장음표시 사용
461쪽
PRIMO: quia libro de Poenitentia docet homines non trahi ad operandam vise voluntate, ct se non desistere ab omnibus operibus nisi voluntate . Non quaeres igitur extra te intim, anthi iuris σ thae voluntatis sis, an tibi subditus sit tuae voluntatis consensus ,
ut in illud quod te synnulat, ipsum declinare possis se velis,aut ab eodem auer rere si νelis. Nil aliud sinquit Ians nius ad libertatem arbitrii postulat, quam ut aliquid nostra voluntate fie
ad loca Sanctorum Patrum, quod loquitur de voluntate ut voluntas est formaliter. Secundum quod idem parisiensis dixit in prima parte dox niuerso. Est intentio mea haec in hoe sermone, de νoluntate qua aliquis Neraciter dicit volo. Illa autem e I imperativa, qua qui νult aliquid fieri, imperat. En qualiter fateatur se loqui de v luntate formaliter, & Quidem impe- Tatiua:quam certe constat indisteren--pti tem esse ad virum libet, ut supra c-i 7 tiam ex Diuo Thoma demonstrauimus. Praeterquam quod in ipsis verbis obiectis ipsam indifferentiam videre est. Inquit enim, subditum esse voluntati consensum, non qualitercumque , sed ita, vi in illud quod te stimulat, possis ipsum conuertero, vel auertere si velis. Quis nisi caecus, hic indisterentiam expressam non videat 3 SECUNDO DICIT tractatu de virtutibus, quod liberum Est νο- linti voluntati ipsum velle super qhodcumque volitum cadat. Non enim potest ad illud cogi aut trahi inuitus vidiximlis. REspONDEO iterum quod Io-quitur de velle voluntatis ut voluntas. cst sori liter. Vnde ly quodcumq; non - distribuit pro quocumq; volito absolute; sed dii tributione accommoda Pro Quocumq; volito a voluntate ut voluntas est. Ita ut sensus sit,uelle vota luntatis ut voluntas est, super quodcumq; situm volitum cadat, est liberum , quia nequit contra suam inclinationem indifferente cogi aut trahi ad alterum oppositorum determina te. Quae vcrissima sunt & nostra Philosophiae omnino consentanea.
TERTIO DICIT tractatu de via iij s& peccatis. Puod a quocumquiprincipio sit opus νoluntarium,dummodo voluntarium sit, id est volitum quocumque nium modorum quos diximus,id essu sectatum, vel tolleratum, vel negle fium, sempeν imputandum es voluntatio agenti per νoluntatem.
R PONDEO quod & in hoc verum asserit, nam quidquid nobis est
voluntarium voluntate ut voluntas est, iustissime nobis imputatur: cum voluntati ut voluntas est, seu ut a nain tura distinguitur teste eodem Pariis
siensi ubi supra insit potestas Ivers
immediate subiungit. Necsequitur, si non potest aliud agere vel etiam Hile, qu)d propter boc excusatus fuat, P nec vult aliud pose vel agere nec aliud Hiale . Quibus verbis videtur libertatem componere cum impotentia ad op-
nam maniseste loquitur de impotentia contracta ex suppositione meae liberae N antea indifferentis volutatis.
Quod ex praemissis ibido patet praemiserat enim hanc quaestionem, virliquiS teneatur non peccare, in instanti quo actu peccat. Et respondet quod tenetur. Obiiciensque sibi contra hoc, quia tunc non potest facere aliud libertim arbitrium nec illud vitare Podagit ; soluit hoc modo . Respondeo quod ideo non potest, quia nec vult, nec
potes etiam Hiie tunc contrarιum, quia nec vult tunc contrarium: ideo remanet inexcusatum a culpa quod facit. Iam
462쪽
ergo declarati as huc errorem ostendimus ea am erroris istius, videlicet nocebitatem . impossibilitatem mala σculpabiliter procuratam. Et postea stultituta peccantis impo sibi e sibi fecit, quod eratfiuipogbuo. En aperiissime se monem de impotentia ex suppositi
ne libertatis voluntarie contracta seu procurata, quae tamen ante contractionem poterat in hoc di non in
Saluitur Argumentum eiusdem , confectum ex autharitare Iocolai de Orbellis ό Stephani Bruti fer, o Tetri capuia
..c. 3 i. II, LIS adfert Iansemus hunc textum. Dicitur liberum arbitrium simpliciter , non quod velit hoc, ut possit Nelle oppositum , sed quia omne quod it,appetit ad sui inius imperium,quia sic vult aliquid, ut velit se Hlle illud, o ideo in actu volenes se ipsum moueto sibi dominatur, σpro tanto dicitur liberum, quamuis immtitabiliter ordinetur ad illud. R EspONDEO Nicolaum de O bellis, utpote ordinis Minorum do bseruantia , hunc textum sumpsisse de verbo ad verbum ex Seraphico. Doctore Bonaventura et unde sicut ea. is F. eundem supra circa mentem Sancti . i. huius Doctoris cxpendimus, ita hierepetere necesse non est.
adducit hunc. Actos liberi arbitrii doliberantis, qnamuis pqsit esse circa necessarium, semper est contingens. Actus vero liberi obitris, Pt liberum est, non solum potess Ie circa necessarium, sed etiam uetassarius ivst. . iRESPONDEO eodcm modo.Ste plianus Brullelerisuit pariter ordinis Seraphici, & sumpsit textum illum de verbo ad verbum ex Sancto nauentura , quem etiam supra expendimus & soluimus .
Quaedam sunt ordinata ad sinem beatit dinis, qua ipse ultimo sint beatitudinis coniunguntur , νι videre amare M. Et respe tu horam es sempiterna ct libera electio. Alia autem sunt imperfecta, eo quod ab νltimo fine distant, vi Fides o Spes: haec excluduntur, nec est fempiterna electio respectu ho
R Espo NDEo hunc textum haberi in Sancto nostro Praeceptoro Thoma Aquinate: unde si Thomistice explicare libuerit: vide quae supra circa eundem tradidimus. Tamen quia Capulleius ordinis suit Seraphici ; explica potius ScoticE, quod videlicet vocat electionem illam amoris beatifici, liberam libertate a coactione, seu libertate complacentiae , minime vero libertati de se sufficienti ad meritum de d meritum . Est solutio quam adhibet Gabrici, ut supra etiam declaraui
Soluitur Argumentum eiusdem, coninfectum ex authoritate Gobardide Media Villa.
Richardo de Media Villa . Sed ea omnia iam sussicientet explicauimus in suo simili , quandoquidem constet, quid caeteri Scholastici per locutiones huiusmodi intellexe-
463쪽
Ne tamen omnino Richardum negligere videar,hunc articulum ipsius libet huc tran scribere, ex quo inanisestum erit , ipsum veram timeritoriam libertatem sine inditarentia non admittere:
Distinctione quadragesima nona, articulo secundo, quaeii Ione quinta . Virum voluntas in appeIeκdo beatitu
Videtur quod non inquit ) secundum Philosophum Secundo Ellasorum capite sexto , ex his quae infunt nobis a
natura, non laudamur, nec ritupera mur, nec sumus boni, nec mali: se voluntas naturaliter appetit beatitudi 'em
ergo ex hoc appetitu non debet lo 4ri; quod non esseι verum si ta appeti μ mereretur z omne enim metitum Miaabile
est. Item Augustinus prosequitur ) libro primo retractionηm , capite nono. Teccati reum teneri quemquam, quiqnon fecit, quod facere non potuit , summa iniquitatis G infama est: ergo nullus peccat in hoc qηod facit de necestate: ergo i simili nec meretur. Sed ostensum est quod voluntas de necessitate appetit beatitudinem . Ergo. En duo in primis argumenta,prOcedentia ex communi nostrae Philosophiae principio, nempe ad merit riam & demeritoriam libertatem exigi potestatem indisseren lae , quae cum in appetitu beatitudinis cecsso videatur ; non videtus qupque in illo ullum vel meritum vel demeritum
subsistere. sed iam inquit contra. In V
petendo beatitndinem , Deum appeι nus; sed in appetendo Deum est meritum : ergo appetendo beatitudinem me.
Item voluntari j actus boni maxim sunt meritorij propter finem; sed secundum Philosophum primo posteriorum, prepter quod νnumquodque tale illud muis: ergo maxim meritorium est
velle finem. En alia duo argumenta, conantia meritum in illo appetitu probaro, desectu indifferentiae non obstante. Sed iam audi resolutionem.
appetere beatitudinem contingit dupliaciter. Vno modo in generali, in quantum appetit aliquod bonum sed cientis simum , alio modo in speciali, in quantum determinatὸ appetit illud bonum in speciali, in quo verὸ est omnis susscientia plenitndat siem iη cl ra Dei visione, σ perfecta eius fruitione. In appetendo beatitudinem primo modo, non es meritum: quia sic naturaliter ab intellectu cognoscitur, σ ὰ voluntate V petitur : ita quod circa hoe nee intellectus potes errare in eognostrado, nec voluntas in appeteηdo. En negatam rationem meriti sub illa Qtmalitate , qua appetitus ille est naturalisia non indifferens In appetendo beatitudinem modo secundo, es meritum quia sic nec nasuralitcr cognoscitur, ne naturaliter appetitur: sed respectu eius coutingit esse errorem in intellectu σqbliquitatem in asse Ila: quia o interulesius potest opinari ηon esse beatitud nem in illo bono, ubi vetia est; σ eam esse in illo bono, ubι Hia non esset σex conjequenti voluntas potes appetere beatitudinem ubi verὸ non est, o eam non appetere, ubi ver es. Unde beatitudo hoc modo accipia , obiectum ess liberi arbitrii, noη tantum sub ratione qua est liberam, sed etiam sub ratione, qua deliberativum . En aifirmatam rationem meriti in illo appetitu sub illa ibrinalitato, qua iuditarens. Imo quod caput est, vidctvr ad rationem meriti exigere indifferentiam arbitrii prout est vere & proprie deliberativumquam tamen indifferentiam
nos non requirimus. Et tandem articulum concludens,
subiungit responsionem ad argumentum
464쪽
mentum hoc modo. A inmmta ad partem primam,procedunt de beatitudia ne primo modo dicta. Quasi apertis verbis diceret; concedo quod in appetitu beatitudinis in geenerali non meremur, quia nempe prout sic appetitus ille non est indiiserens , sed potius naturalis & ad unum deter. minatus . Nego tamen quod non mereamur in appetitu beatitudinis
in speciali ; quia ille vice versa indi
ferens est, & minime determinatus. Hoc certe est respondere eodetria snpta prorsus modo; quo supra Sanctu in . l. 1.c Thomam re ondontem vidimus , cum simile sibi argumentum obdce
Soluitur Argumentum eiusdem, quo epilogicὸ profert consensum antia quorum Scholasicorum Scriptorum Uque ad Augustinum.
eoc. tui. NE contra Iulianum, qui & mul-ι-Α-ς. I tittidinem Scriptorum in suam v cauerat sententiam, hoc protulit iudicium. Convocasti etiam in auxilium
Turbam philosophorum, quasi suscepta tua si non possunt pecorum solertia naturales, saltem doctorum hominum op tutensur errores. Sed quis non videat doctrinae te quaesisse iactantiam in commemorandis nominibus doctorum homimin sectisque diuersis, quando perl*icit quicumque ista tua legit, ad quaestionem
qua inter nos vetatur, hac nullatenus pertinere λ Quis enim audiat quod abs te commemorentur Thales Milesius νnπιὸ septem sapientibus, deinde Anaxmader,
Anaximenes naxagoras,Xenophanes Parmenides, Leucippus, Democritus,
Empedocles Heraclitus, Melissus,diato,Pytbagorei , ousquisque cum proprio dogmate suo de naturalιbus rebusZ Quis inquam haec audiat, non ipso nominum sectarumque conglobatarum strep ta terreatur, si est inexu itus, qualis ea hominum multitudo,oe existimet te aliquem magnum , qui hac scire potueris p Ecce quod appetis, quandoquidem in his
omnibus, abs te coaceruatim commemoratis, quod ad rem, quae inter nos agitur, nihil omnino dixisti. Haec magnus ille Augustinus contra Iulianum; sed haec eadem & ego, proportione tamen seruata , contra Iani enitas. Conuocarunt, ut in
Caecedentibus habitum est 3 in auxi-lm turbam antiquorum Scholasticorum , quasi sulaeptae suae priuatae opinioni, si non postent suincienter Theologicarum pondera rationum, saltem Doctorum hominum opitularentur sermones. Sed quis non videat ipsos doctrinae quaesisse iacta tiam in commemoraudis nominibus doctorum hominum,quando Perspicit, quicumque ista nostra legit, nihil prorsiis ad quaestion em quae internos vertitur, tantam multitudinem
pertinere8 Quis enim audiat quod ab
ipsis comemorentur , Petusscapulleius Episcopus conuersanus, σ Stephantis B ulla fer, O Nicolaus de Orbellis, er antὸ Nicolaum,Gabitet Biel, O ante Gabrielem, Marsilius ab Ingben, oe' a te Marsilium,Thomas de Argentina, ante Thomam A gentinensem ,subtilis sintis Doctor Scottis, o ante Scotum, Henricus a Godauo, Ricbardus de Media Villa, ante Ricbardum Sauctus Bonaventura Sanctus Thomas Aquinas, o ante Sanctas Thomam ct Bonaventuram Alexander de Ales prDceptor utriusque,σ ante Alexandrum ,
Guillelmus Parisiensis Episcopus, ante Guillelmum, alius Episcopus Parisiensis
cbardus de Sancto Victore, O atraepar
465쪽
Richardo, Hugo de Sancto Victore, ct coaevus istis Sactus Bernarius Nelut prae-Iultor totius Chori,cy ante Sauctum Ber- nardum,Sanctus Anselmus, ct ante Sactum Anselmum, Sanctus Ioanues Damasienus, ante Sauctum Damascenis Magister omnium Peletiorum profundissimus Aurustinus, unusquilque cum proprio tuo titulo,tum Seni, tu Ma
quam haec audiat, & non ipso nominum titulorumq; conglobatoru strepitu terreatur,si est ineruditus,qualis est hominum multitudoZ Ut sic nempe Iansenitae existimentur magni aliqui,qui hos omnes scire, legere & referre potuerint. Sed ecce quod appetunt, quandoquidem in his omnibus
sic ordinate commemoratis,quod ad rem quae inter nos agitur, pertineat,
nihil omnino dixerunt. Apertissima quippe sunt, quae de horum virorum
mente tot & tanta coacti protulimus testimonia, ita ut ipsa iam verborum euidentia machinamentum Iansentanae nouitatis tamquam caput colubri conculcatum sit, contritum , abiectum.
Nec terrere debet Theologum, licet terreat impetitum, id quod fidenter ipsi dicunt, quemcumque scili-1 nsto cet, qui ipsorum dou iam erroris insimulat, Ac.itbema qMoque dicere, in ista catbolicae doctrinae Culmina π Columiana Augustinum σ Bernardum.
communis veritatis amatore Theo.
Iogum. Novitatis illa vox est, singu- Iaritatis illa censura, ridendae imaginationis hoc Anathema. Sed dico &ego fidenter, quicumque in hac materia libertatis non potius Thomam Aquinatem Diuine mentis Interpretem , quam Cornelis Iansenti Augustinii consuliterit; semper erit de verutate suspectus. Licet namquo summae veritatis sit Augustinus , plurimae tamen falsitatis & erroris plurimi est ille Augustinus Iansent, . Disserunt sane Augustinus, de Iansenti Augustinus. Et in quo quaeso diiseruntPI n hoe solum . Augustinus Doctor est Ecclesiae, Iansenti Augustinus , Doctor est
Universitatis Lotianiensis, vel si mauis, Augustinus laruatus. Primae classis non nouimus praeter quatuor; nisi Angelicum & Seraphicum : secundae vero & plures nouimus,& vidimus de quotidie experimum imo si laruatum Augustinum desideras, Caluinum consule & inuenies. Quid ergoZQuaerendulae Augustinus Doctor Ecclesiae in Doctore Lovaniensi Minime gentium. Quaeratur Augustinus Doctor Ecclesiae in Thoma Aquinate Doctore Ecclesiae, quas sit rota in medio rotae, inquit Ezechiel. Erech. Sed obsecro te, Ianient, si Thomarra . quoque Aquinatem nobis opponere
gestiebas; cur non potius . inter reliquos Scholasticos, eos commem is
rasti, qui Thomae Aquinatis, vel aia ditores fuere vel discipuli vel testes pHoc enim tibi potissimum congruebat, si ea tibi mens erat, Aquinatem etiam pro partibus tuis declarare . Sed quis non, quid promexeris, cernat Ne videlicet in i pla de Libertate quaestione, unde tecuni agimus, ii ipsi Thomae Discipuli sensus
eius promendo, cum Sancto Thoma te obruerent, aut ex Commentatore eius Caietano ut supra mo
ina audires.bConfugisti ergo ad Petrum Capusseivira, ad Stephanum
Brulle ser , ad Nicolaum de Orbellis, ad Gabriele in , ad Marsilium Theologos paruae omnino notae, qui de absurda quamplurima in rebus, Theologicis dixere , quorum tibi dogma male intellectuin placuit. , quaa alteram illam partem grauissi- morti Thomistarium, cum tibi intini'
sura cerneres, vel attingere timuisti,
vel dato studio discutere neglexisti: ut enim
466쪽
Lib.V.Cap.XXV. Ostenditur in quibur Iaus enitae. 4os
enim sanctus Thomas in Primo ad Annibal dum, quaestione tertia Prologi , articulo quinto : Quando homini complacet una opinio, dilig.nter M.quirit illa,quae Iunt pro illa opinistue, σnegligis ea qua sunt contra.
Ostenditur , in quibus I fenita conueniant cum Haereticis, quantum ad ea qua in hoc opere tractauimus.
protraxi , concludere non possum, nisi tandem ostendero conuenietiam horum Doctorum cum Hae
Supia reticis. Si namque ut alibi monui
lib. 2. c. cum Haereticis nec nomina debemus,tis V habere communia; hinc discet Leiactor, quanto studio fugiendi sint hi,
qui & rem cum ipsis communem habere probantur. PRIMO itaque conueniunt in eo quod sortissime de audacter omnino Philosophiam aspernentur.Audi ve ba Iansenij, & videbis. Res illae inquit) de Concursu Dei, deliberae voluntatis natura, de habituum cum Iarisen. VOllintate confluxu, de libertatis in rom. i. differentia vel de similibus innume- .proae, rabilibus , non Nilosopbrcorum princι- piorum praesidio deciden sunt sed ne. Ecclesiimica authoritatis ductu inhestiaganda, O pondere asperendae videbantur . Semper enim Philosopbia, quemadmodum mater Haereticorum fuit, ita rerum Diuinarum arcanis definiendis adhibita, mater errorum est.
Bone Deus i Si res ita habet; quid dicemus de Sanctissimo nostro Praeceptore Thoma Aquinate 8 Eslia
vel ullus articulus in tota eius Summa, in quo non continuo principium
aliquod Philosophicum pro expli
catione Theologicae veritatis ad hi. at λAst ignoscamus Iansenitis: nan in hoc cum Luthero conueniunt . Can
Philosophiam esse Thologo inuti. eap... Iein di noxiam, verum etiam Omnes speculativas disciplinas errores esse.
Vnde&idem Cano, quasi Scholam Ianseuitaru prophetice intuens,
vehementer miratur, morem cijcie-di humanas seu Philosophicas rationes, cum in Theologia dis letatur, iii iquibusdam etiam Catholicorum Gyinnas's insertum esse. Haud pamua certe iactura Ecclesiasticae Discuplinae, si illa consuetudo inualescit. Erunt enim, si res procedit, optimi
praei antissimiquo Theologi qui plurima loca Scripturae & Sanctori in memoria tenuerint: & quod Iurisperitis obi)citur, qui elenchi fuerint librorum, & indices. Id quod in Gemmania temporibus Lutheri accidis se, veri Catholici adhuc de facto etemunt. Nam exinde pellitens illud
malum prodi;t, ut sutores qui nouum testamentum hiemorte inandauerant , sine ullo prorsus naturalium veritatum intellectu; magni & praeclari Theologi sint habiti, atq; adeo muliercular, quoniam Euangelia de Paulinas Epistolas memoriter recitare poteratar, onitatu Academiarum
Theologos ad disputandum ause sint
Talis quippe est Ian enitarum Theoloilia. In qua quoniam nullum acumen, nullum ingent; specimen conspicitur, sed merus nudusque textus Sanctorum; optimo quisque spic-didistimoque ingenio, quamuis acie mentis de veri perspicientia polleat,
quamuis rerum humanarum Diuitanarumque Ordinem ac connexionem teneat, quamuis omnium causas , cf- secta, antecedenvia, consequentia ,
467쪽
io Lib. V.Cap.XXV. ostenditur, in quibus Ianfenita
non animo solum perlustret; sed etiacomprehendat; nullo tamen apud istas habetur in pretio, si non abundauerit undequaque temere con3e'stis rhapsodiis textuum , capitulo ruin,& lectionuin. Adeo nempe Philosophicas disciplinas contemnunt,
adeo Scholasticos discursus aspern2tur. Hoc igitur primum est in quo
CONVENIUNT secundo in potissimis responsionibus quas argu-Sapi I mentis nostris adhibent. Supra li
lib. . c. bropriino argumentum fecimus ex
μ Augustino ad probandum requiri libertatem contradictionis, ut peccatum aliquod sit vere peccatum. Inquit namque, quod peccatum est νο-luntas retinendi vel consequendi quod iustitia vetat O unde liberum est abstinere. Et alibi, quis enim peccat in eo,
quod nullo modo caueri potest8 Sed quid ad hoc Iansenitae 3 Prosecto similes, definitiones ac sententias non nisi de primo peccato Adae intelligi volunt. Idem prorsus volunt Haeretici. Adducamus verba primo Iansenij,deinde Caluini, & fidem facient huius iris n. quod dico . Ian senius respondet sic. ti,m i Cum ergo Doctor profundismus Au- , ..- gustinus) p opriss suis principqs de pec-
. i.. cari lιbertate a Pelagianis premeretur... asseueranter docuit, huiusmodι sententias ac definitiones suas, non esse de quolibet peccato intelligendas, sed de illo solo quod in paradisii primus pares fumma voluntatis libertate perpetrauit . Consonat Caluino respondenti codem modo. Nam cum Pighius obie- Caluin. cisset utrumque illum Augustini lo- .ibi: ζ' cum a i Obis positum, Caluinus his oti . Verbis satisfacit. Inspiciat locum qui Pigh. in volet, si non de peccati initio loquatur. iid I . Et paulo inferius postquam id ipsum etiarn testimoniis Augustini com- ει ι is. Probalset; concludit; Vides ipsius au-NRςuti thoris testimonio, qui eius certὸ quod dia aut, interpretanditus habere debet , non nisi primo Ada peccato eonuenire bane
desinitionem p Igitur 'sissima est responsio Caluini & Iasenij. Ιmo quod
plus est, eisdem omnino testimonijs Augustini mal E intellectis utitur vis terque ad glossam illam comproba dam . Folia integra ex Caluino &Iansenio possem huc transcribere, si mirabilem eius in hac responsionGcum Caluino consonantiam , omni ex parte vellem ostendere. ΡERGAMUS vlterius . Iansentistae negant naturam libertatis consistere in potestate indisterenti agendi& non agendi. Et quando illis supra libro secundo obiecimus vulgarem definitionem potentiae liberae, quod est illa quae positis omnibus ad agendum praerequisitis pote' agere oe non agere; respondit Uincentius, ibi solum definiri libertatem per aliquid ipsi accidentale; non vero per aliquid quod sit libertatis essentia. Quod in roidem est, ac negare illam definitionem in sensu quo Scholastici contei dunt eam per essentialem libertatis rationem tradi. Sed nonne & idem haeretici faciunt Placetne illis illa
Philosophica libertatis definitio p
Nonne eam negant,repudiant,aspernantur λ Accipe verba Samuelis Maresi j haeretici nostris temporibus famosissimi, & colantientem reperies.
In Scholijs ad Catechismum gratiae nuper a Sancta Sede prohibitum , fieret oluit. Hinc autem liquet , falsam esse definitionem liberi arbitrii, quod sittacaltas naturalis , qua boma positis omnibus as agendum praerequisitis po1esit agere vel non agere . En consensum haeretici Mares; & Vincentia in perneganda vulgatissima illa definitione.
ctiam obiecimus Iaalanitis, non Lle homini sine sua culpa personali destituto omni gratia, imputari Omilliones praeceptorum supernatura- . lium .
c. Samnet Marest. in teli ad C
468쪽
Iium , ex eo quod absque gratia sit
vere impotens illa adimplendi. Respondent hoc non obesse, sed equidem iustissime imputara,tamquam
vere & proprie peccata, quia quod homo sie impotens factus sit, hoc habet ex culpa primi Parentis, &sic
est impotentia nomini voluntariata. Vis iterum lector videre, qualiter in hac responsione sit omnimoda cum Caluinistis consonantia ξ Verba Caluini id testatum reddent. 'ruque enim inquit ille aut facultate nostra metiri Osc ium oportet, cui adstrictisumus....
verum sic primo babendum est, etiamsi
legis iustitiam, nec implere nec inchoare posmus, eam tamen aure 4 nobis requiari , neque nos eaec ara infirmitate aut virium defectu, euias ut visitim a nobis suta culpa nobis imputanda di Et alio loco; nam ct sponte disimus peccare quicumqueseccant: estque ipso conuictos teneri , ne sed reatu eximant. Iusto Dei iudicio damnari, qui eius iustitiam violauerant, cui subiectos esse nos omnes decet: natura vero imbecῖllitatem aut impotentiam frustra pratexere, cuius sibi culpam imputare debeant. Non vides hic, infirmitatem, desectum virium seu impotentiam minime ab obligatione praeceptoru excusare, eo quod omnia haec a vitio nostro originem trahant λ Et quod loquatur de vitio primi Parentis , patet manifeste ex verbis quae primo loco praemiserat.1bidem enim sic praefatus fuerat. Respondeo O Luiberam ct nos omnes duplicem constituere naturam : priorem qualis a Deo condita fuerat, quam puram integram fatemtir fuisse: alteram quae lapsu hominis vittata, suam ini gritatem perdidit.Huius vitiositatis culpam homini tribuimus. En sermonem expressu de lapsu seu vitio primi Parentis. Cuius proinde prima libertas secundum Caluinuin est sussicius, ut modo nobis in natura lapsa, quaedani imputentur , quae tamen Propter impotentiam vitare non possumus. Imo tam constanter haec ab eo doctrina traditur , ut plura velli commemorare, esset oleum & operam perdere.
in potissimis argumentis quae nobis obiiciunt: ita ut eadem omnino &ipsssima apud haereticos inuenire li
IN PRIMIS pro adstruenda ne- supra cessitate peccandi in natura lapsi , id ς utebantur supra Iansentis authorit, ' ''tibus Augustini & Bernardi. Eisdem omnino & ad eundem finem utitur Caluinus, quas quia longum esset recensere , accipe breuem hanc Caluini conclusionem, qua expresse hoc fatetur. Hunc Hro inquit alibi ) Caluin. post eius lapsum, necestatis iugum, a 'biquo alias saluti essemus atque immunes, o ii nobis impositum esse,ipse Augustinus) F. Proster o Bernardus Hia ore tra-- dunt. En qualiter pro necessitat 'peccandi confidentissime nobis obij-ciat Augustinum, Prosperum, Der- nardum, sicut & vos Iansenitae facitis. Imo si Iansenium consulere quis velit; eisdem sere verbis quibus Calia ἰοῦ
uinus in hac materia loquitur. Ver- ro. eo ba Iansenia quodam in loco sunt haec. lumna Sanctus Augustinus htii moi peccata, quae ex ista contracta peι, ini necessitate contingunt, semper vera esse peccata
profitetur, quamuIs ea voluntas ita constituta vitare non possit. Verba vero Caluini haec. Vbi autem de vitiosa natura sermo est, peccmum esse palam pra- libr. 4.
nunciat Augustinus suὸ vitari pos sit siue non possit. In quo quaeso ista
horum virorum verba differuntὸ Anne selisu ρ Minime . Aia ne gramma ticali saltem construcilone λ Vix pr secto
bene velit, quaecumque vult, & tamen
469쪽
4i a Lib.V.Cap.XXV. Ostenditur, In quibus Ianfenita
men libere. Rursus ex eo quod Daemon necessario peccet & tamen libe- sup a re . Haec duo argumenta supra exl es Viiiccntio protulimus, qna: dc Ian& ll. . senius plurimis authocitatibus Almc. 13. gustini N Bernardi undequaque munit. Sed vide iterum quam disertis verbis in Caluino habeantur eadem Caluin. omnino de ipsissima. 'Negant inquit)iis β',' qui liberum arbitrium contra Der grata. via Iiatm tuentur, peccatum aut virtutem
aut m. esse, νbi est necestas. Respondemiis, Deum necessario bonum egie, nihilo tamen minorem ex bonitate laudem consequi, quia non nisi bonas esse post. Rumsus Diabolum necessario malum esse: nihilo tamen minus Pitiosam Vse eιus malitiam , neque id es nostrum commen. rum . Sic ante nos Augustinvs ,se Ber-
nardus locvtisunt. Iansenitae quod si hoc vestris argumentis, vestro probandi modo ex Sanctis Patribus consentaneum non est, prosecto nec Ouuouo simile erit. Et si i iste locus non sufficit, accipite & alium eiusdei Caluini ex institutionibus capite secundo, de cognitione hominis, numero quinquagesimo primo'Ibidem sic concludentem reperietis, si non diaduna ante me reperistis. Ergo si liberam Dei voluntatem in bene agendo non impedit, quod necesse est illum bene agere :si Diabolus qui non nisi malὸ ag re potest, voluxtate tamen peccat; quishminem ideo minus voluntariὸ peccare dicet, quod sit peccandi necessitati obnoxius Z Nonne videtis consonantiam pEstne hic dissimilitudo Z Nonne adaa quata omnino paricas in vestris &Caluini argumentis 3ITERUM, argumentum Vincen-
, 'py iij supra fuit, voluntatem libere age '' 'i' re, per li praecise quod agat incoacte, quod & multis ex Augustino probat Iansenius. Sed quid ad haec Caluinus p approbat plane id ipsum, di Augustinum per liberum nil aliud velle quam non coactum pari voc sic eloquitur. Quid ergo, isqvies, sibi caluiti.
vult Augusinus, cum de libertate νο- in an-luntatis loquitur λ Et nullo interiecto li Q respondet; nempe Dod toties repetit: lea's. non cogi homines inuitos Dei vatia sed voltimarios regi . Nonne iterum conuenit λ Nonne eadem in cimbata, lnauigat
& hoc argumentum Vincentius:quia nimirum Christus tali necessita
mortuus est,ut non potuerit non mo- ,ri,& tamen vere libere fuit mortuus.
Hoc expendimus supra libro quar-to, capite duodecimo,& ex Iansenio . ursimus. Dico iterum in adstruenda tali necessitate respectu mortis Christi, Iansenitas hic conuenire cum haeretico Vuiclepho: qui licet penes me non sit, graiussimus tamen The logus Thomas Vitaldensis testatue hanc a Vitaclepho necessitatem positam fuisse . Nam quodam in loco cum praemisisset; periculosὸ ut mihi videtur quidam magni viri necessita tem istam praecedentem ponunt in bumanis operibus; paucis interiectis subdit vult Uualdensis; Quomodo ιβι non dicerent dens.li. νna cum Vui clepho quod Christus subia . d.
xit mortem necessitate, cui obviare ipse non potuitὸ Non audis hic, esse propΟ- attic. r. sitionem Uuiclephi hanc; Christus; u- 2I. bivit mortem tali necessitate, cui obuM- re non potuit e In ea vos Ian nitae conuenitis, minime attendentes ad veritatem illam Euangelicam Ioannis decimo, potestatem habeo ponendi animam meam, oe potesatem habeo, iterum timendi eam.
Angelos, & rursus Uuiclephum consentientem habetis. Hrgumentum vestrum fuit, beatos Angelos esse liberos in agendo S tamen necessario Supta agere id quod agunt, tam circa con- l. . c. silia, quam circa alia opera. Si supra obiecistis,&nos soluimus. Ast lib. .equam succincte, quam argute, quan belle
470쪽
belle citi r hunc vobis Hareticuς ille precinuit. Teste Vualdensi ubi supra,hae sunt eius voces. Qui res iι-bertas in Angelis, qui tameη ad hoc agendi m quod agunt sun a necestate trabuntur . Nonne percipitis harmoniam λ Nonne concentiis die vester Ergo hanc quoque antiphonam Hae-teticus vobis chorus intonuit. OCCURRIT:& glia non minus arguta , ex Caluino iterum . Nempe Numquid alibi inter caetera etiam L s c. f. Obiccistis,& cx Aug uno probastis, actum esse liberum, eo ipso quo citcum delectatione Z Et quis vestrum Caluini contensum hic negabit' 'rba eius ut legi, statim annotaui,nam in aure cordis consonantiam ingerebant. Vos ea legite, notate, ut a
quo spiritu sint, discatis. In responsionibus ergo contra Pighium hanc ebriit, ' Rhetoricam promit. Quid aliud si Pigh. narit Augustim verba Libera inquii Missici est homini voluntas, sed ad malum. hi: ' cur Quia delectini ne O proprio ap-3. U. petitu movesur .l Probat ex Augusti- ρη fatur no, sicut & vos probatis, voluntatemhhET' esse liberaim,4 utpote quae elicum de-' Iectatione.
Quid prura λ Toties iam haeretucorum sententiis vestras consentientes produxi, ut amplius repetere hoc ipsum mihi fastidio sit . Vnum t men Omittere non possum ex Haere. tico Maresio, qui tam euidenter hac vestram conuenientiam cum suis ubdit & palpavit, ut gloriabundus Om nino di tamquam sibi summoper co gratulans, publico scripto canta, iactitare non dubitet . Inquit enim praefatione in Catechismum gratiae,
Mates. Idem reucra tu hac capitalι controue
inret summa quoad baec capita lym
non spem,ex hac conuenientia sibi concipiat. Meliores inquit ira do
in religione dis ientium reconciliatio, ρmper optanda bonis, viaquam 1peranda veniat, hac Pra debebit procedere.
En,Ιan senitae, tam Perspicue ad partes aduersas velitas opinionibus descendistis, ut ipsorum Haereticorii mapprobante testimonio, hac vi alperent Romanam Ecclesiam tande . aliquando cum damnata ipsorum, Ecclesia roconciliandam et hoc est , nos aliquando ad ipsorum castra transituros, quasi ibi, non in cauris nostris columna sit & firmamentum
Et quis quaeso Catholicorum Scriptorum hanc unquam ansam haeretico praebuit sic spcrandi Qui s. rum materiam dedit paeanas sic canendi quasi iam parto contra nostUu'phoὸ Αn ne vel leuiter unquam ex striptis.SanctisIinii nonii Aquinatis , Haeretica aliqRa lingua tale nisibi gloriationem contexuit Θ Auditane aliquando inter Heterodonos haec vox ; Iam eo que noster est Ducior Aquinas, quod rei summasentiat no-b6cum Z Auditam: illa altera; Tam prolixὸ cuidenter Aqurnatem no frae opinionis babemus, vi sperari pol sit Eccl siae Romanae ad nostra castra transtus Z Prosecto non sic olim Bucerus, sed longe aliter, Tolle
muta. utpote virtute scriptorum vi.
ri huius , si iugit fu Ecelesia man-lerint, tuoru in potius ritinaria aper iiiiii ne formidans, quum victoriam sperans . Modo autem 'noliris seculis quid auditur Z Quid inoder-