장음표시 사용
301쪽
intellectum, ergo habet potentiam quae est liberum arbitrium. Angelusti homo sunt tutellectivi seu rationales , ergo sunt quoque liberi arbitrij. Ratio est,quia teste Damasceno, liberum arbitrium nil aliud est quam voluntas , quod ut explicat Diuus Thomas prima parte, quaest. octuagesima tertia,articulo quarto, idem est dicere, ac quod voluntas liberum arbitrium non sunt duae potentiae sed νna .unde sicut ratione essentialis conexionis intellectus cum voluntate,
ne sequitur; hoc habet intellectu, ergo hoc habet voluntatem; ita pariter sequi debet; hoc habet intelle. cium,ergo habet liberum arbitrium, sumpto arbitrio pro potentia libera,
quae est voluntas. At iuxta secundum modum concludendi non bene sequitur, nisi aliquid amplius in antecedenti subintelligatur, quam nudus intellectus seu nuda vis rationalis. Non enim sequitur; hic actus regulatur intellectu seu ratione, ergo hic actus est liber. Antecedes est verum pro actu spirationis Spiritus Sancti, & consequens pro eodem actu est falsum. Ratio iterum est, quia ut constat ex dictis supra libro secundo) libertas actus voluntatis non sun datur in quolibet intellectu aut quolibet eius actu, sed tantum in actu indiflarenter proponente obiectum. Vnde ut consequentia sit legitima, pro concludenda libertate actus, debet in antecedenti subintelligi intellectus seu etiam actuali s intellectio, non quali scum- re, sed intellectus cum tali intelle ione, quae sit iudicium indisserens. Et sic bene sequetur dicedo hoc ino. do . Hic actus regulatur intellectu
seu ratione cid est ratione indisserenti ergo hic actus est liber. Polluntque haec omnia illustraria similiti passione illa hominis, sus dicitur admirativum. Bene enim sequitur loquendo de admirativo per modum actus primi; hoc habet vim discursi-uain ergo hoc est admirativum; propterestentialem connexionem unius cum altero. Et tamen non sequitur, 'uemcumque actum intellectus di scurrentis tussicere ad admiratiuunt per modum actus secundi seu ad ad mirationem actualem. Haec enim . teste Diuo Thoma, Prima secundae, quaestione trigesima secunda , articulo octavo, in Corpore) non sun datur in quolibet actu intellectus,sed determinate tu illo,quo videtur ectis ctus ignorata causa. Sic proportionabiliter dicendum in casu nostro. Bene sequitur; hoc habet intellectu, ergo est liberi arbitrii; propter essentialem utriusque connexionem; non tamen ex eo fit consequens , quod quilibet actus intellectus ad libertatem actualem sussiciat: haec enim determinate landatur in actu iudicia inditarentis.
S E C U N DO: Sanctos aliquando
usos fuisse primo modo concludendi. aliquando etiam secundo. Exempli, primi occurrit ex Damasceno, dum libro primo Orthod. capite vigesimo septimo dixit, quod homo cum rati natis sit de c. potestatem habet res enare appetitum aut ipsum sequi. Quasi comcludens , hominem esse suppositum. liberi arbitrii seu liberat potestatis, ex eo quod habet intellectum seu rationem. Exemplum etiam occurrie ex Diuo Thoma, dum qinestione vigesima quarta de veritate, articulo primo in tertio argumento sed coutra sic Arguit. Liberum arbitrium est facultas voluntatis O rationis, sed in b
mine inuenitur ratio er voluntas: e oer liberum arbitrium. En concludit in homine libertatem suppositi seu liberum arbitrium per modum poten tiae,ex eo quod in ipso sit ratio seu in tellectus.Idem iuuenies ibidem ari,
302쪽
ss. Patrum Inemniti ad ternam elassem et
in homine, di immediate insert; νη in eo se iam , it berum a bitrium plenariὸ inuenitur. Exemplum secundi habemus ex loco illo Damasceni iam citato ab arguente,quo dicit,quod limmo libera potestate appetit, vult, quavit Iec. quod videlicet appetitiua σ cognitiva D utates in homine coniunctae sint. Quibus verbis libertatem etiam ipsorum actuum ex intellectu seu ratione concludit. Idem reperitur in Augustino , qui teste Diuo Thoma ,
quaestione citata de Ueritate, artic Io quarto ad Duodecimum pro eodem reputat, actum esse liberum, &esse rati inalis anima motum. Ac proinde sentit bene sequi: est motus rationalis animae, seu motus ratione regulatus: ergo eit actus liber.
facillimo negotio authoritatibus inductis satisfieri, absq; eo quod menti 'anctorum vel in minimo detrahatur .
in hunc modum. Vel enim vult auctoritates intelligi de libertate sum positi seu in actu primo, vel cle libertate in actu secundo. Si de libertate suppositi; ita ut ex ratione leti intel- Iectu existente in aliquo supposito, intuleritat liberum arbitrium, seu liberam potentiam in eodem ; dico quod communi nostiae sententiae ml-nime aduertantur. Verum enim est, quod ex virtute intellectuia alicuius hippositi, recte inferatur in eodem supposito liberum arbitrium, seu p tentia libera , utpote cum in omni &solo hahente intellectuin, huiusmodi potentia inuematur:tamen ex hoc non icqui .ur , quod quilibet actus Intellectu, seu iudicii quantumuis detorminati sussiciat ad libertatem in actu feci ndo, ut VincentiuS con-
vendit . Nam quamuis connexionem habeat liberum arbitrium per m dum potentiae cum ipso intellectu; ita ut ab uno ad alterum consequentia teneat; tamen ipse actus liber non habet connexionem cuna quolibet actu intellectus; sed solum cum actu intellectus indifferenter proponente obiectum. Teste enim Sancto Thoma in Secundo ad Annibaldum . , Distinctione vigesima quarta, quae- :stione unica , articulo secundo, libertas prouenit ex ratιone, quae adopposita viam babet, non ex qualibet ratione absolute. Si vero arguens velit authoritates inductas intelligi de libertate etiam , ipsius actus secundi; ita ut argumen- ltum Sanctorum sit; hic actus volun talis est regulatus ratione: ergo hic actus est liber; dico quod tunc in antecedenti debet subintelligi indinserentia , ac si dixissent; hic actus refutatur ratione inditarenti: ergo estiber. Nec mirum videatur hanc limitationem debere subintelligi, & a Sancti Patribus aliquibus in locis nosuisse expressam: Nam ut supra ex Supra Sancto Thoma didicimus) aliquan- ς- do Sancti Doctores causa breuitatis, de- ei,
terminatione omissa in aliquibus materi)s loquuntur: est tamen in eorum ditiis intelligenda determinatio, maxime quando illam Dequenter satis aliis in locis expresserunt, ut eos in hac materia de libertate sectile, con- - ..ilat exi)s, quae libro pruno ex ipso. etsi Irum mente adduximus. α dein
Praeterqtiam quod & in locis, quae GH ar ens In praesentiarum adducit, lassicienter hanc eandem limitatio nem expressisse coprobantur; si propositiones eorum attente pondetan . tur. Requirunt enim ad libertatem actus; Danrascenus quidem , quod voluntas rationem dacem in appetendo sequatur ; quod a ratione propria ducatur O m 9uea ur,de Diuus Thomas, quod ad volandam imo iutiicio rationis
303쪽
inclinetur, quae profecto in sensu so mali & proprio intellecta, sussicienter indicant ipsos loqui de ratione
& iudicio indifferenti. Non enim ratio ipsa ducit, mouet, aut inclinat voluntatem ad volendum, nisi quando ex propria sua determinatione eidem praefigie unum extremum ,
otius quam aliud; quod solum prae-at , quando obiectum inspicit in- disterenter, non autem quando circa illud ab intrinsecis est determinata. Si namque ratio ex natura sua circa aliquod obiectum determinata sit, ita ut non possit sic vel aliter de prosecutione eius iudicare& proponere ; reuera tunc rationi tribui non . . dcbet; sed potius naturali determinationi , quod voluntas huiusmodi obiectum prosequatur vel a prose.cutione desistat: ac proinde tunc ad volendum ex ipsa ratione nec ducitur , nec mouetur, nec inclinatur; sed potius ex impresione primae causae seu ex impressione diuina, a qua animae similis determinatio naturalis inest, ut loquitur Diuus Thomas in quarto, distinctione quadragesima suria Itona, quaestione prima, articulo ter-l. 2.e. 6. tio, quaestiuncula secunda in Corpo. - Dis re ad primum: quod & nos supra
iasiati libro secundo sese ostendimus, & .e. 1. s. infra libro quarto iterum inculcabi-
Dunrer loca sanctorum Patrum ,
spectantia ad quartam classem.
reduco illa loca,in quibus Sacti videnriit adstruere in natura lapsacile necessitatem peccandi. Quod si verum eae nos peccamus necessario, & cum ex alia parte constet nos pecacare libere, fit consequens, necessitatem cum ti bertate compati.
Ad hane igitur classem PERTINET pRIMO, illud dictum Augustini contra Iulianum . Multum erras qui vel necessitatem ηustam putas esse peccandi, vel non intelligis illius peccati esse poenam , quod nulla necessitate com
mistim est. En ubi dicit ex peccato oristinati homines in peccandi quandam necessitatem praecipitatos esse. Uineet. Sic Vincentius . in The
dictum eiusdem aduersus Pelagium . ' ''Quod ex viths natura inquit non ex
conditione naturae sit quaedam peccandi necessitas, audiat homo, atque H eadem necestas non sit, discat Deo dicere, de necessitatibus meis educ me. En idem quod prius. Sic iterum Uincentius. Vincet.
dicit libro primo retract. capiti decimo quinto, qui cogenti cupiditati bona voluntate resistere non potes, ideo facit contra praecepta mItitia, tam hoc ita
peccatum est , visi etiam poena peccati. Quid clarius p Assirmat actum csse peccaminosum ti contra praecepta iustitiae, cui tamen homo bona vinluntate resistere non possit: ac proinde sentit hominem tali necessitate peccare hic & nunc, ut potcstatem resistendi non habeat. Mei nitetra istius loci Vincentius.
nardus sermone octuagesimoprimo,
in Cantica. Quis me inquit liberabit
de manibus meis n quod volo ago, sed me,non alio prohibente: quod odi, illMd facio: sed me, non alio compellen te. Atque τ&vam prohibitio tae haee compulsio ita violenta esset, ut non esset volui tarιa: forsitan enim sic possem excusiari: aut certe ita esset voluntaria , Nino violeta. Profecto enim sic possem comrui . Nunc vel o nusquam exitus misero pato quo voluntas inexchsabilem σ
304쪽
sy. Patrum spectantia ad quartam classem. et fi
liscorrie bilem necessitas facit. Ο Bel-V ite ' la , o Fortis, o Robusta Philosophia,m 'i exclamat Vincentius . Dicit Bernar-
r.e s. dus ex una parte , compulsionem .
istam & necellitatem peccandi adeo violentam esse, ut homo corrigero se non pollit: & ex alia parte sublui git, a peccato eandem non excusare, ac proindo arbitrii libertatem non euertere. Sentit ergo ad vera n libertatem , potustatem ad Oppol
Fateor Doctor Catholice plura huiusmodi loca in Sanctis Patribus supia inueniri sed reuolue attentius illa , t Meap. quae supra ad mentem Augustini ex
Q Vm' rem tuu ni conspicies. Necessitatem peccandi vocant, no qualem tu imaginaris , ita arctam & constrictam, ut non sit hic & nunc in indiuiduo vera potestas abitinendi; sed quia nomine neces statis, vel intelligunt aliquando necessitatem moralem peccandi vaee I vel aliquando maximam dissicultatem , quae hic Se nunc in abstinendo reperitur. Itaque quotiescumque Sancti adstruunt in natura lapia ei se necessitatem peccandi, uno ex duobus modis debent exponi: vel de necessitate morali peccandi vage, vel de maxima dissiculatate in abstinendo. Sed nec neces.sitas ista moralis peccandi vage; nec difficultas in abstinendo quantumuis urgentissima sit, auserunt veram potet atem , qua homo hic& nunc quodlibet peccatum vitare pol sit .
Haec est, Uincenti, bella, fortis, & ima robusta Philosophia ex Diuo Tho-
lib. i. e. ma, ex Augustino, ex Anselmod
7- Per prompta , ut supri luculenter satis De is inculcatum est. .min Hac ergo satisfactum arbitror an quartae tuae classi, absque eo quod ad singula testimonia descendamus. Et si sorte ad singula etiam speciatim responsionem desidera , non recuso laborem; fiat voluntas tua. IN PRIMO itaque dicit Augustinus Iuliano; Multum erras, qui vel necessitatem nullam putas esse peccandi. Verillime dicit, sed pro nobis. F
temur aliqua esse necessitatem peccandi in natura lapsa: non tamen i
lem , qualis cit nece. sitas absoluta specificationis Id exercitii simul, excludens hic & nunc in indiuiduo veram potestatem vitandi; sed solum intelligendo uomine necessitatis,ne- celsitatem moralem peccandi vage ἔquae tamen hic & nunc in indiuiduo' pstellati indisterentiae obelle nequit. . Ιmo pondera verba Augustini. Non enim condemnat uilianum, quia ipso dixerit sicut nos defendimus posse hominem in quolibet actu diuisiue non peccare; sed quia assirm
bat polle etiam non peccare per totam fetaein vitae, in quo adstruebat potestatem vitandi, etiam omni ,
collective ; ac proinde excludebat necellitatum peccandi vage, seu aliquado cadendi: unde & illa vox eiusdem, libo um a bitrium o posse peccata tam pleuum est, quam fuit ante peccam: quasi homo lapsus non effer magis nece istatus ad peccandum,quam fuit Adam ante peccatum, qui Omnia diuisiue&collective vitare potuit. Ergo contra huiusmodi ingenia hominem ali ii iam peccandi ne cessitatem aditruens , solum intendit stabilire illam, quae est respectu alicuius peccati vage, nili gratia praeueniat, non autem illam, qua hic &nunc in indiuiduo nece te sit pecca- ire. Talis namque neccisitas manife- οῦ, este continet haeresim Manichaeam , coni. n
ut supra Diuum Thomam dicentem
NIUM licet ex hoc quoque specialiter solutum sit, lubet adhuc specialius exponere. Fundatur namque in
illa propositione Psalmi, De necess
305쪽
talibus meis edue me. Sed qualem quaeso sensum facit Θ An ne quia necessitates istae tam arctae sint, ut non remaneat mihi in indiuiduo potestas resistendi, saltem per modum virtutis sufficientis in actu primo, sicut nos ad libertatem requirimus8 Audi Sanctum Thoinam sibi obi)cientem& respondentem quaestione vigesima quarta de Veritate, articulo duodecimo. Septimum argumentum erat
huiusmodi. Z Odes nece sarium, νι- tari non potest: hed peccata quaedam funt neces arra, νrpatet per illud P. almite .
necessita bas meis erue me Domine γυ- go homo per liberum arbitrium peccatum vitare non potest. Putasne, Uincenti, respondebit, sicut secundum tuam Philosbphiam possem respondere; concedendo quod homo hoc vel illud peccatum vitare non potest;& tamen dicendo, eum libere peccare; quia cum impotentia hoc vel
illud vitandi, stat libertas susticiens ad hic vel ibi peccandum λ Si sic responderet, profecto arma mea in sitim tuo deponerem, vel etiam igni comburenda sponte traderem: attamen quia longe aliter respondet ;imo nec umbram talis responsionis, aut ullum prorsus . veltigium insinuat; ideo & tota mente persisto, de omnino pertinaciter pro veritat certo. Attende igitur responsum'.
septimum inquit dicenIum, quod
peccata dicuntur nei laria in quantum non possunt vitari omnia , quam Hs posibiat vitari singula. Estne hoc dicero peccata hic & nune tali necesIitate a nobis committi, ut hic &nunc non fit in nobis eotentia vitandi Z Totam
quidem collectionem inquit naturaliter, & sine gratia vitare non Possiimus, ac proinde necesse habemus qua doque incidere tu peccatum, Vage
scilicet, ut loquitur ibi ad vigesimum secundum; sed cum tali necessitato vasa compatitur, quod singula in indiuiduo vitare possimus, ita ut nullum sit in particulari, quod cum i m-
potentia vitandi committatur. Exe Sy praptum supra dedi, & nunc iterum a . i, Pt
pono. Necesse namque est morali- mra exter loquendo, ut ex tota multitudine hominum aliquis sedeat, & irn . quidem est hoc necesse, ut morali ter, id est, attenta tanta varietate hominum & circumstantiarum, non talum oppositum nunquam contingat ; sed nec contingere possit, ut aliquis homo vage non sedeat. Cum hoc tamen stat, quod nullus in particulari tanta necessitate sedeat, quia postit non sedere. Haec ergo necessitas & non maior inuenitur absque gratia, in peccatis vitandis. Nece Lle namque est moraliter, ut homo lapsus ex tota multitudine suorum actuum, aliquando unum vage eliciturus sit peccaminosum, ita ut ata tenta frequentia tot occasionum peccandi , oppositum non Ium non contingat; sed nec contingere possit : ut nempe saltem aliquis actus vage, non sit tandem peccam tu
sus. Sed cum hoc libet inculcar iterum debet componi , nullum actum in particulari, seu in indiuiduo peccaminosum, tali necessita te elici, quia pollit non elici ; si velis heresim Mati ichaeam declinaro. Hanc ergo necessitatem & non alia, intendit Aligustinus ex citata propositione Psalmi , De necessitatιbus meis erue me. Unde & recte dixit, exvit s natura est quatim necessitas peccandi . Non dicit, necessitas ab I
te; sed, quadam . Quasi indicans,
tantum moralem esse,& respectu alicuius peccati vage, non vero re
ctu peccatorum hic & nunc in indiuiduo occurrentium.
dicit, quod homo cogenti cupiditati bona voluntate resistere non potest. Quasi
iterum desit potentia resistendi. Sed sali
306쪽
Ss. v et inspectantia ad quatiam classem. asi falleris, Vincenti, sic glossans. Audi
iterum Angelicum Prsceptorem in eodem loco, & sanius erudieris . obi)cit sibi in duodecimo argumento eandem numero propositionem. . Augustinus inquit) in libro retractationum dicit, cogenti cupiditatι voluntas resist re non potes; sed cupiditas ad peccatum inducit: ergo voluntas humana me gratia non potest peccarum vitare. Putasne rursum consequentiam elli concedendam: scilicet quod voluta. tas sine gratia non habeat potesta. tem vitandi Aures erige. Ad duodecimum inquit) dicendum, Pod cu-iditas non potest intelligi esse cogens li-ertim arbit tum scilicet taliter ut a strat potestatem vitandi: tunc enim absolute cogeret, ut supra ostensum est sed dicitur cogens propter νehementiam inclinationis, cui tamen potest remi, licet cum di cultate. En, Vincenti , ille est legitimus Augustini sensus e sente Thomistico depromptus . Potestatem certe renitendi concupiscentiae constantissime assirmat, licet dissicultatem non inficietur . Quod ergo verba Augustini si nant, de non pol e nos res te e hie Onunc cupiditati, hoc ipsum interpretandum est, non de non poste simpliciter , sed de non posse sine dissicul
Et frequentem esse illum modum loquendi inter Sanctos Patres, quo impossibile dicimus, id quod sin difficultate non postumus ; licet absolute possinitis; testatur in primis Anselmus verbis clarissimis . Frequenti namque Uu inquit in dialogo de libero arbitrio capite texto dic mus , nos non posse aliqhid, non quia no-las est impossbile , sed quia sine di seu rate non poseanus. In eodemque sensu explicat aterum Sanctus I homas dictum quciddam Athanasii opusculo primo ccntra erroreS graecorum capite vigesimo octauo. Dixerat Athanasius in epistola ad serapionem, quod Arrianos qui non semel tam tum sed pluries blasphemarunt, int phobile est non blasphemare: quod videtur subnectit Sanctus Thomas linbertati arbitris repu nans, utpote au- serens potestatem indisserentem. Sed
respondet ) quod impo bile bie pro
disιili sumitur, qua di cultas ex so suetudine prouenit: sic ut Hieremiae decimo tertio icitur, si mutare potest fetbiops pellem Iuam, O Nos poteriatis bene facere cum didiceritis malum.
En quod impossibile dixerat Athanasius , glossat Thomas Catholice pro dissicili,Anselmi doctrinam omnino secutus. Et certe exemplum
quoque huius in Philosophicis est ad manum . Dicitur namque quarto Physicorum capite de infinito, quod infinitum uno modo dicitur, quod nullo modo potest pertransiri; alio modo quod vix & cum dissicultate . Sic pariter impossibile, uno modo dicitur quod nullo modo potest fi ri, seu respectu cuius non est potestas ut fiat, alio napdo, quia vix, &sine dissicultate non potest fieri. Quando ergo Sancti videntur dicere,quod homo hic & nunc aliquando non potest resistere, non potest vitare decicapiunt impotentiam vel impostibilitatem pro dissicultate. Haec est, Vincenti, Doctrina Catholica ; illam is ctare, illam sequere,& magnum Augustinum non euersorem sed liberi arbitria de sensorein facies. A R TVM iam restat testimonium, quod est Bernardi, & fundatur in illa propositic ne Apostoli, non quod volo bontim , hoc ago, sed quod odi
malum , illud facio. Placet iterum praeceptorem meum Angelicum audire λ Absque dubio placebit, quia
Thomissam te esse non inficiaris, licet non de numero modzrnorum . Igitur Prima Secundae Guaestione d cima, articulo tertio ad illum locum
307쪽
Pauli sic satur. Ad primum ergo dicendum, quod etsi voluntas non postpit facere quin motus concupiscentiae insurgat, de quo Apostolus dicit Romannrum septimo, quod odi malum illud facio; ides concupisco, tamen potes voluntas non velle concupiscere aut concupiscentia non consentire, sic non ex necesitate sequitor concupiscentis motum. Non vides iterum S. Thomam nezare necessitatem, quae auferat poste ad oppositum e in eodem ergo sensu accipe d ictum Bernard i. Necestas inquit ipse incorrigibilem facit; notia tamen sic, ut malo dissentire absolute non possim , seu quia correctio sit absolute impossibilis, sed quia sum. me difficilis est propter vehementiam inclinationis. Ast non & vides modo, Vincenti, me nihil ad tuas obiectiones dicere, visi ex Diuo Thoma 3 Cur ergo non acquiescis , si huius Magistri doctrinam profiteris λ An ne Magistro VocaS, cuius non vis esse discipulus λVincenti, lenitatem praesers in nomine , sed interim dura nimis ceruice Praeceptori tuo resistis. Verum ignoscamus: na epistola tua ad Di Dhnitorium capituli nostri L aniensis nuper missa; qua Theses meas delibero arbitrio huic operi iam prirfixas, prohiberi postulabas. te excusat. Aiebas etenim te Augustinum seoui, A mihi Sanctum Thomam dabas, quem iudicio tuo non OPor. tebat sequi, relicto maiori duce Α u-gustino: quasi opinione tua duo duces contrarii sint I homas & Augustinus.
olim Deus lucem a tenebris; at lucem a luce
Soluuntur loca Sanetorum Patrrem
reduco pariter illa loca, in quibus Sancti videntur tribuere Deo& Beatis respectu aliquorum actuu , necessitatem simul& libertatem, sublata omni indisserentia ctiam contradictionis.
Classem Aligustinus libro de natura de gratia , capite quadragesimo sexto, ubi cum Pelagius ei obiecisset,
voluntatis arbitrio ac deliberatione privatur, quod naturali necessitate conser. ngitur; respondet sic. Per quam ab ur dum est , ut ideo dicamus non pertinere ad voluntatem nolbam hoc est ad libertatem) quod Beati esse volumus, quia id omnino nolle nou possumus, ne-μio qua, bona constrictione natu . ee dicere audemus, ideo Deum non voluntatem, sed necessitatem habere iustitiae, quia non potest velle peccare. A dquae verba sic subiungit Vincentius. Vbi vides, bonam constrictionem natura , qua homo beatus estne vult, ct qua Deus constrictus, necessario oe tamen ii ber , omnia quae vult,ben' iustὸ vult. Quasi iuxta mentem Augustini stet libertas in Deo cum necessitate, iu-blata omni indiffercntia, etiam contradictionis.
eiusdem Avetust vii libro primo operis impersecti contra Iulianum, capite centcsinio. Sucine Deum laudas inquit ut eι ausicras libertatem poen ρ0tius intelligere debes, esse quan dant beatam n cessitatem, qua Deus ini ius esse non potest Z En idem quod prius. Beatam illam necessitatem, qua
308쪽
II. Patrum spectantia ad quintam classem. 26s
oua Deus malum facere non potest , Iibertatem dicit non auferre.
cx eodem quidem libro . capite centesimo undecimo. Vbi cum iterum Iulianus Augustino obiectasset , ab ipso liberum hominis arbitrium sit, uerti , quia ante gratiam ponebat mali necessitatem, post gratiam autem necessitatem boni; respondet: Dicturus es νι video Deum nec state premi, νι peccare non possit, qui vil-que nec potest Hlle, nec vulι posse peccare. Imasi hecessitas dicenda est, qua necesse es aliquid vel esse vel fieri, bea tissma sta omnino nec stas, qua necesese est friiciter vivere, er in eadem vita necesse est non mori,necesse est in deter ius non mutari. Hac nec tale se nec Dras etiam ipsa cicenda est non premuntur Santii Angeli, sed phistών , Ad - ὰ quae iterum Vincentius . Significat tu The beatissimaru nccessitatem , qua Deus
ria. lib. Beati omnia bene o iustὸ volunt, non F esse neceptatem , quae voluntatis liber
lineor' tatem premat o strangulet, etiamsi aliquid per illam nec talem fieri necessesit. ΡERTINET ULTIMO locus quidam ex Quinto de Ciuitate Dei, capite decimo. Si illa inquit desinitur necestas, Iecundum quam dix, Mus necebe esse, ut trast aliquid,vel ita
fiat; nescιo cur eam iameamus, ne nobis Vincet. libertatem auferat voluntatis. Neqhe
ui Thς enim s vitam Dei, O praescientiam Dei sub η ct late ponimi', se dicamus, s α-a necesse esse, Deum scmper vivere, σε - . cuncta P aescire. Sentit ergo iterum,
libertati actus non obesic, quod habeat neccssitatem essendi, etiam iii-blata omni inditare nFia. Plura alia ad hanc Clasem spect tia inuenire est in laniemo,tomo tertio, libro texto, capite septimodi
octauo,sed quia ad nauseam forte inculcarem , faciendo per plura, quod potest fieri per pauciora;Omitto. Duo TAMEN Omittere non post sum, quae ibidem in fine capitis octa ui Ianienius subiungit. Ρ R I M V M: in Augsectini doctrina paradoxum inauditum esse quod actus aliqvis voluntatis propterea liber sit, quia ab illo desistere voluntas o non
agere potest. Ex quo fit inquit ut in illo conflictu quo cum Pelagianis de libertate disputat in κullis eius libris , πel semel inveniri queat istis te tus , Nei vestigium cymionis istius.
miracus3 esset habittirus, si in Augustini doctrina incndi posset, voluntatem non ι ste in amore beatifico liberam. Mira sunt profecto haec , noua
sunt; sed ut alibi dixi ex Augustino supti
nius autem nec ista cauet, nec illa
stupet: quin potius de sua doctrina lausen. fatetur . Mira videbitur Scholasticis ni ista doctrina. Et alio in loco, Recen- i
A D PRIMUM respondeo, sicut Vpk 0 olim Augustinus Iuliano, licet in ii, a alia materia. Ilimam quae is Iulianς ii, iiii.
inter tot i scentiis praesidia, qua p tDe- c. H. rit intrare peccatum , cum tibi ostendat Apostolus Paulus, non rimam, sed apertissmam iani am . Sic S ego Ian senio tu praesenti. Rimam quaeris, Iansem . aut vestigium communis nostrae se tentiae in Augustino,cum tibi tot euidentia testimonia quae libro primo
commemoraui non rimam aut vestigium ostendant; sed apertissimam
iamiam,Praeterea nonne alibi ex Sancto I homa retuli; qtiod Augustio lis Supta coni a Mani haeos , fui defruebatis ii cap. 1.bertate n arbitrij, taliter disputat, quod
vid rhν tu sin Pelagii incidie λQuomodo ergo stare potest, quod inscriptis eius nullum esset velit gium pro indiffercntia requista ad libertatem, ubi Pelagius requiret at indifferentiam ctiam contrarietatis
309쪽
di s 6 Lib. III.Cap. IV. SecLV. soluuntur Ioca.
si teste Angelico Praeceptore videtur Augustinus in talem haeresim incidit te, quae sola indiflarentia contradictionis pro libertate tuenda , , contenta non erat; quomodo verum,
quod nullum in ipso etiam minoris inditarentiae sit vestigium, millus etextus p Prosecto videtur usque adeo
permiscu:sse imis summa , longus dies , ut solus videat Ian senius . &caecus sit Diuus Thomas. Sed quis credet auditui illi Vt alibi ipsis
Aquinas, contra quosdam ponentes incerta materia repugnantiam; dixit , Si esse: aliqua )epugnantivi, mirum est. quomodo Augustinus eam non via
dit: sic ego iterum Iansenio. Si nullum est i in Augustini scriptis nostraesententiae vestigium, ut Iansenius dicit I mirnm es, quomodo Sanctus Thomas hoc hon vidit.
potius loco miraculi habiturum, si idipsum in doctrina Augustini ostendi non posset. Quid enim re & nomine miraculi dignius, quam unum solum Iansenium suam priuatam opinionem posse in Augustino ostendere,&suam communem ostendere non posse reliquos omnes Scholasticos P Prosecto ostendi potest, ostendi potest: imo & euidenter demonstrari dilectionem beatificam , sublata omni indisserentia , iuxta mentem Augustini vere liberam non esis. Fateor quidem quod per verba ostendi non poterit, potest tamen secundum scia sum, si dicta libro primo non l igeat numerare aut intellectu ap. pcndere. Sicut & in simili Diuus Thomas prima parte , quaestion trigesima sexta, articulo secundo ad Primum docet, quod licet per verba non inueniatur in Sacra Scriptura, quod Spiritus Sanctus procedit a Filio, inuenitur tamen quantum ad sensum . Et certe si de mente Augustini oporteret dici solum illa, quae secundumis verba ipsemet tradit , sequeretur quod nunquam in alia lingua posset aliquis loqui de mente Augustini, nisi in illa, in qua libri etas traditi sunt; quod non lotum puerile & ridiculum; sed & absurdum cst: utpote
omnem euertens rationem praedicandi dicta, scriptaque Augustini in
lingua vernacula, quae tamen Omnibus tam populis quam linguis tam grata semper suere, tamq; salutaria, ut Hispanus etiam in prouerbium circumserat , ' tollam iocino, mse monsim Augustino. Et ne putet quis leue esse hoc argumentum; audiat iterum Sanctum Thomam in simili sic argumentantem. Si oportet inquit ille prima parte, quaestione vigesima nona, articulo tertio ad primum de Deo dici sotam illa secundum vocem, qua Sacra Scriptura de Deo tradit, sequeretur quod nunquam in alia lingua posset aliquis loqui de Deo, nisi in illa,in qua primo tradita es scriptura veteris vel noui testamenti. En meum argumentum mutatis solis terminis. Qua- inter ingenue fateor , voces hasas dictiones; voluntas in amor
beatifico non est libera, in Augustino non reperiri : sed si ideo Ian senius
putat se rem euicisse; cogitet prosecto, quas victorias Amani non ia. ctitauerint,quod nomen hoc Homousios non haberetur in scripturis , ni Ipenitus curantes, quod alijs sententiis ali 1sque verbis idem patentistime
Sed transeamus ad soluenda illa, quae obiecta sunt. Dico igitur loca obiecta clarillima esse pro communis veritate sententiae, & non nisi a corruptore Iheologo posse in opinionem Iansentanae libertatis trahi. Pro explicatione non debet supponi, nisi hoc unicum dictum Anselmi, quod posse peccare nec eli libertas , nec pars libertatis . Quia scilicet cum
impotentia peccandi, stat in subi cto
310쪽
ss. patrum spectantia ad gulatam classem . I s
cto liberum arbitrium respectu bonorum , quae potest facere dc non facere. Vnde licet ibi non sit indita
rentia contrarietatiscnm cxtensione
ad malum; eli tamen vera & essentialis libertaI, utpote cum alia indifferentia contradictionis seu quoad exercitium , quam communis sententia ad libertatem dicit requiri &suficere.
AD PRIMVM ergo locum Re pondeo. In primis quod Vincentius illam obiectionem Pelagi; non satis
fideliter citat. Non enim obiiciebat in sensu solum particulari; scilicet, voluntatis arbitrio ac deliberatione prauari, quod naturali necessitate constrangitur, ut Vincentius refert; sed potius in sensu uniuersali, voluntatis arbitrio ac deliberatione prauari, quidquid naturalι necessitate constringitur . Quae
duo valde diuersa sunt : in primo namque solum sit sensus , aliquodens indefinite hic dρ nunc libertate priuari, quod naturali aliqua necessitate constringitur et qui sensus utique verus est. Nam cum faciat suppositionem determinatam. non petit ad sui veritatem nisi unam singularem veram: sicque verificatur in voluntate beadifice amante et haec
enim, sicut in actu beatifici amoris
naturali aIiqua necessitate colastringitur, ita pariter in eodem, omni vera libertate priuatur , quia nempe est naturalis quaedam necessitas, lain arcta, ut excludat etiam inditarentiam contradictionis . In secundo vero fit sensus omnino uniuersalis
propter illam particulam quidquid, quasi generaliter & indispensabiliter Iibertate priuetur, quidquid qualicumque naturali necessitate coiirin. gitur: quod vice versa falsidi naumcii: nam dantur al iqui actus naturali necessitate constricti, qui tamen libertate non carent; nempe quando
est sola naturalis necessitas quoad specificationem. Augustinus ereto sit illo loco solum intendit praedicta tria propositionem falsificare in sensi
generali, sicut a Pelagio asserebatur. Hoc autem praestitit adducendo duas instantias: unam de necessitate, qua in via volumus beatitudinem , taliter ut miseriain velle non possimus; Scaliam de necessitate, qua Deus vule iustitiam seu bonum, ita ut non pos sit velIe facere malum aut peccatum. Quas necessitates constat ex una par te es la utcumque naturales, cum sint absolute quoad specificationem determinatae ad huiusmodi obiecta, &ex alia, libertatem arbitrij non munitere, cum habeant admixtam im ditarentiam exerciti I, sicut communis nostra sententia ad libertatem requirit. Quasi contra Pelagium directe concludens hoc modo I per quam absurdum est Pelagi, in sensu generali assirmare, quod libertatis arbitrio priuetur, quidquid constringitur necessitate naturali, cum in his duobus exemplis necestitas naturalis coiaspiciatur,& tamen vera libertas , illaesa subsistat: propter indisserentiam scilicet contradictionis ibi
Pro quo etiam nota, quod PeIa-gius contendebat, ad essentiam libertatis spectare, indit serentiam non solum contradictionis sed etiam comtrarietatis. Volebat enim liberum arbitrium non subsistare; si non esset ex propri s suis viribus aeque indi&rens de potens ad malum de ad bonum et unde vox ipsius ista, apud A gustinum ibidem cap. quinquagemino, quod polle facere bonum etiam
conducens ad salutem aeternam, minseparabiliter insitum probatur esse natu
ra. Ea rursus capito quinquaSesimo primo , ipsa nou peccandi qui bilitas quae idem est apud Pelagium ac p telias iaciendi quodcumque bonum)in natura necessitate est; quasi natura-