장음표시 사용
61쪽
DE IVsTA HAERET. PUNITIONE.nifestum est in illis.Quae uerba exponens beatus An AUEL mus ait: Veritatem,id est,quod ipse est uerus Deus,detinent in iniustitia, sa cum uere sciant uni creatori Deo debere cultum summae uenerationis exhiberi, eu ini ne exhibet creaturae.Et post pauca subdit. Nam illi nouerunt ueritatena,quam caeteris abscodunt: quia quod notum est Dei,id est,quod naturali ingenio sciri potest de Deo, manifestum est illis.multa.n. sunt,qus de Deo per natura sciri no piat:sicut est mysteriu icarnatiois, et pastionis,qct latuit sapietes mundi.Sed hoc de Deo naturaliter sciri potest: qa ipse sit Deus quia omis creat ra ostendit se non esse Deum:sed esse alium,qui eam socerit cuius seruitio parere necesse sit.Ιta quod notum est de Deo manifestum est illis . Haec ille.Et istae tales propositiones non sunt proprie obiectuna fidei: cum naturali ratione comprehenduntur. Nam ut beatus Greg rius ait) fides non habet meritu, cui humana ratio praeehet experimentum. Assertio ergo talis, quae est comtra credibilia, quae naturali ratione probari possunt,e Greg. ronea an fide dicetur. Vt gratia exempli, quod Deus no est unus:qa deus no ops. qcrus fuerit homo intriduo: quod anima hominis producatur ex semine humano,sicut anima hruti:qa charitas, qua nos Deum diligimus,est Spiritusianc'us. Vita activa est excelletior, qua contemplativa. Omnes istae propositiones dicedae sunt errones in fide: quia ratione naturali consulari possunt.
Hoc igitur inter propositionem hyeticam M spositionem erroneam in fide es se censeo quod haeresis proprie dicta est contra credibilia, quae superant omnem uirtutem intellectus.Error uero in fide est contra credibilia, quae ratione naturali probari possunt. Si autem credis hile aliquod limoi fuerit,ut praeter ronem naturale possit etiam probari per sacram scripturam, aut ecclesis determinationem, aut per alias uias, quibus ea, quae creedere tenemur probari possunt, assertio, quae illud cre
1 dibile opugnat,dicetur haeretica simul, dc erronea in m
62쪽
de. Talis est haec propositio: Deus non est unus. Nam, quia ratione naturali illius falsitas conum ci potest,dicetur propositio erronea in fide: quia uero idem per sacram scripturam potest probari,dicetur propositio haeretica,& pertinax illius, aut alterius similis propositio nis asserto censebitur haereticus,& uelut talis erit merito puniendus. Pot adhuc aliud inter haec duo dari discrimen,per hoc,quod haeresis semper est contra id, quod
credere tenemur. Error autem in fide non semper est: cotra id, quod credere tenemur. Sut enim multae propolitiones theologica quae in sola opinione cosistunt,quaru neutram contradietionis partem homo credere tene
les sunt istae propositiones. In sacramento nouae legis est aliqua qualitas supernaturalis causans gratiam Hea
uinam sine alia . Beatitudo consistit magis in uisione, qua in dilectione. Qui has propositiones,aut illarum csi tradietorias assereret,non esset haereticus, siquis tamen alteram illarum sic assereret tanquam fidei yrticulum, ita ut opposita assertionem censeret haereticam, talis erraret in fide,& ut infra capite octauo huius libri dice mus esset haereticus: quia firmius illi adhaeret, qua de .
heret.Nam errat iuxta Augustini sententia: quia habet incerta pro certis sicut erraret, qui certa haberet pro incertis.Si cui hae distinetioes inter propositionem haereticam, Sc erroneam in fide, non placent, ego aduersus illum contendere nolo. sed rogo illum, ut offerat meliore quonia ut dixi)paratus sum meliora docente audire.Audiui ego ex quorundam relatu, uirum, quenda docilissimum in Gomplutes gymnasio publice theologia pro fitente,qui,ut inter haec duo aliquod praeberet discrime, prius de errore distinguebat sic in publica lectone, di
cens Dupliciter aliqua propositio dici potest erronea. Potest enim esse erronea errore logico, &omnis falsa propositio est hoc errore erronea. Quo fit,ut omnis pro
63쪽
DE IVsTA HAERET PUNI TIONE positio erronea in fide errore logico, sit etia haeresis db cenda: quia omnis talis dicit salsum in fide.Alio modo potest dici aliqua propositio erronea in fide errore theologico,& est illa,quae est contra communem opinione theologorum.Ex quibus multae sunt, q uae nullo modo haereses dici merentur.Dictumq; est mihi illum quum haec doceret, hoc dedisse exemplum.Haec propositio. Virgo maria cocepta est in peccato originali, est erronea in fide errore theologico, quia est contra comm nem praesentium theologorum opinionem , non tamen est haeresis dicenda: quia illius contradietoria non per
tinet ad fidem Catholicam, nec illa pro fide Catholica
tenendam esse ecclesia unquam decreuit. Quantu uer
talis haec erroneae propositiois distincto habeat, lectori iudicandu relinquo, admonens solum , ut cosiderer, quomodo possit dici propositio erronea in fide qus nec ex parte suae enunciationis,nec ex parte illius, qui illam Amius,quam deberet, asserit, fidem oppugnat. Nam etsi demus omnem illum,u asserit aliquid cotra communem theologorum opinionem, errare theologico errore:non tamen oportet dicere omnem talem errare in
fide quia durum est,ut quis dicatur errare in fide, quando propositio qua asserit.non est contra fidem,nec mod iis afferendi est contra fidem: quia non maiorem, qua
debet,illi adhibet fidem. Propositio haeresim sapies, aut male circa ea, Π ad fldoptinet sonas est illa,qus in prima significatioe, quam
uerba prima facie ostendunt, sensum habet haereticum, quanauis pie intelledia sensum aliquem habeat uerum. Vt sunt istae propositioes.Pater est maior filio. Christus est creatura.Tres sunt Dij. Vesci carnibus, uel non uesti impertines est Christians psectioni, Philosophi Gentiles in sola lege naturs saluari potuerunt . Haec ultima
pro eo haeresim sapit,quia si fidem excludat, est haeret ca si fidem de Deo non excludi uera est,&ideo sic n de prolata haeresim sapere uidetur ,δc expositione indi--
64쪽
LIBE D ' Ο Μ V s. Is get . Istae propositiones licet pie intellectae aliquem uorum sensum habeat,tamen iuxta lacialem uerborum λgnificationem, haeresim sonant. Cum igitur hae propositiones,aut aliae similis notae prs dicantur, aut docentur, duo consideranda sunt ab illis, quibus de hsreticis in. quirere, Ec iudicare incumbit.Primum est de persona asserente,an sit alias de haeresi suspecta.Alterum est,an aliquis ex auditoribus uerba illa iuxta sensum haereticum intellexerit,ac proinde scandalizatus fuerit. Et si hoc ultimum contigerit, uocandus est illius propositionis assertor, de cogeduS:ut publice ea,quae dixit iuxta uerum illorum uerborum sensum interpretet, ut Omne scand a-lum ab auditoribus tollatur.Si uero persona est suspecta:sed nullum auditores ex illius uerbis concepere se datum, tunc uocadus est secreto, Sc de uerborum suo.
rum intelligentia inter rogandus, δc si iuxta Catholicusensum uerba illum dixisse constet, liber absis ulla punitione dimitendus est,neq; ut ego existimo opus est 1l-
Ium ad publicam uerborum suoruin declarationem co, gere,ne forte ex noua uerboria declaratione aliquis scadalizetur,qui ante non fuerat scandalizatus. Iustum tamen esse censeo,ut Inquisitores admoneant praedicatorem,aut doctore talem,ne similia iterum sine manifesta uerborum declaratione praedicare,aut docere audeat.
Propositio scandalosa, aut piarum aurium offensua est propositio,quae auditoribus phs occasionem ruinae Praebet De hac re aliqua exempla rponam, ut ad ista rum imitationem possit Iedior prudens de alijs iudacare. Haeretici sunt tolerandi, Sc non occidendi.
maioris meriti est eleemosyna paupi elargiri,* eleemosynam pro missae sacrificio offerre. Ineptu est pro oratione offerre salutatione Virginis. Tyrannum potest quilibet illius subditus ocidere. Ieiunare impertinens est Christianae perfectioni. Nullum est praeceptu de baptismo suscipiendo. Omnes istae propositiones sum scandalosae:quia om
65쪽
DA IUSTA HAERET. PuN ITto NE nes auditoribus occasionem ruinae praebent. Prima quidem uiam latissimam aperit ad haereses, quascuno inducendas,qm facilitas ueniae in cen tiuum praebet delin quendi Secunda propositio auertita sacrificio missae, Sc deuotione illius: quia si populus credat minoris me riti esse missae sacrificium,quam eleemosynam,tunc populus minus reuerebitur illud sacrificium, quam opo tet,nec toties illud celebrare faciet, ut nuc facit. Sed unicam missam ut Lutherus docet uni populo satis esse dicet otia propositio tollit deuotionem,quam populias ergo piam Dei matre habet, quam Deus mediati cem esse uoluit inter nos,& illum. Quarta propositio animum,& uires populo praebet, ut prolibito dominum suum occidat: quoniam semper causabitur dominum suum esse tyrannum . Quinta Opositio quodamodo holes a ieiunio auertita Sexta propositio tepidos reddit homines ad baptiomum suscipiendum. Propositio temeraria est illa, quae omni prorsus caret
authoritate, aut ratione, quae alicuius sit momenti, per quam illa probari possit. Illa.n. temere fieri dicuntur ut beatus Thomas in secunda secundae. quaest. 3. ait quae nulla ratione reguntur,quo fit,ut illud merito temerarie assertu dicatur,quod nulla authoritate,aut ratione pro-hari potest.Illa igitur propositio dicetur temeraria in mde, suae de rebus ad fidem specitantib.aliquid enunciat, quod nulla ratione, nulla P authoritate probari potest
Tales sunt hae propositioneS,quae sequuntur. . . Dies iudici, erit infra annum . Christus redoptor noster mansi per o. dies, qui fi Xerunt a resurrectione usque ad ascensionem in 'rca foederis.Discipuli Ioanis Baptistae fuerunt illi,qui in Christi redemptoris nostri passione, dixerunt: Tolle, tolle,. crucifige eu.Ioan. Euan. fuit sanctificatus in utero mris Omnes Romae uiuentes sunt in peccato morta
66쪽
Plures saluantur ex coniugatis,q uam ex monachis. Plures foeminae saluantur,qualm uiti. Omnes istor propositiones sunt de temeritate notan-dsedc illarum assertor, merito temerarius cesebitur. Ab
hac tame nota liberabitur propositio, Sc illius assertor, si aliquam uerissimilitudinem habeat id quod asseritur, quavis & authori tate,&ratione careat,praesertim si aliqua utilitas ex illa assertione oriri potest. Ut sunt multa, quae uiri conleptatiui gesta fuisse uerisimiliter imaginan tu et populo narrata optimos per illa suscitare possime affectus. Tali adunt quaeda iniuriosa uerba, quae a pesti mis latet litibus, Ec aliis militib. dc crucifixoribus Christo redeptori nostro in Iaciem dilata fuisse uiri conicpla- tiui,uerisimiliter imaginant, de concionatores uerbi Dei utiliter illa populo referunt. Qus Jc si nulla authoritate,
aut ualida ratione probari queant,non tamen ideo sunt temeraria dicenda,quia magna uerisimilitudine roboratur,iscno sine utilitate referuntur. Si tamen Omni careat
uerisiritudine quantulibet illa .pficere sperct, temeraria merito cesebunt,& uelut talia Ohiberi debet ab his, ad quos hoc facere spectari quia non sunt facienda mala,ut inde ueniant bona: neque Deus indiget mendacio taro. .. Propositio schismatica,& seditiosa est,qus unionem membro' eccriliaut uriter, aut particulariter quolibet tollit,cuiusmodi sunt hae propositiones,quae sequuntur. . Episcopus non est simplici sacerdote superior. Papa non est superior caeteris Episcopis. - malo praelato non est obediendum. Per peccatum mortale omnis potestas amittitur. Subditi possunt dominos suos cum aliquod crimen commiserir t,pro libito suo corrigere, M punire.
Propositio iniuriosa est,qus alicui fidelium statui, uel
alicui illustri personae detrahit. Tales sunt multae asser tiones Ioannis Vulclesi.&Ioannis Hula . quae in concilio CGstantiensi sessione octava, Se quintadecima damn tae sunt.E' quibus sum alia quae sequuntur.
67쪽
DE IusTA UAgMET. Pu NITIONgSiquis ingreditur religionem priuatam qualen nottam possessionatorum , quam mendicantium redditur ineptior,& inabilior ad obseruantia mandatom Dei.
Religiosi uiuentes in religionibus puuatis, no sunt de religione Christiana. Omnes de ordine mendicantium sunt haeretici dates eis eleemosynas sunt excommunicati.
Eccclesia Romana est synagoga Sathanae.. Papa est Antichristus. Cardinales sunt ministri Antichristi. . Omnes istae propositiones,sunt iniuriosae dicendς,eo Q apertissimas,statibus,aut illustribus personis interue iniurias. Cum iam de omni genere propositionum da innabilium disseruerim , operaepretium fore existimaui admonere lectorem, ne ista propositionum genera sic putet esse ab inuicem distincta, re separata,ut uni et ei
dem assertioni conuenire non possint.Pot siquidem eadem allirtio multis ex his,quas modo explicuimus notis maculari. Nam haec propositio, quae una est ex pestiferis Ioannis Vulclesi assertionibus. Religiosi uiuetes in religionibus priuatis non sunt de religione christiana,est
haeretica,scandaloia,temeraria,schismatica, Miniurio D.Haeretica est: quia contra univcrsalis ecclesiae, definiutionem sentit.Scandalosa, quia homines ab ingressu religionum auerti de professis,ut uota,quae domino uouerunt non reddant,suadet.Temeraria dicetur,quiasulla prorsus ratione,aut authoritate fulcitur. sed omniu san/ctorum uirorum turbae cGtradicit.Shismatica ideo me
rito censenda est quia ecclesiae unitatem diuidit, cum religiosbs ab illa separat. od autem omnibus religionibus, Ecillarum religiosis iit iniuriori adeo est apertum,
ut nullus merito dubitare possit. De multiplici uia perquam co inci potest aliquam pruri H
tionem esse baereticam. Cap. 4.
Quamuis de hsretica Opositione satis, ut existimo. disseruerim , ut tamen rem plene soluereminecessarixium
68쪽
Hum fore iudicaui, uias ostendere,per quas propinati aliqua postit apertissime de haeresi conuinci, ne fortem damnatione propositionis alicuius udices,quibus hoc agere incumbit, sententiam peruertant propositiovem aliquam uelut hqreticam damnantes, quae talis merito dici non posset,aut Catholicam dicentes,quae uelut lis retica damnanda erat . A multis enim no solum idiotis, Ec ignorantibus: sed uiris etia alioqui doctis, hac in parte erratu est, cum multas propositiones in suis scriptis uelut h eticas diffamauerunt, quae nihil minus quam h elics dici merebantur.Nam ut de alijs taceam multas assertiones hsreseos nota maculauit in suo illo opore de hsresibus , Philaster Brisiensis Episcopus, de quo Augustinus mentionem facit in lib.de hqresibus,ad qauult Deum, quae tamen pro Catholicis nunc ab omnia hus defenduntur. Multas etiam illic tanquam Catholicas nobis proponit assertioneS, quaS nos in eo opere, quod aduersus omnes hsreses edidimus, inter haeresestion immerito recensuimus. Ne igitur simile quid alijs contingat,plures uias,easque certas,&idubitatas, nucostendere decreui, per quas propositio aliqua de haerosi conuinci possit.Ex quibus apertissime constabit pro politionem illam non esse haeretica dicendam, quae aliquo istorum modorum,quos statim explicabimus, no potuerit de salsitate conuinci. Prima uia, Sc omnium potissima est sacra scriptura: quoniam omnis,qui se Christianum fatetur,tenetur fise missime credere uera esse omnia,quae nos sacra script
ra docet, de nefas est de iIlis quomodolibet dubitare.
Quoniam alias Deus,qui illarum omnium primus cre dat author,siuspectus de mendacio haberetur,qa Christians aures audire horrent.Vnde Augustinus in epistola ad Hieronymum, Q est decima nona in ordine suaruepistolatum,ita ait Ego enim fateor charitati tuae, solis eis scripturarum libris,u iam canonici appellatur,didici hunc timorem,honoreiu deferre,ut nullum eorum au
69쪽
DE IVsTA HAERET. PUNITI IN E. torem scribendo aliquid errasse firmissime credam ac si aliquid in eis offendero literis,qa ui deat contrariu ueri. tati,nihil aliud,quam uel mendosum esse codicc, uel in terpretem non assecutum esse, quod dietum est,uel meminime intellexisse non ambigam. Hsc Augu.Et habetur lisc uerba in uolumine decre. in ca. Ego solis. dist. 9.Quaquam illic mendose Augustini uerba citantur , propter quod moneo lectore,ut quae in decreto ibidem citatur ad hoc exemplar corrigat.Cu ergo ola, i nobis sa cra scriptura credenda proponit , firmissime credere teneamur,consequens est,ut quicquid illis repugnauerit, haereticum fit merito censendum. Neq; curandum est, an aperte contradicat,an latenter: qm quocuo modo repugnare constiterit, propositio illa sic cum scriptura sacra pugnans,erit merito de haeresi notada. Sunt.n. aliquae hsreses quarum cotraria aut cotradustoriae sunt ex
presis in sacra scriptura, Sc limoi Opositiones sunt, quae
aperte contra sacram scripturam pugnat. Ut gratia excpli quo)d Christus non est Deus. Quod tres persons nosunt una essentia, illarum contradictoriae sunt expressae an sacra scriptura. Sunt etiam atrae haereses quarum contraris, aut contradictoriae, licet non sic exprimuntur in sacris literis,ut sub illo uerborum tenore ibidem habentur,tamen ex illis,qus sacra scriptura docet, euidentissi ma cosequentia inferuntur taleS cOtraris, aut contradi cstoris: de tales assertiones latenter pugnat contra sacra scripturam: quia repugnat contra illa, si ab illis necessa rio derivantur.Et tales propositiones sunt etiam h freti censends perinde ac primἴqm ea, qu sex colentis in sacra scriptura,necessaria consequentia inseruntur, tan
tam habeat ueritatis firmitatem, dc fidei necessitatem quantam illa,ex quibus colliguntur,Verbi gra,ists pro positiones:Deitas est mortua in passione Xpi.Christus
non est simul deus Sc homo. Hsretics dicuntur,& sunt: quia licet illarum opposits sub illo uerborum tenore in sacris literis non inueniantur. Ex illis m, Q in sacris lite
70쪽
P R I M v I .ris continentur,euidenti consequetia deducunt. Hic rei summe aduertere oportebit,ut in limoi deduetionibus,optime,&euidenter colligat: qm si cosequentia nosit euidens,sed dubia,non erit etiam euidcs propositio nem, i cum sacra scriptura in faciem pugnare uidet,effetis reticam.Erit in de hsrest suspecta, quouso de conse
quentia costet,necessaria sit an non .Prima igit uia,& ut diximus otum potissima,qua propositionem aliquam Cam4 de hsresi conuincere possiimus. cra est scriptura . Hscest.n.turris illa David,ex qua mille clypei pedent,et ois
armatura sortium: qm ex ea sumeda sunt arma, quibuS
contra hostes fidei Catholics pugnare debemuS. Hsc 1.rea est ci torrens ille unde Dauid lapides sumpsit,quib. su bum Goliath acerbissimum Israelis hostc prostrauit. Dim. Unde Paulus in posteriora epist.ad Timoth.ait.Omnis scriptura diuinitus inspirata,utilis est: ad docendum, auargugndu,ad corripiendis,ad erudiendum in iustitia,ut perfectus sit homo dei ad omne opus bonu instruetus, Hic in admonendus est lector, ne putet sacrς scriptui suerba iuxta oem illorum, sensum esse efficacia ad hyeses confutandas,qm nisi in sensu literati sumant, parum roboris habent ad disputationem . Sensus mysticuS noestualidus ad lisreticos couincendos,sed solus literatiS, Secunda uia, per quam propositio aliqua potest de hsresi conuinci est concitqgnalis redi e ut decet c6gre gati definitio. Concilia liquide generalia errare non pos: sunt: cum aspiritu saneto,qui illis semper assistit,regantur. Quo fit,ut illis,quq a gnati cocilio recte congregato decreta sunt,& qus ex limoi decretis cosequentia necesesaria deductitur, plenam teneamur pstare fidem, etiam
si apertis scripturs sacrς testimoniis illa probari no poς
sint. Omnis igit propositio asserens aliud contra alicui' probati concili, definitionem,aut contra illud, qct eui denti, &necessaria consequentia ex cocilia decreto colligitur,erit merito h eseos nota maculanda, & ad illi'