장음표시 사용
361쪽
daeos reprehendendi, aperia significat, ipsis inspirata fuisse bona aliqua desideria a Spiritu Sancto, suibus,
licet vere potuerint conuerti & credere, de facto tamen sua malitia re.
siitcrunt 3 Et rursus illud Isaiae quinto, ubi Dominus sic loquitur λ Habitatores Hierusalem, σ viri Iuda, iudicate inter me vineam meam. Quid
est quod ultra debui facere vineae mea o non feci ei 3 An quod expectaui, ut faceret uvas, se fecit labruscas p Nonne hic iterum significatur, Iudaeos quos Dominus sub parabola vineae
reprehendit, vere habuisse media sussicientia, per quae potuerint fructificare, conuerti Sc credere λ Experientiae etiam ipsi videtur repugnas ἐnam cum constet Iudaeos habuisse exculptum Chrilli, externam praedicationem Euangelii, tot miracula talegem ipsam, quae omnia sunt auxilia sufficientia extrinseca; quis neget ex his omnibus corda ipsorum etiam fuisse interius commota per variaSinspirationes, quae sunt auxilia sussicientia intrinseces An ne credendis nerit spiritum Sanctum nil in ipsoru
cordidus suisse operatum ad tot ingentia miracula , ad tam stupendum
exemplum Christi λ Prosecto vix id stare potuit, quin quasi singulis m
mentis intus senserint , conscientiae remorsus varios , astectus credendi plurimos, tactus voluntatis pene innumeros , quibus omnibus sic praeventi verό potuerunt supernaturaliter credere,potentia per modum virtutis sussicientis in actu primo, i ieetnuquam illam ad actum reduxerint, nec reducere voluerint sua maliti a excaecati Mobdurati. .
Et quid plura Extat in ipso etiam
sultino locus es arissimus, quo Iudaeis auxilia suificientia concedit . Lege libri de praedestinatione Sanctorum caput decimum sextum,& sic loquentem inuenies. Vocat enim Deus
praedestinatos multos filios suos, ut eoae faciat membra pudesinati mici fili sui
non ea vocatione, qua vocati Iunt, qui noluerunt venire ad nuptias: illa quippe
vocatione o Iudaei vocati sunt, quibus Christus crucifixus scandalum est, oeg tes quibus chrisitas crucifixusIultra ta est,
sed ea vocatione praedestinatos vocat,
quam distinxit o postolus dicens, ipsis vocatis Iudaeis oe Graecis praedicare DChristum Dei iuratilem oe Dei sapientiam : sic enim ait, ipsis autem vocatis ea, ut illos ostenderet non vocatos; sciens esse quandam certam vocationem eorum
qui sec dum propositum vocati sunt, quos praesciuit Cr praedestinavit confor mes imaginis filis sui. Quam vocationem sit nificans ait, non ex operibus sed ex vocante dictum est ei, quia maior seruiet
minori. Nunquid dixit, non ex operibas sed ex credente λ prorsus etiam hoc abstulit homini, ut totum daret Deo. Dixit ergo sed ex vocante, non quacumque vocatione, sed gna vocatione fit crocos. Nonne hic apertissime distii guit duplicem vocationem ad fidem. unam essicacem qua quis de facto de eum essectu fit credens, alteram ines.ficacem seu sufficientem, qua dia Iu daeos vocatos esse dicit,licet ipsi eunt effectu venire noluerint λ Quomodo autem illa starent, si Iudaeis media
susticientia ad credendum non obtulisset Deus Θ Illene sincere & vere ad fidem vocat di inuitat, qui ipsa media ad veniendum non esist , sed e- negatΘ Ergo si Augustinus aperte fatetur , ludaeos vere Hisse a Deo v catos de inuitatos ad fidem ; sentit quoque Deum eisdem media seu auxilia sussicientia vel dedasse vel salte ira ex parte sua obtulisse. Concludamus ergo, primam obiectioilem minime ostendere, quod ex mente Augustini culpa sit non credere , etiam in his qni credere non potuCrunt. Si namque Iudaeis culpae adscribit, quo d non credideri ut, ruin
362쪽
ristensum est, ipsos vere credere potuisse , licet in malitia de facto credere noluerint.
AD SECUNDUM respondeo , Augustintim ibi solum docere, quod in natura lapsa sit paena peccati, hoc quod est no dari aliquibus auxilium
Rissiciens. Quod utique verissimum est de nos fatemur; potest namque Deus iustissime in paenam solius peccati originalis , alicui denegare omne auxilium, sicut & hominem aeternaliter propter solii originale damnare . Non tamen docet Augustinus, . quod sit nouum peccatum, non tace-
'E.i,' re ea, quae desectu talis auxilii solo 4. m. illo titulo denegati, homo sacere non
' potest. Uide ea quae supra ad hunc
Iocum docuimus: est namque euidenter pro nobis & capitaliter con.
AD TERTIUM praenotare libet a qood verba illa caute legenda sunt: ex illis namque vel alijs similibus male intellectis, Caluinus occa. sionem silmpsit dicendi hoc ipsum .,
quod in praesenti dicit Vincentius rnempe modo nobis in natura lapsa imputari nonnulla , tamquam vere& propria peccata,quamuis ea vitare
non possimus, per hoc praecise , quod insta L impotentia illa nobis voluntaria sit , sin primo homine. Hoc infra libro quinto ex proselso ostendetur. Dico igitur ad locum inductum ,
tale quid minime loqui, si recte perpendatur . Augultinus namque ibi non agit de imputabilitate peccatorum tamquam ea nobis quantum alis impotentibus; ob culpam tamen
primi hominis verὰ imputentur; sed
de i inputabilitate aeternae damnat io nis & aliorum destetuum seu malo. rum, quae in natura lapsa conspiciuntur: haimque reducit tamquam in
iustillimam causam, vel in ipsa petacata personalia, vel in peccatum saltem originale .'Ita ut tensus sit; homines omnino iniuste coqueri, quod damnentur: quod multoties careant gratia eslicaci, qua benὸ vivitur quod mille desectibus igndrantiae ratione cuius etiam carent gratia sufflatenti, ut possint bene vivere obruantur; quia omnium illorum malorum in ipsis iustissima causa intienitur,nimi rum vel culpa originis, vel culpa etiarariae voluntatis. Hic sensus it licue in tota illa epistola apparet, ut non nisi a corruptore Theol
so possit alius essitasti. Sed probemus idipsum, ut fides adhibeatur. Ex nulla parte id constabit clarius, quam ex intento quaestionis ibidem contra Pelagianos susceptae. Quaestio erat ut ex principio epistolae constat quod Pelagianes perloriarum acceptorem Deum se credere existimant, si credant quod sine ullis pracedentibus meritis, cuius vult, miseretur, oe quos dignatur, vocat, O quem vult, retiagiosum facit. Quae verba significant, non posse Deum sine vitio acceptionis personarunt, dare & negare pro libera sua voluntate aliquibus gloriam, gratias requisitas ad crede dum , & gratias requisitas ad pie perandum. Primum de gloria signuncatur his verbia; se cuius vult, milleretur. Secundum de gratiis requisitis ad credendum, in his; si quos dignatur, vocat. Tertium tandem de
gratiis requisitis ad pie operandum, in his; si quem vult, religio*m facit.
Ex quo ulterius eidem Pelagiani imferebant; si Deus omnia ista donat,& negat pro libera sua voluntate: e go excusere se poterunt homines, α causari, quod sine culpa damnentur; uod sine culpa male vivant; siquiem per Deum hoc stat negantem sua dona, non per ipsos. Cui post riori puncto Augustinus satisfacit verbis citatis in argumento, inquies δnon possimi veraciter dicere, nihil mali
se facere, siae sua scilicet culpa, quia
363쪽
latentur se male vivere : & si male vivunt, causa huius non ex Deo , sed ex ipsis descendit hominibus , nimirum vel ratione peccati ori-pinalis', vel ratione actualium ruta nempe alterutrum horum, susciens causa est, cur homines iustis
si me possint destitui gratijs requisitis ad credendona & pse vivendum,& sic damnari. Ergo de primo ad ultimum nil aliud Augustinus intendit, quam Pela ianis ostendere,qualiter Deus iuste possit hominibus
imputare carentiam omnis gratiae, do aeternam denique damnationem .
Sicque perperam ex illo loco deducitur , Augustinum in illa esse sententia, quod modo in natura lapsa flet
nos peccare, etiam cum impotentia
ad faciendum id quod lege praestri. hitur , vel ad vitandum id quod lege prohibetur. SED INSTABIS. Augustinus de illis hominibus destitutis omni gratia dicit , quod malὸ uiuunt. Ergo lentit, quod peccant, seu praecepta transgrediantur. Quid enim est aliud male vivere, quam peccare, s eu praecepta trans cei Ac proinde in eius doctrina sat hominem contra ali. quod praeceptum peccare, licet dela-etu omnis gratiae impotens sit ad illud adimplendum. RESPONDEO uno ex tribus modis . PRIMVS est , quod illa verba malὸ vivunt, solum reseruntur ad destitutos, non omni gratia absolute, tam sufficienti videlicet quam enica-ci: sed ad destitutos sola gratia eni-caci. Et haec responsio fundamentum lirbet in eo,quod tantum dicuntur ad illos, qui chi; ciebant; quando
quidem gratiam, unde bene Huereinus, non accepimtis. Non obiiciebant, se
Non accepisse gratiam, qua possent bene vivere; sed qua bene viverent desino: quae praecise est gratia ellicax. Vnde sensus est,istos homines iniuste omnino conqueri,quod careant gratia efficaci, qua bene vivitur, quia si fatentur se malε vivere,eo ipso m rentur ob peccatum suum personale, pratia essicaci privari. Quod in roidem est, ac si Augustinus nobiscum diceret, ideo homines illos iniusta conqueri de priuatione gratiae es cacis,quia per peccata sua male abii tuntur gratia sufficienti. Nam idem est gratia sufficienti per peccata abuti,ae per peccata gratiar cffcacis priuationem mereri: non enim aliter fit abusus gratiae suffcientis, quam n uis peccatis impediendo collati nem cssicacis.sECUNDUS est, admittendo etiam quod reserantur ad destitutos omni gratia absolute, tam susscienti quam emcaci: sed tunc sensus est, quod male vivant,non in omni ordine tam naturali quam supernatur ii, sed solum in naturali: peccando scilicet contra aliqua praecepta naturalia, quae sine ulla gratia per solas vires liberi arbitrij adimpleri possunt. V nde N. Diuus Thomas Secunda Secundae,quaestione decima, articulo primo in Corpore dixit de infides ibus negati ue , quod damnantur quidem propter alia peccata scilicet
quae committunt contra legem naturae non autem damnantur propter inidelitatis peccatum : quia nempe illud non incurrunt, sicut nec ullum aliud contra prscepta supernaturalia,si casus sit ut nos loquimur quod omnis gialia absolute, ipsisse propter
solum orginale denegata. TER TlVS tandem est , admittendo ulterius, quod etiam tui male vivant in ordine supernaturali: sed tunc male vivere debet accipi, non postiue pro eo quod est peccare scupraecepta illius Ordinis transgrcdi ;sed negati ue , pro eo quod cli, bona illi ita ordinis non facere, seu praece pia D
364쪽
Desumpta ab tapotentia adimplendi praecepta.
pia eius non adimplere. Quod utique verissimum est: nam licet destituti omni gratia sufficienti, contra praecepta supernaturalia iacia peccet, sicque reuera vitent peccatum omisiasionis illorum prςceptorUm,cum desit eis potesas adimplendi absquo
noua ipsorum culpa, ut si pono; tamen certum est, eos dena in ordine supernaturalii, male vivere negati-ue , id est, bona illius ordinis noria facere seu praecepta supernaturalia non adimplere. Verum haec non .
adimpletio, non est transgressio , sed
mera negatio , Gr non babet rationem
peccati , sed magis pgnae, ait Diuus Thomas loco citato: imo & ipse Augustiinus expressit hoc ipsum , cum
dixit, in eis autem quι non potuerunt, poena peccati.
ET SI QUAERAS, quomodo ista duo stent simul; quod nempe ex
una parte, vitent peccatum Onussonis praeceptorum gratiae, & ex altera, huiusmodi praecepta vere non adimeleant, cum vitare peccatum
omissionis alicuius praecepti, & illud
praeceptum adimplere, videantur esse unum & idem. Sic inquam hoc quaeras; respondeo cum Caietano Prima Secundae quaestione centesima nona, articulo Octauo, quod praedicta duo optime compatiuntur. Nam aliud est implere praecepta huiusmodi, & aliud est vitare peccata omissionis Opposita. Ad impletio enim praeceptorum horum claudit in se de necessitate donum supernaturale in habente, quo fit potens adimplere di ex quo prseipitur adimplere. Cum enim dicitur, viliges Dominum Deum itium , ut est praeceptum charitatis, subintelligitur, diliges ex charitate dominum Deum tuum : ubi niani seste patet claudi charitatem vel secundum habitum vel secundum auxilium in facultate adimplendi. Vnde qui talem
facultatem non habent, necesse habent non adimplere huiusmodi praecepta. Ad cui tandum autem peccata omissionis horum praeceptorum, non exigitur supernaturale donum, sed suffcit, nullum ponere obicem, in nulloque reniti motioni Diuinae supernaturali, qua quis constitueretur potens adimplere. Hoc autem totum potest homo prestare per hoc quod de notio non peccci mortaliter, cum obex non ponatur nisi per peccatum mortale. Potest autem de iam uoson peccare, per solam facultatem liberi arbitrii, licet nullum donum supernaturale habeat. Unde siquis omni gratia destitutus, ponatur de nouo non peccare, sicut nos in casu nostro ponimus, iste talis vere vitat peccatum omissionis, licet ex alia parte praeceptum non adimpleat, quia gratia, quae daret vires
pro adimpletione, ipsi sine sua perionali culpa deest. Itaque praecepta supernaturali aliter obligant hominem gratia sufficienti praeditum,& aliter hominem gratia iussicienti sine se a culpa destitutum . Praeditum obligant ad ponendum actum praeceptum, tempore quo currit obligatio, quia potens est illum ponere. Vnde nunaqu in contingit , quod talis actum praeceptum non ponat, & simul vitet peccatum omissionis. Destitutum autem obligant , non ad ponendum actum praeceptum, quia ad hoc est impotens; sed solum ad non ponendum obicem per peccatum: quia ad hoc etiam sine gratia est potens: sicut enim sino gratia potest peccare, ita & sine gratia potest hic & nunc non peccaria
seu non ponere obicem; secundum quod Sanctus Thomas tertio contra gentes, capite centesimo quinquagesimo nono dixit quod es in poli a-
te liberi arbitris impedire Divitiae gratiae receptionem vel non impedire. Vnde si X casus
365쪽
casus sit quod obicem non ponat, satisfacit praecepto pro ea parte qua ipsum in tali statu obligata & ex consequenti peccatum omissionis M . incurrit, licet alias actum priceptum non ponat. Igitur aliud cst, vitare peccata omissionis praecipimum Gratiae, &aliud praecepta gratiae si iciter dimpsera. Incnitis signum , constantissime etiam doc et Scholastici, de praecipue Sanctus Thomas iniculo illo octauo Pperius citato; quod homo in statu naturae integrae poterat vitare omnia peccata collectim , E in natura lapsa omnia diuisiue , ex virtute naturali liberi artatri3 , com- prehendendo tam peccata omissionis praeceptorum aviae, quam aliae cuni tamen nuIlus tam laeus docere possit, laominem virtute biberi ambittit, siue integet uin e lapsum,posse adimplere Omnia precepta vel col lective,vel diuisive, comprehendendo etiam praecepta gratiae. His puto nil amplius ad Augusti. ni intelligentiam desiderari. Qua. Propter te rogo, Vincenti, vet dicta trire memori mente reponere digneris .s vis viam veritatis ingredi. Omnia confundis, nil Scholastice vis distinguere, nudum sonum verborum attendis, & hoc in cansa est, quod Sanctissimi Praesulis verissimas sen-' tentias in tam peruertos sensus inter poteris.
Uerum & illud Qtui debet, quod 'id L etiam in Theriaca tua, inuenio sic ab
. ρ sin perere debeamns. Vbi videtur do- cerc,nobis aliqua a Deo praecipi qui
Distinguamiis, Vincenti, vel potius explicemus verba haec iuxta rigorem Scholasticum, S Catholicam nobis pandent veritatem, ubi tanaen
littera dissonans apparet. Breuiter igitur respondeo, vel quod iub taliqua , quae non possumus potentia consequente, nunquam tamen quae non possumus potentia Etiam antecedente. Veis de raque potentia
intelligi velis; iubet aliqua quae sic
non posui mus, ex viribus nempe a turae, Que tamen eadem possumus e viribus gratiae de communi leger ram , loco M tempore, qiub oblugatio instatrata ut sic tia vcrificetur. tempore praecepti me osse proxime potentem ad praxepti adimpletione, in per gratia antrinsece ita me receptam , vel saltem extri uisce ex parte
Dei oblatam δε nunquam illo tepore negandam, nisi culpa mea denegationem meruerit: iuxta illud Salidii β 2bo. Thomae omni consolatione plenissu kΣ mum; Illisoli gratia priuantur, quι - Iss. se inis gratiae 4mpedanemuia prastant.
Sola itur quaedam ratio Vincentis , de-fum a ex eo, qκρdiam Iustitia liberaret non graria.
aut horitates si periora capite mmmemoratas, duae restant retium culae, quas nec negligem volo, net
aliquid danicultatis vadear praeterire . De prima hic, de secunda, capiate sequenti.
PRIMA EST HUIUSMODI. Si adiutorium sidii ias , homini
tempore praecepti supernaturalis debetur, ut nos capite praxedenti docuimus ; ergo iam militia, non gratia eum sanat di libram: quod est in i' Thac ueniensiliatum ab Augustino in eadem illa epistola ad Sixtum. Nesi linieci. inde imi sta instiriaco Iibera- tom. ret. Sic Vincentius in sua theriaca de alibi I lanius. RE.
366쪽
Hla tamen adiaceto. me consultu RESPONDEO.. Vel arguens livtelligit per liberatnonem , nudam euailonem peccati omi lionis. illo.
rum praeceptorum. , vel ipsam adam-pletionem: rundum. Si prurium δε-
tme hominem sine ulla gracia posse sic liberari et quia Miam praeceden ii capite ostendi potest homo victi te sua naturali liberi arbitrii , uitare peccata om issionis opposita illis πε-ceptis, per hoc praecise , quod non ponat hic de nunc obicem gratiae,qua ciperet tacultatem adimplenda . Nec hoe est contra mentem Augustini, cum pollux contrarium sit lue resis Manichaea, ut is a lubro pr mo ex Diuo Thoma oliendi. Si vero
intelligat secundum; nempe ipsam,
adimpletionem prirceptorum super- ' naturalium; concedo quod auxilium
seu gratia tui Leienς pro ista adimpletione requisita, sit debita ex sit positiona, quod Deus illis praece piis hk de nunc velit Obligare. Sed
nego inconueniens illatum , nim
rum quod iam militia hominem ii.
berara , non gratia. Nam ilico at xilium susticiens , ex suppositione obligationas praecepti sit nobis de bitum; tamen cum in sententia Tli mistica non contingat cum ectetulati de laeto illa adimpletio, sodo auxilio suificienti , sed insuper requiratur efficax , omnino indebitum .
seu gratuatum; hineis, quod iuxta
licetur, nos de facto adimplere, seu liberari per histitiam & noa per gratiam. Verificatur quidem , iam po
se adimplere , seu liberari absque a dono omnibus modis indebito; sed hoc non est contra Augullinum rnam ipse non intulit pro inconuenienti; iam iustura posset libeνare, sed, iam iustitia liberaret. Quod sonat liberari cum essectu & de laeto seu essi. caciter per actualem praecepti adim
dixisse, nox polla adimplere leu liba Pars absque dono Onambis modis in tibi is, & noa; ab que dona indebito ab is . latE. Nam gratia sufficiens quae possumus praecepta stipernaturalia ad implere est donum indebitum a italute . licet non. sit ladebitum. Onarinibus modis: cum debeatur saltea ex stipposthione obligationis praecumpti. I t certe Pelagianum esset dicere, nos polle adimplcre talia prae-eepda , abique dono absolute indebito : hoc enim idem esset, ac dicer quod possimus praeceptum supernaturale adimplere siae dono gratiae,
ec per vires naturae: eum tamen ii
lud aliud sit Thomisticum, nemponos posse praeceptum illud adimplere absque dono indebito omnibus modi S. Ex qua animaduersione poteris &aliter soluere si placuerit. Dic do quod in nostra sententia, Per RRhl-tiam non solii na non adimplemus, sed nec possiimus adimplere: intellia gendo tamen per iiii litiam, aliquam
formam omnibus modis debitam. In hoc namquam sensu verum est, nos
nec pertullitiam polla adimplero. Licet enim tollimur adimplere per
gratiam suincientem, quae est sorma aliquo modo debita, nempe ex suppositione praecepti; tamen ea non est
debita omnibus modis; sed potius absolute indebita, cum Deus tultillime illam denegare polsit, into& desecto plurimis denegauerit propter
peccatum saltem originale . Et si velis utramque solutionem in eadem forma argumenti combi. nare ; dili ingue conlequens hoc modo . Ergo iam per i ultitiam adimplemus, non per gratiam: ditiinquo; adimpletione actuali & cum essectu; nego consequentiam : adimpleti ne in actu primo & sulficienti, sub
367쪽
3a Lib. IV.Cap.XVIII. Soluitur quaedam ratio Vix eentsi
simpliciter iustitiam ; nego consequentiam: per iustitiam secundum . quid iustitiam , absolute tamen gratiam ἰ concedo consequentiam . Et hoc certe inconueniens non est: cum vere salvetur, nos non adimplere
huiusmodi praecepta sine gratia a lolute , nec in actu secundo, nec in actu primo: ac proinde nec liberari ullo modo, abique dono absolute gratuito. Fateor tamen & hoc per transennam notatum velim quod praedicta ratiuncula omnino peremptoria est, contra gratiam sulficientem Pet1- uianam: cum enim illa, se sola possit reduci ad actum independenter ab ulteriori gratia ercse enicaci; seqiii tur inani seste, in casu quo duo sint habentes aequalem gratiam lassicientem, de unus de iacto adimpleat praeceptum, alter non; quod ille agimplens, adimpleat per maiorum virtuositatem ut ita dicam liberi arbitri J: ac proinde quod in actu secundo liberetur per aliquid naturato, non vero per gratiam simpliciter indebitam .
Soluitur quaedam ratio Vincentit, δε- sumpta ab obstinatione Daemouum.
est huiusmodi. Quod homo in natura lapsa careat gratia sufficieti, est ex culpa ipsius,aci minus originali, ut extet timonio Augustini supra supra citato aperte constat: ergo desectus subsecuti ex carentia talis gratiae, vere imputabuntur ad peccatum. Pro-ho cosequentiam, quia licet desectus sublecuta ex causa inculpabili,ad peccatum non imputentur, qua ratione non imputatur homicidium secutum ex inculpabili ebrietate; tamen desectus subsecuti ex causa culpabili, vere imputantur: qua ratione a sensu contrario imputatur homicidium . secutum ex ebrietate culpabili. Ergo si carentia gratiae sussicientis est 'eqcausa culpabili., nimirum peccato originali; desectus exinde secuti, vesunt non adimpletiones praeceptorum supernaturalium,vere debebunt ad peccatum imputari. REsPONDEO ex doctrina tradita libro secundo. Cum peccatum supr1 pes sonale petate ut taliter volunta- iritim personale; nullus desectus po. test mihi tamquam peccatum perso- 'in nate imputari, nisi sit mihi volunta- fu .rius voluntate personae. Cum igitur huiusmodi desectus ut est non adimpletio praeceptoruin supernaturaliuex negata gratia suiliciente propter solum originale) non sit mihi volun . tarius voluntate personae, sed solum voluntate naturae seu capitis; hinc fit, 'non posse mihi si initem desectum , tamquam verum peccatum personale imputari. Et per hoc patet ad exe- pluin de homicidio secuto ex ebrietate culpabili: hoc enim iustissime mihi tamquam peccatum personale imputatur; quia est voluntarium in causa, voluntate personae: eo ipso, uod ebrietas,quae est causa, tali mo-o voluntaria sit. AC TANDEM , ut omnibus modis argumenta tua absoluam; ex Thehoc etiam patet ad id quod alibi in . riata l. Theriaca obiicis de Daemonibus ruos licet omni gratia destitutos co- in fineat peccare, in eo quod non lacon. & seis. uertant ad Deum, vel quod Deum non diligant; siquidem ad conuer' in ep sionem seu dilectionem tenentur: & stola e-
hoc non ob aliud , quam quia desti. it tutio ab omni gratia , ex praecedetnte pag. eoru culpa procelsit: ergo pariter, si in nobis huiusmodi destitutio ex precedente culpa originali contingat,
368쪽
nes pia ab obstinatione Daemonum. 32snon ob id a peccato excusabimur. Quod assumptum etiam probas &bene) ex doctrina Diui Thomae quaestione decima sexta de potentia, ar ticulo quinto ad undecimum, ubi sic
habet. Sicut ebrius tenetur nun peccare , non quidem considerato praestati stata , sed considerata ebrietatis γοluntaria causa , secnndum quam imputatueri aii aut ad culpam I ita et Mnι potestia: taui quod diabolus tenetur c uri r-ttiad Deum, qua uuis hoc ei sit imposesb:le secundum praesentem statum , quia in bunc statum ex voluntaria causa d utini. En ubi docet diabolum teneri ad aliquod sibi impossibile, desectu scilicet gratiae, quia desectum .
hunc ex voluntaria causa contraxit.
praemissis, quid ad hoc dicendum sit . Nam illum desectum , qui et
negatio dilectionis seu conuersionis, etiam contraxit Dqmon ex causa voluntaria non qualitercumque,sed voluntaria voluntate personaIi : & sic non mirum ipsi ut culpam imputari , hoc quod est Deum non diligere aut ad ipsimia non conuerti et undo expresae etiam dixit Diuus Thomas quaestione vigesima tertia de verit te, articulo septimo ad sextum , quod illi qui sunt in inferno, adbuc te. ventur ad confortinitatem praedictam Icilicet suae voluntatis cum Diuina ad quam qMamuis perueκire non possut ipsi tamen huius impotentiae sibi causa ex Dierunt : νnde uon conformando peccant.
Quod autem hanc impotentiam seu defectum huiusmodi, voluntate per sonali libere Daemon contraxerit, ex eo manisestum est, quod actu omnino deliberato voluerit adhaerere prauo fini: quae adhaesio, cum rati
ne inflexibilitatis arbitrij Angelici inserat obstinationem in malo, intulit quoque debitum carendi om
ni gratia pro quouis actu bono: sic
que eadem libera voluntate, qua vo luit adhaesionem: voluit & illud debitum , de ex consequciati Omnem
quoque desecta ri ex illo debito consecutum. Hic tamen aduerte, quod licet ca- ,
sus ebrii de casus Daemonis in hoc
conueniant, quod neucer auferat im
putabilitatem dulectus subsecuti; est tamen cx alia parte duplex adhuc disparitas. Prima eli, quam etiam aduertit Vincentius , quod ebrius, in illo statu non potest nouo peccato formali delinquere, cum status ille exciderit usu rationis, in quo formaliter peccari non potest; at vero Daemona sensa contrario cium intra usum rationis parmaneat; nono Peccato formali delinquere potest, de toties sic delinquit, quoties exit in nomina actu ua, distinctum a priina illa praua adhaesione: eligendo verbi gratia ex vi illius, haec vel illa iniqua media, quae pro suo arbitrio in executione ponit. Vnde ge ibidem dixit Sanctus Thomas in fine Corporis , quod Daemones diuersa eligunt per liberum arbitium, ct in omnibus
peccaui intellige formaliter) quia iuc orum eli ctione permanet Ha siue vis prima electionis eorum. Secunda est; quod homicidium ex ebrietate culpabili commissum; licet non imputetur ut nouum peccatum sermale; imputatur tamen ut nouum seu distinctum peccatum simpliciter. R tio eli, quia ebrietas de homicidium sunt simpliciter duo peccata, ac distinctae malitiae. At vero hoc quod
est daemonem semel a Deo auerbum, ad Deum amplius non conuerti; nullo modo ut cistinctum aut nouum peccatum imputatur: ratio sumitui ex opposito; quia nimirum negatio conuersionis ad Deum, non est in .
Daemone distinctae malitiae a malitia positivae auersionis ab ipis; sed tantum libera eiusdem auersionis conti-
369쪽
nuatio r sicut nec in nobis duplex peccatum est, per actum positiuum a Deo auerti & ad ipsum non con
conuersionis, supposita carentia omnis gratiae inest voluntati Daemonis , omnino necessario, etiam necessitate quoad exercitium: ergo si Daemon non conuertendo se, seu non diligendo Deum, peccat; peccat utique in aliquo, quod ipsi est simpliciter necessarium I & nullo modo indisserens : quo proinde ruere videntur omnia hucusque dicta. Consequentia apparet legitima, & antecedens potest probari manifeste: nam talis negatio supposita caretia om. is gratiae,inest daemoni absque vera & pr xima potestate illam destruedi, cum illam deliruere potens non sit, nisi
per actum conuersionis aut dilectionis, quem tamen absque omni gratia ponere non potest: ergo inest ei omnino necessario, etiam nece Isitato quoad exercitium.
RESPONDEO quod negatio illa conuersionis potest dupliciter si
mi r uno modo secundum se, seu praecis8 in quantum est negatio: & hoe modo fateor, quod supposita carentia gratiae ad amorem supernaturalem; insit Daemoni huiusmodi negatio omnino necessario: caeterum per illam prout sic, minime peccat, cum sub ista Ermalitate non consideretur ut volita. Alio modo potest sumi non praecise; sed in quantum per actum positiuum prauae illius conuersionis est volita: & sic sicut per illam peccat, ita pariter ei inest omnino libere , imo & deliberate, sicut & ipse actus conuersionis libertate deliberata ipsi inest. Itaque Daemones non peccant, praecise quia non diligunt, cum hoc ipsis sit omnino necessarium; sed quia dilectionis negationem volunt per actum deprauatum, quo liberrime se ad malum finem . conuerterunt. Et quia actum istum potuerunt ponere & non ponero, hinc pariter negatio illa prout per illum actum volita, potuit indisserenter elle & non esse.
Vincentiani dogmatis Antesignani. CAPUT PRIMUM.
Misitur prima ratis Cornelii Iansenii, ex eo quod omnis actus intellectualis voluntatis sit ia potestate nostra.
Deo dante finita est. Sed cum is non nisi militem agat sub Duc
Iansenio , ipsius quoque Ducis a ma , si quae sorte supersunt, comfringere necesse erit et ne quis is lasse exprobet, me praecipuo belli pondere declinato. solum militem inuasisse , tamquam ea pars sit d bilior , vel potius astutias serpe tis imitatum , in fragiliori Eua
quaesisse victoriam, di virile robur, ves
370쪽
ex eo q-d omne velle sit in ηsba potestate. 327
vel noluisse perpendere vel sormi. dasse.
sc. Omnis actus qui est in nostra potestate,est libem sed quilibet actus, rationalis voluntatis , quantumuis necessarius, est in nostra potestate rergo quilibet talis est liber. Maiorem supponimus, nam loquimur de potestate non pure Physica, secundum quod nominat solam vim agedi; quo sensu etiam actiones naturales sunt in potestate agentis ; sed de potestate morali, prout nominat vim agendi cum dominio. Minorem vero pr hat dupliciter.
PRIMO quia teste Augustino, bre tuisque iη potestate tabere dicitur, quodi vult facit , si non ruit, non facit. At quemlibet actum voluntatis quantumuis necessarium; si volumus, facimus; si no volumus,no facimus: ergo
quilibet talis est in nostra potestate. s E C V NDO nam acius externi imperati a voluntate, sunt in nostra potestate per ipsam volitionem: ergo ipsa volitio est in potestate voluntatis per seipsam seu ratione sui. Patet consequentia,quia quod aliis est causa seu ratio formalis, quod sint talia; hoc per seipsum seu ratione sui, tale est; sicut ipsa prima disterentia, quia facit alia disterre, scipsa differentia est. Tunc vltra , sed quilibet actus
voluntatis rationalis , quantumuis neces larius,est vere volitio ergo quilibet talis est in potestate voluntatis,& quidem per seipsum seu ration
sui. En primum argumentum Ducis, sed pede quoque claudicante, sicut & caetera militis.
ri , negando minorem, ad Primam probationem ex Augustino, concedo hoc quemque in potestate habere , quod se vult,facit, si non vult; non facit; sed nego hoc veriscari respectu actuum ques voluntas clicit omnino necessario, seu absque potest
te ad oppositum. Nisi forte etiam s. id. velis dicere, quod pater & Filius, si s. M
volunt, spirant Spiritum Sanctum, in m dc si non volunt, non spirant et quae locutio haeresim sapit, ut supra osten- -- α sum est. F. μ'
Posset hoc pro prima probatione lassicere; sed pro ampliori intelligen-ι. . Πtia libet & noc notare: quod locutiones istae in quibus exprimitur in pus aliquod sub conditione volunt iis, ut dicendo; si vis, hoe facis, si non νis, non facis, vel, hoc sit, quas-do vis, non fit, quando non vis, si in vero& legitimo sensu accipiantur, de necessitate supponunt, te habere respectu istius rei, potestatem indiu serentem faciendi vel omittendi: vnde impostibile est, verificari respectu actuum, in ordine ad quos talis potestas non existit. Hoc autem probo multipliciter.
Ρ RI M o ex quodam loco ipsius-met Augustini, qui ipso sole euidentior est. Inquit enim libro de correptione & gratia capite septimo, potest dici, bomo in eo qhod audieras σtenueras, in eo perseuerares si velles: nullo modo autem dici potest, id quod
non audieras,cyederes, si velles. Qitibus verbis apertissime significat, istam locutionem, crederes si velles, in qua exprimitur opus sub conditione voluntatis , nullo modo poste verificari
de homine, qui desectu notitiae fidei, est impotens ad credendum; ac proinde supponere in subiecto potest tem indiflerentem ad illud opus sic sub conditione volutatis exprestum. Quasi manifeste dicuns; non potest de homine isto dici, crederet si vellet, quia non potest credere. Ergo pariter sentit, non polle de beato verbi gratia dici, non amaret si vellet, supposito ut nos supponimus ) quod