장음표시 사용
101쪽
causa etiam Israel carnalem. Iudaeos videlicet abire ginisatin exterminium: quoniam d ipsi prius leprouerant nbn qualicunt, lepra sed perpetua. quod ma- Exo. 4 nu Moysi signabatur,cum extenderet leprosa fiebat:
cum vero reuocabat eam in sinum,munda erat Hinc
Pal. 3 DRuid ad deum Vt quid auertis inquit mana. - tuam S dexteram tuam de medio sinu tuo in finem cuia manus extensa, designabat Iudaeos ex iii se a deo hextensos esse ad praua opera, idcirco Mmanus Moysi leprosa fiebat.Reuocati vero clementer quasi in sinum uti manus Moysi . mundi fiebant Et hinc est quod Dauid cernens irrevocabilem eo rum captiuitatem,quasi orsenso deo loquitur: Vt ud Pal. τι. auertis manum tuam dexteram tuam de medio sinu tuo us p in finem acsipatenter dicat: Quandiu in
auertis manum tuam nec remittis eam in sinu ipsi extensi inter gentes, immundi εἰ leprosi erunt. Haec idcirco dixerim, antina quae desinu dei se proiecerie ad secularia desideria.contamiuata erit. Neque enim
dominus alios fouet 6 defendit nisi quos sub alis aut in sinugestat εἰ nutrit.Reliquos vero qui se iude proiecerim audi quid sequitur, LEt succedit in Iacob quae si ignem ninniae deuorantis in gyro. 3 Quia prose'
Eho miseram animam semel de sinu dei excrescetibuRculpis,egressam in surore suo dominus ea libere possidere immundis spiritibus permittit nisi sorte mis reatur eius rursus ut couertatur ad sinum a eam succendant igne concupiscetiarum n modum flammae deuorantis. Et videndum, si non septuplum acsi sora
Danis 3 nax illa Babylonis succendatur δ concremar,quosca Ureppererit de Chaldaeis.
D A L E T H. Tetendit arcum sumat quasi inimicus firmauit dexterani suam quasi bo
102쪽
LIBERstis et occidit ome qaiodi ulcbrum crat visu In tabernaculo filiae iston effudit quasi
ignem indignationcm suam. Tunc luec omnia c5ctat fecisse dominum quando dimicantes hostes contra Ierusalem. Chaldaeos scilicet siue Romanos,ex-- .plere sua permisit iudicia nec refellit. Ipsi nan quasi iarcus in manu dei parati longe fuerant i extensi ad ultionem sed quia Sion noluit redire ad eum, nem ea suscipere, in cuius manu distensi seruabantur, usq; ad plenitudinem temporis: vide plenitudine εἰ completa mensura delictorum plenitudo vindictae procederet. Et quia noluerunt esse amici iure factus est eis inimicus.quia iuxta vocem psalmi: Cum sancto sanctus
eris.&cum viro innocente innocens: necnon 8c cum peruerso peruertitur. Sichcum inimicis iure plan-ψtur inimicus. L firmauit autem manum suam quasi hostis. 2 quia dc ipsi aduersarii extiterant diu influis, ut vel sic addiscerent qucid non in suo gladio possederant terram et brachium eorum non saluauerat eos,
sed dextera dei dc brachium eius dc illuminatio vul- ς 'illius. od quia noluerunt animadueriere. Coc
cidit omne pulchrum visu in tabernaculo filis Sion aquando uniuersa exterminari permisit εἰ demoliti: nec distillare iacit, sed effudit quasi ignem indignationem suam. Quod melius de captiuitate quae sub Romanis accidit intelligitur quando tota effusa indignatio dei cernitur. Allegorice vero, contra ecclesiamquamsaepe dominus, Cretendit arcum suum quasi inimicus Icum isa sibi inimicatur, nec vult sponsim nita obaudire, ut ad eum redeat per humilem satisfactionem, Idcirco circum contra eum extendit quasi inimicus digne plangitur.Per arcum nanQ iudicium
intelligitur, quo unusquis I impraesentiarum aut pcu
103쪽
titur ut corrigatur aut quia diu tenditur in extremi peccata cum consummata fuerint,grauius ad puniendum relaxetur, in uno eodem arcu diuersae iudicio
rum dei sagittae ad iacula praeparentur. Siquidem Nicia.Α'. sunt fulgurantes,d quasi sagittae mittuntur ele&e de Ephe. q. pharetra domini ad veterem hominem perimendum vitia serienda. Aliae sunt quae mittuntur ad affligendos quoincerte aut ad coronam aut ad correptione. aut ad poenam supplicii. sed de illis gemit ecclesia M. plangit,quas dominus quasi inimicus aut per haereticos aut per ipmdiabolum aut p membra eius, ad vulnerandos quosl in ecclesia intendit de quibus in Psal
Io mo Ecce peccatores intenderunt arcum, parauerunt
sagittas suas in pharetra,vt sagittet in obscuro reistos corde.Nam huiusmodi sagittae de arcu dei. scilicet di vino suo iudicio,veniunt. ex quibus unus electorum: I0b s Sagittae domini inquit in me sunt.et Dauid Q ioniari l. 37. sagittae tuae inquit infixae sunt mihi. Pro quibus iraci sagittis, arcus quia teditur a domino ut durius feriant delinquentes,amare plangitur:imc non quia percutimur ut corrigamur, sed quia arcus in furore extendi ut amplius quis p peccans corde induratur demum et grauius ab immanitate scelerum feriatur. Hinc quom Psal.s' d in Psalmis Dedisti metuentibus cinquiore significationem,ut fugiant a facie arcus. Q ita omnino quan to magis ex dei patientia iudicii tempus extenditur,tato retributionis vindicia durior accumulatur. Firmae ergo dexteram suam quasi hostis contra ecclesiam de linquente,cu eam incessanter vindictis prosteriait. κduris excruciat poenis,donec aut ipsa correcta redeae
ad eum post verbera, aut indurata in his quae pereur. tradatur ad supplicia post culpas. Porro interdit quouis iratus manum offirmat, quasi hostis occidii in ta
104쪽
boraculo eius omne quod visu pulchrum est: quia lomnia pretiosa eius membra diripere permittit dctrucidare,quodvtinam tale fieri ne videremus. Vnde magis nobis flere cum prophe congruit,quoniam effusa est quasi ignis ad deuorandum indignatio domini, cui peccauimus. Et qa ista ex peccati impegimus atrociora,sunt S irremediabilia iam ex causa peccati, qua quotidie admittimus, nec tamen sic aut sentimus,aut ad percutientem nos deum redire conamur. Sedeseiusa contentio superprincipes, nos omnes errare se- Psal.io scit in inuio dc non in viae An non putatis.haec in spiritu prophetae cernerent,qui cuneia in eo videbat qus 'loquebantur,in quo sunt ea quae necdum sunt, ut sutura sunt, quae nostris accidisse temporibus deplor
mus Nequaquam igitur dixerim Videntes eos appel l. Reg. 9latos aliunde, nisi quia plurima longe post praeuidebant in spiritu. Vnde continuo quali de nobis dicereti iEt etadit inquit quasi ignem indignationem suam. Effudit ergo quassignem indignationem suam ta,ut videas omnia conflagrari discordiarum incendiis, εἰ
concupiscentiarum flammis cremari, dc nequaquam opus sit defiere ea olim quae contigerant, cum ti ipsi nunc scelestiora committimus in ecclesiis, graui ra peccamus. Siquidem moraliter cotra delinque tem dominus arcum suum quasi inimicus extedit, cueam peccantem conspicit, nec emollit ad poenitentia, sed manus eius adhuc extenta, post enumerosiora ire permittit crimina, nec auertit intantum, ut quicquid visu pulchrum in ea naturaliter intus in moribus,quas in tabernaculo videbatur, dominus perimere dicat quando sceditatem vitiorum eam costuprare permittit,dc omnia morum honesta interius violari.Tuc demu quasi iampro poena peis,maliseius exacerbaru
105쪽
QMxi seciuilini Apostolum. quandoq; tradit eam in passio
ones ignomini d effundit flammana libidinis ut eae imisera iam captiua post incendia desiderii sui, ficiens , quae non conueniunt,etiam illa,quae sunt contra naturam. Hinc psequitur,
HE. factit se dominus quasi inimicus: pqaecipitauit Israel,praecipitauit omnia in
illarius,dmipauit oes muniti ones eius, et re
pleuit in filia Iuda bumiliatum et humiliata.
- aec omnia ad literam de Iudaeis manifesta est rela tio ut sontem lachrymarum commoueant verba, Min5. 28. lamenta sensus inclinent,qusd dominus qui eis dii Exo. i . Mi olim fuerat d custos,qui cum eis gradiebatur Nec. is loquebatur de singulis,quasi amicus ad amicum, cI Exo. 33. pius nunc e contrario cum vindictam rependit fit eis quasi inimicus, suo agente iudicio. Quatum ad literam expectat, iam supra eadem planxerar, ubi ait:Nec perpercit omia speciosa Iacob.destruxit in si . rore suo munitiones virginis Iuda, nisi quod hic a didit Lin furore suo. J Sed tantundem est, cum ait: Rafactus est ei inimicus 6c moenia propter speciosa ciuia iratis,metro allia silanon ut alia cilem quae desset,sed ut retexendo amplius se ad lachrymas prouocaret. Qua de causa in hoc eodem opere, qui intrasti, ad ea quae planguntur,magis magis charitate deuotus laclia ymas debes requirere dc ad singula quid doneas, na cum P eta retexere quam qu6d fastidias
silai inu ire; forte ila dominus deus exercituum nos vocat per Isaiam in die discriminis ad fletum N ad plaetum dc caluitium; δc ad cingulum sacci e contrario nos adgaudium d laetitiam vanam erigamur,cO--ι aphs dere seu bibere quasi cras morituri: ut deinceps nihil , experiamur boni malive ed quasi lanugo impraesti
106쪽
cavum simus auserendi Vnde &Salomon: Melius ire inai ad domaluimis,si ad domu coiiiiiij. Propter ea ti nos quia intrauimus ad huius operis instituta ec, clesiis sentes videamiis spiritualiter acciderit. Quia quotiens sponsa dc amica quae vocatur,seu speciosa at Canti .i. v immaculata, se averrerit ab amplexibus casti amO- 2.3. . iis inimicitias contractus agendo praecepta,sibi conm trahit: iiij sponsus eius quA inimicus. Et mira dispe-- satione remperat semetiam seueritatis, dum quasi 5 Do cx xoto inimicus dicitu quia o si videatur eam de serere in manibus hostium es affligere aliquotiens in
tantum,ut penitus destituta credaturinon de crudelitate inimicitiarum forre venit,sse demum conuerte-irit, sed de prouidentia pietatis, saltem malis pe pessa, ut ad eum flagellata redeat. Sed notandum , quddprimum praecipirat Israel,quando munditiam cordis aufert, ne diuina possit videre: tum deinde praecipit uit inquit 3c omnia moeniaeius. Habet igitur Ierusalem nostra sua moenia,quae ad pulchritudinem docorem pertinent nostrae religionis. Habet.munitiones quibus muniatur ciuitas, ne irrumpatur ab hostibus. Habet quidem honesta habet Sinhonesta. Sed 'quae inhonesta sunt inquit Apostolus nostra, abun i. Co tr. dantiori circudamus honestate. Quia sunt in ecclesia . simpliciores& sancta conuersatione viri sunt εἰ iustica vilitate contecti, tamen utriet valde necessarii , qui
omnes et si videantur in muris ecclesiae honestiori vita coaedificari, nec valent fide vel doctrina eam munire. Vnde frequenter dominus,excrescentibus malis prae cipitare aliquos permittit, qui videbantur ornamen i 1 e tum esse ecclesiae aut in haeresim aut in aliqua vitarilagitia. Sed munitiones eius quam*pe dissipat cu cos
qui defensores esse deberent; resinit,d prauis suis
107쪽
actibus dissipari Deinde replet ex utroque sexu id est, multiplicat humiliatum dg humiliatam: quando fraude daemonum in ecclesia plurimos constuprari deliactorum operibus permittit. Porro moraliter, anima habet sua virtutum moenia: quia sicut sunt in urbi, hus, pro ornamento decoris, nonnulla quae moenia vocantur,dc munitiones in defensione,quibus ciuitas tueatunita sunt dona alia quae nos muniunt,alia quae ornant animam simul dc ecclesiam: utputa prophe-r.Co.u.'dona,genera linguarum,interpretatio sermonum. curationum genera. Quae nimirum quasi quaeda moenia mentis sunt,quae dat quis 3 non habeat stare per fidem 5 iustitiam potest: quamuis ornatus altitudine donorum M virtutibus sine quibus saluari valet,minime esse videatur.Na fides spes ait charitas,non nostra moenia.sed munitiones sunt, quae si habere negligimus hostium insidiis patemus De Iudaea vero quia prophetiam at 3 doctrinam vel miraculorum signa, abstulit dominus moenia eius praecipitauit: sia fidem, d spem ait charitatem,propter eius duritiam ause ri permisit.Munitiones eius dissipare ituduit. Vbi ni- mirum recitas ordo seruatur: quia cum peccatrix anima relinquitur prius ab ea virtutum dona,qusad ma. i. . tr. nisestationem spiritus data sunt.& postmodum fidei, de spei, at p charitatis fundamenta destruuntur. Quarcuncti dominusa perfidis ablata Iudaeis gerilitati tribuit:& ex hs quaeinfidelibus abstulit, moles fidelium ornauit. Quibus curursus anima expoliatur sit ei dominus una cum eisdem Iudaeisinimicus, ex qui prius Exo. r3. dicebat,inimicus ero inimiciS tuis,& afiligentes te anfligam ipse demum eidem inimicatur animae,& affli-. gere permittit. Vnde 3 repletur in ea.humiliatus&huo miliata cogitationes videlicet immundae at nelaodi
108쪽
sus:ut ex utrom intus forisve columeliis augeatur, donec confusione induta, forte revereatur.conuer ratur ad poenitentiam. Sequitur,
VA V. Et dissipauit quasi hortum tentorium suum demolitus cst tabernaculum suum. Oblivioni tradidit dominus in Sionsemuitat et sabbatum, et opprobrio in indi Mationemroris sui,regem et sacerdotem.
Vbi primum notanda est struetiara verborum, quanto spIendore in Hebraeo reniteat quae translata innostra per principia versuum, tam iussulam sermonum elegantiam habet. Nam postquam luxit Quomodo obtexit dominuscaligine filiam Sion: sic deinceps a singula concinentia gradatim verba defleuit ut possit ad omnia Quomodo,quae non minus interrogantis est particula quam dc dolentis R. admirantis coaptari ut dicatur: Quomodo proiecit Quomodo praecipitauit destruxit,deiecit,polluit S caetera quae dicuturi Sic ita p plangit simul &dolet omnia,ut nunquam videatur stupor 6c admiratio vel gemitus immutari duad singula sedissedit. Hinc uppeqsi dicat Quo dissipauit qsi hortum tentoriu suum,vel Quomo demolitus est tabernaculum suum, vel caetera huiusmodi quae planguntur. Quae nimirum omia propter peccata coligerunt Israelitarum.quord dominus dissipauit tentortu suu 'quasi hortu, & tabernaculum demolitus est, quia hostibus demoliri permisit. Sed in tentorii no-mine B tabernaculi quamuis unum videatur sentire: uia tabernacula inde videntur dicta, quod cortinae Exo. 26. unibus distentae tabulis interstantibus appenderentur,quae tentoria sustineret:tamen in tentorio, tabe Exo. Aoriaculum quodHo sies erexitin deserto,possumus ac Num. V. cia dcin tabernaculo,templum,quod Salomon de 3 Reg G V.
109쪽
mu aedificauit. Quae vrracpspter si elera Iudaeo*.
in manib' inimicosν dissipa da dc demolieda tradidit. iri al- IT Primu qde tepulit tabernaculu Silo, tabernaculis suu ubi habitauit inter holes. Deinde sicut ipse p rphei iiςxς- γ aii Facia domui huic teplo scilicet Salomonis,in quo
inuocatum est nomen meum, d in qua vos habetis fidutiam. sicut seci Silo: ε proiiciam vos sicutproieci uniuersos fratres vestros seme Ephraim. Caeterum iuxta anagoran valde plangendum, quod multos in ecclesia sic dissiparicospicimus.& demoliri quasi hortum. Sed de quo dicatur horto videamus ad cuius si militudinem dominus tentorium suumscilicet syna- igogam Iudaeorum reprobam,vel e esiam oberran tem a Christo , quae per tabernaculum iure accipitur.
dissipare vel demoliri dicat .Est nani3 d ipsa hortu&CU.4,s de qdicit in Canticis: Hortus cochisuSibror mea'O rus coclusus sons signatus Inq nimia horto pute' astru vivetiti emanat.& sons horto ubi aspirat Auster. remouet Aetio fluuid aromata illius inter quae 'pon sus fructum pomo dclauum cum melle comedit Naquid ad huius similitudinem synagoga vel ecclesia r proba dissipantur membra.cuius emissiones nihil aliud sunt,quam paradisus. Nequaquam hoc dixerim.
sed est alius hortus deliciarum quasi paradisus dei de . R I quo Moyses in Genesi quod leuauerit Lot oculos suos & vidit oem circa regionem Iordanis quae uniuersa irrigabatur, antequam subuerteret dominus Sodoma sicut paradisus domini, οἱ sicut Aegyptus ut esset hortus deliciarum M voluptatis. Ad quasitam delici TY63 is as si stantes gemebant super ollas carnium, Ni ii allia tacepas pepones. ac cucumeres Aegyptiorum
desiderantes quae omia sunt in animo eorum,qui ter
Iena sapiut. Ad cuius horti similitudine dissipat o
110쪽
ininus non minus de ecclesia lasciuientes x ad sodomitica Aegyptiorum4 desideria praua reflectentes, quam εἰ de synagoga oberrantes. Demolitur ergo dominus tabernaculum suum,quando in ecclesia degentes sceleribus d flagitiis permittit exterminari de vitia Sis intus omnia concremari. Alioquin, spiritu sancto teste nisi qui ingreditur sine macula,& operatur iusti Iq. tiam, non potest conuersari in tabernaculo dei, neu absit iis quae sequuntur in eo coaedificari Quibus prς termiti is praeceptis, etiam obliuioni tradit dominus. qui nonnunquam obliuionem patitur festiuitates Asabbata nostrae quietismon quod solennitates ei non placeant nostrae religionis sed quia dei prius tabernaculum vel templum spiritus sancti in nobis violatur, non est in quo reliqua deo ut placeant osserantur. Vnde obliuioni ea tradere censetur quia nobis prosccto ad iustitiam sine bonis iustis p operibus imputantur: imorex sacerdos opprobrio traduntur, qui sancta deiecclesiam nutrire iuxta Isaiam debuerant ex quo Isa. 'ec erunt inquit reges nutritii tui Sed quia templum saricti spiritus prauis violant operibus, opprobrium sunt magis hi in ecclesia quam decus. De quibus D r uid, Et nunc reges intelligite, erudimini qui iudicatis . terra Seruite domino in timore S caetera quae sequu- tur. Vnde insinuat quia genus regale&sacerdotium isanctum sumus si pias εἰ salutares deo hostias offerret 'volamus. Tabernaculum sancti spiritus in quo digne offerantur etenim ne demoliaturvitiis diligentius,necesse est,observemus. Moraliter aute, anima habet tentorium dc tabernaculum, in quo saepe sanctiis spiaritus cuni ea confabulatur quod mox dissipatur qua- filiorius si se resoluerit in luxum,dc varia oblectam E