장음표시 사용
351쪽
sario. Neque contra hoc conuincunt paritates inductae. NON PRIMA: nam concesis at tecedenti ; nego consequentiam. Et disparitas est; quod in casu illo do auxilio, ratio M alis operandi reuera est quid naturale,& omnino determinatum, non solum in se, seu subiective; sed etiam prout Drmaliter& per modum Brinae applicat potentiam ad operandum . Suppono
enim, quod morio illa naturalis semel collata. applicat muta naturam suae intrinsecae determinationis ad unum, ex non ilixta modum libertatis, cum Omni libertate tam ut quod quam ut quI careat. Unde libertas
potentiae & elima libertas applicationis acti ive, qua Deus illud libere ex parte sui, voluntati imprimit, mnino materialiter & per accidens s habent, siquidem voluntas non concurrat Bruraliter ad actum, nisi ut inBrmata per illam λrmam motionis omnino & ab intrinseco determinantis ad unum: unde non mirum. quod necessario ec sine indit serentia in actum exeat. In noli ro autem.
casu ut dictuin est ratio Hrmalis diliete idi, licet in te de secundum is necessaria sit ἔ tamen Hrmaliter NIrout ratio sic diligendi, est quid lierum I siquidem est Diuina bonitas sumpta secundum sor malitates, seu praedicata libera , seu prout libere
connectitur cum creaturis et unde a sensu contrario non mirum , quod actus voluntatis circa illam non exeat necessario, cum omnimoda determinatione ad vivitia , sed potius cum indifferentia prout ac ad amaredi non amare.
ET PER HOC etiam patet ad secundam paritatem. Dato enim antecedenti , nego pariter cosmuzntiam.
N ina beatitudo tarmalis, licet finita sit, A finite etiam ipsi applicetur e sentia Diuma Per modum rationis illam diligendi; tamen alia ex parte habet hoc speciale, ratione cuius necessitat, quod cum in sinito bono cla re vita,necessario connectatur.Siquidem essentialiter est ipsissima de actualis infiniti boni intuitio & possessio: quae tamen necessaria connexio, non conuenit bonitati creatura rum, de quibus est sermo.
argumentum , quod adhuc amplius ad retra elucidandam coducet. Actus amoris beatifici in Csuistis,& in quocumque Beato habet aliquod praedicatum necessarium sibi identificatum, nempe secundum quod fertue in Diuinam bonitatem secundum se, ieii secundum sibi intrinseca: pro at sic ςnim v.estucatur de ipso , quod sitentitatis necessariae; ergo repugnae quod ex alia parte sit indiffiteas seu liber. Probo coi sequentiam , qἰria
actus liber seu indiiserens potest n0:i esse: at identificans sibi aliquod praedicatum necessarium , non potest non esse: er O reeugnat amorer
beatificum identificantemi sibi aliquod praedicatu in necessarium, elle ex alia parte indit serentem seu libe
TVR illum actum militia esse liberii seu inditarentem q'oad terminationem, necellarium Muro quoad entitatem, sicut solent Thoinistae dicerode actu libero increato; quod est desectibilis quoad terminationem, Scquoad entitate in indefectibilis seu necessarius. IN CONTRA Potest urgeri . Quia libertas voluntatis, quae notu, est suus actus secundus sed potius inpotentia ad illum, qualis est creata, consistit in polla producere suum. acta & posse non producere illu Phvsice:ergo ut actus volutatis creatae iit liber, debet habere quod possit non produci, ac pro indo quod possit non
352쪽
esse etiam quoad entitates . .
ARGUMENTUM sane neruos tangit difficultatis: sed interim reupondeo solutione d ta . Ad replicam
distinguo antecedens: libertas creata consistit in posse producere suu in actu in poste non producere illum ;libertas creata , quae non cit ordinis
diuuit, concedo autecedens: libertas creata quae piar participationem tormalem , lumincutiam illius ordinis Pacticipaz, nego antecedens. Itaque actus amori Si beatisici quantumuis xreatus, habet hoc,speciale inter reliquos actus , quod sit immateriali ordi immediatior participatio amoris diuini increati: unde sicut ille ratione suae eminentiae idcui manenS, attingit pratalicata diuina necellaria &libera, qua ratione sucundum candem cutit tem habet termina i nem nec ita igna dc liberam; ita pari. ter actu, amoris beatitici creatus, cum hauc ipsam eminentiam part -
1pcc , cqndatque indiuertas illas se malitates obiectivas, pariter potest duplicem ιllam Wrminationem in eadem inde sibili entitate obtinere . Unde libertas illius non consistit in eo, quod secundum suam entitatem possit cise 5c non esse, sed quod sinit terminari di non terminari. xemplum aliqualiter rem hanc dilucidaus, eil in speciebus Angelicis ,
quae quia sunt immaterialioruS participationes speciei increatae; habent
sentando, quam nostrae: ita ut secundum unam & candem entitatem po
sint ad plura obiecta extendi, ad quae tamen una de eadem entitas speciei inferioris, extendi nequit. Sic pr portione seruata Phylosophamur de amore beatifico.
Et haec pro praesenti. puncto ditia sus
Soluitum quaedam ratio , qua Vincentius nominatim impugnat indiffferentiam , ct ibidem de o perientia sui
OVAM VIS omnes rationes Viniscenti; eo tendant; ut ostendatur, non requiri ullam indifferentiam ad libertatem : tamen inter caeteraSquandain adseri , qua expressius de magis nominatim indisserentia uia
impugnat, absq; eo quod ad alias materias diuertat, sicut fecit in praecedentibus. Unde ta illa hoc loco subiicienda est, & soluenda .
secundo. Contrarietati S aut contra- ria. i. r. dictionis indifferentia , motum vo- e posluntatis liberum non efficit, si antea 'per se liberMon suit:ergo omnino per accidens se habet indifferentia ad elia
sentialem rationum libertatis. Constat consequentia, de anteceden, probat, ex eo quod Saucius Thomas i ta motibus etiam brutorum quandam indifferentiam csse fateatur, quibus xamen nulla vera libertas competit:
ctionis indulerentia motum liberum non eisicit. Antecedens ostendit ex quaestione vigesiuaa quarta de Veritate, articulo secundo ad Tertiit, ubi dicit, Glaod est indigerentia ad agere
non agere tu bruto, considerata actione
secundum seipsam. Et postea ad Septimii , Bruta bene c/s inducuntur Ila Ieilias ohibentur...proρter indisserentia actions M. Ergo agnoscit in motibi brutorum quandam indifferentiam. RESPONDEO ntilium motui ede vore liberum, si a voluntate non procelat cum Indifferentia ex part
353쪽
principij, vel contrarietatis, vel contradictionis . Hoc puto lassicienter a priori & a posteriori ostensum ess toto libro secundo. Nec id quod hie obiicitur de indisserentia etiam ita
uenta in brutis, quorum tamen motus liberi non sunt; huic veritati ullo modo obest. Soluitur namq; sacillime ex doctrina quam idem Sanctus Thoinas loco citato tradit, quam situ, Vincenti, ex integro in exiisses; minime ex hoc loco patrocinium tibi finxilles. Postquam enim dixerat ad Tertium,quod in brutis ea q'aedam indifferentia actionum; immediate subiungit; tamen non potest propriὸ dici, quod sit in eis libertas actionum , siuea
agendi vel non agendi. Et rationem
assignat, quam tu nescio si scienter vel ignoranter praetermittis. Quia quamuis sit inquit insferentia ad
agere non agere ιn bruto, tamen con-yderato ordiue eius ad iudicium a quo prouenit , quod est determinatum ad unum; etiam ad ipsas actiones obligatio quaedam id est necessitas' derivatur, ut non posi tu eis iuueni a ratio libertatis absolui . Quibus verbis tradit apertissime hanc doctrinam . Nimirum aliquam actionem esse indisfirentem ad essendum & non essendum, poste accipi dupliciter; uno modo considerata adi one secundum se ipsam. Et in hoc sensu, actiones brutorum indisserenter possunt esse & non esse. Vt eni in inquit ibidem in Corpore; bruta posssunt agere,si iudicant esse agendum , ν lnon agere,fi non iudicant. Et ex conserenti actio illorum in seipsa indi L:rens est, ut sit vel non sit.Sicque aliquando est, si ponantur requisita, &aliquando non et . quando requisita desunt. Sed prosecto talis indillarentia, actionem liberam non constituit aut facit,nec nos in illa, libertatis rationem constituimus. Alio ergo modo dicitur actis indisserens ad esse vel non esse considerato scilicet ordino eius ad iudicium. Hoc est dictu,quod
quantum est ex vi iudici1, actio taliter ab illo originetur, ut etiam ex vi eiusdem possit non prodire. Et in tali indisserentia consistit essentialis ratio libertatis. Sed ista solum inuenitur
in actionibus creaturae intellectualis, non autem in actionibus brutorum rcii in iudicium brutorum sit ab intrinseco determinatum ad unum , hoc est, taliter ad actionem, ut minime ad non actionem, quantum est
ex vi illius .Quod & manifesto exemplo Sanctus Doctor ibidem declarat , ad Septimum sic inquiens. Tam homines quam bruta beneficiis inducuntur , ct flagellis prohibentur, vel praceptis prohibitionibus: sed diuersimo-dὸ: quia in potestate hominum est, Heisdem rebus similiter repraesentatis,siue sint praecepta er probibitiones, siue sine beneficia σ flagella,eligant vel fugiant. Nota illum terminum, eisdem rebus similiter repraesentatis, hoc enim est,
quod est ex vi iudici j eiusdem, seu
stante eadem reptae sentarione obi cti possint prosequi vel relinquere ad sed in brutis est iudicium naturale d terminatum ad hoc, quod id quod unom do proponitur, vel occurrit, eodem modo accipiatur vel fugiatis. Ecce a
sensu contrario qualiter bruta ex vi eiusdem iudicia, leu obiecti eodem modo propositi vel occurrentis, non possint nisi facere hoc determinate,& non eius oppositum. Recte ergo, Vincenti, in nac inditarentia veram libertatem ponimus: nec certe idi'
sum exemplo indillarentiae brutatis falsificas- Error tuus ut dixi in eo fuit; quod integrum Sancti Doctoris textum intellectu appendere neglexisti. Sollim ponderas quod dicii, Gindi ferentia ad agere σ no agere in bruto , considerata actione secundum seipsa. Quod tibi in exteriori specie sauere videtur;sed omittis illud alteru, quod
354쪽
labiungit; tamἴ considerato ordine eius ad iudicium , quod determinatum ess ad mum, actio necessitatem habet. Et hoc te apertissime iugulat. Quid te igitur ad Mut locutio est . . . Augudini quod Sancti Thomae,rum- Leont quam tibi JUragetur, testimonium ρο- Iul.ς. Iuli ut unum verbum quasi ab eo
praetermissum, velut acuta calliditato captares, o tot verborum eius, quibus obrueris , tam ingentem tibi aggerem commoueres In tantum improuidus σincautus, ut nec in ipso articulo Mi
vix unum de quo male intellecto deceptι deciperetis, testimonium reperire potui- stis, aduerteres Sancitum Doctorem fatis euidenter expressisse, non in qualibet actionum indiserentia libertatem
consistere. Et tamen postquam Hrba in The eius Variis in locis tuae Theriacae in ria. l. D terposuissι, quibus intentionem tuam pu-ς p. 3 tasti aliquid adiuuari,sequeris o dicis s. - in Ultimo capite, contra apertam d a. s. . ctrinam S. Thomae nos sentire. Haec verba tua quo proficiant, nisi νς προ- reat, vel quomodo de hac causa scire neglexeris Angelici Doctoris sententias sermonesq; vel si eos nosse curast, qua
fraude coneris circumuenire nescientes
SED POS SANCTUM THOMAM canem Chrysippi nobis obii.
In The cis iii Trauro deliberantem, quauia eumea', s. herus praecessilier . Nam ea--Dico quod in SchoIa Thomisticam ' homines deliberant,non canes. Ast non quiescis. De cane tuo id ipsum asseris te nuper expertum. Certe appares in hoc, non solum eximius, verum & expertissimus dominus. Vincenti.
Omnibus in triuijs vulgetur fabula
Tam cautos vestris artibus esse canes. Sed videamus qualiter.ω ὸ mensa inquis ei obieceram, oe etiam rodrae inceperat . Asterum deinde ipse adi cio.
Qiιοd ubi vidit, stibsissens σ quasi dubiram , tandem relicto priori ose, ad ρο- sterius accessit , sed eo Olfacto mox ad
pilus rediit. Nonne hic indisserentiam appetitus inter duo illa ossa, imo quas deliberationem quandam O tandem doterminationem ad illud quod melius ν debatur, clarismὸ cernimus λ Quare emgo tam indiferens oe deliberans ille e
inis liber non fuit pDico sicut dixi; ideo I iberum non suisse, quia licet tam indisserens; sitit
tamen inditarentia actionum secundum se, non vero indisterentia acti num , considerato ordine eλrum ad
iudicium. Hoc est iterum dicero, quod canis ille tuus agebat quidem modo hoc, modo illud , quia modo hoc, modo illud eius sensui vel imaginationi repraesentabatur : caeterum nec hoc nec illud poterat aliter secere , hac aut illa repraesentatione fiante & perseuerante , quod tamen ad veram libertatem requirebatur. Vt enim ex Diuo Thoma audiuisti, ideo homines liberi sunt, quia in potestate habent, ut eisdem rebus similiter ν rasentatis eligant νιl fugiant et sed in b/mtis est iudicium naturale determinatum ad hoc, quod id quod uno modo proponi
tur vel occurrit, eodem modo accrpiatur
vel fugiatura Itaque quod canis ille os primo ei obiectum do facto roser it;hoc ideo
libere non fecit, quia osse illo tunc re illic & sic repraesentato, neccilla habebat rodere, absque indifferentia ad non rodere ex vi talis repraesentationis, propter intrinsecam videlicet& naturalem determinationem sui iudicis ad rodere tantum. Rursus, quod altero osse adiecto, primum deseruerit& ad illud alterum accesserit, eadem de causa libere non iscit; quia videlicet altero oci tunc dc illic di sic adiecto, necesse habebat primum deserere & ad alterum accedere , alia iudicio sic naturaliter abuque ulla indissi rentia dictante. Vitiamo tandem, quod posteriori osse ol-
355쪽
facto, mox ad primum redierit,idem prorsus in causa fuit, quia aliter facere non poterat ex vi iudici), quod ultimo loco ex tali olfactu formabat.
Homines autem, quacumque re qua litercumque reptavsentata, in potestate habent eligere vel fugere, prosequi vel deserere , quamdiu iudicium rautionis non absorbetur. Et certe, Vincenti, si Diuus Thomas ulterius consulatur; laaec potius ut ipsius dicta, quam ut mea debes accipere . Obiicit sibi Prima Secundae , qua litone decima tertia, articulo secundo in secundo argumento, sic. Ipsum homen electionis significare videtur, quΘd aiquid prae aliis accipia-ttir :sed bruta anιmita acceptant aliquid prae aliis: sicut manifesE apparet
quod ovis νuam herbam commodit , aliam refutat, ergo in brutis animalibus
es electio. Imo si aliud magis simile desideras, etiam sibi obiicit in tertio
argumento exemplum de cane. Canis inquit insequens ceruum, si ad
transuerit: qMod si iuuenerιt non transisse, iamJecui us per remam viam m- cedita. νι explorando, quasi utens syllogismo diuismo, quo concludi posset, ce-τuum per illam viam incedere, ex quo non incedit per alias duas. Ergo videtur
quod electio ac proinde & Iibertas
brutis animalibus conueniat. En exempla omnino similia,& certe tui canis cxperientia opus non erat, si Sanetiim Thomam legisses. Sed quid quaeso, ad haec onmia Angeliciis Doctor respondet prosecto nil aliud ,quam quod nos iam toties inculcauimus. Dicodum inquit quod brutum animal accipit virum prae alio, quia appetitus eius est naturaliter determinatus ad ipsum : unde statim quando per sensum, vel per imaginationem repraesentatur sibi aliquid, ad quod naturaliter ιuclinatur I cius appetitussisque elemone mouetur ad ipsum, sicuetiam absque electione ignis mouetur surrumo non deorsum. Ecce qualiter liberam electionem ab huiusmodi actionibus brutorum excludat, eadem prorsus de causa, sicut & noς, nempe quia bruta sunt respectit hi ius modi omnino determinata ad unum, taliter ut statim debeant hac vel illa repraesentatione rerum sibi facta sic operari, ut aliter non post int. Vanὰ ergo & inaniter in epistola tua prodroma gloriaris, Vincenti. ostendi non posse, quare canes, asini , simiae , o psittaci libertate vera praediti non sint, nisi ad tuam libertatem e sentialem & non ad indifferentiam
Solvitur quaedam ratio Vincentii , d sumpta ab actu intentionis citra fi
hoc nobis velle obi)cere ii L. Theriaca libro priino,capite vigesimo primo. 2 se voluntas finis non tantum electιo mediorum libera esset,amare turpem Hluptatem tamquam finem , nullum peccatum esset, quia talis actus liber non esset nec ιn amore Dei, H Dis vltimi ullum meritum foret.
REspONDEO, dato illo antecedenti,quod nimirum sola electio modiorum libera esset,recte sequi,quod
amare turpem voluptatem tamquam finem, nullum peccatum es let; sicut neque ullum meritum est et, Deum ut ultimum finem in via amare. Caeterum nec nos illud antec dens concedimus, nec concedere cogimur, ex eo quod ad Omnem actum liberum
356쪽
desumpta ab actu intresonli Hrea finem.
Iiberum requiramus modum opacidi cum indifferentia seu cum potestate ad oppositum . Dicimus ergo,
non solam electionem meClorum I
sed etiam volitionem finis in quantum finis est,esse vere liberam saltem libertate quoad exercitium actus: si tamen non sit volitio finis ultimi cla visi, ut contingit in Patria. Ibi. dem enim sicut deest omnis indisterentia , tam specificationis quam exercitii; ita & deest omnis vera libertas . In reliquis tamen volitionibus viae cum issicienti iudicio exercitis, quantiam uis exerceantur circa finem, siue turpem siue bonum, siue ultimum siue no ultimum , sicut vera
est indifferentia saltem quoad exercitium , ita & vera libertas conspici.tur. Perperam tu itur ex nostra communi sententia insertur, nullum peccatum fore , amare turpem voluptatem tamquam finem: aut nullum sore meritum, amare in via Deum ut finem ultimum.
Sed quia ex alibi dictis, posset sorte quis ansam capere , dicendi doctrinam istam de libertate actus intentionis non cohaerere cum nostra sententia ; libet claritatis gratia unum obiicere.
ARGUMENTOR SIC. Nam videtur quod secundum nostra dicta,
Omnem actum liberum debeat antecedere deliberatio intellectus: at intentionem finis non antecedit deliberatio intellectus, cum deliberatio solum sit de med ijs,qui intentionem finis supponunt, ergo in nostra sen. tentia non potest saluari, intentionesbis.' finis esse lioera in . Minorem cum .a.c.ta consequentia suppono, & probo m iorem ex his quae docuimus libro se- cundor ibidem enim expresse diximus , omnem actum liberum debere
esse sub dominio seu potestate operantis: at nequit esse sub dominio seu potet late operantis, nisi sit ex deli beratione, cum teste Diuo Thoma, quem ibidem etiam adduximus; ex hoc homo sit dominus sui actus, quod habet deliberationem de suis actibus: ergo in nostra sententia seu secundum nostra dicta,videtur, quod omnem actum liberum ecbeat antecedere deliberatio.
ctrinam illam libro secundo traditam, debere intelligi de deliberatione vera vel interpri tativa; hoc est dictu, ad actum liberum requiri alterutrum horum; vel quod intellectus de facto de illo deliberauerit,
vel si de facto non deliberauit, quod
potuit deliberare. Qua de causa, libera est mea scriptio & commetito, licet multoties actu de illis non deliberem : quia salicin potui de illlis de . liberare : in eodemque sensu hoc ipsum verificari de actu intctionis cir ca finem: cum enim sit liber quo ad exercitium, saltem pote si intellectus de illo deliberare licet aliquando de facto non deliberet.
propter duo. PRIMO : nam loquimur de actu intentionis forma ter vi intentio est: at actus intentionis ibrii, aliter ut intentio est , non solum non cadia de facto sub deliberatione, sed nedullo modo, prout sic, cadere potini, cum repugnet ipsi , in quantum a intentio est sorinaliter, subinduerorationem media: ergo solutio ilia non saluat , actum intentionis fio maliter in quantum intentio est, esse liberum.
SEC V N DO: nam constat ii doctrina Sancti Thomae prima parte, quaestione sexagesima tertia, amticulo quinto ad tertium, primum actum voluntatis Angelicae futila liberum utpote meritorium: & tamen
ille sub deliberatione, nec de sacto cecidit,nec cadere potuit, cum actui
357쪽
simpliciter primo , repugnet supponere priorem, ficut debet supponere
actus deliberatus: ergo ad veram libertatem non requiritur, nec delibe ratio vera, nec interpretativa. supra Hac ergo solutione reiecta, aliter
... RESPONDEO ; quod sicut supra dixi de clectione, quod potest sumiri ἐι, . dupliciter , uno modo generaliter pro quacumque volitione libera siue sit circa media, siue etiam circa finem ipsuin a alio modo specialiter . seu proprie, pro sola volitione libera circa media: ita pariter deliberatio otest sumi dupliciter. Vno modo pecialiter seu proprie, alio modo seneraliter. Specialiter seu proprie, inuoluit consultationem seu inquisitionem de mediis, vel formalem quae fit per discursum in nobis, vel virtua Iem seu aequivalentem absque discursu per Jubitam acceptionem veritatis, , r.etu' sicut teste Diuo Thoma γ contingit 39. ari. in Angelis. Et in hoc sensu sumpta . r. deliberatione; verum est , quod debet praesupponere inientionem finis. Generaliter autem , solum importat quodlibet iudicium intellectus indifferens cum susucienti lumine ad discernendum inter bonum & malum:& deliberatio in hoc sensu, non donecessitate praesupponat intentionem finis; sed etiam inuenitur antecedenter ad ipsam intentionem finis:suando nempe illa intentio finis est libera
quoad exercitium, ut in casu nostro loquimur: tunc namque sicut finis libere quoad exercitium amatur, itai cuera amatur ex iudicio indit serenti & cum praedicto lumine ad discernendum inter bonum & malum: &huiusmodi deliberatio ad actum liberum sufficit. Nec certe ex dictis nostris potest plus colligi. Quando enim supra docuimus, ad Omnem actum laberum
requiri dominium, quod teste Samcto Thoma habetur per deliberationem ; nec nostra nec Sancti Tho mat intentio fuit, intelligere nomiane deliberationis, deliberationem
proprie , & specialiter dictam prolato actu intellectus inquirente de confisitante de medi a sed tantum deliberationem generaliter sumpta& in tota sua latitudine, prout princita nominat actum intellectus proponentis obiectum cum inditaren. tia : qua ratione aeque est circa finem& circa media . Imo solum in hoc sensu & non in alio, deliberationem a Sancto Th ma sumptam fuisse, constat ex duobus. Tum quia post illa verba: ex hoc homo est dominus sui actus, quod habet deliberationem de suis actibus ;immediate subiungit haec; ex hoc e-mm quod ratio deiderans se habet ad opposita, voluntas in utrumque potest rquasi nomine deliberationis, nil aliud intelligens, quam rationem seu iudicium indit serenter repraesentans obiectum, ita ut voluntas possit hoc et oppositum. Tum etiam, quia in corpore eiusdem articuli expresse Irix miserae sic I prout Icilicet appre enso fine, aliquis potest deliberans de fine O de bis quae sunt ad finem, mosteritu finem, vel non mouera: quibus ver
bis cum dicit; deliberans de fine oe de his quae sunt ad finem, aperte significat, se non sumere deliberati nem in stricto sensu, prout solum dicit actum intellectus circa media; sed potius,
comprehendit etiam actum inditarenter versam tem circa fi
358쪽
Soluitur quaedam ratio Vincentii , δε- sumpta ab impotentia adimplem di praecepta supernaturalia in natura lapsa.
gumentum formari ex doctrina .ri Vincentii in epistola prodroma ad
tau. pa. Petauium. Quia stat hominem peta Lin. s. care contra aliquod praeceptum, &tamen no esse pro tunc proxime P
tentem ad praecepti adimpletionem: ergo stat vera libertas sussiciens ad demeritum absque proxima potesta-- te ad oppositum. Discursus est legi. tiinus,& antecedens probatur ex doctrina Vincentii. Quia sit casus,quod instet praeceptum aliquod super naturale, verbi gratia; de amando Deum amore supernaturali, & quod Deus mihi tunc deneget in poenam peccati originalis, omnem gratiam tam sufficientem quam etficacem , sicut iustissime denegare potest, iuxta illud Augullini libro tertio de libero arbitrio, capite decimo octauo , Illaea peccati poena iustissima, H qui rectὸ facere cum posset, noluit; amirtat posse cum velit. Tunc si pro illo instanti
non amo, pecco: cum praeceptum
amandi pro tempore quo obligat, non adimpleam; & tamen non sum proxime potens ad opposituin, verbi gratia ad praecepti adimpletionem: cii in denegata & absente omni eratia non stet secundum fidem Catholicam proximum posse ad actum s
pernaturalem: ergo stat hominem peccare contra aliquod praeceptum,& tamen non este proxime potentem
ad oppositum seu ad praecepti adimpletionem . De materia huius argumenti sese egi libro secundo, capi se decimo & undecimo.
ter, negando, quod homo in illo casu peccet, aut quod praecepti adimpletio pro tunc obliget. Licet enim denegato solo auxilio efficaci,& concesso vel oblato sussicienti praeceptu
obligaret,& non amando homo pec caret ἔ tamen denegatio utriusquo
auxili j simul tam sussicientis quantia essicacis ob solam originalem culpa, a praecepti obligatione & nouo peccato personali excusat. Rationem supra fuimus prosecuti; quia videli- Chers.cet homo ille, denegato sic auxilio eitar. 1 sussicienti vere impotens est ad su- V pernaturaliter amandum, de quidem .: absque culpa sua personali: di ex con- rea sequenti non amare, nequit ipsi ut peccatum seu culpa personalis impu- Ilia. tari: Quis enim inquit Chrysosto- reet lib. mus iubet aliquem, ne faciat malum quod non potest declinare Vnda dc dilauti
communiter docent Thomistae , ut is, a. Aluarea , BaneZ, Ledesma, Deum othri teneri ad dandum, vel saltem ad OD serendum omnibus & singulis homi- 13. art.
nibus auxilia lassicientia, pro loco &
tempore, quo vult illos obligari ali- tido, quo praecepto, quod sine talibus au Ledes. xiiijs adimplere non possunt. Quod d*si ea non dederit, aut dare paratus a non fuerit quod de contingere potest, de multoties contingit certe xim-
nullus eorum in omissione talium . praeceptorum peccabit, sed omissiO- silis i . nes habebunt rationem poenae, no hη
Hoc tamen sic intellige et quando ille qui omittit praeceptum, nouo a
diu non impedit auxilis lassicientis collationem vel oblationem. Uerbi gratia; si Deus imponeret praeceptu
alicui, ut volaret, de ipse responderet; Domine non habeo alas, noluisposita ira, non habeo potentiam, &Deus tunc osterret illi alas seu potentiam ; si tunc responderet, nec volo accipere alas, ncc volare, proculdu-
359쪽
3rs Lib.IV.Cap.XVI. Bluitur quaedam ratio Vincentii,
bio imputaretur ei ad culpam, non volare, seu omisso huiusmodi: quia iste talis nouo actu impediret virium susticientium collationem,& sic ellet impotens ex culpa sua personali, quae proinde impotentia a peccato pers nati non excusaret . Idem propo tion abilitar dicendum cst in alias casibiis. Si enim quis impediret nouo actu personali collationem vel oblationem a taxili, suisicientis pro adimpletione alicuius praecepti supernaturalis, verbi gratia de facto impediendo, ne sibi praedicaretur Euat gelium , iam peccaret saltem indirecte contra fidem: quia impediendo praedicationem fidei, impedit vires ad credendum requisitas, quas ipsi Deus in tali praedicatione offert , quasque ex praecepto fidei tenetur
Sed modo obiicies aliqua ex Αugustino. PRlMo, quia tractatu quinquagesimo tertio in Ioannem expresse
fatetur culpam cste, non credure
etiam in his, qui credere non poterant: ac proinde sentit, adhuc absente omni gratia ad credendum requisita, hominem a peccato non excusata, de eadem ratio est de ali)s praeceptis supernaturalibus. Verba Augustini sunt haec. Sicat ergo quod do minus negare seipsum non potes laus est voluntatis diuinae, ita quod ιlli scilicet
Iudaei. nou poterant credere, culpa est voluntatis humanae . En ubi culpam adstruit, etiam cum impotentia ad
credendum.' SECUNDO, quia idem videtur docere libro de correptione & gratia
capite undecimo: ubi loquens de auxilio sussicienti, quo Adam potuit Perseuerare, si volui siet, sic fatur. Si
.autem hoc adiutoritim vel Augelo vel
borarim, quum prunum facti sunt, δε- Disset; quoniam non talis natura facta clat, ut sine diuino adiutorio possct ma-
nere si veret; non vlique sua culpa escidissent; adiutorium quippe defuisset,
si te quo manere non solsent . Nunc autem quibus dees tale adiuisa iam , iam poena peccati est; quibus autem dat9r , secundum gratiam datur, non sectindum
debitum . Vbi ponit discrimen nitet primum hominem & nos; quod ille sua culpa non cecidisset, seu non perseuerando non peccasset , casu quo ipsi auxilium sumciens defuisset secus autem nos; etiam si modo illud auxilium nobis desit. Ergo culpam
in natura lapsa fatetur, etiam Cum
impotentia faciendi actum, seu sub carentia gratiae sufficientis. TERTIO, quia in epistola cente sima quinta ad Sixtum Presbyterii, loquens de quibusdam, qui se a peccato excusatos exi istimabant, excusa-b-nt se inquit bomines qui nolunt re-IIὸ es fideliter vivere, dicentes: quid nos fecimus, qui maia vivimus quandoquidem gratiam isti benὸ viveremus, non accepimus P Quibus respondet, non proiecto quod nos diceremus, inelitam esse illorum hominum quaere-am,quia saltem habuerunt auxilium sufficiens ad recte vivendum . quo abusi sunt ; sed ; non possulit veracιι dicere, nihil mali se facere, quia mal νiuunt: si enim nil mali faciunt, benὸ uiuunt. Si autem mav vivunt, de suo malὸ riuunt, vel quod originale traxerurit , vel quod insuper addiderunt. Sed
βι ν a sunt irae, quae perfecta sunt ad perditionem , quae illis debita redditur, sibi hoc imputent, quia ex ea massa facti sunt, quam propter νnius peccatum, o tuo omves peccauerunt, merato Deus iusteque damnauit. Et postea, quamvis se ipsi excusare videantur, non admittit hanc excusationem , qui scit se fecisse hominem rei um eique obedieutiae dedisse praeceptum, nec nisi eius quo male usus est , libero voluntatis arbitrio etiam quod transiret in poster os, manasse peccaturi. isque erum damnantur.
360쪽
lui non peccauerunt, quandoquidem il-ud ex νno in omnes pertransiit, In quo ante pro ri r ex sin itis quibusque pe
cara , omnes comu uulter peccauerunt.
uit, siν qui ignorat, siue qui indicat aliquid efο ρeceatum , siue qui non iudicat . Quia Cr ina Ignorauita in eis qui utellige. e noluerant, sine dubitatione peccatum est, in eis autem quι non po- .ruerunx, pana peccati. Ergo in utriisque non est iusta excusatio , sed iussa. damnatis. Iam hic infert Vincentius: Ecce ut omnium peccato um , per quae iam h 1mn s ub gubrantia Nel concupi- sontia is storti , peruerse ambulant, im-In The ptit ab litatem 1emper eo tandem San- - , A Pumius reuoluat, quod Deus feci. Mihinem fece it ali initia rectum, de. inritu. festas illι n 'n a natura ut Minichaei ς-r' doluabant) Rid ρ aecedentis ρeccati simipoena. Quasi aperte contendens, modo peccata nobis imputari, etiam in casu, quo omnis gratia desit, sur alites . hoc praeciSe', quod amistio illis grae i. nobis voluntaria sit in primo ho-obl. ii ἰ mine, quem Deus cum susticienti gratia condiderat. Eandem obiectionem alibi late prosequitur Cor
Sed magne Deus , quibus oculis homines isti Sanctum Augustinum testere potuerunt,quandoquidem veri istina in eius doctrinam in tam perueribs sensus tanta,cocidentia trahere non erubescunt Verum sic Deus Cos Excaecat, quos priuatae opin ionis amore pervicaces, adi ersus communem Scholasticorum sententiam, tanta audacia di tecum flima libertate delectat disputare .
quod Augustinus ibi dicat elle peccatum non credere, in casu quo quis credere non potet . Imo apertissime iactur contrarium, ut supra luculen-
Desumpta es impotentia adimplendi praecepta. 3IT
ter ostendi. Nec certe locus indi ctus contrarium ostendit. Narnia quando ibi negat Iudaeis potentiam credendi : non negat illis prosecto potentiam antecedentem, quae habetur per auxilium suificiens sed solum potentiam consequentem, quae habetur per auxilium enicax. Et quod haec explicatio sit ad mentem Augustini, patet ex ipso contextu: immediate enim ante verba citata praemisera: sic dictum est, non poteraut credere : νbi tutelligendum est, quod nolebant. Ergo quando statim subiungit, quo illi non poterant credere, culpa GHiqntatis humana, intelligit per lynυn ''terant, idem ac nul bani. Et ex consequenti sensus ell, Iudaeos , de aquibus ibi loquitur, peccalle in eo qu0d noluerunt credere. Quod si noluerunt credere, de nolendo Peccauerunt, euidenter supponit, quod potuerint credere potentia falleuia antecedente per auxilium sufficiens, vel ipsis intrinsecum, vel laltem Oblatum , ut ad peccandum contra Praeceptum iidei requiritur. Unde idem Augustinus libro tertio contra Faustuin, capite undecimo expresse dei Iudaeis dicit, illos excaecatos sutile a Deo propter occulta quaedam insorum peccata, ne agnoscerent Cbralium. Et rursus, occultι eorum meriti fuit ,
Dod Christum non agnosceres. Ε . ubi solu signiticat, illos propter Pr pria peccata priuatos fiuise gratia eLficaci , ne de iacto agnosterent: cum quo proinde compatitur,quod auxilium sufficiem modo dicto habu
Et certe velle Iudaeis auxilium sese sciens ad credendum denegare, nori. .solum sacris litteris, sed ipsi et ij perientiae videtur repugnans. Sacris
quidem litteris, nam quid aliud significat illud Sancti Stuphani Actorum septimo, Vos semper Spiritur Sancto remitis Nonne illo modo daeos