장음표시 사용
371쪽
dem libro de correptione & gratia capite duodecimo , ubi de Adamo seu de primo homine intendens probare quod potuerit mori; hoc utitur discursu . V inquid dictura tum lis, non potuit mori, cret dictum es, si peccaveris, morte morierisλ Quorum verbo rum sensus est, nos cum veritate non
posse denegare Adamo possibilitatem moriendi, utpote cui ipsa mors sub conditione operis voluntatis fuit praedicta. Ex quo discursu sic arrim metator. Augustinus probat hic, Adamum reuera potuisse mori, quia potuit ponere actum peccati sub cuius concitione , mors ipsi infallibiliter
erat praedicta: sed quod potuerit ponere actum peccati, non aliunde supponit esse verum ; quam quia ipsi dictum fuit, si peccaueris, vel quod
idem est si volueris peccare: ergo manifeste iterum sentit, huiusmodi conditionatas locutiones, supponere in subiecto potestatem ad opus sub conditione expressum. Cum ergo ad volendam suspensionem amoris nulla
sit potestas in beato, nequit iuxta mentem Augustini verificari, quod lut penderet si vellet: na in hoc quod dicitur,si vellet,supponitur posse vel . Ie, sicut in hoc quod dicitur, si peccanerit, supponitur posse peccaro. TERTIO : quia disertis verbis eandem phrasim fatetur Ambrosus libro primo Hexameron capite octavo. Quorum e go nos sumus D mini inquit) horum princistra extri secus non requiramus. Quod enim pos-jiimus non faceres volumus, huius electionem mali , nobis potius debemus,quimalus adscribere. En ubi per hanc
locutionem, quod possumus non sacere , si volumus, exprimens negationem mali operis sub conditione vinluntatis, pariter supponit potestatem faciendi & omittendi.
QUARTO: supponamus verbi gratia, quod Christus Dominus ita
necessario voluisset mundationem leprosi; sicut beati necessario volunt amorem Dei; taliter ut sicut ipsi non possunt non velle amare, ita pariter Christus non potuisset non vello mundare: & deinde etiam, quod iaccessitas istitis voluntatis mundandi suis let omnino nota & cognita lepro- ; nonne tunc monstruosissime de absurdissime dixisset Domine Ii vis, potes me mundare λ Quis hoc neget pQ 9s tam obstinati sensus, ut hoc diffiteaturλMe hercle,ego scio & certus
sum, te esse necessitatum ad volendum mihi dare pecunias, ita ut semper velis clare & non possis non velle dare: & tamen praesento tibi istum libellum supplicem, Domine mi, si
vis, potes mihι dare pecunias; non nome ut stupidum imo ut mentis impotem reiiceres, utpote qui rem appendo conditioni tuae voluntatis, ubi certus sum te illa voluntate carero non posse λ Prosecto non alia de causa id iustissime faceres, quam quia
si miles locutiones appendentes Opus conditioni voluntatis, appertissime supponunt, te aliquando poste illud velle & aliquando non velle. o ergo somnio, qua phantasia persuadet nobis Iansemus, quod beati si volunt
amant, si non volunt, non amant, si nobiscum supponit eos numquam posse non velle ξ
huiusmodi propositiones,dictae de libero arbitrio, non dicuntur prosecto in sensu pure conditionali; prout scilicet solum denotant vel illationem
unius ex alio, vel nudam concomitaliam antecedentis cum consequenti: sic enim , cum nihil ponant m est se nec ex parte antecedentis nec ex
parte consequentis; vere possunt diaci etiam de quibuscumque extremis impossibilibus. Qua ratione Diuus Thomas in primo,distinctione vigesima secunda, quaestione secunda ,
372쪽
ex eo qκὸd cae ne velle sit in noBra potesate .nticulo primo ad secundi in conce. dit in sensu conditionali illativo has;
Deus si vellcι, possct prava sit r. si centum sutit minus quam funque ,suru mι-nus quam decem . Inio & de ictius inanimatis eadciti ratione pota si diei ; si lapis vult; potest praua agere,
si non uu it, potest & non agere. Ru ius in sensu conditionali secum iunia concomitantiam idem apparet: potest namque de lapide veriuinae dici, quando lapis vult, potest descend re, quando non vult , potest non descendere. Et ratio omnium est evdem - Nam ut notissimum est dialecticis propositio conditionalis ,
sue sit conditionalis illativa, siue conditionalis secundum concomitantiam , ad sui veritatem non petit,
nec veritatem antecedentiS, nec ve
ritatem conlequentis; sed solum, si sit conditionalis illativa, quod recte inlaratur unum ex alio, vel si sit conditionalis secundum concomitantiam , quod antecedens nunquam
de facto sit verum; quin sit verum consequens. Igitur quando similes locutiones passim a Sanctis Patribus dicuntur de libero arbitrio seu de libertate hominis , homo si vult, facit,si
non νult, non facis: Et rursus; quando
Nolumus , facimus, quando non Nolumus,
non facimus; non debent prosecto sumi in sensu pure conditionali ; sic enim nil speciale significarent delibero arbitrio, quod non pollet etiam dici de rebus inanimatis; sed debent sumi tamquam supponentes ex parte subiecti potestatem indisserentem ad velle & non velle, ad facere & non facere, qua ratione soli libertati pose sunt attribui , & non alijs. Ex quo mam seste liquet, huiusmodi propositiones salsas esse; quando voluntati applicantur in orcine ad actus,rel pectu quorum potestatem sic indif- strentem non habet . Et per hoc abunde patet ad primam min
A D SECUNDAM, qua dicebatur , quod actus externi imperati a voluntate, sunt in nostra potestate per ipsam volitionem: ergo ipla vinlicio est in potestate voluntatis per te ipsam; respondeo, distinguendo sic antecedens. Actus illi externi sunt in nostra potestate per ipsam vol iti nem ; si sermo sit de quacumque vinlitione, etiam necestaria; nego antecedens: per ipsam volitioncm, usermo sit de volitione elicita cum indisserentia ; concedo antecedens. Eroo ipsa volitio est in potestate v
suntatis per se ipsam; distinguo consequens , volitio necellaria I nego consequentiam et volitio elicita indifferenter; concedo consequentiam.
Itaque sicut non quaelibet volatio; lea solum volitio indiflarenter elicitae , est ratio formalis constituens actus externos in nostra potestate; ita nouuuaelibet volitio, sed solum volitio in disterenter elicita, est in potestate voluntatis per se ipsam: volitio autem omnino necessaria, nullo modo est in potestate voluntatis, nec per
se ipsam, nec etiam ratione alterius. Et noc mirum esse non debet, nam ut supra monui volitio omnino ne cessaria , cum non sit a voluntate, ut voluntas est formaliter; non est propric volitio, sed solum sic appellatur desectu terminorum.
Soluitur secunda ratio eiusdem , ea es quod voluntas chrisi fueris liabera formaliter in non
Voluntas Christi fuit libera non selum
373쪽
soliun in bonis operibus; sed etiam scrinaliter in non peccando: at licet habuerit indifferentiam respectu
norum operum , nullam tamen habuit ad non peccandum : ergo stat formaliter libertas absque indisserentia . Minor est certa, nam negatio omnis peccati, supposita gratia unius hvrostaticae incst voluntati Christi absque omni prorsus Potentia illam destruendi cum destrui non possit, nisi per potentiam peccandi, quae formaliter in Christo non fuit;&sic talis negatio insuit ipsi omnino necessario& sine ulla prorsus indiffferentia ad non essendum. Maiorem
autem, quod respectu illius negatio. nis , seu in non peccando,iuerit liber;
l robat ex quodam dicto Augustini
ibro de praedestinatione Sanctorum, cap. decimo quinto, ubi Sanctus Pater loquens do voluntate humana Christi sic habet. An ideo in illo non
libera voluntas erat, ac non tanto ma
gis erat, quanto magis peccato seruire non poterat λ En qualiter expresse dicat voluntatem illam in non peccando , seu in eo quod peccato terutro non potuit , siuste Iiberam, imo ditanto liberiorem, quanto magis ad id determinata fuit. Imo addit hic Iansenius, solito suo ore tamquam e Cathedra definiens aut resoluens, nec νllum elucere Nestigium, quod fugustinus cogitave-i it meo christi libertatem collocareta, quod possit hoc vel iἰlud bonum eligere, multo minus, istud eligere c7 non etiagere a
Christus fuerit liber in non peccandos non peccare, sumatur praecise per
modum negationis, sicut argumentum videtur supponere: ut enim recte dictum est, circa ccrtitudinem minoris, necatio peccati insuit v Iuntati Christi omnino necessario&absque ulla prorsus indifferentia. Fuit tamen liber in non peccando; si me
non peccare, inteIligatur hoc positiuum, quod est bene operari, vel etiam ipsa negatio peccati, quatenus erat per actum positiuum complacentiae volita. Sed ex neutro horum iuuatur arguens,cum respectu utriusque assignetur vera indisserentia .
Respectu primi quidem; nam si per
non peccare, intelligatur hoc quod in bene operari; Christus in eo, simpliciter loquendo fuit indisterens: poterat enim hoc vel illud bonum facere & non facere. Respectu secundi e. tiam ; nam licet supposita gratia
unionis necessitaretur ad habendam negationem omnis peccati; non tamen necessitabatur ad volendum peractum positiuum complacentis istam negationem; sed potius actu liberoeam taliter volebat, ut absolute posset non velle. Simile quid supra ductum est, quando explicauimuS,qua liter Daemon peccet per negationem conuersionis ad Deum: Tunc enim distinximus illam negationem conuersionis , te in negationem praecise,& in nepationem ut per actum positiuum a Daemone volitam . Primo modo, diximus esse necessariam; secundo vero, omnino liberam . Sic pariter dicimus in presenti . Negatio Peccati in Christo potest sumi dupliciter: & per modum nepationis praecise ,&quatenus per actum positiuum complacientii a Christo erat volita. Primo modo; sicut in ipso nullam admittebat indisserentiam ,
ita pariter nec libertatem aut meritum : secundo vero modo; sicut in cataliter complacebat, ut posset non complacere, ita de libertatem di meritum habebat.
In simili tradit hane doctrinam Sanctus I homas quaestione septima
de Malo, articulo undecimo ad Octauum. Vitare peccatam rimate inquit)potes intelligi dupliciter . Uno modo scincvnci
374쪽
ex libertate christi, formaliter laxos peccando. 33 I
eunetivi parem negationem O sic non
meretur vitam Herniam , quia etiam dormiens non peccat venialiter tamen non m retur. Alio modo Iecundum
aliquam adlamationem, secundum quod dicitur ille νitare peccatum veniale, qui vult non peccare venialiter: π quia cita volvotas potest esse ex charitate, ideo νι- rare peccatum veniale, potest esse me utortum vitae aeterna . En idem quod nos proportionabiliter dicimus, de eo quod est, Chri lium non peccaro nec poste peccare. Si namque sumatur per modum purae negationis, dicimus nec meritorium nec liberum fuisse Chri lio prout sic: si vero sumatur secundum aliquam affirmationem, pro eo quod est, velle non peccare seu in non peccando liabere complacentiam; sic de liberum ipsi fuit de meritorium, sicut de indiste
Hic tamen aduerte discrimen quod intercedit inter Christum de Daemonem quantit m ad illas negationes : Daemoni namq; inest negatio conuersionis ad Deum , omnino dependenter a libera sua voluntate; siquidem eandem per primana volitionem deliberatam , voluntarie delibere contraxit: Christo autem non inest illa negatio peccati , nisi omnino naturaliter & necessario; siquidem
inest ex vi gratiae unionis, quae a libera voluntate Christi ibit simplici ter independenS. Et contra hanc doctrinam nil facit probatio inducta ex verbis Augustini. Quando enim dicit, quod liberior fuit Christi voluntas, quanto magis peccato seruiare non poterat, noluit prosecto dicere, quod in ipsa impossibilitate peccandi Hrmaliter sumpta, seu per moduin eurae negatio. nis libera fuerit; sed solum, quod huiusmodi impossibilitas , quo arctiordi maior, eo magis libertatem eius auxerit & persecerit respecta bon rum operum. Cum enim posse peccato seruire, potius sit desectus libertatis , quam pars aut persectio eius; recte sequitur, bona opera fieri tanto liberius, quanto a potestate pe candi remotius: semper tamen cum indit Drentia ad facienda eadem vel
Liber exemplum apponere, Vires
fiat manifestior. Peto ute Iasa seni, vel quisquis sectator eius ex illis :virum naturam humanam Christi subsiliere in supposito Diuino fuerit voluntati humanae Christi liberum, vel non Si responderis assirmative: ergo Incarnatio pro aliquo priori fuit dependens a voluntate humana Chri lii: hoc eli, quod ideo facta tuerit, quia humana Chrilli voluntas ita voluit. Patet illa consequentia ; quia ut supra libro secundo
olle adi) omne quod mihi liberum eis, pro aliquo priori a inea voluntate eli dependens, S: ideo fit, quia
volo. Tunc vltra: ergo voluntas humana Chri lii pro aliquo priori ad
Incarnationem , liabuli aliquem actum liberum quo illam mereri potuit I contra illud Augustini: Isa natiuitas profecto gratuita, comunxit in
νnuate perfunae Dominem Deo, carnem Verbo. Istam natiuitatem bona opera
secuta siit nempe in Christo non
bona opera meruerunt. Si autem restponderis , quod huiusnvidi subsillere Chri iti voluntati liberum non fuerit; rectuli me quidem: sed iterum contra te. Nam si voluntati Christi lia rum non ibit in persona Verbi sub stitere: ergo nec liberum ipsi fuit,
non peccare, si non peccare, sum tur praecise de per modum purae negationis. Patet rursus illa consequentia, quia eadem indivisibili necessitate , qua necelle est naturam humanam Christi subsiliere in persona Uerbi; necet id quoque est, eandem non peccare, nec posti peccare: de
375쪽
ex conseqirenti, si primum ipsi liberum non est, nec secundum ei liberum esse potest. Quo ergo sensu ut rem nostram concludamus Theologus accipere debebit hoc dictum Augustini, Voluntas christi tanto fuit liber ior, quanto magis peccato sentire non potuit Z An ne ita, ut in ipsa im- pombilitate peccandi praecise sumpta, liberam esse dicamus p Minime gentium: hoc enim tam aperte talium est, quam quod liberum ei sit in persona Verbi s ibsistere. Debet ergo accipi illa negatio modo positiuo, vel pro eo quod est benὰ operari , vel pro eo quod est, eam peractum positiuum complacentiae esse volitam: hoc namque bensu & non
aliter Christo suit libera, sicut neque
nec isto modo suerit indifferens: si- qii idem actus positivus, quo in negatione peccandi sibi complacebat, videtur ita filisse necessarius, ut ab illo cessare non potuerit: cum non esset
alia voluntas illa inquit Iansentus
quam qua iustitiam Deι peccato repugnantem siue cessatione diligebat; vel se
eum ab illa distinguere volucrimus, tam G perpetua , quam voluntas immutabilis iustitia , quam indim D comita
RESPON DEO, quod sicut Christus ex variss& diuersis bonis, hoc vel illud in particulari voluit cum indifferentia, ita ut absolute potuerit non velle; sic pariter negationem peccandi, utpote particulare quoddam bonum, voluit cum indisterentia , ita ut absolute non velle potuerit. Verum quidem est, quod semper&absque cessatione eam voluit; sed
reuera non cum necessitate quoad
exercitium, siciat volebat Diuinam bonitatem secundum se . Vnde &negari debet futile eundem actum formaliter seu terminatiue, illum
quo expresse & formaliter voIebat negationem peccandi, seu quo peccatum in seipso detestabatur, & illum quo Diuinam bonitatem seu iustitiain increatain secundum se diligebat . Explico hoc . Nam actus quo Beati diligunt eandem bonitatem secundum 'se non habet sormaliter eandem terminationem , quam habet actus quo diligunt eandem bonitatem ut est ratio sormalis producendi creaturas: cum prima terminatio sit omnino necessaria & indefectibilis, secunda autem, libera & absolute desectibilis, ut diximus capite decimo tertio praecedenti. Ergo pariter voluntas seu volitio illa Christi, qua expresse volebat non peccare , iiiii quoque absolute quoaa terminatio. nem defectibilis, ita ut prout sic, potuerit non esse. Patet i sta consequentia, qtata actus ille non habuit maiorem necelsitatem , quam alter quo Beati volunt Diuinam bonitate . , prout est ratio formalis producendi aliquod bonum particulare creatum siquidem expresse velle non peccare
voluntate creata, non nisi inter bona particularia creata annumerari debet.
Christus necessitate quoad exercitiuvoluerit suam unionem hypostaticam, ac proinde & suam impotentiam peccandi, quae ad unionem naturaliter consequebatur: sicque videtur eadem necet istate voluisse non peccare: cum volitio non peccandi,
sit eadem cum vol itione, qua volebat
Nam negari debet, Chri mim volui Lse necessitate quoad exercitium suam unionem hypostaticam. Et ratio est: nam nihil necessitat voluntatem ad
amorem, necessitate quoad exercitium , nisi vel bonum inlinitu na clare Visum
376쪽
ex libertate christi formaliter in nou peccando. 3ῖ Ivictum, vel aliquid cum tali bono essentialiter connexum et unio autem
hypostatica nec est bonum infinitum clare visum ut mani sestiun est nec
etiam cum bono infinito clare viso essentialem habet connexionem,cum
absolute pollat natura aliqua intellectualis hypostatice uniri cum persona Diuina, & tamen Deum intuiti uenon videre.
SED INSTABIS. Humana Christi voluntas saltem erat necesssitata quoad exercitium , ad volendam dilectionem Dei super omnia:ergo eodem gradu erat necessitata ad volendam negationem odii Dei seu cuiuscumque peccati . Probabis consequentiam: quia quo gradu necessitatur quis ad volitione in alicuius Hrmae; eodem prorsus necessitatur ad volendam exclusionem priuationis oppositae. RESPONDEO, concesso antecedenti,distinguendo consequens:ergo eodem gradu erat necessitata ad volendam negationem odio Dei, prout virtualiter& implicite contentam in actu dilectionis; concedo consequentiam:ad volendam negationem odis
prout in se ipsa, seu sub exoresto &formali conces m malitiae oui; inegoc a iaequentiam Itaq; dupliciter volebat Christus negationem Odij Dei, &
do implicite & virtualiter, volendo nempe dilectionem, quae implicite &i virtualiter est ipsa negatio odis Dei:& hoc sensu sicut illam volebat nece sario, & absq; vlla inditarentia, ita &volebat absque ulla prorsus libertate& merito . Alio modo volebat illam explicite & sormaliter , peractum scilicet detestatimini odij sub proprio conceptu malitiae odii : &hoc sensu libere quidem volebat &meritorie , sed non sine indifferentia uoad exercitium. Licet enim Chrius est et necessitatus ad volendam .
negationem odii Dei, prout vii tua liter contentam in actu dilectionis, non tamen erat necessitatus ad illam volendam per actum sormaliter de expresse detestativum ipsius malitiae odit. P.itet ergo ex his, qualiter ad propositum nil conficiat Ianseatus: si qui dein si Christus, ctiam in no peccando fuit liber; hoc eatenus ve-cificari debet, quatenus negatione iri peccati per actum positiuum volebat
cum potestate indillarenti ad illum
quod Iansenius addit; nec ullum elucere vestigium, quod Aut imus cogit.rtierit tu eo Chri h libertatem collocare , quod possit hoc vel 1llud bonum eligere , muto miuus illud eligere non eluere λ
ergo Sanctus Thomas vel Augustino
contradixit, vel mentem eius in m a. teria libertatis non Penetrauit: siquidem in nullo alio ipse libertatem Christi collocat, quam quod hoc vel illud bonum potuit eligere & non eligere. Quaere verba illius quaesito.
ne vigesima nona de veritate, articulo sexto ad primum, & sic loquela.
tem inuenies. .ad primam ergo dic dum , quod licet anima christi, esset determinata ad νnam secundum genus mst ris, scilicet ad bonum ; non tamen erat determinata ad unum simpliciter. Pol
rut enim hoc vel illud facere non facere , ct ideo libertas tu illo remanebat,
quae requiritur ad merendum. Nonne
hoc est euidentissimis verbis libertatem Christi collocare in indifferentia, hoc vel illud boniana eligendi &non eligendi ἐ Cur ergo mihi dicitur, nullum huius rei in Augustino elucere vestigium Z Credendumne erit, Sanctum Thomam Augustino contradixisse, de quo tamen Urbanus quintus in Bulla ad Academiam
377쪽
33 4 Lib V.Cap.III. Soluitur tertia ratio Ianonii,
Tholosanam testari non dubitauit, quod beati Augustim is tigia insecutus fuerit Imo de quo ipse Ausustinus
Alberto; Ego sum missus ad aeclaramdam gloriam Saucti TDomi, qui do Ierunam meam ct Nisalicam tu omnibus secutus est Θ Quaeso Ianseni, noli caput meum tam hyperbolica resolutione frangere; nain ut in altum euolas videris lunam digito polle contingere. Et ut in iplo Augultino non si tum vestigium, sed de pedem integrum sentias; accipe hoc patenti Limum teli imonium libro quarto de Trinitate, capite decimo tertio, ubi probans Christitin libere suiste mortuum; non aliunde profecto id ipsum probat quam ex potestate indifferenti ad mori & non mori. Non carnem inquit deseruit intutus, sied quia voluit , quando valuit , quomodo voluit. Et explicans, quid intelligeret per illam causalem quia valuit, lubiungit; nam qui posset non mori, si nollet, proculdubio quia voluit, mortuus est. En disertissime collocatam libertatem Chrilli in eo quod hoc poterat sacere de non facere.
soluitur tertia ratio eiusdem , ex eo
quod Deus est Peia liber, ct tamen nec habet, nec νnquam habuit indisserentiam agendi non agendi . To. i. TERTIO ARGUIT Ianfestius , lib. ..ς, L iuxta propria principia scholastι- .rizr eorum,ut ipse ait. Si quae indifferentia
ad libertatem requireretur, esset uti me inditaretia agendi de non age
ci , quae proprie eit exercitia: sed σissa pro Ius tu Deope hi, hoc ipso quo seruel aliquid immobili voluntate statuit atque voluit quam retractare non potest: ergo si hoc dumtaxat oi esse liberum, indifferentem esse ad agendum oe non agendum; liber fuisse Deus dici potest,
liber vero esse non potes. Ima vero
prosequitur nec liber fuisse dici ρ
tess. Θιando enim liber fuerit, cum ab aeterno, hoc est sine ullo initio semper ad
agendum vel non agelidum determinatus fuerit λRESPONDEO, Iansenium in hoc
argumento apertissime contradice. re Diuo Thomae. Ipse namque eis. dem sere terminis idem argumen. tum posuit et sed r ueta, non ut eo conuinceretur sicut Latilenius, sed viverissime solireret, sicut bonus Scho. lallicus. Audi argumentum . Quaesitum erat in Primo ad Armibaldum , Distinctione quadragesima septima , articulo primo,Vtrum Dems de neees. late velit,quidquid vult Id est, utrum omnia quae vult elit sine inditaret tia ex parte principit ad volendum de non volendum, sed potius cum ne- cellaria determinatione ad volendutantumλEt videtur inquit in lectiu-do argumento, quod sic . som quid quid Deus voluit vel vali, postquam vult illud vel voluit, non pyrest clud non rem vel non volnisse: quia voluntas euu est immutabilis sed quidquid Dein vult vel
voluit, nunquam non νult, quia ab ate
no voluit, quidquid voluit . volt: ergo Deus non potest non velle quod vult, πita de nece state vult, quidquid vult. Nonne idem prorsus argumentum Nonne conatur sicut & Iansenius, ex immutabilitate Diumae voluntati Alcex determinatione eiusdem ab aeterno circa omne volitum, ostender
Deum nihil velle cum inditarentia ad volendum & non volendum Quasi ultimate inserens, Deum nihiI velle libere, si velle libere dumtaxat, est poste velle & non vello
sed quid Z Conceditue conseque a
378쪽
ex libertate Des pistamen caret indisserentia . 33 Itiam, sicut nouus noster DoctorξD, estne ita esse, Deum nihil velle libere , si semel libertatis ratio exposcit posse velle & non velle pΑudi rursus resolutionem , & si imaginationem sensumque priuatum deponere non libet; vel ipsa saltem euidentia litterae confundem .
Sed contra est inquit quod necessitas
oppon inr gratuita voluntati id est liberae sed Dens vult salvum hominem ex gratuita voluntate seu libere ergo
non ex trecestate. Praeterea Noluntas
sima terminum libellatis, ne glossamu me a iliacam falsitatis arguas)led Υ luntas nostra non ex necessitate vult hoc
est , absque libertate ) quidquid Nis:
ergo nec istumas Dei. Nonne hoc est apertissime fateri, Deum non omnia velle necessitate excludente liberi tem , sed potius aliqua cum tali necessitate . aliqua vero non; sed Omnino libere λ Et quae quaeso sunt huiusmodi Praeceptor Angelice Audi
iterum loquentem in Corp. Sic ergo Deus de necessitate vult bonitatem suam quidquid in pso est. Creaturas autem non multi de xecestate , ma hoc modo ordinamur ad Diuinam boxitatem, ut sine eis Dinina bonitas esse possit. Hoc est constanti ssime docere Deum vello bonitatem suam, necessitate excludente ab actu libertatem indifferentiae, quia de tali loquebatur,ut costat ex argumetis Sedcontra, minime au- tu sic velle creaturas , sed potius omnino liber cu vera potestate indiflarente ad volendum & non volendii. Ast argumentum positum,iam petit Doctor Sancte, qualiter in Deo illam potestatem indifferentem circa volitionem creaturarum salues λ Videtur namque ut Iansenio placet similis in illarentia in Diuina voluntate non ut sistere; & hoc quidem ob intrinsecam eius immutabilitatem , simulque ab aeterno ad agendum vel non agendum determinationem. Si namque Deus quidquid semel voluit , non potest non velle; & ex alia parte ab aeterno semper voluit, quando tandem aut quo instanti liber fuit aut potuit velle, & non velle Nihilominus hac ratione non conuincitur; sed iuxta principia Scholastica sic respondet. id primum ii quit dicendum,quod aliqEId dicitur et se necessanum id est impossibile aliter esse dupliciter . Vno modo avoluse, propter necessarium habitudinem subiecti ad praedicatum, sicut homo est anι- mal & Deus vult bonitatem suam,
ut dixerat in Corpore sic in is
necessarium Deum velle aliqhid circa creaturas: quia non est necessaria habitudo voluntatis ad volitum, ut dictum est. Alio modo dicitur aliquid esse necessariam ex suppositione, sictit Sortem moneri , si currit, O sc est necessarium,
Detim aliquid velle circa creararas, exsupUit:one facta,quod ab aremo velit itiltid. Et similiter dicensim ad secundum; Nempe ad illud argumentum, quod ut simile Iansentano retulimus. Quod idem ali)s etiam terminis docuerat in eodem libro ad Annibaldum distinctione quaera gesima tertia,quaestione unica, articulo primo in Corpore. m ergo dicitur ait ibi Deum posse non facι re, id quod facita, quia in fer pugnantiam non habet ; sim cureconcedendum est, quod Deos potest non facere qusd facit, si nihil addatur: oo quod non fucei e , non habet repugnantiam ad alιquid in loquutione positum. Addita autem scientia via voluntate , erit locutio vera in sensu da fit, falsa msensu composto, Ni si dicatur, Deus ρο-
res non facere,quod scit vel quod vult befacere. En qualiter argumento tuo, Ian- seni, non conuincattar, ad dicendum
non requiri ad libertatem sicut tu dicis potestatem indisterentem ad oppositum, lad potius, qualiter totis
379쪽
3 36 Lib.V.Cap. lII. Soluitur tertia ratio Iuniendi,
viribus illam saluet, non obstanto Diuinae voluntatis immutabilitate , ciusdeinque ab aeterno ad alterutram partem celet minatione. Quasi in
forma igitur sic tibi respondet. Deus hoc ipso quo seme t aliquid ina mobili voluntate voluit, non potest illud non velle; distinguo; non potest illud non velle, ex suppositione & in
sensu composito; concedo; non potest illud non velle absolute & in sensu diuiso, nego . Et tamen mancivere libcr; concedo minorem : Ego
stat libertas absque potestate indif
renti ad velle & non velle , vel nego consequentiam , vel explico conlequens: absque potestate indisserenti ad velle & non velle absolute & in sensu diuiso, nego consequentia inis: ad velle & non velle cum quacumque etiam suppositione & in sensu conaposito, transeat consequens. Di- . stinctio a nobis supra explicata est ,
P. ς0'. Itaque ex eo, quod Deus , post-4 quam temet aliquid voluit, non pos
sit secta ista suppositione illud pollea
non velle, in quo eius immutabilitas consistit; minime sequitur, ad rationem essentialem libertatis non requiri potestatem indisterentem, sicut nos illam requirimus. Quam nam. que requirimus, non est huiusmodi, ut posui agens velle & non velle facta etiam quacumque supposition volitionis ant nolitionis, sed solum; ut possit absolute, seu quantum est cx vi in diiserentiae principio pro illo priori, quoad actitatem volitionem& nolitionem praeintelligitur. Vuod iii Deo optime saluatur. Nam licet semel hoc volens, non possit illud postea non velle ratione suae immutabilitatis ; tamen potest hoc idem non velle absolute seu pro priori ad actum, quantum est ex vi principis, quo se ab aeterno ad illud volendum applicauit. Cum namque principium quo se applicauit, nimirum intellectus eius & voluntas, non dicant ne cessariam habitudinem ad creaturas, sed potius habitudinem indisserentem ad eas volendum & non volet dum; fit consequens, quod attentis meritis huius principio, eas de facto sic vult, ut absolute potuerit non velle licet postquam semel voluit, postea non velle non possit: hoc enim arguerct mutabilitatem , quae sicut impersectionem dicit, ita nec persead rationem liberi arbitrii perimet, sed
accidit ei lecundum conditionem natura mutabilis, νι ait Diuus Tbomas, quaestione decima sexta, de Malo artic lo quinto in Corpore.
esse hanc illationem Iansenta; ergo liaber fuisse, Deus dici potest, liber verὸ esse
iam , imo & puerilem, & viro The logo indignam. Sicut namque mani testum est, quod Deus ab aeterno soapplicauit cum indisterentia ex parte principi)seu actus Primi, ad volet dam verbi gratia) productionem mundi, eaque de causa ab aeterno liber fuit; ita pariter inani sestum esse debet, quod modo & de praesenti in cadem volitione liber sit, siquident
eandem cum eadem indillarentia adia huc de facto exercet: cum indisterentia inquam non ad illam semel habitam , postea non exercendam; hoc enim est mutabilitatis; sed cum indisserentia ad illam non exercendam absolute , quod est libertatis . Et quod huiusmodi indisserentia ad illam non exercendam absolute,adhuc modo di de praesenti perleveret , non obstante determinatione immutabili primae volitionis; meo videri est euidens. Nam si coniunctio potentiae cum actu proprio, non deliruit naturam Potcntiae ἰ sed illam perruit ;
380쪽
ex libertate Dei suae tamen caret indisserentia . 3 3 7ficit; cur coniunctio potentiae liberae
cum actu suo libero destrueret natu ramipotentiae liberae Z Destrueret autem, si ipsa semel determinata ad unum extremum per actum secundum , non manerct amplius absolute indiffetens ad negationem illius, iit pro priori ad cium imbutar igerat. Vadς dicendum cit, malacre adhuc de praesenti illam indisserentia Ui', 'quatile tenebat ex parte actus primi pro priori ad actu ira, & secundum qu in dicitur ex propria natura posse h0c exercere, & non ςxercere
ergo Deus in tantum nunc est liber seu de praesenti,in quantum pro prio ri ad actum, cum iii disterentia, & ex propria libertate se ad actum determinauit, licet pollea in illa determi
natione propter naturae voluntati Dque conitantiam immutabilis permaneat . 1 unc vltra ; Sι hoc inquit scholasticis suscit, timila ratio superest, cur uon π perpetuam illam iustitιae voluntatem seu amorem beatificum i nia, Beatis libemmam voluntatem ellta concedant. Probatque subsumptum: PQ m certi pinum es,Angelos σ homi. nes qui Beati siuut, ita liberὸ indifferen-tιq; volutate iustitiam elegisse, propriaq; se libertate detei miua se ad diligendam iustitiam,vel in ea per1cuerandum, sicut
Deus ad opera, quibus Nel creaturas, Pelaliquid in creaturιs operatur.Sι ergo Immutabilitas naturae in Deo non extinguit illam primigeniam electionis lι-bertatem , multo minus immutabilitas gratia interimet in Beatis. RESPON DEO, hanc quoque replicam friuolam esse. Concessa enim Prima consequentia, nego subsumptum: nimirum quod eadem via posset etiam dici, amorem beatificum. este liberum. Ad probationem nego
quod homines vel Angeli qui beatisiunt, eadςm libertate de indifferen
tia sedeterminauerint ad amorem beatificum, sicut Deus ad volitionem creaturarum. Licet enim amorem beatificum in hominibus & Angelis antecesshrit voluntas indifferens , seu libera per in 'dum meriti; siquide in per actus liberos viae,visionem & amorem inde secultura mer . uerunt tamquam proemium I tamen non antecellit, nec antecedit formaliter illam amorem voluntas aliqua
indifferens seu libera per modum principii illum elicientis , sea edictive influentis: cum principium elicitiuum , seu Physice induens, sit voluntas regulata uidiclo determinato ad amorem , non autem voluntas regulata iudicio indiffarenti: quod tamen ad libertatem illius actus desiderabatur. Secus contingit in volitione Dei circa creaturas. Hanc
namqmostro modo intelligendi, Secum tim lamento in re, anteccssit per modum principis elicientis, voluntas vere libera, utpote regulata iudicio indifferenti & repraesentante bonitatem creaturarum, ut non necelsario
amandam. Sicq; volitio illa non obstante sua eisentiali immobilitate ,
post primam ut ita dicam elicien
tiam, adhuc perseuerat postea ut vere libera, minime tranen amor ille beatificus in Beatis.
AST NON QUIESCIT . Nam actus charitatis inquit quem Beati
tam homines, quini Angeli circa Deum habent in patria, est idem sine ulla mutatione, cu in illo quem elicuerunt libere in via. Non enim imaginandum est, aliam beatis infundi cum beatιtudine volutatem,quae propter per petuam determinationem naIn sit libera ,
sed eadem omnino voluntas libera seu volitio in phrasi ipsius amor iustitiae liberrimὸ susceptus in bac vita, siue rita mutatione firmior oe ardensior is
iucundior permanet. Ergo amorem
beatificum in beatis antecessit volun-Y tas Diuitiaco by Coos