장음표시 사용
471쪽
DE IVsTA HAERET. PUNITIONE menti,& alij qui ueras illo si libro' continent expostliones,et hi permittendi sunt Iud sis,qucadmodum permittitur illis,ut legis Mosaics ritus, dc csremomas seruenta ia in illis oci' hr quod da testimoniu fidei catholicoqus in illis reprςsentatur,tanquam ueritas in sigura, de corpus in umbra. Sunt alij libri a' doctoribus Iud forum compositi,pleni med achs,dc somnijs,& fabulis,dc udrmulto peius est) multis in Christum , dc legem sua bl
sphemijs.Per hos libros seducuntur,fimplices eoηr,et iri . sua perfidia nutriuntur Sc fouentur, Sc detinentur,ne ad fidem Christi conuertantur. Hi tales libri merito deberent comburi: quia sicut sunt compellendi, ne fide Xpimalis persuasionibus impediant,ita iustum est, ut com ' . pellantur, ne libris editis impediant, quominus eorum aliqui ad fidem Euangelii conuertantur. Et sicut coperalendi sunt,ne Christum, de sanetam eius lege uerbis hi sphemet, ita etiam ne blasphement scriptis. Hςc aut omnia tollentur,si tales libri comburantur,quod Christia ni Principes legitime facere pnt,cum Itido in poena peccati,quod comiserunt in morte Christi,facti sint serui.
Restolidetur aliquibus rationibus, quibus aliquι probare n3tuntuνh reticorum libros VJe permittendos. Cap. X V i.
Et si urgentis imis,euidentissimiliti rationibus probaui hyeticorum libros non esse permittendos: sed esses o hurendos,aut alio modo abolen d os, non desunt tame, etiam ex his, qui se Christianos iacitant, qui hu1c catho
licae ueritati repugnare non uereantur. Nam cum olim
ante aliquot iam elapsos annos in Flandria uersarer, frequens de hac re mihi disputatio fuit cum quodam uiro doeto,dccatholico, ut exteriora ostendebant, lisretico inbut ego suspicabar. Et aliquos postea eiusdem classis
homines Parisijs,de alibi inueni,qui cum se Christianos
uideri optarent, lisreticolu in libros non esse comburendOS,Pertinacissime tuebantur. Sunt.n.nunc multi pasMat. 'tales: quales Christus Saluator noster uenturos esese Pridixit , uestimenta ovium portantes, qui tamen im
472쪽
LIBER S E C V N Da V S. 22xtrinsecus sunt lupi rapaces. Illoim omnium communes rationes hic referam,& cum illas facillime reiecero, Ondam eos debilissimo , L minus,quam arundineo bacu- Io inniti.Primo quidem diat multa uere catholica, & bntractata esse in libris haeretico N,multos scripturae sacrae nodos optime eXplicatos, multa obscura eleganter illustrata quae apud uiros catholicos prorsus no hiar, aut no sunt tam bene explicata,atque digesta. Iniustum aut esse dicunt catholicam ecclesiam his omnibus priuare , Ec inde colligunt, ut iniustum etiam sit tales haeretico libros comburere,eX quo Iu combustione tam graue incommodum Christianae reipublicae aperte oritur. Haec argumentatio,qua illi urgentissima putant, utrocu claudicat pede. quia ambae antecedentis partes, quibus illa
ad conclusionem Ocedere nititur,sunt falsae: Nam quod primo assumpsit, multa in haeretico Ivlibris inuenire bona, de bene traetata,quae apud uiros catholicos minime reperiri possunt,falsum est, & diuinae prouidentiae apte iniuriosum . Fateor quidem aliqua esse in haereticorum libris uera, V catholica Ec pulchre explicata, alias nublus illis fidem praebere uellet, si omnia plena mendaci)S essent. Quod autem ea uera, Sc catholica, quae ab haereticis bene tractata sunt, minime apud catholicoς do- 'diores inueniri possint,hoc est, quod constantisti me nego . Nam desi aliun deus malis hominibus, Sc infideli
bus prophetandi munus concessit: ea tia, quae illi prophetando praedixerunt,non per illos solos praedusta es se uoluit. sed per alioIst bono prophetam Ora multo melius,& expressius illa eadem mundo manifestari decreuit. Prophetavit Balaam ille malus de aduentu Mes siae sed multo melius', atque apertius,quam ille praedi l acerut hoc alij prophetae.Cayphas ille,qui Pontifex erat Ioa. ut anni illius, quo passus est Christus saluator noster pro
phetavit,quod Iesus pro omnium salute moriturus erat, ' Hanc tragnis humani salutem per Christi mortem ha-
- bendam David Esaiasire alii plurimi sancti prophetae ,
473쪽
DE IUSTA HAERET. PUNITIONE. multo latius,& apertius praedixerunt. Cum primu u ritatem aliquam ad salutem animae necessariam Deus mundo reuelare uolui nunquam nisi per iustos, Ec san istos uiros id fecit. Dedit Deus olim ueterem legem:sed
per manus sanctissimi uiri Moysi tradidit: illam populo Israel. Instituit longo post me legem Euangelicam, primos tamen illius prςdicatores non uoluit esse fures , si carios,homicidas, adulteros: sed solos sancitissimos ut ros,apostolos uidelicet suos, quos ille ad hoc opus ele Μ- gerat. Praecepit illis Christus saluator noster,ut euntes vli. in mundum uniuersum prςdicarent Euangelium omni creaturae: hoc tamen noluit eos statim facere : prscepit Aram enim illis ab Hierosolymis ne discederent: sed expecita ren i promissionem patris, Ec acciperent prius uirtutem spiritus sanciti superuenientis in illos. Cur ita Nempe
ut per aduentum spiritus sandii illos faceret dignos Euagelij prscones, sine quo indigni essent ad tam sublimem
lagem mundo annunciandam. Nam quia hanc spiritus saneti gratiam Paulus intenexerat esse necessariam ad digne annunciandum Euangelii ueritatem ,ideo de se, MO.3 Ecalijs Apostolis dixit: Sufficientia nostra ex Deo est, qui Zc idoneos nos fecit ministros noui Testamenti. Non est igitur credendum,ut Deus,qui alias Euangeli ueritatem non nisi per uiros spiritu sancto plenos mundo reuelare uoluit,nunc aliquam Euangelij partem ante incognitam per schismaticos lirticos mudo notam facere uelit.Ne in est etiam credendum,ecclesiam,quςubextim est olim a' Christo edocta,et nuc quotidie ab illi, ah unde edocetur,aliquid ex his, qus stin t necessario cre denda,ignoret. Alios non satis promissioni sus fecisset ιρ .i Christus, a fidem suam obstringes dixit: ParacIetus
aut spiritus sanctus,quem mittet pater in nomine meo ille uos docebit omnia, de suggeret uobis omnia Ruscuinque dixero vobis.Si Christus omnia necessatio crededa
docui Sc spiritus satustus omnium illont intelligentiam dedit, consequens est ut ecclesia nihil illorum ignoret.
474쪽
LI AER I E C v N D v s. 11, Nunquid celare potero Abraham, ait Deus,qus factu- α δ rus sum Si Deus Abraham celare noluit PP amicitiam,qus lacturus erat,credere par est,illum muIto minus celasse ecclesis illa,qus ad sua sunt necessaria salutc. imillam,eo in sponsa eius est,multo ardentiori amore com plectitur. Et hoc ipm docet nos Deus per Amos .PPhe tam sic inquiens: Non faciet D sis Deus uerbum nili re Amm, uel auerit secretum suum ad seruos suos prophetas. Nodixit ad qualescunq; Ophetas : sed ad solos seruos suos . A' uiris igitur fidelibus ex quibus ecclesia catholica costat,discere debemus: siquid scire cupimus, non ab hsreticis. iam ecclesia in his,qus ad pietatem, Sc religionem spectam,est multo uberius edocta ab illo, qui nec fallere,nec falli nouit . Et hoc ipsum docet Irensus martyr li-hro tertio aduersus hsreses cap. 4.sic dicens: Tanis igi- Iren Itur ostentionis cum sint lis non oportet adhuc quaere re apud alios ueritatem: quam facile est ab ecclia sum
M. Cum Apostoli quasi in depositorium diues plenissi
me in eam contulerint omnia, Mus sunt ueritatis, ut om nis quicun in uelit,sumat eX ea potum uits. Hsc est. n. viis introituS,omnes autem reliqui fures sunt,et latrones.
Propter quod oportet deuitare quidem illos . Qus aut 'sunt eccletis,cum magna diligentia diligere,et apprehedere ueritatis traditionc. Quid enim c Et siqn de aliqua modica qone disceptatio ellet, nonne oportet in anticissimas recurrere ecclesias,in quibus apostoli conuersati sunt, Sc ab eis de piati qOne sumere, quod certum, Jc rei
liquidum est Quid autem si neq; apostoli quidem scrupturas reliquissent nobis,nonne oportebat ordinem se qui traditionis, quem tradiderunt his,quibus comitte bant ecclesias Hactenus Irenaeus martyr, Sc Polycarpi martyais discipulus. Ex cuius uerbis euidenter constat
ecclesiam esse omni ueritatis doctrina plenissimam, nullius hqreticoni do strins indigentem. Deinde,licet ecclesia aliquid ad fidem spe staris ignoraret, non est cre 'dendum,neiu uerisimile, hireticis illud esse a Deo rcu
475쪽
Mat. ta latum. Confiteor tibi pater ait Christus Saluatorti ster ua abscondisti h sc a sapientibus,& prudclib. de reuelasti ea paruulis.Paruulis inquam, reuelat Deus, quae sapientibus, de prudentibus absconderat,non superbis, non his, qui sua existimatione tam magni sunt, ut suammiam non dubitent omnium alio iv smae praeponere. Paruulis,inquam,reuelat Deus,id est, humili , qui nima de se putant, qui suae nunquam uolunt inniti prudentiae,qui captiuare non dubitant intellectum suum in
obsequium Christi. Hinoi paruulis Deus saepe reuelat amysteria,quae abscondit a sapientibus, Sc prirdenti ,
non haereticis,qui sua existimatione tam magni sunt,ut reliquos omnes sua sapientia excedere putent,& suo iadicio plus in totius ecclesiae definitionibus tribuere non uereantur.Praeterea, ΟΦ daremus aliqua esse in haereti- com libris catholicae,& fideliter tractata, quae in catholico ivlibris non reperirentur, illa in non ellent ab haereticis sumenda. Iia haeretici 1ircum illis ueris multa a lia falsa admiscent, uti mendum est ne dulcedine ueri tatis allecti lectores, uenenum fallitatis incauti deglutiant. Praestat igitur cibo quamlibet bono carere, in il lum exitiali ueneno permistum comedere. Et inde con
stat falsum esse illud, quod se cudo loco in prslata argu mentatione alsumptum est ubi dr mustum esse priuare ecclesiam illis ueris,& bene digestis, quae in libris haere ticora inueniuntur. Non est certe iniustum: imor est econtrario iustissimum,atin sanctissimum, Sc perinde,ac nocessarium, ut a matre nostra ecclesia, in qua per baptisemurn geniti sumus, de a fratribus nostris fidelibus aula xamus cibos qualibet honos, si illos ueneno mortifero Permistos esse cognoscimus.Talis per omnia est haereti, cona doctrina,qseria perueris lici falsa pinista: quo fit,ut Greg . sit ab omnibus deuitanda. Hoc aut ita esse apertissime docet Gregorius, qui libro f. moralium sic ait: Habent quippe hoc haeretici proprium, ut malis bona perna
s ceant quatenus iacile sensui audientis illudant. Si enim
476쪽
LIB S ECUNDUS. 223 semper prava dicerct,citius in sua prauitate cogniti,qcruellent minime psuaderent. Rursum si semper reicta sentirent profecto haeretici non fuissent. Sed dum fallendi arte ad utra deseruiun i,Sc ex malis bona inficiunt, de ex bonis mala,ut recipiantur,abscondiat: sicut qui ueneni poculum porrigit, ora poculi dulcedine mellis tagit: dum hoc,quod dulce est, primo attactu delibatur, ct illud quod est mortifer indubitater absorbetur. Ita Phaeretici permiscentreeta peruersis, ut oiadendo bona auditores ad se trahant, de exhibendo mala latenti eos peste corrumpant.Hac tenus Greg. Ecce uides apertillimo Gregoria testimonio probari,semper haeretico Iu doctrinam esse ueluti quoddam uenenatum poculum. Et inde necessario consequitur, ut quisquis Climanae reip. aliquam tenet hie rationem, teneatur etiam tale poci Ium perdere ne eidem reipubl. Apianae unis nocere u IeataPrsstat.n. ecclesis tali poculo carere, quam uenena
tum hibere.Eadem siniam docet Leo Papa huius nona nis primus,qui ut supra proxime prscedenti cap. ondi mus in epistola ad Torthium Astori pensi na Epm cap. Is.praecipies,ut libri Priscillianistant, Ec aiss scripturς Pochryphsustetur, de comburantur id,quod huic imis obiici poterat, rehcit sic inquiens: QuamuiS. n.sunt in illis qusdat quς uideantur spem lixe pietatiS,nti Ram Leo vin uacua sunt uenenis:sed per fabulam illecebras hoc la primustenter operantur,ut mirabilium narratione seductos,l
queis cuiuscula P erroris inuoluant. Hsc Leo Papa huius nominis primus. Ob hac cam Chrs Saluasor noster Luc. 4dsmonia clamantia, S dicentia illum esse filium Des,increpavit prohibes ne talia loquerentur. Verissima erat,
α sunt, qus dicebant, attamen loqui prohibuit, nec ingratis: sed ob iustissimam cam illum fecisse, credendum
est. Nempe ut populo occasionem tolleret credendi dg monibus item falsa dicentibus. Hanc. n.esse illius prohibitionis causam, telitatur Beda in comentarias super Lu Beda.
cam, sic inquiens: Quare autem dsmonia Dias se loqui
477쪽
DA IVsTA II AERET P VN IT IO NEV. q. prohibet, Psalmista manifestat, qui ait: Pctoris autem
dixit Deus, quare tu enarras iustitias meas per os tuu e Nequis dum praedicantem audit, sequatur errorem.Impi obus.n.magister est diabolus, qui falsa ueris *pe permiscet,ut specie ueritatis testimonium fraudis obtexat.
Haec Heda.Si Christ' Saluator noster Pp illam causam
prolithuit daemones clamantes, iustum est, ut ecclesia, quae illa, ueluti corpus capiti se co formare debet,haereticos,qui suntdsmonum progenies, prohibeat scribentes, ne suis scripturis ppjd nocere possint, ut daemones poterant nocere uerbis. Prudenter igitur Ecclesia sacit, cum haereticoN Iibros prohibet,de illos comburendos esse decernit:qa iuste timet ne id eueniat, quod Sapiens ait: Qui tetigerit picem inquinabitur ab ea. Secundo adhuc mihi obiiciebant,hi,qui hyeticont libros permittendos esse mecum contendebant,sic dicentes: Esto,hs reticoN libri aliqua salsa contineant, quod negare non possumus:quia alias haeretici non essen Galia in uia abs que illoni combustione potest obviari incomodo , icrtales libri possent Xpianae reipubanserre. Nam si libri illi ab omnibus repurgentur erroribuS, tunc permane hynt reliqua omnia munda, Sc poteriit tunc hona quae lint,abs in ullo ueneni periculo legentibus offerri. maluest ergo libros haeretico0 comburere: quia per talem combustionem ecclesia priuatur his,quae in libris haere- ticoN bene,&catholice tractata sunt quae sine ullo suo Periculo posset lixe.Huic obieetioni facile moeri potest Perea,quae inrnsione ad priorem argumentationem dicta sunt. Ibi.n.ondimus tum rationibus ex sacris literis desumptis,tum testimonio sancti Irenaei,nihil esse in haeretico N libris uegr,tu catholicum,quod non sit in libris catholicora multo melius,& purius perrractatum. EX quo euidentissime colligitur , ecclesiam nullius catholicae ueritatis cognitione priuari, etiam si omnes haereti- colu libri comburerentur. Sunt adhuc alia duo,per q uae
limoi obiectionem facile rescere possumus. Na licet da
478쪽
LIBER SECUNDUS. 224 remus aliqua esse in haereticont libris uera,& catholics discussa , quae in lib ris catholiconi non inuentutur,ea triduplici ex causa ab haereticis petere non expediret, etias eoix libri ad amussim corrigerentur, Sc essent ab om- mi errore defscati. Primo quidem considerare oportet stripturae sacrae digni tar em tantem esse, ut non cuilibet eas contreetare liceat,& multo minus eas interpretari, Ec de illaue intelligentia contendere: sed illis solis hoc licere credendum est, qui uere fideles sunt, δί scripturam sacram ea,qua decet reuerentia suscipiunt. Hoc autenai facile qui intelliget, si prius animaduerterit, quo no-orine sacra scriptura censeatur. Paulus apostolus qui nouit arcana Dei, sacram scripturam appellat testin diui- Num,ita ut legem ueterem uetus appellet testna: legem Mero Euangelicam testin dicat nouum: Nam in epistola ad Hebraeos loquens de excellentia legis Euangelics suura legem ueterem, quae pssitoribuS gram reddere non Dalebat,sic ait:Et ideo noui testamenti mediator est, ut HI. ymorte intercedente in redemptionem easse praeuaricationum , quae erant sub priori testamenro, repromissio Mem accipiant qui uocati sunt aeternae haereditatis. In chhus uerbis Paulus ueterem legem prius testiti,&legem Euangelicam nouum testna appellauit. Quae nomina adeo apud omnes catholicos inualuerunt, ut illae dus legeS Non aliter, u noui, dc ueteris testamenti nominibus iam ab omnibus appellentur . In hoc testamento Deus nullam diuitiaN sua si partem haereticis mandauit, neque illos suom bonoN haeredes instituit. Sino decebat, ut filius aucillae simul cum filio liberae haeres instituere tur,multo minus decet ut alienigena qualis est haeretic' . simul cum filio liberae hsreditate capiat. Si ancilla,hoc est synagoga ut ait Paulus en cienda erat,multo iustius με est ut ehciatur extranea, Minimica,hoc est,ecclesia malignantium cust )s suis lifreticis.Qm liscnon seruit,necvaliquid utilitatis affert ecclesis, queadmodum olim an
cilla synagog'sed tanquam inimica rebellis semper
479쪽
illam hostili persequitur animo. Abdicatis igitur hyeti cis tanquam pessimis filiis,necessario consequens est,ut nullum illi habeant ius inspiciendi testin paternum, qa est sacra scriptura. Si inspicere non pnt qui fit,ut ponant interpretarie Nullo igitur modo decet scripturs sacrs interpretationem petere ab lisretico,cum illi non liceat ii Tertul. lam interpretari. Hac itam docet aperte Tertullianus in lib.de pscriptionibus lisretico sic dicens: No Christiani,nullum ius capiut Christianam iram, ad quos me. rito dicendum est.Qui estis, lia,Sc unde uenistis ' Quid in meo agitis non mei Quo deniq; Marcion iure tua meam csdis Qua lice tia Valentine fontes meos transeuertis Qua plate Apelles limites meos commoues Quid hic csteri ad uoluntatem uestram seminatis,et pascitis mea est possessio, olim possideo, habeo origines firmas, ipsis aut horibus quoN fuit res.Ego sum hyes apostoloni,sicut cauerunt testamento suo, sicut fidei coet .u miserunt,sicut adiurauerunt,ita teneo.UOS certe extisredauerunt semper,& abdicauerunt, ut extraneoS, & ante
micΟS.Vnde autem extranei, α inimici se postolis lisi elici:nisi ex diuersitate doctrins, quam unusquis de suo
arbitrio aduersus Apros,aut Otulit,aut recepit Illic igitur, dc scripturaN, Sc expositionurn adulteratio deputanda est,ubi diuersitas inuenit dot tritas. Hac tenus Te tullianus . Nec pro hac re opus est testimonio homini pro qua DeuSipse, qui per ora prophetarum suoIvlo quutus est,apertum reddat testimonium. Nam palictis simus ille Iob,de hsreticom furto, M uiolentia loquenS,
Iob.et4 ait:Agrum non suum demetunt, i&uineam eiuS, quam Grego..ui oppresserant,uindemiant . sverba beatus Greg.
in Moralibus de hsreticis intellige da esse censet, sic in ἰ quiens:Potest agri nomine scripturs lacrς latitudo designari,quam lis lici non suam demetunt: sa ex ea smas longe a suis sensibus diuersas tollunt. Qi suineς quo Pappellatione exprimit:quia Π ueritatis sinias,botroS ui turum Oferta Cuius uines Di d.scripturs sanctae coditorem ,
480쪽
LIBER SECUNDUS. 22storem, quasi ui opprimunt: quia eius sensum in uerbis Esa. ν sacri eloquij inflectere uiolenter conant,qui dici seruiret ii me fecisti in peccatis tuis pbuisti mihi labore in intutatibus tuis.Et eandem uinea vindemiant: quia ex ea Mambotros,pro suae intelligetiae intentione coaceruant.HscGregorius. In quibus uerbis id potissimilest annotan dum, quod ait sacram scriptura esse agrum a' possessione lisretico' alienum,ac proinde haereticos in illo, nec seminare,nec metere posse. Sed multo apertiora sunt,qDeus,teste David oculus est. Nam ut David ait pec n . catori dixit Deus: Quare tu enarras iustitias meas, Massumis testin meum per os tuum e Quae uerba interpretans Calliodorus in comentams sup psal sic ait: Testin cal uero uetus,& nouum significat, quia du unum suspense , dr,utraque memorantur.Potest hoc/de haereticis do ctoribus dici,u legem Dei docere Psumunt.Assumere.ri. praesumptionem signat indevoti. Nam lectione credeni tibus non Ur interdicere,in qua peccatoreS marime di gnatus est comonere. Haec Cassiodorus. Qui uerba illa
Dei ad peccatores in genere dicta,de solis h eticis iter pretandis esse censet Et siquis colendat illa de omnibus
peccatoribus es e intelligeda, ego facile ceda: quia hic sensus non obstabit nothrae priori Moe: sed ualde iuua bit illam.Nam si Deus succeset peccatori,quM audeat ille enarrare iustitias eius,et assumere testna illius per os suum,multo magis ob eadem cam succcsebit haeretico, cum sit ille olum peccato* pessimus. Est adhuc alia ca, α non minor: sed forte urgentior, quam non expedit : imo nec licet,praesertim idiotis, scrip turae sacrae interpretationem ab lisreticorulibris petere: et si illi sint , ab errorum Decibus repurgati. Nam ea, i credere tene mur,semper sunt constanti animo,& minime haesitanti
suscipienda. Alioqui si talis adesset dubitatio, qus suspesum de nutantem teneret sum, haec ut supra lib. I.c.7. docuimus satis esset ad haereticu holem efficiendu .Ea,