장음표시 사용
591쪽
DE IV sT A HAERET. PUNITIONE saluatornr in Evangelio expressit, non obligatur Christianus homo erga infideles seruare,qm illi ires no sunt. Sed ne haec ex meo im cerebro me dixisse quis putet, testimonia aliquoiv sacroIst doctoN non contemnendae authoritatis proferam qui hanc siniam docueriit.The philaetiis.n.uerba illa Chri saluatoris nri quibus apud Th/0. Matth.Ordinem illum, fraternae correptionis expressit,
interpretans ait.Sermonem contra offendiculum dari tes ualde extenderat,nunc Ec eos qui offenduntur corrigit.Vt.n.tu qui offenderis non omnino cadas ,sa offendentem,uae,habitu' dixit, uolo dc te qui offenderis,a guere eos qui te iniuria assiciunt,si fuerint Xpiani. Etenisiquis non baptizatus iniuria assiciat,tunc ab eo te subducaS.Si autem se,argue eum. Hsc Theophilactus. Quibus uerbis aperte dixit infideles non esse Christiano' fres,ac proinde non esse illo fraternae correptionis ordine admonendos.Tertullianus in libro de praescriptioni Tenμι bus haereticou ait. Fides nostra obsequium apostoIo
debet,prohibenti qOnes inire, nouis uocibuS aures a comodare,haereticum post unam correptionem conuenire,non post disputationem. Adeo interdixit disputa tionem,correptionem designans causa haeretici conuontendi. Et hoc unam. Lquia non est Christianus. Ne more Christiani semel Sc iteN, Ec sub duobus aut tribus tesibus castigandus uideretur, cum ob hoc sit castigandus,pp quod non sit cum illo disputandum. Haec Te tullianus.Et Angustinus sermone 16. de uerbis Diat, in terpretans illa uerba saluatoris, si ecclesiam non audierit,sit tibi sicut ethnicus Sc publicanus,ait. Noli illu de
Putare iam in numero fratrum tuont, nec ideo in salus eius negligenda est.Nam de ipsos ethnicos.i.gctiles Scέ --l paganoS in numero quidem fratrum non deputamuS , sed in eoru salutem inquirimus. Haec Augustin. Si ethnici ut Augustinus censet non computatur in ter fratreS, OPuS est ut nec haeretici inter fres deputentur: quia hi ersunt extra ecclesiam sicut illi. Et inde necessario sequit , ut ille
592쪽
LIBER S E C V N D V s. et agrut ille correptionis ordo non fit circa haereticos seruandus quem circa solos fres Xps seruari praecepit. Secun- da conclusio. Testis qui secreto nouat aliquem lapsum esse in haeresim, Sc nescit an sit haereticus, ut puta sa ne scit an ex ignoratia an eX malitia errauerit, nescit etiam an si in errore suo pertinax aut forte si admoneat err rem suum deseret, tenetur illuna secreto corripere antequam illum iudici denunciet.Haec concluso probatur. Si testi constaret illum ex ignorantia Ec non ex malitia errasse, teneretur illum secreto' corripere& admonere antequam denunciaret: quia nullus debet iudici denti ciare illum ratione aut Domine criminis quem certo scit in opere non peccasse,aut de cuiuS peccato dubitat,do nec certior fiat de illo nisi forte suspicio esset uiolenta,et ex taciturnitate posset imminere aliquod reipub. dam Mum. Tunc.n. posset iudici denticiare suspicione suam, . α causas illius , ut ille re bene circunspecita possit reip. utilitati prospicere. Si in talis timor non est,iniuste ageret qui illum quem certo stit, in opere non peccasse aut de cuius peccato dubitat, coram iudice uelut reum ma nifestaret. Oportet. n.este certum de crimine illius qui Ecd.vaccusandus aut denunciandus est. Nam sapiens ait.Pri usqua intei rogeS ne uitupereS quenquam. EX quo apte colligitur iniuste agere qui denticiat iudici lapsum in iis relim ii certo sc it illum ex pura ignoran tia dc non eX malitia errasse,sed tenetur illum docere, ut ab errore illum auertat.Et inde ulterius sequitur ut idem prorsu S facere teneatur testis qn prorsuS ignorat an ex Ignorantia an malitia errauerit. Nam regula christiana Sc regulam ris docet nos, ut de quolibet proximo bonum senap Mnon malum praesumamus,donec nobis constet contra
rium.Ille igit qui lapsus est in haeresim prsset tim si homo est idiota aut patuet doctus, praesumendus est per ignoratiam errasse,S ideo secreto' corripicdus Ec fraterne ad. monendus.Si correptionem admiserit,& te pala correxerit de errorem statim reuocauerit latens priorem suae
593쪽
Ignorantiam,lucratus erit testis alam illius quem ab eo rore auertitaSi uero correptionem neglexerit, re noluerit admonitioni obte perare,tunc iam manifesta erit te
sei illius pertinacia Sc malitia,prssertim si h pesis est manifesta Sc admonitio fuit sufficiens,iuxta ea usuperius hhro I. c.io. diximus,ubi de legitima admonitione traetauimus.Cum igitur post admonitione suam testis talem illum esse intellexerit,non opus est ut testis ad secudum gradum fraternae correptionis ocedat,adhibens unum aut duos testes,sed statim illum iudici denuciabit.Quia cum pertinacem esse constet,simul et constare debet ibium non esse paratum ecclesiae obedire dc inde sequitur ut deinceps non iam tanquam frcm,sed tanquam ethnicum,& publicanum illu lire debeat. Probatur adhuc industa secunda conclusio. Omnia qus ex cor theologo sata sunt ex parte corripientis requisita,ut correptio fraterna sit illi obliga toria,coueniunt limoi testi,ergo testis ille tenetur secreto' corripere illum quem scit lapsu ira ee in haeresim,nescies an ex malitia errauerit. Tria sunt quς omnes theologi docent esse requisita ex parte corripi tis,ut correptio fraterna sit illi obligatoria,uidelicet cognitio peccati,spes emenda deipis OpportunitaS.Haec omnia coueniunt illi testi. Primum patet, quia cognitio
Peccati qus requiritur Se sufficit est ut sciat illum esse in
Peccato aut in periculo peccati, dc aliqui dicunt satis eeut dubitet de peccato illius. Qualitercunque se res heat, talem cognitionem habet testis qui scit statrem lapsum esse in haeresim. Alteast quod est spes emendationis, ce tum est inesse testi. quia cuille alterius pertinacia ignOret,non est cur de illius emedatione desperet. Tertium denique quod est opportunitas, in ipsius testis arbitrio repositum est: quia si ipse corripere optat,facile poterit
corripiedi opportunitatem captare.Ex quibus omnib' perte conuincitur ut testis ille qui secreto nouit alique lapsum esse in haeresim nesciens an ex ignorantia an ex malitia errauerit,teneatui illum secreto' corripere ev ad
594쪽
L I A E R s E C V N D V s. 282 monere ante quam illum iudici denunciet. Sed haec cotreptio& admonitio no est diu progada,sed qua citius como de potuerit iacienda ne si diu prorogetur danum forte inde eueniat rei p.ut puta si ille de quo testis igno rat uerus esset haereticus & occulte Sc latenter ut saepe illi facere solent)suas in populo effunderet haereses.
Anflius accHam aliquem patentum suorum de haeresi, sit ob buliberandus ab his panis qua propter parentis bar im sunt illi a iure inflicta. Cap. XXV l.
Postquam totum hoc opus,de iusta haeretico Ist punitione,absoluera,iuuenem quendam in sacramentali co fessione peccata sua mihi reseretem,audire contigit,que cum de rebus ad fidem&christianam religionem spectantibus in terrogarem nuenissem rectam illum Sccatholicam fidem tenere: quaesiui deinde ab illo an ho reticum aliquem latentem agnosceret, Scan cu aliquo huiusmodi couersationem aliquam habuisset.Cui qua stioni rudens,aperte dixit se scire patrem suum esse haereticum,ppea quoid illum in fide adeo pertinaciter erra. re uidera ut *pe ab eo admonitus,nunqua ille uolueriti errorem suum deserere: imo' potius contra pater, nite hatur eudem filium in errorem suum trahere. Hoc ego audiens,hortabar filium,ut patris crimen qualibet occultum,inquisitoribus reuelaret,& quamuis id necessa tio esse faciendum multis euidentibus ronibus couincerem,nuquam in ut id sacere uellet,illi persuadere potus. Nam hoc scuto se tuebatur, q, non erat decenS neo ronaturalis patiebatur,ut filius patrem ad mortem duce iret. Deind e sibi ipsi nocere dicebat si patris crimen reuelasset,quia non poterat ut dicebat patris crimen reuelare quin sibi ipsi iniuriam inferret, Sc sic suo se gladio
transfoderet . Omnia siquidem patris bona a' fisco apprehendenda,& sic paterna haereditate se priuandu fore censebat.Ιnfamiam quae ex paterno crimine contrahenda erat,non in solo patre constituendam, sed usque ad se ipsum dc filios re nepotes suos deducendam me- Nn a
595쪽
tuebat. Dicebat itam libenti animo se patris haeresim reuelatuηr,nisi hac uia ta graue in comodum sibi ipsi pararet.Ob hanc igitur cam,patris haeresim silentio suo tegere,se uelle dicebat,ut suo honori Ospiceret. Ego in con tra nitebar,dicens,no esse uero simile, ut filius qui zelo fidei chrismanae accensus prem de crimine haeresis cora
iudice accusasset,eisdem plectatur poenis, busti nulla suae fidei testimoniti dedisset,plecteretur.Veu ille dicis meis minime fidens,in sua periti titila dicens, se nunc patris haeresim reuelatuN,nisi prius sibi constaret,se obhahccaminoi infamia & ab olanco modo liberadum. Occasione igitur accepta, ex tunc apud memetipsum statui, speciale huic operi addere capym, in quo de hac re,iuxta id quod possu dissererem. Nam , si res haeca iurisperitis,quibus plusquam theologis couenit,discistienda foret,nil in obstat,ut ego ho theologuS experiar quid in hac parte ex illoN lecione praestare possim. Circa quam rem,duo ut censeo dubia discutienda uidentur. Primum est,an talis prsic a ' filio iudici oblatus, sit eaedem poena pumcdus,qua, si a' quolibet alio fuisset accissatus, puniretur. Alteiu est,an filius hic patre de haeresi accusans de conuincens, sit ob hoc absoluendus ab obibus poenis,quae filijs haeretico0 sunt a' iure inflictae. Circa primi dubηrnsionem,hoc anteola iaciendum est fundanactum,lege sancitum esse,ut filius qui ad mortem danandus esset i a' patre offeratur iudi ci, no sit morte sed alia mitiori poena punicdus. Nam hoc colligunt iurispexita,exillo quod Martianus imperator ait, in. l. Milites agrum,Parag. desertorem. ff. de re mil sic inquiens. Desertorem A a' patre suo fuerit oblatus, in deteriorem militia diuus Pius clari iussi,ne uideat inquit pater ad supplicium filium obtulisse.Haec ille.Et idem drin. I Qui cuiano, Parag. Qui filium.sfeod.tit.Constat aut eum A militiam iste belli deserit,esse capitali siva puniendii ut san
bu5 Qibus colliguut tutis etiti, ut quoties filius ob cr
596쪽
men aliquod esset morte plecRedus,si a preiudici osteratur,nost morte,sed alia mitiori poena puniedus, et si crimenqct filius csimisisset,suisset crimen laesae maiestatis. Ita enim docet Salice...LPropter insidias. C. qui accusare non pnt. Et Felinus in cap. accusasti,extra de accusatio. dicit quod si pr accusat filium de crimine laesiae maiestatis,princeps debet ei parcere. Qa Felini di tum est modeste interpretandum ita ut princeps debeat illi parcere mitiorem illi infligendo poenam: no aut uniuersarn ab illo poenam auferendo. Ideo cautius ut ego censeo Salicetus locutus est,dscens filiv. mitius esse puniendia .
Eandem latam confirmat Hai tholom sus Cepota 1 suis cautelis,cautela. i.Eidem smae subscribit Hippolytus de massilijs,in.l. I.paragrapho.Ad.q. Ede quaestio. Et hi duo ultimi citant Raimundum de Fortiuio,& Paul. de Casmin die a. l.Propter insidias, eandem sententiam docere , dc in diuersis casibus ita fieri oportere, illos constiluisse. Eandem istam docet Alciatus in tractatu de prae sumptionibus, praesumptione quarta. Hoc igitur lassito fundamento,ex eo ut ego sentio) colligere Oportet, ut idem etiam sit faciedum cum patre laesae maiestatis reo,
quem filius iudici osterret,ita ut pr sic a filio oblatus,nost morte plectendusJed alia mitiori poena puniendus, Haec aut consequentia inde est manifesta quod eadem est ratio hic Ec ibi.Ca.n.quae redditur in illo paragr.Desertorem,ut sit filio parcendum, est ista: ne uideatur prad suppliciu filium obtulisse. At aeque iusta imo iustior ratio est,ut filius non uideatur prem ad supplicium ob tulisse. Na multo grauius est βc durius ut filius prem ad supplicium offerat,quam pr filium.Filius quidem a' prerecepit esse, S ob hanc causam tenetur prem tanquam
principium suae existentiae diligere: Scilli cum indiguerit iubuenire.Pr aut nihil quod ad sui consistentia ptineat, a filio recepit. Ob hanc causam filius tenetur obedire patri,pater aut non tenetur obedire filio. Fateor quide patrentes ex quada naturali inclinatione, quae a sensualita
597쪽
te id non a naturali rone procedit,magis diligere silios suos,qua parentes proprios,imd magis qua se ipsos: ua
inclinatio naturalis cujuscunque rei, est magis ad conseruationem speciei qua ad conseruatione alterius indiui dui. magis autem conseruatur species humana perita filiom,qui sunt magis apti ad gnationem dc longius ui uere & gnare pnt: quam per uitam parentum, qui iuxta communem uitae decursum breuiorem sunt habituri uitam.Et hinc euenit,ut semper parentes longiorem optentuitam fit 3s quam parentibus suis, imo saepe sibi ipsis.Et hoc est qa dici solet,am orc magis descedere, pties. ia ascendere.Et ob hac causam pater ut Paulus ait thesaurizat filias, quia diutius illi uiuere praesumutur, Scut si forte illis paruulis existentibus patrem mori contingat, reliquat illis unde alimenta lire possint. Filius autem non thesaurizat pri,quia non praesumitur illum longiorem uitam quam filius habiturum, cui uiuenti semper filius subuenire tenebitur.Quamuis autem quiscv magis incli netur ad Qq quam ad parentis dileictionem,hoc in norii obstat,quin filius magis teneatur subuenire patri suo eritremam necessitate patienti,in filio proprio qui eadem Pateretur neceis talem. Nam et si maior fit inclinatio ad filium:maior in est obligatio ad prem. Quia obligationes praecepto' non mensurantur per inclinationes natarales ad res quae praecipiunt,ita ut ad rem illam fit quis que magis obligatus ad quam magis a natura inclinat, praesertim si est inclinatio a' sensualitate Sc non a rone Procedens. multa enim sunt ad quae natura integra Mnon per peceatum uitiata nos inclinat, quae tamen nul- iIa obligatione facere tenemur,imor multo melius et bea litus erit illa omittere. Na ut alia omitta) natura integra Ec non uitiata inclinat ad coitum ps conseruatione spe ciet humanae, quae naturaliter conseruari non potest ni . si mares cum foeminis coeutes generent alios homines . Ad hunc tamen coitum non omnes obligantur, sed illi
soli qui se matrimonio iungentes sibi inuicem ad hunc.
598쪽
ru'si fidem dederunt.Inclinatio et naturalis est,ut qui scrisio proximo patienti compatiatur,x cegcti subueniat. Nam ut sapiens Ecclesiasticus ait omne animal diligit
sibi simile. Nullus in tenetur cuicun* patienti compati, Ecd. v aut cuicunm egenti subuenire,nisi extrema aut salic grauem Oximus patiatur miseria,quae alios merito cogat,ut,si possint illi subueniant,etsi non possint, saltem compatiantur. Merito igitur beatus Thomas in seda scasta Mq.26.arti.9. Et si dicat patrem ob aliquas iustas causas magis diligere filium, quam prem proprium, in ob alia
multo maiorem causam censet quen in magis teneri ad
dilectione patris quam ad dilectione fith, dc magis obligari pa beneficia a patre recepta ad subuentionem eiusdem patris, quam ad subuctionem filid, si uter necessi tale patiatur. Propter quod non possum non mirari, PE artolus uir alioqui utri uis iuris peritissimus, i tam grauem fuerit lapsius errore,ut dixerit filiu no teneri ex iure naturali ad educatione parentu. Nam quia in.l. Sissa iberis. par.Parens. Ede lib.agno CVulpianus iurisconsul tus censuit,filium ratione naturali debere alere paren tem, Bariolus hanc iurisconsulti satam explicans, distinguit ronem naturalem L iure naturali, Sc dicit filium noteneri ex iure naturali ad praestandum alimenta paxeti, sed solum ex rone naturali, hoc est, ex iure gentium: ut ille interpretatur. Ad hoc aut dicendum inde mouetur, Q ro ut ille ait)non est in alijs animalibus . Per quae ue ha aperte innuit illum sentire ius naturale non esse natu ratem ronem quae solis hominibus competit,sed ius coinmune, uod caeteris etiam animalibus conueniat, quasi
possit aliquod esse sine ratione ius, aut penes bruta animalia pollit aliquod esse ius sicut penes homines. IuS.n. id eo dicitur naturale quia ex in stinctu naturalis ronis O- cedit. Et ina. NG quemadmodum.Eeodem titulo,ean dem Diana repetit,& confirmat,addes siquis eges lia :huerit patrem & filium diuites, potius a patre quam a
filio alimenta petere debet.Quia ut ait quod pater alat
599쪽
DE IV ITA II AERET PUNITIONE filium est de iure naturali non autem ut filius praestet alimenta patri. Quam longe a ueritate haec omnia distent, facile utust intelliget,si diligenter attedat quartum de . calogi praeceptum,quod est de honore parentum: cuius uim Sc obligationem de subuentione parentum,potissi mum intelligendam esse, beatus Hieronymus super decimu quintum Matthaei cap.docet. uius subuentionis istas obligatione,Christus saluator noster contra Pharisaeos
contrarium docentes,tantam esse declarauit, ut cum necessitas patris urgeret, pro illius subuentione sit omnis oblatio,quam filius Deo libere offerre uoluisset, neces sario praetermittenda.Praecepta aut decalogi , Ec si non omnia sint uelut principia auris naturalis notissima, omnia in sunt ut concorditer ocs theologi docent de iure naturali,quorum aliquae sunt tanqua conclusiones iuris naturaliS,ex primis illius principijs derivatae. Et inde ante deducitur,ut filius qui ex praecepto decalogi tenetur subuenire patri egenti,sit ad illud iaciendum eκ iure naturali obligatus. Argumentum autem quod pro suae seritentiae confirmatione facit Hariolus, nullius est robo ris. Naex eo qct in illa pdiicta. l.Si QS a lib. Par. paren S.iI. de lib.agno.dicitur ex naturali aequitate descendere, ut filij parentes alere teneantur,arguit, Ut ex eo no teneant ex iure naturali. Si lex diceret illud ex sola naturali aequitate procedere,forte argum etatio illius aliquid ualeret ad probandum illud non esse ex iure naturali. Cum in dicat ex aequitate naturali Sc non ex sola illa procedere, constat argumentum illius non ualere. Quia aequitas SciuS non adeo distinguuntur,ut gne differant, sicut disparata quae eidem competere non piat.Et forte inde Hariolus fuit deceptus,putans tantam esse inter ius Sc aequita rem driam,ut ex altero oppositum alterius inferre lice-xuti De quare,qua longiore discuisione indiget, Sc a no- stro themate est ualde aliena,nihil impresentia iv disserere uolo. Lecitorem tu admoneo,ut legat de hac re annotationes Guillelmi Hudisin Pandectas ca pite Primo,
600쪽
LIBER s E C v N D v s. 28subi hanc rem diffuse Sc eleganter tra stat. Deinde quod ait Hariolus,maiore obligatione teneri holem ad subuEtionem filij,quam ad subuentionem patris , si nulla alia
rone intelligeret esse falsum,uel ex ea aperte cognoscere potuitset,qudd pater ad uitae sustentationem conseque dam,pot uendere filium suum ut habetur in . l. 2 C.depa rag. qui fi.d.Filio autem, quacunque etiam necessitate urgcte,nullatenuS licet uendere patre suum. Quae diuersias non aliunde oriri costat, nisi maiore obligatione tenetur filius alere patrem,qua pater filium. Et hinc apte conuincitur,falsum esse etiam illud quod in praedicta. LNon qucadmodum artolus dixit,homine egenu potius a parente diuite qua a filio diuite alimeta petere posse. Nam quis ab eo potius alimenta petere debet , qui magis tenetur illi subuens re. Omnis autem ho ut dixi mus magis tenetur patre egente alere qua filium aeque egentem. OmniS ergo ho egens plus a filio qua a pre alimenta petere debet,si utero illo ν habeat unde illi sub uenire possis. Haec omnia per occasione obiter diximus, ut inde constaret multo iustius esse, ut filius non uide tur patrc ad supplicium tradiditse,quam ut pr no uideat filium ad idem stipplicium obtulit te. Quia magis tenet filius patrem,a 'quo id quod est receperat: quam pater filium diligere. Nam praeceptum diiunum,a quo potiusquam ab inclinatione naturali sumenda est uis obliga- lationi S,magis filium in patrem obligat. Quod uel ex eo facile constare pote it, grauius punitur a Deo filius, qui ab obedientia aut pietate patri debita defecerit: Φpater qui nimium durus aut seuerus fuerit erga filium. Qui maledixerit patri sito aut matri inquit dras) morte
moriatur. Quae maledietio non solum in uerbis, sed etia Emmin operibus ut Hieronymus ait) con syderanda est. F1- Deo. astius etiam pro reruUS et conitum a qui monita Patris audire contempsisset, lapidibus obrui lege Monyca iubebatur. Pater autem si sillo maledixisset, aut nimiu se uere de austere illu ita lasset,non tam acriter ob hoc a'