장음표시 사용
131쪽
I actia reumstantia illa ubi l commendabit
themata D republica Ar moratens, vel Grimbrem si, abestitissimo prudentiae architectonicae exemplo. Sin Lipsiacea oratio habenda esset, quanta sit com--rciorum ad re Micae beatitudinem υ-tilitas, posset de inonstrari. Circumstantia qvibvs auxiliis ' denuo nobis varia iustisi et themata, veluti de si trina prικ-cσιν , de exemplo principir, de perpι:ua censura. Circumstantia cur dicere suadebit de doct. inis in area emiis inealcandir, vel de quaestione: eur Olim in academiis inculta iaci Nuprudentia eitialis' Circumstantia quomodo φ nobis ad animum re inreuocabit themata, de scopulis in prudentia etiι is catiendis , de monarchomaeh mo, de Machialtielismo, eci. Denique si fing mus , orationem istam habendam fuisso ipso anno saeculari Gesesiae purioris et circumstantia illa quando ' nobis suggereret quaestiones, quid reipublicae p) U-ris reformatist quantum incrementum ex
ea re ceperit prudentia ei uilis ' Disieri etiam posset, de massica papali, aliisque eiusmodi thematibus. Quis ergo tam esset ab insenio omni destitutus: ut di tot thematibus non posset illud Ieligere, quod & optimum, & audito6bus iucundissimum sere praeuideat Unde res
VI. Inuento themate, dispiciendum, ad qum disciplinam illud
pertineat. Inde enim omnis adparaxus rerum argumentorumque est
Nolim ergo, te & hic do certis argumentorum locis vel sedibus esse 1 obiicitum. Declamationes pleraeque de rebus ad eruditionem pertinentibus agunt. Quid vero de iis dicendum sit, dileiplinae docent. Ex iis ergo colligenda, quae ad thema pertinent, ita
tamen, ut ne extra oleas vagemur. Non
enim omnia sed optima, & ad rem pertinentia, dicenda liant. Exempli caucia, si quaestio esset: eur olim tam inculta ιacuerit pruden ta ciuilis ' facile animaduerterem, omnem adparatum partim ex historia litteraria medii aavi, partim ex historia academiarum , partim ex historia papatus esse petendum. Sed magnos illos campos frustra forte pere raueris, nisi illum quasi quoddam shquaris quod te ducar; nisi loculos quosdam, in quos deponas, quae in illa peregrinatione inueneris. Sume igitur illum ve sum circumstansiarum mem Hem, Scoccurret tibi, si noris historiam, quid ad singulas illas quaestiones respondeu- dum siti ex illis reIponsionibus deinde elige, quae maXime ad rem facere putabis &c. G. Sin quaestio tractinda: quid re id lieae profuerit reformarios politica re ius naturae me docere posset, quaenam sit ecclesae ad rempublicam. Ex historia deinde diicerem , quaenam olim fuerit rerum publicarum facies, quae episcoporum Romanorum insolentia, quanta cleri licentia, quantum principum periculum Quantus mihi inde nasceretur rerum argumentorumque adparatus Nihil ergo opus est Deis dies tuis, arte Lusifiea, ixdie. eombinatoris , aliisque eiusmodi subsidiis , quae magno iuvenum malo a
VII. Vbi iustus rerum argumentorumque ad paratus ad manum est, opera porro danda erit, ut illum in certas quasdam classes, vel partes distribuamus ' . Quot partes vel classes constituuntur, totidem erunt orationis ARGUMENTA.
Collecto e. g. adparatu, qui ad thema paullo ante laudatum pertinet: tacita mi duerterem, eum ad ria r vocari capita posse. Ostendere ergo pos sem , felicem illam religionis reparationem roipublicae Ι. ad quietem di secum tem ε
132쪽
tatem; II. ad opes O potentiam . III. ad moti satem principum conseruandam profuisse. Hinc tota tractatio tribus his conitaret argumentis. Ceterum si umquam, hic certe iudicio opus est. Nec ordo ille ita certis adstringi regulis potest, ut ab iis discedere non
sceat. Eleganter Qv INCTH.. Insi'. orat. lib. VII. cap. I. Sed meminerimuri am di positioncm plerumque utιIιιate mutari, m e eamdem semper primam quaesionem ex utrartu parte trat landam. Cuius rei is ectera exempla prae-reream , Demshenes quoque atqtie A schines possunt esse documemo , in iudicio tegi onua diuersum seqvvtι ordinem, quum acetifator a iure, quo videbatur potentior, coeperit, patronius omnia , vel p.rene omnia ante tui posuerit, quibus ii
dicem quaesiιoni tegum pra*araret. Adli ne distributionem facilius instituenda in faciunt commendatae supra I, 1,
s. divisiones. G. VIII. Singula argumenta iam facillime poterunt elaborari , si Quomo- ea Observentur praecepta , quae supra de Edillogismo ct enthdime- dosi 'guiumate oratorio suppessiitauimus
) Scilicet argumenta singula rediguntur in syllogis inos vel enthymemata. Praemillae deinde probantur atque amplificantur. Exemplo nobis erit MURETi oratio II. Venetiis de lau- ἐιbus luterarum habita. In ea ostendere conatur orator eloquentissimus , permultum ornamenti praesidiique optimas litteras rebus publicis bene temperatis adferre. Omnem ergo adparatu in e prudentia ciuili petitum ad duo summa capita resera, demonstratque, I. litteris pueritiam ct adolescentiam ad rempublicam praeparari, II. iisdem viros ciuiles in administranda republicaasi uari. Prius argumentum in hunc
redigit syllogismum :I. MAIOR. Euodcumque adolescentes asvirtuum praeparat , illuci multum
ornamenn Ira se que adfera reipublicae; ubi I. Ipsa propositio.
II. Aetiologia. Felicitas enim reipublicae a singularum felicitare ac υι tute dependet. II. Mi Non. Litterae adolesentes ad vim rugem praepara ni. ibi
I. Ipsa propositio. U. Aetiologia. Nam I. in pueritiam praeparant. i j Aetiologia. Informant enim
Σ Illustratio. Hi in semente sper randa Im spis, ita in insitutione puerilisper vitae posita est. .
eam a voluptatum illecebris, ct aa gloriam eacitant.
Miltiadas tropaeis excitabalur.
i. ) fabulis poeticis , de Veneris imperio, o de Iasone , qui Sirenum insidias Orphei lyra euaser.
dis , Solonis, qui voluptatem elitteris ineredibilem cep unt. III. CORCLusio. Ergo litterae multum ornamenti praestique adfertιm re, publieae. Alterum arpumentum MVRETus en thymemati huic includit: I. Μi Non. Litteris visi ciuiles in admini randa republiea advιuantur. Liditerae enim usum suum exsurunt I. In pace. Vbi Ι. Αetiologia. Polistra enim omnes viri et iis partes osendit.
II. Illustratio, ab I. obiectione. At possunt viri
ciuiles aliena opera vis. Quod ne atur.
II. Illustratio ab exemplo Manlii,
133쪽
qui earcus eonsulatum recusatat, a quod indunum putaret, et ea tasentinasque omnium committi, qui
I. Aetiologia. Bella enim non tant timcorpo ιs, sed γ' animi vi dur
reruntur. II. Illustratio a voto Agam mnonu,
qui decem sibi non Achules aut Aiaces, sed Nylaras optabat. III. Secunda aetiologia. Historia terbesia ob oculos ponis, qreum aliarmaximi duces paucis tantum bollis interfuerint. IIII. Tertia aetiologia. LEL.rae ob ocular ponant elariusimorum D ii senorumque ducum exempla. V. Quarta actiologia. Maximos sa 'peexerci tu eloqucntia vel sitis vel
VI. Illus ratio ab exemplo Tyrtaeis tae , qui Lacedaemovistim exerristum versibus infammatii.
VII. Aetiologia quinta. Maximi ac taleberrimi duces erudui furrunt. VIII. Illustratio ab exemplis Aychisae Tarentini, Melissi, Socratis, Ratonis, Mn hentis, perulis, Themistoc ii, Epaminondae, Scip&num , Luctitii, Falii, Marcelli, Iulii Caeraris, Braui. VIIII. Illustratio a lege Mitrienae rum , qui bella victos non a isermulctakint, quam is ne liberos
suos litteras euocerent. II. CONCLusio. Nullum ergo Ornam n
ti prasiliique litterae adserasnt ri, publieae. Vides elarissimum illum oratorem non alio usii in artificio, quam quod nos hic commendamus,politiis moliam comis posuisse orationem. 'Eξεργασέαν ejus addere nihil attinet. Ecquis enim est tam omnis elegantioris doctrinae incuriosus, ut eleganti ismas ΜυRETI O- rationes legendas, & in sinu gestandas non exictimet I Quod hic in una MVRETI orati ne secit Auctor, i lud in omnibus Ci-CERONis orationibus praestitit MARTI.Dv CYGNE in Expianasione rhetorica omnium CiCERONIS Orationum secundum Partes, Enthymemata , ct Figuras. Cois.
Exorsi VIIII. Accedit & hic EXORDIUM, idque vel generale, vel
enera- speciale. Modo enim a persona oratoris ), modo ab auditoribus P, modo a loco ), modo a tempore aliisque circumstantiis auspicari licet. Quae omnia exordia geκeralia habentur.
Talia stat exordia , quibus Orator sese extenuat. Ipse CICERO eiusmodi exordio utitur in oratione pro
admodum iuuenis, nec dum cuiquam praestiterat patrocinium. Minus ergo excusandi, qui extenuatione eiusmodi utuntur in consessu hominum obscur rum, quique nulla admodum auctoritate pollent. In exordiis, quae a Persena oratoris ducuntur, in primis
inuendum est, ne πηρο- λογία mole
sti simus. Μodestiae cum modum excedit, se laus sui immodica.
est exordium MuRETI , quo in oratione II partis I. utitur. Dicendum enim i si erat in splendidissimo senatus Veneti consessu , cuius adspectus vel constantissimo viro metum incutere potuis.set. Eiusdein generis est exordium rationis c IcERONIANAE pro lege Manilia. Hune exordiendi modum eadem oratione praeclare obseruauit MVRETUS. Nam ut in senatus , ita & in ipsius urbis & reip. laudes latius excurrit.
134쪽
dictum do cireumcisione a tempore, id est , Kalendis Ianuarus exorditur.
X. Sed elegantiora plerumque sunt exordia Derialia, quae vel ab Exordis occasione dicendi ), vel a re ipsa petuntur. spectata.
) MURET. orat. I, 8. dicturus de rationem I, Ic. ab exemplo Croesi ;philolophiae moralis laudibus, exo dc orationem II. 1. a stitimonio Ev-dium ducit ab oecasione dicendi , mu- RIPIDIs auspicatur. Mirus ea in re ar-nere sellicet docendi philosophiam ; tifex est xv rANus , cuius inter Meraquod ei superiore anno , auspiciis pon. variae etiam Gitam praefationes, leutifieis maximi, fuerat demandatum. exordia elegantissima ab exemplis, coin-
Idque fit dupliciter , vel dire- parationibus , similitudinibus duclla.
Cle, quemadmodum M vRET. orat. I, qualia sunt Tomo L p. 8o6. Hereulea I. de theologiae laudibus acturus , st, dati tu e rimo II. l. p. 8 l. de dipsatim in exordio theologiam praecipua dotis e Tomo III. p. aia. HYcdotus veslaude dignam esse de monil rat ; vel Aetio, dc alia. At hae Praefationes indico se , thQsi , ceu vocant, ad hy- s. non sunt integrarum ora-pothesin traducta, veluti, si quis de tionum exordiar sed breues orationes, prudentia docendi acturus, in exoldio quibus auditores colligere suturis rec ipla in commendaret prudentiam. At lationibus luis stulebat, quod senus Vero ea exordiorum genera videntur etiam hodie in Italorum praeierum suavillima , quae vel a similitudine qua- Academiis consiuerum cit, in Isιaura-dam, vel ab exemplo , vel denique a tione, ut loquuntur, studiorum. Apud te:timonio elegantiore petuntur. Ita Germanos sere Programmata aut Pres NAt OR G. orat. IIII. exordium ducit sones quae typis publicantur, in earum ab eleganti: silua comparatione solis & praefationum locum successum. G.
XI. 1Εxordia quomodo disponenda sint, etiam & vulgus rhe-Dispiniatorum docet. Praemissa enim THESI, statim additur AETIO- exortio-LOGIA ; tum porro APODOSIS, ac denique BASIS subiicia
tur . Solent tamen oratores, copiae studiosiores, singulas fere partes vel ia uis rationibus, Vel illustrationibus quibusdam muni
Quatuor ilIas exordii partes, non am ad propositionem muniti Exem- quali simpliciter necessarias, sed com- pli loco sit exordium orationis L αν-modas pleno exordio , constituit MER- agri, quod ita disponitur MOGENES de diu. Ι, s. quas vocat Ile t. I. THESIs. Theologia singulari quadam, Mν c propositionem ἰ Κατα-νῆν, qua ae praecipua laude digna esLilla adstruitur 'Απonem s. 'Αρω- quae II. AETio L lx Nam mortaluaum est Hypothesis Propositioni subordinata, nosram diuinae naturae arctissima coli & propius ad ipsum orationis arguis gatione devincis. mentum accedens ; dc Bά- , quae III. A Dosta. De ea dicere ιυssur caussam & probationem Propositionis hane spinam non abs re desivi. ad Apodosin applicat. G. IV. a Asrs. At uune semel altum M - THEsis rem proponit I Amio- gresso, vela facιenda sum. LOGIA eamdem confirmat ; Apo Dosis , Sic in eodem exordio rivallo
ad thema adplicat i 3Asis denique vi. Tvs apodosin duabus rationabus
135쪽
Defugisse se ait dicensti munus, pinim ob rei grauitatem , partim, quod vix
sperare potuerit eam stili sublimitatem, quae digna videretur tanta rei magnitudine. Priorem rationem exemplo sophistae apud Hannibalem de rebus bebucis differentis ; posteriorem testimonio PLATONis illullsat. Sed en ipsum exordium I. I Η sis. Theologia praecipua laude digna est : Cum omnes mihi statiniari quadam ae praecipua laude digni videmur, qui in adsequ nia hon sarum artium scientia veram ct industriam suam collocant et tum ii praecipue, qui veluti maiore quodam numinis ad tu percu's, ceteris omnibus psi habitis , ad
diuinarum rerum intelligentiam omnes cogitationes fias atque omnia sudia contulerunt. II. AEMOLOGIA. Nam mortalitatem nostram diuinae naturae arctillima colligatione deuincit : Nam s eorum omnium , quae in hac immenssa rerum uni-ειersitate cernuntur, Unumquodque naturali sui perficiendi desideris tenerun ; Oanimus noster, ad similitudinem diuinitatis es ius tanto perfictior es , guanto propius ad illud, ex quo diicius O pr pagatus est , exemplar aeeedis r dtibua - νι proficio non potes, quin ea si omnium praestantissima facultas , quae , quoad eius fieri potes, cum humanis di-tima coprilando , mortalitatem nostram , quantum illisis imb eii luas patitur , diu, nae naturae arct Juna colligatione deuincit. III. Apo sis , ubi I. APPLICATIO. Dc ea dicere iussus, hanc spari.im initio defugi r Desilias mihi famisatis laudibua hodis, . die demandatum es ab iis, quorum σapud me plurimum valet, O apud omnes peraeque valere debra auctoritas , non m eas quidem Agillatim pereensio
omnes , ac scire orationis conuestire coriarer r c quod di imperare iniquum . O sustim e temerarium est, ) sed vι euearum innumerabidi copia pauca quaedam seuerem, de quι-s hoc ampulsinio
Deo , vobis audientinus, explicarem. Qua de re et tim mecum inuio ageretur, -- fugiebam equidem tanti oncm magnι- tuaιnem. II. RATioNEs & lLLv sTRATIO NEs rveritus ne idem mihi contingeret , quod
nobili olim sophisae apud Hannibalem de
rebus bellicis longa accitrataque Oratione
di putanti contigille dicitur , s homo ad
Iescens, ct cum a ceteris rebus satis tonuiter inseri citis, tum in hoc genere penittis rudis , inter tot eruditissimos viro cad dicendum de robus diuinis adgreάeriri Illud etiam commoriebat, quia pra clare a Platone scriptum noturam , Ora tioni O iis rebus, quae oratione ιractantur, quamdam inter se cognationem in tercedere πυrtere, ex quo facile intelligebam conseqtii, ut ad res divinas pro dignitate tractandas diremum quoddam requireretur orationis onus.
III. Ea sis. At nunc semel altum ingresso verba nimirum facienda sunt: γει ista quidem, re aiahitc intcgra , Di lassis maiore pia iam ca stione prouidenda surrim i nunc quidem iam femel aiatum ingressis, quae iros cumque tempe-sas exceptura est, vela nimirum facienda sint.
Quid de XII. Propositioni, quae vel bas, vel apodosi subiungi, vel
raptatio- eidem in nocti solet, plerumque accedit captatio, quam Vocant, ne bςne' benefιomitiae. Sed maiorem mihi laudem videntur mereri , qui ..,n..'' hcnCu Olentiam potius dicendi suavitate retinendam , quam multis verborum lenociniis captandam existimant ' .
Aut enἱm thema orationis ita est comparatum, ut auditoribus placeat, dc Iunc non erit, quod auribus insidieris, & verbis sesamo ae papauere . sparsis captes beneuoletitiam , scd praestabit, dare operam , ut di Cluranie
136쪽
Haboratione & ipsa dicendi suavitate auditorum spei satisfiat; aut ipsum the ma vel eius tractatio fallidio est i &tunc parum praesidii erit in ista beneuolentiae captatione. Fastidiosum enim est aurium iudicium , nec tam beneuolentiae, quam voluptati utilitat, que obsequitur. Notum est, quid de A. Albino censuerit M. Cato , quum in principio historiae eius multis verbis veniam gratiamque malae existimationis, si quid ess)t erratum, pos hilari legisset. Tum enim Cato: Nae tu,
inquit, Aule , nimium nugatsr es, qui minaruisti culpam deprecari , quam culpa vacare. Nam veniam petere solemus , aut quum impriadentes errauimus , amqtium compulp pi ccauimus. Te , inquit, Oro te , quit perpulit: et ι id committeres, quia, pi iiij quam saceres, peterer ut igno-Ideretur CO . NEr. apud GEI L. Noti.
Attie. XI, 8. Citonianum illud quidem , ct nimis seuerum fuerit, si quis eos reprehendat, qui offeto vel obsequio adducti ad dicendum, deinde v niam illius vel oblequii vel necessitatis
XIII. In C CLUSIONE plerumque vel quaedam sit ad- Qualis
mentorum repetitio seu an acephalaeolis , Vel paraenesis quae- esse dedam ad auditores subnectitur, atque adeo adfectus aliquis moue- beat con 'tur ). Sed cauendum, ne in rebus non adeo magni momenti 'tragoedias agamus, eoque in illud incidamus vitium , quod Πve N. ΘTPΣON vocari supra P. I. cap. 2. num. s . monuim .
respectu petunt suae vel imbetillitati vel verecundiae. G. in Itaque & Ocε-RONEM parcius huiusmodi formulis
captare beneuolentiam , animaduertimus, sed plerumque iis argumentis , quae ἔθη vocant oratores, auditorum vel iudicum favorem sibi conciliare. At sicubi uti conitituit nouo quodam atque inustato genere dicendi , tali sormula eum veniam precari animaduertimus. Exemplum reportas in orat. pro Archia cap. a. Etia so a vobis , vi in hae causa mihi deris hane veniam, adcommouatam huic reo, vobis , quemadmodum spero , non molesam, ut me prs fimmo. poeta atque emit simo homine duentem , Me concursu hominum iliter ti morum, hae vestra humanitate, hoe denique praetore exerrente indicium, patiamini de sudiis humanitatis ac litterarum patulo loqui liberius , O in eiusmodi persea, quae propter otium ac si iuruminime in ivd eiu perietilisque tractata es, O uti prope nouo quodam oe inuintato genere dicendi. Atque eatenus recte post ARIM
TOTELEM morient rhetorcs , in exoris
dio regnare η, : in tractatione λί- sis ν in conclusione m- η. Et hinc eleganter docet QVINCTILIAN. Inst. Grat. lib. VI. e. I. perorationis despiacem esse rationem , Fcstam aut ιn rebus, aut in adficii κι f. timum repetitionem O congregationem , quae Graece dicit se repa. --iς, a q:ιibi θIam Latinortim enti. meratio, o memoriam iudicis refrine, ericiam fimul causam ponere ante Ocritor , o cliuos per fluuia minus inmerix, turbam valere. Adfcctus quoque esse no
ta' in commune profutura non possint. Sei licet nostrae orationes veterum illarum veluti uni brae sunt. Oli in in orationibus plerisque adsechis erant concitandi, & magnis in laudibus t ta Graecia erat PERICLEs, qui non Io- qui , sed fulminare, & in eorum mentibus , qui audissent, quasi aculeos quosdam relinquere dicebatur. Quum enim isti oratores vel de republica dicerent , vel de ciuium capite, quidem apud plebem, quac non tam ratione, quam adfectia regitur : saeuupatet ratio, cur ea oratio omnium praeitatuistitia visa sit, quae adsechis quam
137쪽
vela ementissimo moueret. At hodie non de ciuium capite & fortunis, non de reipubI eae salute aut interitu, sed de rebus Icholasticis declamamus, ubi stigida plerumque est nimia adiectuum commotio. Sed quidni discamus quoad licet, ut si res ferat pro rep., Piis virtute, loqui aut 1 cribere ita pollimus , ut quibusdam certe perluade
mus ' a )uusi, XIIII. Denique in orationibus vel declamationibus schol ioitu, ω sticis quam maxime stili habenda est ratio ). Conuenit vero rationis huiusmodi orationibus stilus mediocris , oratorius , fluus t legans , perspicuus ), violanumquam ctiam grauis dc
concitatus . Recte enim obseruauit PLATO, orationi ct iis rebus, quae oratione tractantur, quamdam inter se cognationem intercedere oportere ' ).
Plerumque enim non tam ob insit nem aliquam utilitatem , quam ad ostentandam eloquentiam ha b tur. Turpe ergo esset , dicendo infantiam Prodere , quam tacendo potuisses disiiurisare. De quo vide supra pari. I. e. L. num. s. Hinc parum placent orationes Polonorum, quae semper cothurno incedunt, nec PHILIPPI MEI ANCH τMONis , quae vix ultra dictonem tenuem adsurgunt. Vid. MORRO F. P
'his. I, 6, 3. 3. p. 277. ) Cons. supra pari. I, c. 1. Vix ergo publici saporis sunt Orationes Ε-
in primis Io. CONR. DANHAVERI , qui poeticam potius, quam Oratoriam exprimunt facundiam. IV T. MPSII Orationes elegantiores purioresque fiunt eius epistoss, adeo ut eas nonnulli Lipsio suppositas existimem. Vid. VINC. PLACC. de Pseudon. v. I s.
I. c. 2. Cauendum tamen, ne nimium elegantiae studium in sophisticam , ut ita loquar, vaniloquentiam evadar. - vide supra pari. I. e. 1. . .. Quoties sei licet adfectus mouendi. Adde inanen , quae superio 're paragrapho monuimus. operae pretium itaque fuerit , optimos hic recensere oratores, quos Rrenatis litteris floruisse constat. Primas
itaque partes merito M. ANTONIO M-RETO deserimus, cuius eloquentiam Otiam ios. SCALIGER in excin ptis Puteanorum , & IAN. NIC. ERYTHR. Pin coth. III. p. 7 . admirantur. Proximi huic sunt Io. CASA , de cuius opusculis prae lare meritus est Ni C. HIERON.GvNDLiNGIVS , AON. PALEARIVS , M. ANT. MAIOR AGIVS , DIONYS. PETA IVS, PETR. Io. PER PINIANus, Hisipanus , de quo IAN. NIC. ERYTHR. Pinac. l. c. FRANCis Cus UavASIOR , Io. CASEL Vs, PETR. CvNAEVS & AUG. BUCHNERVs.
Reliqui tantum non omnes longe iusta mediocritat in lubust,inu
138쪽
A Declamationibus differre ORATIONES PANEGYRI- Paneus,
CAS ) , iam supra obseruauimus. Ed vero λόγος ΡΑΝ Ε-ςM GYRICUS ORATIO sollemni P, in laudem personae illustris silo munifico elaborata 'P, O in spiradido auditorκm congressu
habita. Panegyricae dictae sunt hae
rationes, zm --φ quia omnes congregabant, ut recte obseruat s CA-L1G. Ret. III. Ios. Tales conuentus
Athenjs eram ludi quinquennales , de
sed di quatuor illi ludi Graeciae , Olynipici, Nemei , Pythii & Isthmii
panegyres dicebantur. SCAL. de art. pat . I. 23. Quum vero in eiusmodi coii- uentibus etiam orationes in laudem virorum illustrium, & bene de patria meritorum haberentur : orationes istae
dichae sunt paneDracae. Nempe his
conuentibus certabatur ut de corporis
viribus Sc agilitate , sic de eloquentia, quam hic ἔ- iamris , in s esse se
debant rhetores e unde ἐπιδει-κὲν c δε- monD ariirum genus dictum est , cuius materiem sumebant laudes hominum, Deorum, rerumpublicarum &c. G. Omnes ergo panegyricae Orationes sunt laudatoriae; sed non omnes laudationes fiant orationes panegyricae Sollemnis enim esse debet huiusmodi oratio , bc hine in magna quadam celebritate haberi. Dicuntur enim μὲνου - ηνύσειν, id est a congregando , adeo ut ac nundinarum μνηγυρον diXe- rit CICERO epit'. at M. I, I . Talieelebritati destinatum finxit IsOCRATrasuum sex σνωαὸν , in quo X. vel XV. annis elaborauit. M umentum , Athenienses Lacedaemoniiς praeserendos in ducatu contra Perias. G. Stilo panegyricae orationis adeo propria est magnificentia, ut Gramci ideo panegyricum vocent, quidquid est sple illidum , elatum atque admira
II. Quandoquidem vero splendidae eiusmodi ac veluti ambi- An Hatiosae laudationes non facile ab adulatione vacuae esse solent: sapientis multi eas vix putant ferendas . Emmuero quum virtutem se scribe- tollere videatur , qui laudem omnem & gloriam remoueri iubet ' p/Πψ' r malim ego quidem non tam ipsas illas orationes , quam D R*ψ- tadulationem seruilem di parasiticum veluti oratorum quorumdam
139쪽
) Lim olim optimi quidam principes sibi dicendos panegyricos ipsi
magnopere deprecati lunt. Pescennius Niger cuidam panegyricum re citaturo r Scrabe , inquit, laudes Marii vel Hannibalis , vel alicuius ducis
optimi, vita stincti , O die , quia ille
soceris, Ut eum nos imitemur. Nam vi-iu:ntes laudare irrim ijs , maxime imperatores , a quibus sporatur, qui possunt
necare, qui proseribere : ego aritem v Mus placere volo, mortuas etiam laudari. AEM SPART. Poeenn. Nig. II. De
Alexandro quoque Seuero , principe optimo, auctor elt LAMPRID. in uua m1 3 s. oratores O poetas non sibi panegγ-rieos ieentes, quia exemplo Ngri Pescennii si ilium flixerit , sed aut Orationer recitantes aut facta veterum , libenter eum auesivisse. η) Virtutis enim comes est laus& gloria, dc plerisque non solum re rum bene geli irum praemium , verum etiam incitatrix ad res maiores alacriter suscipiendas conitantissimeque pera gendas. Vnde PLi Nivs r postqvam, inquit , desimus facere laudanda, laudari DNue in ptum putamus. CELLAR. pras ad Panegyr. vet. XII. in Nonnumquam tamen laus eiusmodi, quantumuis nimia, non tam adulatio ' videtur , quam admonitio Multis lane PDNius splendido illo pa. negyrico suo non tam virtutes Traiani celebraue, quam eum, qualis elle debeat, admonere voluiste videtur. Ceterum eleganter laudationis atque adulationis discrimen ostendit r.VCiANVS tu apologia μὲe τῶν εἰκινώs Tom. III.
p. 3z7. seqv. ubi docet , a s ntatorem quaecumque sui compendiis caussa lar fare , nullaque veri Ialιs ratione habita , ea omnia immodicis latidibus extollenda ex stimare. Impudenter quoque mentiendo
illum plura addere de suo, adeo ut uora vereatur Thersiten Poque forma turpiqi mi im ipse Achiile pulcriorem ieere , Cr
sorem inter omnes eos, quotquot ad Ilium pugnaturi venerint , natu minimum. Persancta quoque eum deis tit- .m n , Croesi filium acutione esse are situ
praeditum Melampade, praeterea Iphnea actitius cernere quam Onceam , dummodo spes aliqua consequent Heri ob mendacιum adpareat. Porro autem lavdat rem nequaquam mentiri , aut addere a
siquid, quod in totum in laudato noneompareat, sed ea, quibus quis natura praeditus fit bonis, tames non admodum magna sint, extollere : nee lacrum ea laude captare , sed iustum virtvtιbus Ire num statuere, cetera.
e veteribus eius modi rationes scripte-
III. Ceterum in panegyricis conscribendis e veteribus ingenium exercuerunt PONivs & duodecim illorum panegyrico-
) νMNii panegyricus arte magna, nec minore dictionis concinnitate compositus est. In primis vel ide commendari meretur , quod & eiuilium rerum periti copiosissimum prudentiae imperitoriae penu in luculentissima illa oratione deprehendunt. ) Auctores hi pro temporum, quibus fioruere, varietate, vario stilo Nuntur. Incedunt sero cothurnis, dc nonnumquam poetico magis , quam oratorio dicendi genere delectantur. Laudari tamen meretur artificium Ora. torium , nisi quod nonnumquam nimia ad seruile obsequium sese demittere videntur. - . seorsum hos auctores recensuit, notisque ac indicibus suo more iblustrauit cRRI TOPHORUS CELLARIUS. Halae cIJlaccum 8.
140쪽
pAROS II. C A P. III. 129 IIII. Nec desunt, qui a renatis litteris panegyricos in laudem Quinam
summorum principum scripserunt ). Eminent in his EA Asmus, plE- 'r' en
ὶ Non una exstat paneςyricarum o rationum collectio. Praecipua aliquot voluminibus prodiit Fian . cla DCXiu. 8. sed orationes non omnes his tomis comprehensas eiusdem esse commatis, recte obseruauit MOEHoc . Pol bibi. I, ε. 3. 6. p. 23 o. T. I. Exstat huius ERAsMI oratio Panegyrica ad Burgundum principem, optima, multaque eruditione reserta , in cuius
etiam stilo nihil poterit desiderari, iudice eodem MOPHOFlo l. c.
Exstant huius oratoris panegyrici varii , veluti in laudem Gultaui Adolphi, regis Sueciae, Franeqv. cI,DCXX ui. DL in excessum Hevici Nailauit, F, ncqu. clati xxx xl. fol. & alii. Gustaui sane Adolphi, regis incomparabilis S magni libertatis Germanicae Pu
riorumque sacrorum vindicis res gestae plurimorum cruditorum ingenia excitarunt, ut eas aeternitati pro virili consecrare anniterentur. Nescio tamen an non palma debeatur DAN. HEINSIO,
cuius excellentissima de laudibus Gustaui Adolphi oratio nemini ignota cit Splendido admodum & plane antiquo stilo m. sPAN REM ivs Iaudauit Christinam, Sueciae reginam, Gen. cla lacra I. 4. Exstat eiusdem panegyricus genethliacus de nato Electori Branden- burg. filio. Buchneriana oratione nihil potest esse splendidius, nihil uberius, nihil grauius. Nonnumquam ramen paullo longius a puritate illa castitateque teri te Latinitatis discedit, quod iam ab aliis
est obseruatum. BOeclarus. Huius variae exstant orationes panegyricae Tomo III. di portat. academi earum.
Sed agmen facile ducit illa in laudem
hac aetate in hac arte excultuisse cipientis, aliae habita
Huius praecipue laudandae sint ora- Drrarivi Hones binae, quarum altera in laudem Christinae , reginae Sueciae, conlari pia, sub titulo I allas S. Nica, altera in laudem Ludovici XIIII. regis Frauciae, prodiit Hriret. cla I,CI vi. 4. si at huius luculentissimus Panegy- Eremis cricus Cosmo Mediceo, Magno Hetruriae Duci, dictus, de quo multi iudicarunt, ita in eo omnem artis oratoriae adparatum exhauritie DAN iELEM EREMITAM, ut, si iterum i pii dicendi obtigisset occatio, nihil sibi eloquentiae ac artis superesse , fuisset intellecturus. Sed edi dit tamen & alterum pane ircum in Iaudem Ferdinandi Medicet. Recus illo. cum aliis eiusdem opulculis habemus raraia cla Ic CCI. 8. eum prae :
Prodierunt MALAGONE taei orationes Mala Romae cla cinx via. tr. sed iacile net. ni. adparet, eas non tam Ciceronis aliorumque castae orationis scriptorum facundiam, quam argutum illud Plinii diacendi genus, quod florida lententiarum
varietate aures permulcet, sapere. Vid. MOR M. Polyh. i. e. p. 2O8.
Plures aetate nostra prodierunt panegyrici, quos omnibus his facile opposueris. Praecipue tamen in Belgio :
UNDLINGI Us, magnam hos dice udi genere laudem sibi pepererunt, quam uis fatendum sit, GuNDLIN ut dictio num non ubique veterem illam purit