장음표시 사용
381쪽
tas libera & indifferens, etiam per modum principis elicientis seu influentis : sicque in prima sui productione fuit elicitus indifferenter, non minus quam libera volitio Dei, licet deinceps immutabiliter perseueret. Secuncia conseciuentia est euidens, &prima ex eo videtur bona,quod idem actus, sine ulla mutatione idem,non postit non habere idem princiPlum eliciens de inquens: ergo si a mor viae& patriae est idem actus, de in via habuit voluntatem liberam pro principio influente de eliciente I eandem prout sic habet amor patriae. Antecedens autem,quod idem actus sit, probat dupliciter. PRIMo hac paritate. Nam volitio praua cadentium Angelorum. νquam modo habent in termino damnationis it eadem perseverans umilla quam Iibere elicuerunt in via τergo a sensu contrario, actus esiaritatis seu volitio bona, quam beati habent in termino beatitudinis , est eadem cum illa,quam libere elicuerunt invia . Consequentia videtur legiri. ma, 8c antecedens est Diui Thomae quaestione decima sexta, de Malo,articulo quinto in Corpore. Vnde lenos supra illud docuimus. SECUNDO, quia non obscure significauit hoc Augustiniis , nempe quod eadem omnino sit voluntas aeu volitio libera Angelorum iu via σin patria,sive fiantium siue eadenimum: dum de bonis Angulis ab initio hucusque non peccantibus dicit: meliorem esse creaturam, quae quamvis habeat si beram voluntatem, Deo tamen semper infixa, nunquam peccauit. Et Paulo post Ut te delectat ereatura qua perseuerantisima νoluntate non peccat.
Et iterum, habet illa sublimis creatura ) perpetuam beatitudinem suam,
in perpetuum fruens creatore suo, quem perpetua tenenda in litiae ν luntate
promeretur.inae apertissime clamant Augustinum hoc sentim , quod eadem omnino voluntas libera,qua iustitiam delegerunt, in eisdem immutabilis permanet.
R EspONDEO hic unum a Ians nio astumi , quod uniuersaliteri l quendo tam de hominibus beatis quam de Angelis , falsissimum ess de omnino improbabile . Uidelicet quod amor beatificus in ipsis sit
idem actus liber viae, firmius &ssabilius continuatus in patria. Inio licet idipsum tamquam verum'ei admitteretur , adhuc intentum suum minime concluderet.
PRIMUM;quod generaliter lo- qnendo, etiam de beatis homin ibus, id falsum & improbabile sit; patet ex
eo, quod licet cadem charitas habi. tualis numero , de eadem actualis quoad speciem perseueret, in via Ain patria tam in hominibus quam in Angelis: qua ratione inquit Paulus primae ad Corinthios decimo tertio, baritas nκnquam excidit, de Isaiae trigesimo primo legitur, dixit D minuri, cuius ignis ea in Syon stilicet in Ecclesia militante caminus eras in Drusalem, id est in pace Caelestis Patriae: uia nimirum in omnibus Beatis ea-em charitas habitualis secundum speciem & numerum , de eadu in actualis secundum speciem, sicut est in statu viae, ita permanebit in statu patriae, ut ibid. Se insuper Secunda Secundae , quaestione sexagesima septima articulo sexto, explicat Sanctus Tl inas: tamen omni prorsus fundamento caret , dicere , quod etiam eadem charitas actualis seu idem actus amoris viae, perseueret de continuetur in beatis hominibus secundum identitatem numericam.
Quia ut videre est apud SuareZ, de Discalceatos Salmanticenses verior sententia Theologorum id δε- Ium concedit de actu amoris Beatae Virginis , & Angelorum i nem
382쪽
ex libertate Deἰ, qua tamen caret lassisserentia. 339
eundem numero actum charitatis
Viae , in ipsis beatifice continuatum fuisse in Patria. De Beata quidem Virgine cui opto in saec uia saeculo.
rum laudem & reuerentiam ab omni
creatura id creditu dignissimvir
est: cum namque persectissime in vita Deum dilexerit, usque adeo ut neminima amoris particula unquam alio dessexerit;certe vitam eius mors terminare potuit, actum dilectionis non potuit. Si enim sertis ut mors, dilectio; cur in tam praeclara Maiestate Virginis non omni morte Br-tior De Angelis quoque id verisimile apparet; partim quia Magnus Augustinus in locis citatis sic docuit; partim etiam, quia discontinuationis amoris risella in ipsis potest assignari ratio susticient, neque ex parte obiecti , neque ex parte subiecti. Non ex parte obiecti, quia status patriae non mutat Qrmale obiectum charitatis, sed istam cognitionem: Elcbaritas teste S. Thoma, ubi supra non babet pro obiecto ipsam cognitionem sic enim non esset eadem in via
O in patria) sed habet pro obiecto ipsum
incoxnιιam, qua est eadem, scilicet ipsum Deum. Solum ergo fit mutatio
ex parte alicuius, quod est per accidens & qtias materiale, in quantum Deus obi)ciebatur Angelis in via per fidem, qui eisdem per visionem claram ostenditur in Patria: & cum visio sit quaedam causa amoris: Deus
quanto persectius cognoicitur, tanto persectius amatur: unde ex hoc capite potius augetur ratio ad am rem continuandum quam disconti.
nuandum . Ex parte etiam ibiecti id mani sellum est, cum enitin in sub stantia pure spirituali , actus amoris
non egeat nainisterio senseum, transtusque contingat absque interuentu mortis; ncia eli cur interrumpi debeat , aut desectu sensationis , aut mortis turbatio . Ex quia apparet, id uniuersaliter non posse cum fundamento dici de omnibus hominibus : in quibus semper adest causa ex parte iubiecti pro amoris intem ruptione , nisi aliunde speciali praerogatiua gratiae impediatur: quam tamen aliis iustis a Beata Virgino,
concedere ; nescio qua via tutum,
sit. Unde & verissime dixit noster
Ferrara Quarto contra fientes, cap. nonagesimo quinto. AeIualis operatio intellectus, oe actualis motus voluntatis, non necessario continuatur,ut possmortem maneat, imo videtur vecesse esse, vi interrumpatur, saltem cum quis morti appropinquat propter alterati nem corporis, ex qua usus sensuum impeditur , ct consequenter actus intellectitiae partis.
sed esto Vt dixis hoc caeteris qu
que hominibus concederetur: nil tamen contra Elutionem datani indoconfici potest . Semper namquo
fici prout taIis est .rmaliter, nunquam respicere pro principio cliciente, seu essective influente, voluntatem liberam, seu in disterentem,sicut illam respicit volitio Diuina creaturarum. Ratio est, nam licet in Beata Virgine, & in Angelis ci demque deberet dici de omnibus alijs,casu quo continuatio admitteretur sit
idem numero actus amotis viae S Patriae; prout in Patria tamen, non respicit amplius voluntatem per m
eum principii indiflerentis , sed per
modum principi) omnino determinati , determinatione etiam ex parte actus primi, quae modum libertatis, quem in prima sua elicientia, durante statu viae habuerat, totaliter absorbet : ita ut idem nusnero amor transeat de libero in non libcrum, de
humano in non humanum, de in rati denique in non moralem: cui
omnes ista krmalitates, indisterentiam ex parta principii induentis in Y a actum,
383쪽
actum, supponant. Quod autem prout in patria, non amplius voluntatem per modum principij indisse. rentis respiciat , etiam aduersarius ipse fateri tenetur. Constat namque
voluntatem non obtinere rationem
principi j indisserentis, hi si quatenus regulatur iudicio inditarenti : iudiicium autem indisserens in patria cessat, cum succedat clara visio boni infiniti, taliter ad amorem determinans, ut impossibile sit non amare :ac proinde ex tali cognitione voluntas deinceps amorem continuans , so aliter loquendo,non influit amplius, ut principium indisserens, sed potius ut omnino determinata: sic. que amor ille, i icet entitatiue idem; tamen quia modaliter diocris, alio modo pendet a voluntate tunc, ac pendebat ante. Ante seu in prima sui elicientia, pendebat ouidem a volun tale ut a principio Iibero, tunc autem mutato iudicio pendet ab ea. dein via principio simpliciter deter
Per quod etiam patet ad Illam probationem consequentiae, qua dicebatur,quod idem actus, sine ullae, mutatione idem, non potest non habere idem principium eliciens seu insucias. Patet inquam negandum esse suppositum: videlicet quod amor
viae & patriae sit idem numero actus, sine ulla sui mutatione idem. Hoc cnim falsum est: nam licet sit idem quoad substantiam, non tamen est idem modaliter , cum superueniat ipsi in patria ratione mutationis iudicii, nouus ille modus necessitatis: sicque non mirum quod etiam ex parte principi j ponamuS nouum modum inquendi . Exemplum aptissimum est, in actu qui a voluntate primo productus sine deliberatione , potiea illa adueniente idem numero continuaretur; quod possibile esse, docent communiter Theologi. Tunc
ille actus, esset quidem quo2d seMstantiam idem, modaliter tamen diuersus, utpote in principio nec
nus aut malus moraliter, postea autem bonus aut malus imoraliter, respiceretq; voluntatem ea de cata a Petiam ut diuersimode influenti H ; irrprincipio quidem ut influentem n cessario seu non libere, postea autem adueniente deliberatione, ut influeniatem libere. Sic vice versa Philosophare iri casu nostro. Amor ille Patriae propter modalem di tuersitatem, aliter respicit voluntatem in principio sive elicientiae, & aliter postea , adueniente iudicio determinato id Patria et in principio respicit ut inta fluentem libere, quia requisita liberialtatis aderant; pollea vero ut influentem necessario seu rion libere, quia requisita libertatis desectu iudici; indiffisentis desunt.
ad libertatem actus susscit, respexiuis principium indisserens in Prima ita elicientia, licet postea influat necessario: ut perseuerando in exemplo volitionis diuinae, potest proba4ri. Illa namque adhuc de praesciiti es, solute, libera est, per hoc praecise ,
quod semel a principio indisserenti
egressa suerit; licet iam post primam .i ita dicam elicientiam, principium illud necessario influat.
Nam negari debet, similam respectum susscere. Reqkiritur namque ad libertatem actus,pro omni instanti quo denominatur liber, quod pro omni illo, principium inditarens vere influat: si enim indisserentia solium adfuit in prima productione&postea mutetur in omnimoda determinationem , eodem actu entit atrue perseuerante,ut coni Ingat in P more
beatifico Diue Virginis & Ange 'tu; ille actus fuit quidem liber ab initio;
384쪽
ex libertate De uae tamen eam δε indigerentia. 34I seu non liberum. Nec oppositum conuincitur exemplo illo volitionis Iiberae Diuinae. Ruod enim illa libera sit, non solum in prima ut ita dicam elicientia , sed etiam modo&de p senti; hoc ideo cit, quia
voluntas Diuma sicut illam cum in-di serentia elicuit, ita di modo cum eadem indit rentia in illam influit inon enim iudicium indisserens Diuini intellectus transit postea in neces lari uiri, sed idem omnino perseuerat, sicut & eadem bonitas cretata. Fateor quidem illud iudicium, postquam semel elh habitum. ede immutabile seu irrevocabile, sed aliud est 'esse immutabile, aliud autem'; cis necessarin in . Esse immutabale Vedocet Diuus Thomas quaestione de cima laxta de Malo articulo, quinto in Corpore) attenditur per ordinem ad subiectum e quatenus illud talis
constantiae cli ut non possit rem alia quam unam eandem pro eoden tempore non dictare, quam prius dictabu, aut dictare quam non dicta. bati esse autem necessarium, attenditur per ordinem ad obiectum, quatenus illud repraesentat, ut determina-tε prosequendum, vel ut determina te fugiendum: quae, certe determina tio in Diuino iudicio circa bonitatem creaturarum nunquam)reperitur . Sicut namque 'teste eodem Diuo Thomam primo ad Annibalduin ubi supra) Diuiua voluntas creaturas non vult de necessitate, quia hoc modo ordiuantur ad Diumam bonitatem,ut sine eis Diuina bonitas esse possit ; ita pariter Diuinus intellectus, nunquam eas ut necessario amandas potes proponere, remanet ergo iudicium
eius semper indisserens , tam profudita priori actum, quam actu iam p .. sito p indissereus inquam ut supra notaui non ad actum semel positum retractandum; quia hoc esset mutabilitatis; sed inditarens inditarentia: parte actus primi ad non pon .im actum ablolute .
dum actum abs SOLUM RESTAT satisfacero, illi probationi , quae inducta fuit de
mala volitione Daemonuin in termino damnationis. Haec namque libera fuit in prima sui productione: de modo etiam libere perseuerat. Ergo pariter volitio bona Angelorum, quaelibera filii in via, etiam modo libere perseuerat in patria.. Sed ad hoc ex dictis facillime respondeo, negando consequentiam , nam in Angelis bonis ex vi visionis mutatur iudicium indisserens inneia cessarium , in Daemonibus autem idem iudicium in dii serens sicut &idem obiectum eodein modo an tum perseuerat. auta sisi
Soluitur quarta ratio eiusdem , ex eo quod voluntas nequeat ba
; bile est ut voluntas duplicem ha- To. Ibeat alitionem, lilaram, e r naturalem. i. fiud Ergo omnis actio voluntatIS erit li- M li ν. bera, & nulla naturalis, contra id GP. 13. qiiod nos dicimus . Constat consequentia, & antecedens probat.
potentia naturalis G libera direm sunt oppositae potentia, siquidem Aristoteles in Metapb ea distinguit liberum 2 naturali : ergo non magis potes νoluntas considerari ut libera naturalis, quam si hominem considerare velis, νι hominem o brutum: vel idem distinguere
in se ipsum, positum sui. Ac pr
inde voluntas nequit habere aliquam actionem naturalem.
385쪽
34 a Lib.V.Cap.Vaesuatuo quinta ratio IaUGq., Cuoque argumento sicut in praec . denti directe opponi Sancto Tho. i Τ e mae. Vt namque ostendi sit a libro: α t. tertio , Angelicus Praeceptor his stis μψε bi idem argumentum obiecit, de Bl- uit. Vnde nihil aliud hic supera G
ctorem hunc, hinc inde Sancti Thomae ; tamquam ipsi segravetur, testimonia ponere. Sed si nesciens feeit; miserae imperitiae Lector ignosce: si sciens; tacitam suge fraudulentiam. Idem prorsus procedendi modus, suem quondam in Iuliano expertus niti Augus limis: dum & vaser illeis in negando peccato Originali, quaedam verba Ioannis Chrysostomi,
tamquam sibi patrocinantia adduc ret. Sed in tantuin ι rovidus σ incautus inquit Sacer Antistes vi nee imma homilia, Mirix unum de quo Lib. . malὸ intellecto deceptus deciperet, testia
τοDNR monium reperire potuit,aduei teret San
io Mic reum Ioannem constantinopolitanum satis euideuter expresisse oppositum. Stepariter Iansenius. Ita reuera improuidus&incautus, ut nec in iis ipsis locis, quae pro se adducit, aduerterit, Sanctum Thomam satis euidenter contrarium expressisse.
: Diuitur quinta ratio eiusdem, ex ea ii quia omnis actus volunt x tis es cum des , ctatione.
LI s I. voluntatis qui est cum delecta- ἡ ' tioneinliber: sed actus voluntatis , suantumuis necessarius, est cum de lectatione: ergo liber. Minor est cerata , quia voluntas non vult, nisi res
volita delectet. Vnde illud Augusti. ni lib. de spiritu & littera, eap.tertio. Cum id quod agendum est a caeperis nos
latere; nisi etiam delectet, non egitur , non suscipitur .lMaiorem autem pro
Augustini, libro primo de nilptiis.
capite trigesimo, Ibi sumus veraciter liberi,νla non delectamur multi. Et in Psalmuincentesimum trigesimum quartum. Libcra voluntate fuimus ,
qaod delectari facimus. Ergo actus vo-Iuntatis, qui est cum delectatione,in
TUM: quia delectatio sicut facie
velle,stamuit actum in potesate volantatis:ergo tacit actum liberum.-:
TVM DENIQUE: quia omnium iudicio,quod Philosopluis expressit, id liberum est, quod es gratia fui. Hoc est enim oppositum serui, qui non est gratia sui, sed Domini, ut idem in politicis tradit . Iam vero nihil omnino fingi in natura humana potest , quod magis sit gratia sui, quam delectari bono , seu bonum placere Marridere voluntati . Nam si quem. piam interroges, cur hoc vel illud velit aut agat, per circuitum eo tandem veniet, quia pilaeuit, quia arrisit
mihi, quia delectabari . Quod si perrexeris rogare, eur eligat id quod placet, vel avo delectatur; loepta deridicuIa censebitur interrogatio, nec responso digna, ut quod non habeunnec habere debeat atiam causam: per se enim notum est,complacere S de
lectari bono, esis gratia sui di ergo si esse gratia sui,est e sie liberum I actus eo ipse quo est cum delectati e ,hoc ipso quoque est liber. REspONDEodissiliguendo m
iorem argumenti. Actus qui est eum delectatione, quam voluntas potest cobibere: est liber, concedo irrarum. rem:qui est cuin delectationet, quam , se inon potest cohibere; est Iiber , nego maiorei sed actus voluntatis, qς tumuis, necessarius, elicum delacta tione i
386쪽
tione; distinguo minorem rest cum delectatione, quam voluntas potest cohibere; nego: quam non potest cohibere concedo: ergo est liber; nego consequentiam. Forma distinctio clara est i P, . Itaque ut actus sit liber, non sufficit quaelibet delectatio; sed requitiatur talis, quam voluntas possit cohibere . Et hoc tam in doctrina Augustini, ouam Sancti Thomae mam2shim est. In doctrina quidem Augustini; nam ipse ut supra vidimus docet quod anima bona Manichae
rum nullo modo tiliete i peccaret Iquia licci malum vellet, ac proindo& malo delectaretur; tamen ita hoc vellet,& ita delectaretur, ut non esset in eius potestate, aliter facere. Vnde di a sensu contrario approbat ut vere bonam di liberam, illam cre turam, qua habet in potestate iliacarin delin, tinnem , si eam Irina cis ocre ,πι non solum de caeso is laratis recte εἰ factis, verum etiam de ipsitas prava delectationiscabilitime utetur in doctrina etiam Sancti Thomae hoc patet, de eli ab omnibus Theogogis communiter ceptrum:dum inquit in Secundo, Distinctio e vigesima quarta,qugstione tertia,aI ticulo quarto in fine Corporis ; Quod delectatio consequens a petitum ante insensum rationis deliberata, peccarum mortale M est ed post c semsum rationis deliseraravi. Quia niminum ante talem coasearum non est perfecte in potestate volutatis huius. modi delectationem eombere. Vnde& ad Secundum dicit, Quod non dicitur diuturna delectario propter moram rem. pons , sed ex eo ensuratiovis detiber rarissicci parum alias duret. Attendo quod non dixerIt, ex consensu rati nis qualiscumque, sed ex consensu ra-Π9nis deliberata, perquam sine dubio conliituitur voluntas potens cohibire , de non cohibere: indicans per
hoc, requiri ad peccaminosam delectationem , ac proinde ad liberam ..potestate mi illam indifferentem ad utrumlibet,sicut nos dicimus.Verum ergo di fixum esse ecbet,ad actum liberum voluntatis non sufficero . quamlibet delectationeni, si potestas cohibendi desit. Nec oppositum cer te conuincitur ex probationibus inductria
Λ D PRIMAM ex authoritato Augustini. Dico Augustinum nobis
non obesse. Imo priora illa verba ἔibi sumus veraciter liberi, Θι non dele ctamur 1nviti, mani lette indicant,mavaamcumq; delectationem sufficere ad libertatem, sed requiri illam quae fit nobis volentibus, voluntate scit cet in antum voluntas est quae Prinui sic semper habet in potestate d lectationem se ni vel cohibere. Alia
autem verbaet,libera voluntate fccimas.
quod delectati facimus, etia in ab ipso aduersario explicari debent. Si nam. ue ut iacent, accipiantur; sequitur
electationem voluntatis, ratione nullo modo aduertente, este vere lis beram , ac proinde di peccam in sam, quod tamen aduersarius non .
admittet. Unde sicut ipse illud dictum cum addito intellisit, ut stilliaeet libera voluntate faciamus, quod facimus delectati & ratione alias aduertente, ita & nobis eadem lege licebit iuxta communem sententiam aliud additam apponere I nempe ut libera poluntate Laciamus, quod facimus delectati di alias ratione in diiserente . . 'AD SECUNDAM concedo,quod
delectatio facit quidem voluntatem velle;sed ad volendum libere, aliquid plus requiritur, quam velle absolutes cum tuite Diuo Thoina , lexcentis forte locis, voluntas ctaam velit nonis nulla, ex necessitate oc non libere. Facit ergo voluntatem velle libere. non delectatio, sed inditarentia tua dici; de indeterminatio voluntatis z
387쪽
ut enim Sanctus Doctor loquitur in Secundo ad Annibaldum;distinctione vigesima quarta, quaestione unica articulo secundo , libertas prouenit,
cum ex ratione, qua ad opposita viam habet, tum ex Noluntate qua non est determinata ad unum.
AD TERTIAM concedo, liberum esse id, quod est gratia sui; si tamen per esse gratia sui, intelligatur esse sui iuris seu suae potestatis cum do minio seu imperio: ut intellexit Diuus Thomas in Secundo, distinctione vigesima quinta, quaestione prima , articulo secundo ad quartum, dum dixit. Quod voluntas qAodammodo Imperior est intellectu, fecundum quod imperium habet super omnes anima vires, propter hoc quod eius obiectum es finis: γnde conuenientis E in ipsa summum
libertatis inuenitur . Liber enim dicituri,
qui causa sui est,ut in primo Metapbiliudicitur, Quasi esse gratia sui seu causa
sui,quatenus libertati attribuitur, pro eodem reputans ac habere imperium seu superioritatem dominatiuam. Sed in hoc sensu esse gratia sui, pr secto non competit voluntati respe .ctu actus, cuius delectatio est omnis no necessaria sicut & actus ipse; ut Iuculenter patet ex his quae toto libro secundo disicruimus. Fateor quidem,
quod huiusmodi delectatio , sicut &omnis delectatio in eo quod formaliter delectatio, sit gratia sua;hoc est, propter scipsam & no propter aliud. cle & Sanctus Doctor d ixit Prima
Secundae quaestione trigesima quarta , articulo secundo in secundo argumento , ridicultim videtur ab aliquo quaerere, quare πult detectam, quia
nempe propter mi aliud suscipitur delectatio quam propter se: ast negari debet, hoc praecise & secluso omni alio, ad libertatem actus tussicere: si
cui nec ad eam requiri, manifestum .
est in actibus electionis: cum i3 vere sint liberi , di tamen minimo sulci.
piantur propter se, sed propter aliud nimirum propter finem.
- In n: :l nSolsitis sexta ratio eiusdem, ex eo qu)d sequatur, operationem M. vina gratiae ex diametro repugnare arbitri' libertati.
non est alia libertas vera volunta- e. i..i tu, quam agenti non agendi ,sequi. Princi tur operationem DIRina gratiae ex ala- P φ' metro repugnare arbitrii libertati: conia
sequens laedit sensum Christianae pi
tatis, imo & communem Ofindit: ergo in potestate ad agere, & non agere nequit constitui ratio liberi itis. Sequelam probat. Nam essectustratiae est, delectando voluntatem fac tre, ut actu velit ct faciat, id quod a te non volebat neque faciebat: ergo illum extrahit ab indi terentia agendi, eamque determinatὸ facit ame vel non agere: ergo iametraliter ripugnat Philosophica libertati, seu indifferentiae lia
mamissae ostendere, naturam Philosophicae libertatis ab authore suo ignorari. Veri naque Philosophi non in hoc libertatem ponunt, quod voluntas maneat continuo indifferens, indillarentia excludente determinationem actus secudi,seu operationis , sic entin nunquam contingeret voluntatem liberam , aliquando actu
operari i quod ipsi experientiae contradicit .Et sequela patet: nam si natura libertatis ea est, ut semper sit indeterminata quo adactum secudum qua ergo via poterat salua sua esset iaacium aliquem secundum admittere
388쪽
ex re q:ρῖd Diuma gratia repugnaret libertati. 3 sPonitur igitur ratio libertatis non in indisserentia huiusmodi; sed in indifferentia , quoad actirna primum, seu quae constituit ipsum posse: ita ut nequeat intelligi, voluntatem in aliquo
actu esse liberam , si non habeat pon se indisserens respectu allius. Hoc est dictu, quod licet de facto determi-
. est ii nate & infallibiliter operetur, possit tamen aeque Pro i me non operari. .d Et arguens quia inter ista non distin- uit; ideo puerile argumentum con--μ it hcit. Probat namque si aliquid probat , etiam ipsum actum secundum , seu actualem volitionem ex diametro repugnare libertati contradictionis, quam tamen i piemet in humanis actibus admittit. Assumptum
videtur euides: siquidem ipsa actualis volitio, non minus, imo magis determinate facit velle, quam Diuina gratia; cum volitio sit ipsissima forma conlii tuens volentem .rma. Iiter, & gratia solum eikctiue ad umiendum concurrat . Vnde sicut ipsa albedo magis determinate facit album , quam agens albedinem inducens vel applicans: quia albedo est ipsissima turma albificans I ita pariter necesse est , quod actualis volitio
magis determinet ad volendum , quam stratia volitionem inducens,
seu ad illam applicans; quia est ipsi
sima forma conitituens determinate volentem . Ergo si Iansenius non a det constituere essentialem libertate in indisterentia agendi & non agendi, ne gratia ratione suae determinationis ad agendum tantuni, ex diametro cum illa pugnet; a Britori tenetur fateri,pugnare cum indifferentia ista, ipsam actualem volitionem, utpote quae magis ad agendi in determinat, quam quaelibet gratia. Quare sicut huiusmodi absurdum argumento a nobis facto non concedet , ita nec ipsi absurdum de pugna gratiae concedere possumus aut d
bemus . Nota ergo quod deteris. natio est duplex, una quae se tenet ex parte actus secundi, seu operationis,& astera quae se tenet ex parte actus primi seu virtutis. Illa prior non pugnat cum libertate , sed potius coniungit potentiam liberam ciuria
sua propria persectione, quae est actu
operari; polieri r aurem cum libertate pu3nat, quia adsere non solum determinationem in operando, sed etiam determinationem in ipso posse, ita ut potentia non possit, nisi determinate hoc, non autem eius Oppositum.
HOC NOTATO ad argumentum in serina , nego sequelam, vid licet operationem Diuinae gratiae in casu nostro, ex diametro repuenare
arbitrii libertati. Ad probationem, concedo quod est ctus gratiae est. v luntatem facere ut actu velit, quod ante non volebat, sed distinguo conis sequens, ergo illam determinate facit agere ves non agere; determinatione imcnte se ex parte actus primi seu ipsius posse; nego consequentiar
determinatione tenente se ex parte
actus secundi seu ipsius operationis;
concedo consequentiam. Ergo di, nactraliter repugnat Philosophice libertati seu indisterentiae libertatis ἰnego consequentiam. Nam haec non consistit in indifirentia excludente determinationem actus secundi seu
operationis , sed in indisserentia
excludente determinationem actus primi seu virtutis. Itaque gratia essicax in sententia Sancit Thomae , determinate facit operari potius quam non operari. Sed qua quaeso eetcrminatione ξ Anne
tali, ut actus primus seu virtus v luntatis , quae ante gratiam erat potens non operari, reddatur ex vi gratiae ad illud extremum impotens, dicaturque voluntas non solum non
operatura sed nec potens non Oper risDihiliges by
389쪽
ri, tamquam manserit determinatae virtutis ad operandum tantune Pr secto, qui sic intelligit determinatiorem graciae, indubie pugnam interi ain & essetitiam librietatis consi init : cum essentia erbertatis in eo sita sit, ut quolibet instanti liberae o
rationis , maneat vere pol sano
operari. Nec prosecto Augustinus
gratiae posuit. Unde alibi apertim
nae ; quomodo attrabu Pater ad chri- sum, si dimittit, H quis Pod voluerueligat Et tamen verumque verum est, sed intellectu hoc penetrare poci ν sent . En verum esse dicit, gratiam taliter trahere seu determinare. ut
permittat facultatem seu potestatem eligendi quod homo voluerat,ac pr. inde indiflarentiam actus prima seu virtutis , indemnem relinquit ad Ytrumlibet. In alio ergo sensu deter. minationem gratiae poni S quia videlicet determinat, determinatio ne praecise se tenente ex parte actus secundi: ad eum inodum quo applicatio ignis verbi gratia aci comburendinia, non se tenet ex parte actus primi sed ex parte actus secundi tantum.
Pro quo rvrsiis aduerte, quod requisita ad operandum sunt in dupliaci genere: quaedam enim requirumtur tamquam dantia ips iam posse, sicut calor requiritur ad calefaciem dum: quaedam autem, non tamquam
dantia poste; sed tamquam post praesupponentia,& illud pure applicantia ad agendum. Quaecumquo ergo requiruntur tamquam dantia posse, ea se tenent ex parte actus prumi; sicut in sententia Thonustariam est auxilium suffciens. Et certe hiruiusinodi quae dant pose , nequeunt
vile ceterminata ad agendum tam
tum: quia reuera indissi rentia actus primi, in qua libertas consistit, lae. deretur: quacumque vero requiruntur tamquam pure applicantia. determinata esse possunt di debent, quia ipsum posse lupponunt & se te nent praeciae ex parte actas secundio Huiusmodi autem est gratia esticis. seu tractio & determinario in n.Vna de Sestolastice omino mellissum ph h,
Berendus, Deus a utar cst merat in Ti. voluntatem applicat Urri, per maia tu ist-ηtiam scilicet mcacem. Sicut ergo I ' ζε ipsamet libera volitio extrahit qbia gem voluntatem ab indisterentia et it in gendi , minime tamen in dissereretiae ui sinς actus m imi seu libertatis repugnati quia est determinatio pricise ex parte actus secundi, P supponens & r linquens ipsem posse in disterens mcut crat ante, ita pariter gratia emox extrahit quidem voluntatem ab indisserentia agendi; minime tamen indifferetis libertatis repugnatiquia etiam est determinatio praecise ex parte actus seriindi, praesupponens Serelinquens imam posse cum sua potentiali ut ita dicam indisserentia, de solum applicans ad de facto -- lendum, sicrit ipsa volitio actuat, riconstituat de facto volentem.
HINC ETIAM PATET, nullius esse momenti , quod Ian ius ulterius seperaddit.' Res inquit vel
caecu est pers cua; quod per inclinati nem in alteram partem , indisserentiam Hra lue tollitur: ergo cum gratiaessicax inclinet determinate in alte tram partem , indisserentiam in via tramque tollit.
hoc esse momenti; nam eadem diastinctione dilui debet. Si enim inclinatio in alteram partem N indisserentia in utraminiae paritormiter accipiantur; hoc est quateniri tam inclinatio quam indifferentia stimu-tur ex parte actus secundi; euidens omnino est, per inclinationem in unam partem inclinatione t ente se ex parte actus secundi, indurerentiani , inv
390쪽
ex eo quod Diuina gratia repaga, et lictereati. 347 Nam in utramque , tolli& interimi, inditarentia etiam sampta ex parte actus secundi: cum nequem mam&idem esse ultimo inclinatum vel potius applicatum ad actum secundu ,& adi,uc manere indiiserens quoad actum&non actum lecacidum. At vero si illa duo accipiantur desor . ter,inclinarios verbi gratia) seu applicatio determ irrata quoad actam secundum , de indiss)rentia ad actum& non actum, quoad actum prunumisu quoad posse agere dc non agere , sic profecto; caeco desectuosior esset,
qui ibi contradictionem aut repugnantiam videret. Sicut namque actu.agere non pugnλt cum Polle
agere, sed potius ipsuai posse perfi
cit, ita mesto minus pugnat cum posse non agere, cum sa idem indiuisibile poste, da ad agere de ad non agere. Quod eleganter expressit Dium Thomas,idum prima parte , πια stiolae sexagesima secunda, articuri septimo ad primum dixit, qRod Im perfectis palmetrae substernatur mi emam foranae, seu actus Ulain actuantis. ωσ non taeduis ρMentra per turmam, ira
Quasi uniuerialiter docens, tam iris potentiis naturalibus, quam tali inris seu indifferentibus, minime ipsam potentiam tolli aut minui per satamam ien actitin secundum, ac Proinde nec per ipsam applicationem adactum secum lum. Cum igitur deter 'minatio gratiae essicae is lolain sit de terminat in tenens se ex parte actus lac di, utpote non nisi mera appliacatio ad agere; consequens omnino fit, eam eum indivitentia actus primi seu cum potentia ad agere de non aTere, miname pugnarer etiam dato qnodis linea gratiae efficacis cre iseret usque ad summam gradum.
Quod ideo superaddo; quia etsi
uatur crescere vique ad quemcum;
m laedet: ita ut nec minimus motus gratiae necbmaior , nec maximus persectum tu ibriuiri potentiae unquam adempturus sit
DIXl VERO, dummodo non fiat transitus id Arad escaciae geous . quia Thomistis constans eth, si ille transitus fiat, quod libertas cum tali essicacia minime Libsistet. Unde communiter docent, motionem ellica cem qua Deus concurrit cum volun tale ad actus omnino necessarios .
verbi grati a, ad amorem beatificum. non posse cum libertate illius actus subsis bere: quia nimirum est emeacia alterius generis,utpote pro re a ta non cum principio agente libere .seE cum principio agente natural ter, seu per modum raturae. Hine dixit Sanctus Thomas. Prima Secundae, quaestione decima , articulo quarto.
s potiis alterius generis motionem ebla illam, qua mouet voluntatem contingenter seu liberὰ, oc illam qua mouet eandem necessario, seu naturaliter, ut contingit in amore beatifico.
illa conleqnentia Iansenii, Sι perse Ia ut dit gratia consuminata Beatorum Uectὶ indiferentiam tollu: ergo impersectin ut eli gratia efficax viae essem tollet. Sc ex consequen ii in aliquo videtur libertatem Iae 4
consequentia, quia iis transitus dia genere in genus, ab euicacia unius generis ad eificaciam alterius. Sicut si diceres ; periecta sanctatas perfecte tollit intri ecam peccabilitatem ἔςrgo