam negatives, nego antecedens. Ergo non loquitur de aliqua voluntate ii si itiae admittente indiΚrentiam . contradictionis ; nego consequel tiam. Itaque non deficere a iustitia, stat dupliciter et uno modo per comversionem ad malum seu peccando,& hoc est deficere a ivllitia priuatiue
seu contrarier alio modo non eXercendo, aut non habendo terminati
nem circa hoc veI illud iustum, qua ira voluntas alias habere posset, & hoc est deficere a iustitia negative. L quitur ergo Augustinus de voluntate iustitiae, soIti m prout est immutabilis voluntas non deficiendi ab illa pruuatiue vel contrarie , non autem
prout etiam eli voluntas non dem ciendi ab illa negative. Hoc est alijs terminis dicere , quod loquitur da volitione iustitiae, qua Deus ad extra semper iuste operatur, quotiescun que operatur : quae cum ex una parte sit naturaliter determinata quoad specificationem, ad faciendum bonum, ita ut in malum non possit;uosi
poteth utique a iustitia deficere geris dis
312쪽
Sy. 'patrum spectantia ad quἰntum classem. et O
do contra illam; sed cum ex at i a ctiam parte non sit in Deo necessario terminata, ad hoc vel illud , sed omnino libere , iuxta illud Ambrosii in
libro de fide, operatur omnia unus at que idem Spiritus diuidens singulis prout vult, id est pro liberae voluntatis arbitrio, non pro necessitatis Obsequio ; hinc fit quod etiam illa volitio saltem terminative potuit non esse, & sic e ficere , vel cessare potius a iustitia , negat tue : per non terminationem nempe ad id iustum, ad quod alias de facto terminatur. Bona enim qua facit Deus,potest non sacere, ait Tho
Dico eodem modo. Scilicet quod illa beata necessitas de qua Augustinus ibi loquitur, etiam non est nisi necessitas solius specificationis, qua nempe Deus iniustus non potest esse, seu iniusta operari. Hanc ergo iterum verissime ait libertati non obelle, sicut di nos dicimus, quia indisterentiam contradictionis admittit . Et patet etiam Augustinum non aliud
intendere : quia Iulianus contra quem ibi agit, in eodem errore erat,
in quo Pelagius, putans similiter ut ex eodem capite abi constat libet umnon esse, ns quod duo potest velle, id est
bonam ct ma lim. Ex quo Augustinus ei inferebat, ergo Deus liber nones, qui malum non porcs velle, & immediate post ; siccine Decim laudas, νιet anseras ιibertatem; quasi dicens Iuliano , sicut dixerat Pelagio; illam indifferentiam contrarietatis ad bonum & malum minime ad libertatem requiri,cum Deus sit libcrrimus di tamen huius infelicis indisserentiae omnino expers a beatam praedicans illam necessitatem ad forum bonum ;& o vere beatami Quam utinam tu mecum, Vincenti, di ego tecum, &omnes simul, senaci pro semper adi
etiam eadem solutio. Nisi quod gratia materiae ad ij cere libet, Di inimia Augustinum conuincere ibidem Iulianum; quasi arguendo a maiori necessitate ad minorem . Certum enim est, auxilium gratiae efficacis, non inferre absolute in nostra voluntat nec etiam necessitatem specificationis ad bonum: cum adhuc stante tali auxilio, stet smul in voluntate n stra , absoluta potestas non solum non operandi, sed etiam peccandi. Quomodo ergo Augustinus probat,
necessitatem ortam cx auxilio, i iber latern nostram non laedere , ex eo
quod necessitas specificationis ad bonum, libertatem non laedat voluntatis diuinae λ Siquidem non videtur esse paritas inter unam & alteram necessitatem Θ Hoc profecto ideo secit , ut efficaciori argumento malignumconuinceret. asi dicens hoc modo; tu Iuliane contendis liberi rem nostram destrui per gratiam . quia cana ita cilicacem praedico, ut voluntas mediante illa sit in fallibiliter operatura bonum tantum ; sed prosecto erras; quia maiorem neccstitatem respectu boni videmus in Dco , quam sit illa, quam respectu
boni habemus ex gratia, qtiae tam ilibertatem diurnam minime laedit.
Ergo sub intellige) multo minus nostram libertatem la iaci, illa altera quae prouenit ex efficacia grati cum longe minor sit. Et in quo quaelo minor Certem hoc; quod neceditas specificationis ad bonum in Deo, est
ab loluta , excludens Potentiam ad malum non sollim consequentem sudctiam antecedenteni; necessitas autem specificationis ad bonum , quae in nobis proticuit ex gratia, est solum conditionata,excitidens quidem potentiam ad malum consequentem; minime tamen antecedentem . Vt
enim iam dixi, adhuc ii ante efficaci gratia,
313쪽
eratia, stat simul potestas peccandi, licet peccatum de facto non sit secu-
DEO , Augustinum ibi loqui de necessit tale ex suppositione, secundum quam dicitur, necesse esse, rem esis, dum est. Et hanc quoque nos fatemur, libertati non obesse,utpote cuin indifferentiam seu potestatem ad op. postum, absolute non excludat. Et quod de tali necessitate loquatur, Patet ex multis.
PRIMO:quia agit ibi contra Stoicos , qui ut ipse refert voluntates
nostras nolebant necessitati subdi, ne videlicet non egeant liberae, si subderentur necessitati. Quibus respondet, hoe non esse sermidandum . Nam vel necessitas inquit talis esse dicitur,
quae non es in potestate, sed etiam ' -- tumus , escit quod potest, sicut es nec stas mortis r. manifestum est inquit voluntates nostras quibus rectὸ vel perperam viuuar, sub tali necessitate nou esse. Quasi concedens per talem necessitatem, libertatem destructam iri, quia pompe nobis eriperet pote statem aliter faciendi. Unde N pr bans voluntates nostras sub tali necessitate non esse, asSignat pro causali ipsam experientiam inditaretistiae , quae in nobis inuenitur. Multa
enim facimus inquit quae se nollemus,
ncv viique faceremus. Quod idem fuit ac dicere; quia constat nos multa facere cum potestate non faciendi, sint lumus. Si ahtem prosequitur Priade nitur esse neccstas, se Mndum quam diximus, necesse esse, ut aliquid sit, vel ita fiat supposito nempe tali vel t Ii
ordine causarum, secundiim quem praecedenti capite dixerat, res taliter vel taliter debere euenire) nscio cur
eam timeamus, ne nobis issertatem au-
scrut voluntatis: quia nempe secunda illa necessitas non eripit nobis potestatein ad oppositum, sicut primaeu : ergo mani seste supponit,hane secundam necessitatem, de qua dicit no strat libertati non esse timendum, non esse aliam, quam necessitatem ex suppositione.
stea rationem Aur ista secimda necessitas libertatem non auferat, expresse dicit; quia illa necessitate non . obstante, equidem nostra voluntatessimi, Gipsa faciunt, quidquid voleniado facimus, quod non fieret, si nollemus. Ouibus verbis aperte indicat, necessitatem de qua loquitur non essetis aliam, quam quae ex nostris liberis descendit voluntatibus ; ita ut si necesse sit ita esse, ideo necesse sit; quia nostrae voluntates sic faciunt, & quia sic volunt. Ergo non est alia necessi tas , quam ex suppositione nostrae libertatis .
TERTIO: quia id ipsum ostendit. illud exemplum quod apponit de iis
cestitate, secundum quam necesse est, Deum cuncta praescire. Hanc enim constans est inter Theologos, non
esse absolutam ; sed solum ex hypothesi, qua supponitur ipsa rerum libera futuritio , quae sicut absoluto
potuit non esse, ita & absolute potuit a Deo non praesciri. Ergo ex simili paritate non potuit aliam necessitatem intendere, quam ex suppositione. .
plum appotasias; sicAt etiam cum diciis mi , inquit uecesse est esse,ut cum v lumus , libero velimus arbitrio. Et --rum proculdubio dis imas; non ideo ipsum liberum arbitrium necestati su- boscimus, quae adimit libertatem. Nonne hoc est euidenter exemplum soliusu celsi ratis ex suppositione3Certe me necessitari ad libero volenda arbitrio, cum volo; idem est ac me necessitari ad sedendum,cum sedeo diquae non est alia, quam pura & mera ex suppositione necessitas.
314쪽
SS. Turrvm ,spectantia ad quintam classem. a 7 InD DICES, etiam Augustinum
apponere exemplum in vita Dei, cuius tamen necessitas, est necessitas absoluta. Deum enim semper vivere , non est necesse ex suppositione; sed omnino absolute, & absquo ulla prorsus potestate ad oppositum: non minus quana Deum semper esse
RESpONDEO, Augustinum nomine vitae, ibi non intelligere vitam naturalem Dei, qua in te est subsistens sine ullo respectu ad creaturas. imis namque absurdum csset, velle
quod vita in hoc sensu subderetur diuinae libertati. Nec puto quod ipso aduersarius simile quid postit intcn-
supra dere. Ut enim alibi ex Bernardo di-lι. ximus, vita naturalis non subditur li- bertati in nobis, ac proinde multo minus in Deo, cum ibi incomparabiliter sit magis necessaria. Sumit ergo vitam pro eo quod est, Deum vitaliter operari in creaturis: in qua acceptione nil aliud sonat, quam actiones liberas intellectus & voluntatis, quibus ad extra producit ea quae producit: di in hoc sensu non est Decelle Deum semper vivere, nisi ex suppositione quod velit. Sicque nec ex illo exemplo maior necessitas potest argui, quam necessitas ex suppositione.
Soluuntur loca sanctorum Patrum,
praecise duplex locus Augustini, in quo Angelis beatis di Deo tribuit udem ratione aliquorum actuam, qui sunt omnino necessaria: ac pririnde videtur sentire huiusmodi adu-bus veram libertatem ineste, cum nullus laudetur sicut nec vitu ta-tur nisi propter actus liberos.
habet duodecimo de ciuitate , capita primo, ubi in fine capitis de Angilis sic fatur. Qι am enιm magna sit laus naturae Angelicae adhaerere Deo, Hei vivat, ιnde sapiat, illo gaudeat, tantoque bono me morte, sine errore sine molestia perfruatur I quis cogitare digia post aut eloquὰ En Angelos laudatos in epistratione amoris beatifici. Huius loci
meminit Vincentius in epistola pro- tau. Pa.droma ad Petauium . M.
SECUNDUS HABETVR tractatu quinquagesimo quinto in Ioannem, ubi explicans illa verba Pauli dicta de Deo, negare seipsum non potes; sic loquitur. Sic dictum est, non potuerunt credere νbi intelligendum est, quὸd nolebant quemadmodum dictum de Domino Deo nostro, si non credimus, ille fidelis permanet,negare se ipsum non potest. De omnipotente dictum est, nou teli, Sicut ergo quod dominus, negare seipsum non potest, laus est Nolantatis Diuinae; ita quod illi non poterant credere scilicet iudaei ealpa est voluxi
tis humanae. Eil iterum laudem adscribit Deo, ex eo quod se ipsum nequit negare , cum tamen sit maxi In epistme necessarium. Huius loci memi- apph. nit quoque Vincentius in eadem epi- tau. Pa. stola. 3I.
Sed ut apparet , quam friuola sit
haec argumentatio, nota ex Doctrina Diui Thomae nonnulla.
PRIMO, quod laus sumitur dupliciter et uno modo communiter , prout coincidit cum honoret: alio modo specialiter, prout ab hono dissere. Prout coincidit Cum Jion re, nil aliud est, quam protestatuo de excellentia seu v rtute alicuius, siue fiat verbis,ut cim udo vel nat-rando
315쪽
rando virtutem, siue si nis tantum, ut quando aliquis alteri assurgit vel genuflectit:& sic laus & honor idem nini: specialiter autem sumitur prout est protestatio de virtute alicuius, deterunt nate exhibita per verba . Qua ratione a Diuo Thoma super Psalmum decimum septimum, delinitur, quod est sermo dilucidans magnitudinem,irtutis: Et in hoc sensu ab honoro ditare, quia honor consistit in protestatione excellentiar, siue fiat per verba siue per facta aut quaelibet signa, laus autem specialiter dicta, debet fieri determinate per verba tantum. Est expressa doctrina Diui Thomae in primo Ethicorum, lectione decima octaua in principio, & Secunda Secundae,quaellione centesima tertia, articulo primo ad tertium .
specialiter sumpta non tribuitur alicui nisi propter bonitatem alicuius in ordine ad aliquem finem I puta quia facit actum congruentem fini: bonorautem debetur alicus propter bonitatem
quam habet fecundiam se et ut inquit idem Diuus Thomas in Tertio, Distinct. nona, quaestione prima, articulo secundo, quaestiuncula prima in Corpore, & Secunda Secundae lo
Ex quo sequitur, quod laus proprie non tribuitur nisi tendentibus ad finem: honor autem es etiam optimorum , qua non ordinantur ad finem,std iam sunt in fine, ut Secunda Secundae laetum ait Diuus Thomas. Unde nec Deus,nec beati in se spectati, pr prie loquendo laudantur, sed honorantur. Non Deus, quia ipse notia est tendens in finem, sed finis omnium . Non etiam beati, quia iam amplius ad finem non tendunt, sed sunt in fine . Qua de causa teste D. Thoma in eadem Secunda Secundae Deus maior est omni laude. Et in PiaLmo 6 . ad illa verba, te decet bymnus Deus in Syon, versio Hieronymi habet, tibi silet laus Deus. Unde de bene Philosophus in primo Et hic rum , quod optimorum non est laus, sed maius aliquid oe melius, scilicet ho
Dixi autem hoc de Deo & de Be tis spectatis in se seu absolute ; quia ut docet idem Angelicus Praeceptor in eodem illo loco ex Secunda Secundae ad Primum ) de Deos ac proinde & de Beatis postumus loqv
dupliciter et uno modo absolute, seu considerando propriam eorum e cellentiam in ordine ad se, alio modo comparative ad Oisectus, quos in nostram utilitatem ordinant. Primo modos inquit Sanctus Thomas non debetur ipsis laus, sed honor. Secundo vero modo etiam ipsis laus debetur. Et sic debent intelligi loca Scri- turae , quando nobis proponuntur audandi. inod & clare exprimitur Isaiae sexagesimo tertio, laudem D mini annuuciabo super omnia, qua reddidit nobis Dominus, id est, propter enlactus, seu in ordine ad illa quae nObis contulit.
ex tertio Sententiarum, quod Iaus non debetur nisi adIui, πιι agenti, qui est c minus actus,quasi per electionem agens, sicut nec etiam honoratur ratione fui,nisi cuius es per electionem agere. Ex quo sequitur quod proprie non Iaudatur aliquis, nisi ratione actionis liberat,& quidem libera: attende, Vincenti , he electionem, quod ut tumesisteris est operari cum libertate inditarentiae. Quamuis etiam honor alicui exhibeatur, non ratione actionis: sed etiam ratione dignitatis solius suppositi: ut namque ibidenta. Sanctus Thomas; honor non ita deinbetur actui, sicut laus, sed magis agen ii.
316쪽
Patrum Gectantἰa ad quintam classem. 27I
Ilis prenotatis, Vincenti,facillimo hegotio ostendo, quod nec pes, nec
caput tui argumenti appareat.Vni verbo tantum opus est.
Et quidem quantum ad Angelos, dico Augustinum ipsos appellare , Iaude dignos ,ratione amoris beatifici ; sumendo laudem non specialiter seu proprie , & prout ab honore distinguitur, in qua acceptione solum tribuitur propter actus liberos; sed sumendo laudem pro aliquo quod
est maius & melius,; nempe pro honore: quo sensu sicut alicui exhibetur proptet: ibiam dignitatem suppositi, nullatibi considerata actionis libertate, ita di poteli exhiberi eidem propter excellentissimos & perfecti Lsimos actus , quantumuis non II ros . Vndo sensus cli, Angelos propter indefectibilem illam adhaesionem ad summum bonum per incessabilem amorem, esse inestabiliter honorandos, venerandos,& colendos.
Quod utique est ipsissima veritas; sed tuae opinioni, nec festucam addit fulciminis aut decoris.
Ned i in inepte ex hoc inferas;
angelos es dicit, quali solem Ludamus, quando excellentiam ejus, lucis abundantiam, currus Nelocitatem, vas admirabile,opus excelsi praedicamusὶ Et Toluntate ac amore perpetuo adhaerere Deo, aliam laudem non meretur, quam siderum lax alit motus, cateraq; opera natura , quorum pulchristidinem vel um admiramtir ΘFalleris Doctor Arausicane. Nam licet dixerim cum Sancto Thoma , Angelos propter illam beatae mentis ad Ueum adhaesionem , non esse laudandos laude specialiter, seu proprie
dicta; dixi tamen cum eodem, Propter eandem dignos esse , aliquo
quod est maius & melius laude, nem-lie honore: & non qualicumque, sedi nore Sanctoriim , qui est cultusdutiae; quem sideribus exhibere, gem tilis poterit, non Christianus. Accedit quod nec sidera rationOsui ullo honore honorari possunt, utpote inanimata. Vt enim inquit Samctus Thomas in Tereio, Distinctione nona, quaestione prima, articulo secundo , quaestiuncula secunda in
Corpore , loquens de imagine &eadem ratio est de qualibet alia roinanimata imagini secundum quod estres quaedam , nullus honor ei debitur rsicut nec alla ividi vel igno. Iino ut tumet secundum fidem teneris fateri, nec ipsa Crux Christi ratione sui honorari potest: cuni tamen Sancti de Angeli sic honorentur. Vade ergo, Vincenti ,& simili argumento, non Theologos, sed Scholares tuos, qui necdum manum ferulae subduxerunt, terrere pOlcris.
Quantum vero ad illud alterum, quo Augustinus asserit, esse laudem voluntatis Diuinae, quod iacetare seipsum non potest; fateor quidvim.
ibi sermonem fieri de laude proprie
dicta; sed nonsst contra nc S: nam loquitur de Deo comparative ad ei secius, quos in nostram utilitaten ordinat peractum vere liberum Diuinae suae fidelitatis , tenendo nempestu seruando tuam fidem, qua prς
mittit non credentibus iustitiam, s.cut di credentibus rcmunerationcm, ut ad illum locum Ioannis interpretatur Sanctus Thomas: ille autem .
actus promissionis, licet quoad specificatiouem sit necessarius; quia videlicet nequit esse infidelitatis; est
tamen absolute indifferens quoad exercitium , non mimis quam quilibet alius actus quem Deus excr-cet in Orcine ad creaturas . Vndo non mirum propter huiusmodi actum, Deum appellari dignum laude proprie tali. Nam ut ex Sancto Thoma ostendi Deus vere S pr prie laudari petest, si consideretur
317쪽
non secundum se, sed in ordine ad suos essectus, quos in nostram utilitatem libere ordinat. Itaque sensus testimonij Augustini est, laudem esse voluntatis Diuinae, non quod se nessare non possit, quasi in actu primo hoc enim totum est persectio necessaria i sed quod se non neget, idest, fidelitatem exerceat in actu secundo, quod vere est actus liber,quem absolute potest non I onere,licet non quo ab substantiam altem quoad terminationem , ut de actibus liberis Diuinis Thomistae dicere solent. Et quod non nisi huiusmodi, mens Augustini sit, constat aperte ex verbis prioribus, quibus comparat hoc quod est Deum se non posse negare , cum eo quod I udaei
non poterant credere. Vbi intelligendum est inquit quod nolebant. Ergo in eodem sensu intelligit, quod Deus
se negare non possit, nempe non vult
se negare: quod idem est , ac quod actu velit suam fidelitatem seruar & exequi, quod absolute liberum est, sicut di indifferens quoad exercitium .
Sed rem concludamus verbis Augustini. me sunt ce t Vincenti capiata argumentorum,quali formidanda πι- strorum, quibas terretis infirmos, mianus quari contra vos expedit, sacris litteris eruditos seu in lectione sanct rum versatos; puto tamen ea omnia ex Angelico Doctore soluta & declarata esse, tanta rerum euidentia,tanta verborum eius manifestatio etri profecto si nulla te ratis, cogitati , consideratio communis sententiae atq; in te ipso aduertenda veritatis d pertinaei intentiore reuocatierit,ostendas qua tum in malis humanis valeat, eo quem
quam fuisse progressum ubi manere noulibeat , ride iam redire pudeat . Sic enim credo te asci, cum ista legeris. Sed o si veritas Thomistica in tuo corde vincat, & communis intelligentia de priuata tua opinione palmam ferat l
Redarguitur Vincentius, ex eo quod rationes eius rix Philosophiam aut Theologiam sapiant.
meae video postulare, ut faciam
Deo donante; quod quarto libro me
facturum esse promisi ι hoc est, ut
Vincenti; obiectiones, quas ex ratione & experientia conficit , comsringam . Dum autem earum stylum sermamque considero attentius; potius hominem hunc, tamquam Rhetorem, linguae & verborum flosculis ornatum, quam ut Phi lolaphum aut Theologum soliditate Philosophica aut Theologica munitum comperio. Id soriasiis in caula suerit, quod veram Sacrae Paginae. Sanctorumque.Patrum intelligen.
318쪽
rathnes eius vis Pbihoniaci cat Theologiam sapiant. 2 etiam , eontemptis Philosophiae &Theologiae solidissimis distursibus, solo putet verborum subsidio pollo
Sed quam belle contra huiusmodi ingenii homines , sapientissimus noster Dominicus Soto in sua ad Sanctos Patres Tt ydentinae Synodi
nuncupatoria praefatione i Poliquam dixerat, eine Scholasticorum nomen Lutheranis inuisum de infame ; imo& ab eis velut publicam perniciem exsibilari, sic prosequitur de nonnul- solo in iis etiam Catholicis. Atqui si supe- Praefat. ris placet, ac si essent ipse, qui iura d b is, d. be entpouere orbi, ita sunt ιuter Cath natu licos multi, qui eos audientes scilicet x gra haereticos quaestionarios po i habent , Fbilosophiam abfaciunt, O Diis volanι linguarum ferculis cominiam iusimi. Utpote quarum cognitione O subsidio arbitrantur absque Tis1eo,perse ρηlocum Sanctorum Patrum,tum etiam Sa erae Pagiuae adree νolumina. O quam
turpis error i Quam intollerabilis praesumptiol Stultitia quam inuero cunda l Cui profecto mi inquit gra-
uillime idem Soto ) id quod coram vestra Sanctitate tu publica Synodo declamavi, nis obuiam publicitus occurratis, O uniuersitates melius sibi σ bono publico consultum properent, totvm breui christianum o bem errores ebullire Ale-oimus.Quid ni 3 Philosophia namque es Schol altieae subtilitatis discursus
nece:saria sunt, si pacem velit Ecclesia perennem contra haereticos possudere, qui potissimam semper vi in ad fidem eneruadam ex ipsa subtilitate, discursu,& ratione conficiunt. None hine apud Priscos Orthodoxos, Atrius , Sabellius &id genus monstra prodierct Attamen ut recte iteru Sora nisi fuissent inter eos, qui ipsos ex ipsa etia Philolubra evincerent, νix belluas illas Sacris testimoniis, quae insimstrum sensu ab illis detorquebant,r superasset. Pb.losophos enim fuisse nece P erat, qui explicarent, H non eget demonstratio squam Arrius inuictismam censebat nempe quod si indiuisua essentia es Pater, eademque Filius; Pater sit persona Fili). ε Philosophia falsus fuit Bereng
rius, qui negabat accidentia Sacramenti
esse sine subiecto , quia repugnare balluiscinabatur ipsi eorum natura: quo nunc Germanorum permulti tenentur errore. Sed vera Philosophia est,auae edocet minimὸ id repugnare. Vncle de idems pientissimus sapientissime cocludit; Si fieri posset ut nulli essent Pseudophilosophi,qui haereses prog/gnerent,nulla for-tὸ in hunc rium nrcesssaria esset Philosophia , qua bam tuorum ausum retunderet. rum quam es auctore Paulo ninense,haereses esse, tam necessarium existimauerim,PhilosophIam inter Theologos consonendam. Qua sint,iuxta verbuPetri, paratiores ad satisfactionem omni poscenti rationem de ea quae in nobis est
spe. Et post pauca no minus egregiό; Sanὸ .augustinus inquit quanto sua
Dialectica ct Philosopbia maius exhiabuit Ecclesiae negotium,dum erat Mani-crius, tanto fuit ei postea aduersus hae
Et certe si tam preestans philoso- ,hicae subtilitatis utilitas, quam co-enda quoque non erit Theologicae rationis excellentia te profunditast Alidebitne Catholicorsi aliquis hanc negligere,& soli nudae continia aeque leditoni Scripturarii & Patrum insudare, ut veritas sibi in talibus arcanis patefiat8 Audiat eundem sapientissi. insuauinam linguas qxam Germani emcultius potiuere3Qui Augumno id genus Patribus legendis plus temporis insumpseruntὸ aut pluries Sacram pagina reuoluerutrimo & audiui ego, Academiae Loiianiensis Doctores se hac de causa Patristas nominare , utpoti quod Pareu volumina toties volvant di reuoluant. Sed quid ad haec noster Somyisid ergo inquit restet illis causae tam plurium errorum , quam , quod S 1 Theo-
319쪽
276 Lib. IV. Cap. I. Redarguitur Vincentlas, ex eo quia
Theologiam scholasticam neglexerum λEx cuius ignorantia omnes dimanasse, Dei e erit ma perygdentι comicere. Pro
fert, simul prosecto nil verius apud.
eo densq, caeper linguarum culturata' Scbulastica rationis eontemptus σhaeresum turba. Quod & paucis coli mat noller Episcopus Cano , dum hanc cadem de re protulit sententia. Connexae sunt post uatam Scholam Scbo. la contemptio σ hἴrelam pestes. Et merito quidem : nam si Schola contemnitur, si solis authoritatibus Sanctoruutcumque intellectus arguitur, si rationes , discursus, lubtilitates excluduntur,damnantur; quae quaeso via ,
quae semita,quisue modus ad ipsa veritatis arcana tuto nos ducet p
uod huic rei maiorem conciliet fi-em & pariter decorem. Quaerit Sanctissimus Doctor Ecclesiae Thomas
Quodlibeto quarto, latatione nona, articulo decimo octavo, Hrum Magister determinans quaesiones Theologicas, magis debeat νιι autboritatibus, quam rationibus Z Et postquam unico argumento , magis.authoritatibus debere uti,probauerat; sic respondet in argumento sed contra. Sed contracst,quod dicitur ad Titum primo, vi sint potentes exhortari in Doct,rina sana σcontradicentes reuincere psed contradicentes melius reuincuntur rationibus
qu2m tboritatibus,e 3 magis oportet determinare quaestiones per rationes qua per orboritates. In Corpore autem
articuli sic resoluit . Respondes dicendum quod quilibet actus exequendus est, secuudum quod conuenit ad suum finem. L hputatio autem ad dulicem finem ρ test ordinari. Quae Iam enim dispurcitio
ordinatur ad remouendum dubitatione,
an ita sinoe in tali disputatione Theologica maximὰ utendum est aut linitatis bus , quas recipiunt illi cum quibus diffsputatur. Et post pauca; quaedam vera
inquit disputatio est Magistratis in
Scholis,non ad remouendum errorem sed ad instruendum audito es, vi inducantis ad intellectum veritatis quam intendit: tunc oportet rationibus senili , in νestuantibus veritatis radicem ct fac entibus scire, quam ada sit veru quod dicitur,alioquin si nudis autboritatibus Ma- ei ter quaestionem determinet, ci Ni cabitur quidem auditor,quod ita esto, nihil scientiae vel intellet Ius acquiret sed vacuus abscedet . O Bella doctrina , ,
quam quilibet Doctor Patrista sumine deberet venerari de coleret Non audis hic, Vincenti, aut ho- ,ritatibus quidem utendum esse; sed
ad eum praecise finem, ut remoueatur dubitatio, au ita sit λ Tu certe abunde de ad nauseam id egisti Se nos
quoque agere cogiS: minus tamen is
feliciter, puto certisIi md , cum tot tibi Patrum authoritates opposuerim, de contrarias tuas iuxta Sancti Thomae veram intelligentiam ex Νplanaverim. Sed dic quaeso; ean tibi mens fuit, ut in tota tua Theri cade in utraque epistola prodroma nil aliud faceres, quam remoueri
praedictam dubitationem scilicet Aures ita sit, ad quem tantummodo finem dicit Sanctus Doctor viam procedendi per aut horitates principalia ter deseruire Prosecto M absque dubio voluisti demonstrare, quomodo verum sit, id quod de libertate tua essentiali toties inculcas, Et iuxta hanc viam qua methodo putas principalius esse utendum λ Nonne iuxta verbum Angelici praeceptoris, tunc
oportet rationibus inniti,in vestigautibus veritatis radicem; alioquin si nudis authoritatibus Magi ter quaestionem determinet , certificabitur quidem auditor, quod ita est,sed nihil scientiae vel intellectus acquiret,sed vacuus abscedetὸ Profecto hoc idem vacuum ex tua Theriaca Sc epistolis, puto quelibet lectorre facile posse haurire. Qua enim de paupere pino rationes tuae sint, quas
320쪽
νatioues eius vix Philos phiam aut Theologiam sapiant. Σ77
ibidem promis; nemo est vel mediocritcr peritus, qui non percipiat. Sed ut in principio monui, id in caul a fuit, quod lectioni Sanctorum putes testudere selicius; peripateticas rationes si potius neglexeris, quam secutus fueris . Non sic tamen veri Thcologi, non sic. Non sic Magister omnium Aquinas. Rationibus, se tilitatibus, discursibus, peripatecica rnia abundant ubique articuli eius omnes, dillita trilinae, sapientissime& ornatissime . Imo non ob aliud Sacer ille Antiίies, tot quondam Miracula in eodem , quot Articulos contemplabatur. Si ergo & tu, Vincenti, Magistralem in Scholis disputationem de libertate nobis instituis, prolecto id meministe oportebat
uberius ut non totaliter peripateticum morem, subtilitatemque discur- suum de rationum desercres.
Nec uiuare te poteit, quod olii Di,loe Hiςrony mus uou nobis cura est, eontra Aristoteles, sed auid Paulus dο- Pelagiu ceat. Hoc quidem religiosissime dictum , sic tamen a viro.Theologo capi debet, ut Aristotelica ratio non
contemnatur, ubi ipsa Paulum nor contemnit.Quem enim honore comis
naeniari; , non sine maximo laboro, calamoque noctu diuque vigilantedienatus eli Sanctissimus Aquinas; tultum non est, ut vel ullus Theologus contemnere praesumat. Imo ut Aug. i. egregie fatur Augullinus, Plato θρbi qui νocantur , si qua forte vera fidei
Chr. e. nostra accommoda dixerunt, maximὸ
o. Platonici, non solum formidanda non sset sed ab eis tamquam ab iniustis possessoribus in usum nostrum vendicanda. Ad Rationes igitur tuas, qualesillae sint, procedamus: & quam P rum peripateticae rationis acumen , redoleant, sicut iam praeambule veris bis indicaui; ita & re ipsa vel factoostcadere, operosum non erit.
Soluitur prima ratio, qua Vincentiuς probat omnem actum perfectδ νο-luntarium , e se eo ipso Pelia In rum , licet sit necessarius ex eo quod in omni tali actu iudicium rationis ducemse praebeat voluntati.
incipere. Iam nunc tibi de -cte, Vincenti, Domino donante respondere debeo; sic tuos libros atque a
gumenta refellere, ut si possis intelligas, mali tibi fuisse persuasum, quod
aliis persuade e moliris: teque salubria ter poeniteat incauta ac temeraria proingressionis oe prolapsionis tua, non tantum tibi tua correctione, verum etiam pluribus profutura, cognoscentibus νο- bis atque fatentibus, quam non inaniter
quamq eraciter tot ct tanti Scholastici Doctores hoc in Ecclesia Dei didicerint, σ docuerint , quod verisimili
nouitate vos vultiS enertere. . . . ac ni
longum faciam, non omnia verba tua ponam , sed si Dominus adiuuerit, tua
rum velut actitarum argumentationum
nihil non solutum destrubiumque imi
Ratio autem, ob quam non Omnia verba tua positurus sim, quasi eadem mihi videtur, cum illa quae olim Sanctum Thomam mouit, ut in Opere Catenae suae aureae non singula Do. Eiorum verba adamussim proserret. In assumendis inquit ibi in epistola proaemiali Sanctorum testimoniis,plerumquὸ oportuit aliqua r cinda de medio ad prolixitatem vitandum, nec non ad manifessiorein sensum, vel secundum congruentiam expositionis, litterae ordia neria commutarianterdum etiam sensium posui,verba di si raecipu) in bomite