장음표시 사용
121쪽
scetur epistola iam ii 1aris elegantissima ). Illud tamen ob seruanduin postremo, has epistolas quam maxime exigere in oratum ac iocosum illud dicendi genus, de quo superiore capite dii loruimus.
reddet dilucidiora. Sumo nobis nae propositiones. I. Eretuler Dibam tuo exemplo. II. Fiduciam nobis magnam iniicis.
III. Bono ergo animo tre. IIII. Litterarum mearum e rassa non
Caeterum in respontoriis nihil commodius ti certius quam sequi ordinem eius epitiolae cui respondemus, cui vel intexi vel subitat postant alia. G. ) Connexiones vel verbatis sunt, vel reales. Iliae per particulas & formulas fiunt , har a propositionum similitudine ac dissimilitudine petuntur.
Nonnumquam tamen etiam sine connexione propositiones Componuntur.
Quod plerumque melius est vel ob laoc ipsum quod familiaris termonis cli ara fierem sic magis refert. G. Sic
istas propositiones VII, quas paullo
ante recensuimus, sine connexione ita extuli LI. Narro tibi : antea subirascebar breis inati tuarum luserarum, nune mihi l quo es videor. Te i mr imitabis.
II. Quam multa, quam paucis Te
recte valere, operamque dare , ut quo tile melius r Lepidum eommode sentire, tribus exercitibus qui is nos oportere con
Nerea III. Si timidus esem, tamen ista ep, sola omnem mihi metum asser es. Sed,
ut mones . frenum momordi. Etenim,
qui, te inclusio, omnem spem habuerim ita te, quid nunc putas p Cupio iam vigiliam meam, Brute, tibi tradere , Iedrea , ut non consamiae meae.
IIII. Euod scribit , in Italia te mor
turum , dum tibi litterae meae veniants per hisem licet, non erras as : νnulta enim Romae. Sin adiueniti mo bellum
confici potes, nihil si antiq&itis.
U. Pectinia, expedisisima quae erat, tibi decreta es. VI. Hales amanti miιm Seruilium. VII. Nos non dutimus. Vale. Dabimus tamen operam, ut & CO nex Iones inueniamus. Quas quidem plerasque infelices esse, & firmare proximam nostram obseruationem , ipsi Illustri Auctori , cui iuueni illae exciderunt, me persuasurum sperauerim. G. Inter priinam & secundam propositionem similitudo quaedam adparet e scribendι rationem breuem imitabor:
sed o fiduciam tuam. Inter secundam& tertiam similitudo quaedam interce dit : utrobique enim sueta es. Inter tertiam & quartam dissimilitudo est,
spes enim est morae impatiens, Brutus vero morabitur in Italia. Quarta cic quin ta similes aliquo modo sunt : Britiua non mor-i debet in Daha, nee nor in mora erous, sed mittemus pecuniam. Tres vltimae simillimae. Λce W:ι nia tibi deerit, nee Semilius, nec nos. Connexio ergo erit talis. I. Narro tibi r antea sibi sectar breis tutati tuarum litterarum et mnio mihi l quax esse videor. Te igitur II. non lateris tantum, verum etiam virtute animique munitudine imitabor immissema enim epistola tua me de is rebus novis, id es, de valetudine v luntateqtie tua ct Lepidi , triumqtie exercituum virtute rediim certiorem, in
tamque spem iniseisi anιmo, ut , III. rus mo exempla optima spe fidum
De essem, mn..um mortalium D metieis
Asimus. Omnem itaque metum , s quis f issi , im epistola tua abserues et sed,
νι vera Dicar , iam frenam momordi. Etenim s
122쪽
menim , etia, te mel , omn m D habuerim in te i quid nune putas p o iam vigiliam meam , Brute, tisi te dere , sed ita, ut non d sim conmarias meae. Eu .vero Des naui a graui , quam moram, ferat: III L nilim prosim, te, littera rum mearum eatisa , in Dalia morari. Equidem , s per hos in licueris, non e
tu tuo bellum confici potes ; caue res gerendae oe sonem, mara isa rara, dimitias. Sane, ne in nobis vlla tibi mora esset, V. pecuniam, expedirissima quae erat , tili deerraimus. Noe argentum ergo tis bi deeris, nec, quod omni argento prae santitis, amici. VI. Semilium enim hales tui amanti sinum , cuivi prolixam erga te volun
VII. O ego non imitabor modo, vorum ctiam , qu ad cras feri poteris , dis oscit ite meis superabo. Vale. ρη Accedunt nonnumquam ae riologiae , ceu ex epistola aut eden te adparet , in qua CICERO propositioi iti III. ratione quadam confirmat. Accedunt etiam illustrationes , veluti exempIa, similia , testimonia r sed ita, ut magis per adlusionem innuantur , quam explicentur prolixius. Exemplo
erit Cic. eris. ad diues et . in qua eiusmodi illustrationes mira breuitate
concinuitateque cumulatius animaduer simus
Iae familiaris subiitiemus. Propositi nes sumo sequentes II. Diu almalum fluisti. II. Ego iam mi heor. III. Scribe ad me frequ)ntius Obter tu ergo praeceptis, in ipso ρο-ragrapho explicatis, haec nascitur piliola :I. Tam diuturna ma sientis a Auemuin i, ut . nisi te ex P. 'disciplina scirem prodi spe, in Pythagoraeo in castra trans e te existimarem. Quis , m .lam,m Ioas te homin m , olim loquacis rem inuasu, ut confestm inagis mutus et i inris, quam pikeis y Ego vero praeclare, miti crede , viciscar illam pertinaeiam tuam, liter Dae meis tanto magis te ob
tundam quotidie, donee Odiosissimum istud
F entium tuum tibi ext qu am. II. Sed, hetu ut, inquies , t.ra reum ue
dem plurimam. Rehcto enim urbans 'eptu, nuper in suburbanum illum, quem usi, pressum , tamquam in portum , me vinLeaui. Hie moso rustiere, O temporis nonnihil valetud ni, nonnihil rem fmni animi tribuo. Inuisum , ne n hapolim agere, quam otiosus esse . via ear ,a5quii parturit ingenium, seu , tu dis misplenam raris O inficetiamin. III. Ne ergo me urbanae electantia plane eapiat obludo : De , staso, ur a te litteras O fritientissimar , o, qua Ies tri minere Dier, Roma ipsa etΥMA: r t, accipiam. Vale.
VI. Ad elaboratiores quod adtinet epistolas : in iis una regnat, litpropositio, ad quam, tamquam ad centrum, omnes res iquae par- E; et ibtes referuntur j.
Exempli caussa, in gratularoriar Propositio illa primaria e t : G arulis
tibi uatiam manus , na alam, resstutan letudinem, cet. In consolatoriis I A
qua au.mo tibi serenda fortuna, mors parentas, octi In gratiarum actoriis et Grauar tibi ago, quia me Πιncipi c--
mendarat, D pragio adiuturis , cet. In gnat pr primis tin is arris oratoriae P. 3 I. sese tu sit . Gratulacionis, Gratiarum actionis, Coa-fla lanii. Adhdirrationis, Petitionis partes dc rationem breuiter, ad e sto Iarum praelertim scribendarum exereit uanem , proposuiu ab . G.
123쪽
Quae de- VII. Ea propositio deinde argumentis, firmis potius, quam indς p naultis, muniencla est, quae facile suppeditabunt ipsae πιυς-m , δ' μ' ut adeo certis argumentorum locis hic supersedere liceat . Vulgo quidem in institutionibus epistolicis multos argumentorum iocos, veluti ab utili , trutindo , δε- cora, facili , honesto , ceti ostendunt , ex quibus omnia argumenta , tamquam e sedibus aut pluteis suis , depromenda existimant rhetores. Sed his quidem loculis aequo animo carebi-mias. Ipsae enim in rationes
scribenti susticient optimas , & initi- tuto adcommolatissimas, nihil ut opus sit litis argumentorum locis, e. g. si cui gratulandi. m sit nouum munus, ratio ipsa docebit, ostendendum esse , munus hoc esse optabile , honorificum, virtuteque alterius dignissimum , ex eoque multum decoris ad rempublicam redundaturum, cet. Si eonsolandus quis de obitu filii r ratio ipsa suadebit, ut exponamus defuncti beatitudinem, tem. porum , quibus siubtractas sit , mise riam , christiani in adfectibus coercen dis ossicium , cet. Et sic numquam
deerunt. scribentibus argumenta, dum . modo πτροις ἀπ s. quid ubi t ecl. eκ-
pendantur paullo diligentius. Ηoc. ipsum vero praestant loci illi supra
commemorati , ut ad omnes circum stantias tanto diligentius attendamus , iisque recte utamur. Nihil nos docerit loci ante ignoratum , sed recordationem iuuant cic distributionem &c. G. Utilitatis tamen haud parum tironibus
adsurre possum PLANE Ri episeolae enthymemasicae, quibus & varia argumenta , vel enthymemata, quae in singu- Iis epistolarum generibus adhibenda videantur, cum cura ostendit, & veterum ac nouorum scriptorum epistolas in certas classes retulit.
Dii positio VIII. Perinde autem est , siue argumenta propositioni, siue hanc
est arbia argumentis praemittas P.
Sie MANoivs em. I, 1. N positionem argumentis praemittit et epist. I, i. eamdem illis subiungit. Nonnumquam Propositaci argumentis &y mittitur & subiungitur, cuius rei ex. emplum denuo est apud MANVT. epst. I,
3. Non est tamen hoc simpliciter in arbitrio seribentis: sed videndum,quaci cu que loco aptius sit. V. G. si propositio
ipsa molestiam allatura videatur , ar sumenta Praeponenda. Interdum peripicuitatis caussa necessario praemittemda propositio Sc. G. In e. VIIII. Possunt & hic argumenta nonnulla aetiologiis illustra- pistolis tionibusue amplificari, dummodo observes , & parcius hoc fieri ψcum debere, & breuius. In epistolis enim ad exempla . similia, se bςJΠς tentias tantum adludendum esse, iam supra obseruauimus ' ).
Quam eleganter illustrationibus
eius mosi vetatur ei CERO , vel ex hac breui eius epstola s. libri VII. adparet : In omnitis mcis episesis, quas ad in Iarem aut ad Balbum mitto, legitima quaedam est aeessa commendationis tuae,rire ea vulgaris, sed cum aliquo insigni indicio meae erga te bene olanι-. Tu
modo ineptias sas, O desideria urbis ἰρο visa motis depone, O quo consitio profectus es , id adsiduitate di varitiae
consequere. Hoc tili tam ignoscemus nos amici, quam ignouerunt Medeae . quae Ciarinthi arrem altam habebanι, mare nae opulentae , optimater , quibus illa ma
124쪽
vitio verterent , quod abesset a pa: ria. te an multi Dam rvn b. ne ges uni, G publicani Fatria procul. Multi qui
set, nisi te extra Illo emtis. Sed pulta Io,
bemus alias. Tu qui exeris eauere ridicisti, in I euannia, ne ab et diarias decipiaris , caueto r O qtiando Medeam ιν- g. re coepi, illaci semper memento : Qui sibi Iapiens prodesse nclais , nequέ quam DTit. Cura, ut valcas.
X. Accedit nonnumquam exordium , quod vel commune est, vel proprium. Illud omnibus epistolis hoc ei tantum, quam exaramus , conuenit . Utrumque breuissimum esse oportere ,
Communia exordia sunt , quae de valetudine alterius inquirunt , aut veniam lcribendi rogant, aut accepta rum epistolarum sementiam repetunt. Antiquissimum sollemnissimumque est illud e si v ALEs , BENE EST , EGO VALEO , quod tamen iam altero post Augustum aeuo euiluerat.'Vnde non est , quod a nobis demum in usum reuocetur : nili forte , ubi caussa aliqua sis It de Ilatu amici dubitandi die. G. 3 Plerumque praesertim in litteris responseriis G. hoe ab occasi
ne caussaque scribendi petitur , adeoque reperitur facillime. E. c. Si gratulandum alicui sit munus nouum 3 eius in ipso exordio iniicienda esset mentio. Sic ΜΑΝvTius epist. I, 2. Alson Carasae gratulaturus purpuram, ita a spicatur et Solent esse, quae minus ea spectant vi , laetiora. Nihil tamen isa ,
qua te auctum nuper accepimus, dignitate neque magis exi P latium aptes eos, qui sudia tua, tuor ad virtutem praeclaror impetus nouerant, neque iucundiar, aut laetiolae maioris umquam Dis.
Interdum ab ipsa inscriptione capitur exordium. Vt CIC. Att. III, 1 o. M. T. cIcERO S. D. Q. CAECILIO Q. F. POMPONIANO ATTICO. Quod quidem ita esse O arvinculum tuum Q. Caecilium in functum esse ossicio, ut te
heredem institueret ac testamento ad Optaret , qua re nunc nomen eius gemris, & non amplius T. POMPONI v SAHicus , sed ut supra scripsi vocatis
e minereii Fundam. Custior. Latim
vehementit me probo. Add. Famis. XVI. I 8. it. I, Io. & VII, 18. G.) Generatim enim inter epistolarum virtutes praecipuas est DR Evi TAs , adeo , ut eas siniseram maritim implere haud debere, scribat s ENECA epist. F. Longiores esse solent epistolae ad familiares iisque quam maxime si oblectari scribit Cic. vis. ad satini. si viri I, I. Sed hae serumque, neglectis exordiis, stasim ad rem ipi.na
oc variarum rerum narrationem pro grediuntur. Nec breuitas tantum exoris
eis epistolarum commendat , sed re inexspectatum. Statim enim nescio quid admirationis de voluptatis excitant improuila eiusnodi , atque inexspectata exordia. Elegantissimum ergo exordium ci C. epi)ῖ. ad diuers GI , II. Luam mi morodii qui amant, vel ex hoc intelligi potes. Alclese ferebam antea, te inuitum iste esse, pungit me rursuν . quod scribis, te esse i sic libenter. Sanuquid sibi vellet cicrao hoe inexspectato exordio, intelligere non potuit Trebatius , niti periectis sequentibus. Aeque elegans est exordium MANV Tllens. I, i . Odi paene meos oculo , et si oculi sunt, id es, omnium rerum eari -
. Sed odi cerae prius , quam antra . hune morbum, quo mihi ncine tuas ad Decias , tuus complexus eripistis. Addo
illud Coelii apud cie. epi l. ad direres. VIII, . Invideo tibi r tam musea quotidie, quae mirere, istic perferuntur. Item illud ptasti epist. I, ε. Ridebis σlicet, ridea
125쪽
FUNDAMENTA STILIXI. Idem de conclusone sentiendum , quae qualis esse debeat, facile ex ipsa propositione primaria intelliges ' .
- Exempli gratia si cui gratulan
dum est, per se patet, conclusionem vel votum aliquod complecti, vel cohortationem, vel commendationem nostri, vel aliud quia huiusmodi. Ita etiam epistolis gratiarum actoriis si biicietur vel votum, vel grati animi pollicitatio, vel commendatio in futurum. Sunt tamen cliam conclusiones quaedam tantum non omnibus epistolis communes, veluti ossiciorum obIatio . commendatio valetudinis , amicorum salutatio . responsionis stagitatio , Soquae sunt huius generis alia. Iliud modo tenendum, in epiliolis ad eos, quorum amicitiam vel parare vel tueri velimus, uti principium, ita finem blandum esse debere , idque tanto magis, quo minus reliquum argumentum placere posse i peramus. G. )
s Isui XII. Stilus epistolarum qualis esse debeat, iam capite a. partis epistoli- prioris, u ιm. 6 I. satis adcurate exposuimus, nihil ut hic adden
sus quν dum ea de re videatur.
t. .. XIII. De complicandis etiam obsignandisque epistolis aliquid
tituli, ai monere , superuacuum fuerit. Lippis enim & tonsoribus talia suntque sub notissima. De titulis tamen, quos vocant, & subscriptione, m scriptio- neo, eum teneri dum csse modum , Ut ne vel antiquitatis adfecta-nibus ob-tione vel stili barbarie ac nouitate , reprehensionem i
dum Antiqui nullo titulorum syrmate onerabant alios , sed litteris iraee
praemittebant: M. T. CICERO UOLVM-Nio S. P. D. Pollea saepe addebant :suo , ut C. CAECI L. PI INIUS ARRIO
SUO S. P. Denique dc alterius nomensio honoris caussa praemittere solebant, veluti : ARRIO suo C. CAECI L. PMNIVs S. P. D. idque diu in vitio pos, tum esse nouimus. Parasiticum enim videbatur, nomen suum postponere , ceu ostendunt ΕL. VINET. ad Ation. s. xo. & HENAG. Amoen. iuri elu. e. 23.p. I 24. Hinc AUSONI Us ibid. PAvLLINI praeponens nomen, id metri nocessitate excusat: PAULLINO AusONIvs. Metrum se
Irim di nomen praegrederere meum.
Quamquam O fusurum titulo prior ,
Praee sis nostrum sella eurulis ebur. SYMMAcuus cum ad Augustos scribit, nomen suum pollponit , cOI aquam secerat PMNIus e SIDONIvs. Mips. sYMMACHus ad alios quosvis cum scribunt , tuum nomen praemittunt. G. Semper itaque veteres, omitto ti. uiuorum s mate , breui illa salutatione usi sunt. Et hos quidem imitari non dubitarim, quoties ad familiarem at quem scribendum e St. At, si vitia magnis scribendum, nemini ego quidem auctor fuerim, ut hac antiqua se mula utatur. Satius tunc erit, titulos quosdam honoris in catir vocativo epi- notae praemittere, hoc modo r
vIR SUM M R , cet. Ad calcem litterarum recentiore more adiunges subscriptionem z. ILL USTRὲS EXCELLENTISSIMI avgNOMINIS TVI lair perp tuur. vel similem. Dandum enim aliquid hodiernis moribu p, ne magnorum vir
rum dignitatem supercula scholastico desiicer:
126쪽
despicere videamur. Videndum quid de his talibus lentiat is, ad quem scribimus, ct illius opinioni seruiendum. Quoties
dubitandi causa est, Potrus moribus lae cuti noliti obl)quamur, ec caetcris paribbus tanto lcribamus accuratius, Ut appareat, non ignD antia sed certo consilio nos vetere in illum morem non tenuisse.
Vid. Pnaef. Editi v I. ad h. l. G. ) Merito ergo ex latinis epillosis
elaboratioribus proscribimus I. salutationes illas: Salutem o cycia, Da άτ . , lirimantia, oc ii- milia ; ta multo magis II. aenigmata illa puerilia: Miito tibi NAVEM, p ora puppi ire carontem, est. Nec serendae IlI. loquutiones abstiactae, quas Vocant, imitatione Germanicae linguae inuentae, veluti: Dominatio vestra , vestra S renuas, Noesilitas, Ampli: udo, nobilis sena di iras msba, cet. AIabsar, Dignatas, Ampi ludo, de similia nomina' non nunquam Ciceroniano more poni pro ipsis personis possunt, quoties nempe etiam iptii abstracta commodum sen-
sum pariunt, ut Mai statem tuam vene rabor, Dignitati tuae saviam, Ampli n-dinis tuae IIussistissum. Sed non Dignitas miseris: Oc. G.) Multoque minus tolerandae , quae plane vel barbarae, vel ibi cae lum, e . g. Vesea deuotis, a fere-eretis, Patren Ias, vesti a maria, cet. Ign ta qucque veteribus illa extenuandi causssa reperta: paruitas mea, exi itaI mea.
quamuis prius placuerit iam vAIERION Axi Mo, in prooem. Id vero pollea frequentarunt scriptores aeui Pollerioris, i cmni me Christiani, quos vel maxime ducebat modestia. HIERON. ad TranquiImitim: Et quia m. ae PARNTATIS quaeris sentcntiam. Denique etiam Iti I. ab illo more alios tertia perlbna compellandi merito abstinemus, v. c. his me exed
lenua et stra , si quid noui gemm fueris,
eam de illo reddam certiorem. Sciar er era. Ρucida haec omnia sunt, & a Latinae linguae indole aliena aeque ac compellatio in persena secunda singulari amoro linguae Germanicae.
AI terum scriptionum genus, quo hodie nonnumquam Vtimur, sunt O RAPIONES. Eas conscribendi rationem quum ex
instituto ostendant rhetores, superuacuum forsan fore videbitur, ea de re vel verbum addere. Enimuero quum alia hodie, quam olim , sit oratoriae ratio, neque vetera illa rhetorum praecepta nostrae reipublicae no troque saeculo pos stat adcommodari P : licebit & nobis pauca quaeciam de conscribendis Orationibus monere.
) oratoriam primi excoluerunt Graeci, e quibus vix quisquam, ante ARISTOTELEM, eam in artis formulam,
quae exstet G. redegit. Nam, qui ante hunc aliquid de praeceptis rhetori
cis commentati sunt, veluti, EMPEDOCLEs, Tis IM, THEODORVI, GORGIAS,
vix videntur operae pretium fecisse. Vid. vom. d. nat. ct constitui. rhet. VIIII. p. 31. Jeqv. Iam vero Graeci tantum non P 1 Om Cur eclinam de
bendis orationibus pra cepta quaedam addamue
127쪽
Veterum crati innum genera tria.
omnes in liberis vixerunt rebvspubli is, in quibus plebs eloquentia de magog
rum quam maxime flectitur. Multum ergo intererat Graecorum, tum ad po tentiam , tum ad securitatem , ut illam dicendi facultatem adlequerentur, qua animos vulgi huc illuc sectere possent. Hinc oc totius oratoriae Graecae finis estus πώ - leu perruadcre, nec melius ea definiri polle videbatur, quam πειγοῦς δημιουργὲs p. rsuasionis opifex, ceu rhetoricam in Gorgia adpellat PLATO. Paucissimi,& in his Qui Nini DAN. libri II. Inst.
Orat.'e. I s. negarunt, finem oratoriae esse
persuadcre, vel adposite ad persuadendum dicere, eosque potius, qui bene Orecte dixerint, finem artis adsequutos rensuerunt. Sed si vel maxime hunc finem proximum dixeris: tamen de illa bene ac recte dicendi facultas procul dubio ad per tuadendum fuit comparara , isque adeo oratoriae fuit finis ultimus. At hodie alia est rerumpublicarum plerarumqu sacies. Raro enim plebis suffragiis amplius , sed vel luctibus principum, vel optimarum confliis, lumma rerum committitur. Nec in laude amplius ponituri exanimis illa eloquentia de magog rum, sed suppliciis digna iudicatur. Ex quo facile patet, cratoriam, cuius hodie usus eli, toto coelo ab antiqua illa Graeca dillare.
II. Scilicet triplex crat Graecis dicendi oetaso. Vel enim in conciliis populi, vel in foro & iudiciis, v ct in Graeciae conuentibus verba erant facienda . Quare etiam triplex Graecis erat orationum genus, DEMONSI RATIVUM, quo in conuentibus
Graeciae. DELIBER ATIVVM, quo in conciliis vel comitiis ;& IUDICIALE, quo in foro & iudiciis utebantur ' .
oratoriam praecipue excolebant Athenienses. Nec enim vel Sparta, vel Thebae, ullum, qui in ea arte excellu rit, Oratorem protulere. Athenis vero
Populus certis statisque diebus solebat in concionem vel concilium prodire, ut de figendis refigendisque legibus, delegendis magistratibus, de pace denique ac bello in medium consisteret. Et haec quidem populi comitia stata ac sbilemnia ἐκαλησίαι νήριιροι, δροσμέναι, iteri ἀν- etim dicebamur. Aliquando etiam extraordinum cogebatur concio, si quid si b, tum accidisset, δέ hae erant ἔκκλησiαι
πλησίαι De quibus populi conciliis et
dicia publica, maxime in Areopagc de
Graecia habebat siros conuentus, sua S-que panegyres, ad quas undequaque ad Lo nunes Iudos comuuinaque iacra confluebant Graeci. Talia erant Obm ea, Othin, Ain ea , b.hmia, de quibus
In conuen: ibus ergo vel ἐκκλ- σἰαιε pratores populo vel tisadebant , vel dis detiam aliquid, de quo tum deliberatio instituebatur. Vid. DLVOSTH. orat. Iro Oesis h. Et hoc genui dicendi
λεωπικὸν Iolebat adpellari. Tales lunt DEMOSTHENIS Orationes tanti hiaeae,
Philippica , Sc reliquae pleraeque. In fore etiam, veluti Areopago, Palladio, Delphinio Prytaneo, Phreatio, Heliaeo, L3ceo, Meliei eo quoties habebantur iudicia publica, oratorum partes erant, reis vel d: eira dicere, vel eosdem defendi re, quod sua ratione factum sit, luc
Icn cr ostendit NEvns. ιn Are passo c.rp. ex rimo , dc SIGON. de r p. As x. II . Et eius modi orationes dicebantur suu generis iudicialιs, quales sunt DEMO TMENis orationes in Aphobum, Neaeram ,
A M. Tisonem, dc aliae. Denique quando Graeci viuuersi ad ludos sistic aures com suis.
128쪽
hostesque det icerant , fluebant, in publica etiam i lacelebrita- defenderantie gentis orationes habebantur , in lau- coΕL. R Movicis. l. r. am et t. X lIII, in illorum, qui Graeciae libertatem 1a.
III. Quum vero hodie nec in populi conciliis concionentur de- An etiam magogi, nec in foro caussarum patroni eloquentiam ostentent, nec denique sollemnes quaedam supersint panegyres: facile patet, x libue, ', i
plicis illius causiarum generis, quo univer a veterum rhetorica ni haee geatitur, hodie nullum superesse usum ' . Quandoquidem ergo in nera re- scholis tantum aliquae supersunt oratoriae Latinae reliquiae, Cec la- uocari, mationes vero illae umbraticae ad nullum trium generum perti- PQ nent: nouum orationum genus inuenerunt doctores, quod quum non tam in persuadendo, quam docendo delectandoque Versetur, ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚON adpellare consueuerunt .
Aium equidem, hodienum nos dicendi, qualem veteres tradidere, ad-IlI. Sunt sera adhuc per Euro vel laudare, vel vituperare, suadere, vel diuisadere, adcusare , vel defendere, M
deoque omnino magnum esse veteris oratoriae usum. Quo sensu QviNCTI L. lib. III. e. 7. Laudare testem , vel conti a , P rian t ad momentum ι uicinrum, Gr ipsis
etiam reis dare laudatores licet, o Misi in competitores, in L. Pisonem, Classitim OUtrionem hisi vituperationem eontinent,
O tamen in senatu loco sunt habili sententiae. Sed qui considerauerit ea, quae Paullo ante de trium generum Origine diiseruimus, facile deprehendet, orationes hodiernas de tauibiu historiae, de philossophis cum tetri sprudem ia coniungenda, de non serenda iuueniim pro mira , de turpi. ti sine ebrietatis, aliasque huius generis non magis similes estu orationibus veterum in comitiis populi, soroque dctonuentibus Graeciae habitis , quam umbram luci.
Non purfecit Auctor, ut putare de
sinam, pleraque praecepta antiquorum Rhetorum, nominaum Qui NCTILIANI, suum hodie usum, non contemnendum
illum cine, habere. I. Non dicam de intellectu oratorum Graecorum Latinorumque, quem hac cognitione iuuari, quis neget Il. In sacris ad populum o rationibus omnino suadendum est, h. e. homines oratione in leticentiam salutarem traducendi: quod profecto prao
stabit Icticius, qui caearis Icbus vim
pam hinc inde ubi cauilas ore vel scripto etiam apparatu quodam oratorio orare licet iv decorum est. IV. in quocunque scribendi genere, ubi vel docere, vel probare , vel placere volumus,
magnam utilitatem Praestat oratoriri, qualem proponit FAsi s. v. Eae quoque , quas Auctor declamationes vocat . meliores erunt, S plus incient boni, si ad veterem illam eloquc miam conio in ritur. Quae cum ita sint neminem poenitere debet, vel vcssi AN Os de oratoria Insilutione ι ibros , vel quod omnibus faciendum censeo, Qv INCTILIANropus si non totum, at certe maiore sivi parte, omitiis modo iis, quae Ilo:nanos oro si int propria , S perlesisse, Ac,
quantum potest, familiariter iis vii. G.
) Multa de hoe diducta ita dicendi
Cus, aliique rhetores. Sed ipsi rhetorices fini ae naturae illud repugnat. In te rim negari nequit, plerasque declamationes , quas hodie in scholis audimus, generis esse didascalici. Docere & planum facere aliquid ad finem etiam antiquae Rhetorices pertinet vel maxime Et quis non, cum dicit, optet Persia dere auditoribus suis vel sententiam suam vel a1fectu mi Non eli ergo opus nouis praeceptia in ea M e. qua omnium
129쪽
consenione actiqui longe excellunt qui, . est, si qui sustinent, omisisse de antiquis . quid est hodie eloquentium. Sed satis praeceptis fore rasia. G.
oraclo- IIII. Vt ergo orationes conscribendi rationem nostrae aetatines beate re que publicae adcommodcmus: duo hodie este arbitramur Latia WV iς0 narum orationum genera. Aiterum in una bra scholarum usu receP
cae. clamationibus agcmias. Declamarion s mihi sitim, quae de rebus quibusdam, ad eruditionem pertinor cibus , veluti de quavilionibus physi is, moralibus , iuridicis, philologicis, ilicologicis, historicis, exercendi
ingenii, ostentandaeque eloquentiae caussa habentur. Iaius sunt pleraeque
MAIORA , PETRi cvNAli aliorumque recentiorum , quas more maiorum in symnasiis.& acadentiis habuerunt. Ne cui imponat nouus intellcchus I 2IT iis Declamatior quae antiquis ocrecte loquc mibus ali oratione non aliare distat, quam quod exercitationis iam tum causia habetur, quare DCC nrΚu mento L. materie, neque claboratione
disserre debet ab oratione seria, u qu 1 dem meditatio ει exercitatio illis debet actionibus quam simillima cile , ad quarum facilitatem comparandam lia scipiti r. Et possunt iplae quoque Auctoristum declamationes, tum Ι'aneg ricae ad tria illa genera antiquorum comino de referri, ut deinde apparebit. G. ) IaneDracas voco non tantum laudationes magnorum virorum , qua les sunt pleraeque BucuNERIANAE : sed quaecumque in festo quodam conuentu
coram splendidiore auditorio habentur, veluti in inauguratione academiae, Vel regis, in sacris saecularibus, cet. Hae quemadmodum a supcrioribus male ria, ita& stilo quam maxime diserunt.
V. Decl. rvrationem itaque scripturo, id praecipue agendum est , ς, In δ vi thonia inueniat haud vulgare P, nec tamen a sensu communiseeipiu motum ): iucundum ), nec tamen scurrile ): ita deni- rum solli- que comparatum, Ut per iiis, loco, temporique convcniat P.
citum esse Cauendum ergo est a thematibus Oportet vulgaribus, qualia sunt de latιαι bur vir- de th tutis, de laudibus litterarum, eet. His e mate. nim facile obiici posset illud CATONI s :Stulte , quir υmqtsam viti p. rat is i In pueris & adolescentulis, qui nondum aere lauantur, tolerari haec possunt, minime in viris, quorum in Kraviore materia exercetur ingenium. Quae autem graisior potest esse materia ' Mihi vero id-le quamluis pretii orator videatur, qui de iaciathus virtutis, litterarum, octa ita dicat, ut moueat, ut peribadeat. Socratis omnis oratio in laudanda virtute com sumebatur. G. ) Non enim eloquentia abuten dum est, sed utendum. Cum ratione crgo insaniunt, qui I. veterum academicorum more de rebus ornuibus in utra que partem diserendum, in eaque summam eloquentiae laudem positam enistimam. Vid. CIC. d. Di. bon. II, I. Ad curatum ergo ac laudandum ibit senia illius Catonis iudiciu in . qui L. arneadem, quod eadem eloquentia iustitiam S laudauerat , dc vituperauerat, urbuejiciendum cenIuit. Sane rerum laudandarum vituperandarumque ideae tam sunt necessariae, ut qui eas dicundo euellere animis conatur, vel magno conatu maXimas agere nugas,
vel ad quodvis scelus profliga Mirnus videatur. Et quid humano generi prodesi. set eloquentia, qua liceat α
130쪽
Tamen dispiciendum candidatis eloquentiae, quid de unaquaque re in tramque partem dici po: st, vel ad hoci plum, ut refutare discamus contraria. G. Nee magis sapere videntur, II. qui res vituperandas laudando, vel laude dignas vituperando in mustaceo quae
BuRMANNvs rvrsiam laudauit, nec sobri, asinoque sui encomtastae defuerunt. haec sunt, cic ingenio osten-Dando idonea, sed tamen puerilia, &viro graui parum digna. Excusandus quidem ERASMus , cui dulce fuit deripere in loco, & luculenta ista satira certorum hominum itultitiam perstringere. Sed sicut non omnes sunt ERAS-Μi , ita non omnes siusicepta eius modi inpera eamdem reportant laudem. Nimirum multum interest, ostentandae dictrinae & eloquentiae cauila huiusmodi res laudentur, an satiricuin quid inu lutum velimus huiusmodi laudibus. Hinc merito mireris ERAsMI & v. C. PETRI LvRMANNI acumen, qui huiusmodi orationibus hominum stultitiam acriore fide perfricuerunt. At nihil huius modi reperias in aliis eius generis oratiunculis, sed mera sine
quibus res minus laudandae laudari nequeunt. Plerumque aliquid spectasseau tores talium declamationum, quod vitam iuuaret, multa certe inspersisse, quae cognoui Te, quae cogitasse, bonum
sit, inductione uuadam o sendi potest, si
quis percurrere velit conitructum CAsp. RNAvIi labore Amphitheatri: nasuti n-tiae Socraticae. G. - . J Quum enim declamationes eius moli scholasticae pleraeque vix aliquam insignem utilitate in vel reipublicae vel auditoribus polliceri possint, ademiae multis taedium inter audiendum obrepere su eat . facile patet, iucunditi te rerum abstergendum esse hoe saltidium, adeoque ea themata quam maXime referre plautum, quae sunt auditu iucundi: sima.Quis dubitaret quaeso, quin suauissimae celeberrimi auctoris declamationes de chartat aneria eruaιrorat in e
plicatioribus frontibus auditae sint, quam si subtilissim ut aliquis philosephus magno supercilio de laudibus reginae illi, Icιm rum, metaphsaeae, disieruislat ρ Demes percilium, ta pone in cathedranumani: surium aliquem PACci LATUM , qui Met aph sicam eo ore commendet, quo Dialecticorum retia Sc laqueos e plicauit aliquot praefationibus; puto futurum, ut liaud parum attente audiatur ab his quidem, qui cor & aures ac cerebrum habent.Caeterum in argumen.
tis deligendis, quae ipsa fronte aliquid
iucundum polliceamur felix tuito . FERRARIus, ne de M ENCKEMo aliquid adiiciam. G. Modus in rebus omnibus op timus est. Cauenduin ergo, ne dum iucundus esse laboras, se cum aut histrionem agas. Cavenda etiam Cynica illa dicacitas ct linguae vir lentia, ne in latiram euadat oratio.
Mo RHOEIus v. C. in P γ Q. III, in. 3. s. qu. praeclare ostendis, inuentionem omnem poeticam e locis illis πινι σατικοῖs: Ei u i quid ' Mi Z qii. bas auxi::s' cur t quomodo' vando unice esse petendam, his tria alia adiuncti labiicer Uti et quantum quoti s
Idem mihi de inuentione theuratum I- detur. Fingamus, oractonem inau ratem habendam esse a profuit ore politices e circum tantia quis' themata nobis ibi peditabit varia. Disserere enim possemus de virtutibus pro es iit politices , de praecipuis Diris aeui seripi illis politicis , de quaestione: per tintia cit ilo δε-flritia, an solo usu conitaretur circumstantia quid ' themata suggeret desopbisemate politico in veterum aureas la: ιIau te , de eloquentia ei: ili, de oratoria Irincipis. Fingamus porro orationem illa tu habendam Argentorati, vel Litoriit, circum