장음표시 사용
141쪽
Cicero se Themisti, cumssis, oesios rursu meum istorum locis confert.
142쪽
, iis '' ' Iactopactosint loci nobis descripti , proprietas cuia uenaturaque explicata: intra quom complexum quicquid ulla de re dici cogitaraue potest, venire mihi videt siue ammmentemur, eos aperta dire laque onte certemus suetumbemm asseditibus audientem, medium inter argumetationem expositionemque cursum quenda equamur orationis.
Livinetiam uos habebit expositio locos, quando probabilim aliud alio, ataue verisimilitus exponi certum est quod nisi locis non feri , quando ex i is omnis ducitur fides, nemo Repetitur sv quod artitror equidem negabit. Est autem 'tinitio ALEM: is ximus necesse quicquid adfaciendam sta de refidem
si'-ς-p. - tur,aliquaparte ad triam pertinere nec enim ex eo quod nihil attinet oceri quicquam potest. suae attinet autem, aut
meratione to intrarem uni omnia, aut extra,vnaeprimam locorum au-
V .di l. imis erentiam, ut alios internos, externos alios voc remin. generalia locorum velut capita sex fecimus. Duo internoni ea quae in ιbstanti unt, ea quae circa sistantiam. Externorum quatuorrcognata, plicita,accidentia,r pignantia.Injubstanti eptemfecimturdefinitionem, nus, speciem,proprium, totum,partes, coniugata. Tres circa ιι- flantiam adiacentia, actus ubiecta. Externos cognatorum quatuor e liciens nem,essedia,destinata. Applicitorum tres: locum,tempus,connexa Quinque accidentium contingentia, nomen reieronuntiata, comparata similia. Repugnantium
duos opposita, V disserentia. Fiuntque isti insumma loci
inliquatuor,quibus in omnem rem quacunque erutum inuentumque ratione ducitur argumetsi Idque qua via quoque modosciendumsit,proximo dicetur libro quoniam iusto' maior huius voluminis modus excreuit. Fini uesit, illiu
143쪽
addiderimm Nomium, quiquepost eum cripserunt de locis, id Σάε. snguia locis addidisse quandam , vulgo loquimur' ma
ximam, id est, pronunciatum quoddam, una ententia multa complexum,cui indubitat isdes Vi de quocunaue defnitio dicitur, de eo definitum. De quocunque steries,de eo genus. Quod nonfaciendum mihi,non ideo, quia id e gri Lot les . Cicero nonfecissent, putaui sed quia iniustum id ,-fumfer arbitrabar. Primum, quod utpossunt ictae maximaefingi istis in locis, qui necessariumpriam argumentum 2 et, ch tamen in eis quiprobabilefaciunt,parum conuenient,quorum 'dgd maior nepars ect. Deinde,quod multi uni loci, in quibus
innusiam certam oestis conuenientem formam concludi secunda
hae maximaepsint. Itaque ideas Boetium, dum cuilibet loco maximam am reddere cupit, in angustia qua amdetrudi ut cum loci latissime*fusus,maxima in arcitum prorsis agatur. Et ne omnes locospersequamur,cum de si cientibus dixi sit subiecit maximam quorum scientia naturalia unt, eorum essecta sunt naturalia. Sic de materia,cuius materia deest, id quod ex ea eicitur dein Etsc define, cuia ni bonus eri, ipsum eri bonum. Et deforma, tantum quemque agere posse, quantum naturalis for- mapermiserit . Quam vero hi loci, quorum amplissimus e Pambitus, intra hos conclusi sint terminos, vipertineant
omnia argume=Ita ex siicientibus ad esse naturale, vel non naturale ex materia ad deesse, vel Iuppetere eis ex sne, ad bonum, vel malum es ex forma, ad agere, vel non agere. α de quodsiquis exacte penitus cognitam Tertia. habuerit locorum naturam,nihil erunt ei opus hae maximae, quoniam ultro fere in animum incurrunt , apertiores
iisnt quam Uint discendae. 6squis tamprorsis expers
144쪽
ingenisis, tamque a communi sensis rerum abhorrens, ut a
pertissima illa, propemodum perse nota docendussit stigo nihilo magis quae de locispraecipiunturprofutura crediderim, quam Cimmeriis quos perpetua nebulam caligine opertos tradunt poetae ea quae depositioneoderum,deque issem
Sive argumentetur. Quid intersit inter argumentationes expositione, de ea re dictu est nonnihil, primo capite libri huius, plenissime explicabitur libri sequetis capite duodecimo, ac deinceps per copluscula capita. Sive turbemus affectibus audietem. An in mouedis affectibus etiam sit argumentandu, de eo disseretur libri secudi Capite quarto. Idque qua via quoque modo faciend5. Facessant ergo, qui totum huc locum in terti reiecerant librum, qua de re post quoque semel iterumque dicemus. Quia id Aristoteles S. Cicero no fecissent. Ciceronem no addidisse istas ut voeat, maximas, certu est. Quod aute fas ne ab Aristotele quidem additas ait, id quam fit verum, secum expendat diligens lector. Ego hoc scio, d si no omnibus, at quibusdaeter te locis ab Aristo. eas adiectas esse, licet nunqui maximae situsius vocabulo. Sed quia in nullum id usum fieri arbitrabar. Quod si quis locis singulis suas quassia maximas velit adiicere, atque his ita astrigere locos, quasi aliter tractari nolosiint, stultu sanὀid foret, Sc perniciosum magis qua utile: qua do incertae interim maximae illae sunt,atque loci sere multo latius patet, qua quae subiectae eis sunt maximae No video tamecur sit improba dum, si in hunc, sum addatur pronunciatu, seu azioma unu aut ali ru, ut iis, qui harum rerum adhuc rudes imperitique Riar, via qualiscsique tracta diloci cuiusque aperiatur: qua initio ingressi, plures deinde vias rationesque tractadoria locorum suo ipsi marte inueniant. Caeterulo die in gymnasiis ita instituitur iuuetus. Vt nihil praeter maximas eas, quas in suo Petro Hispano scriptas inuenit, putet quae redu:credatque nullum alium esse locorurusium, quam qui iis maximis exprimitur: qua
docendi ratione equidem haud scio an quid possit esse in studiis pestilentius. Atque hoc nimiru illud est, cur in nullum usum maximas istasHispanienses adiici locis,dieat Rodolphus Aut si quis tam prorsus expers ingenii sit.)Hoc ipsum primo institutioianum his verbis docet Quintilianus Illud tame in primis testa dum est, nihil praecepta atque artes valere, nisi adiuuante natura, quapropter ei cui deerit ingenium no magis haec scripta iant quam de agrorum cultu sterilibus terris. Quam Cimmeris. Horamentioilem facit Homerus Odysseae libro undecimo,euius verba hunc in modum latinitate donauit Erasmus. Ast ille Oceani peruenit summa profundi, Illic sunt populiquet moenia Cimmeriorum, RNubibus4 caeca assidue caligine tecta. Illos haud unquam radiis sel aspicit ardens,
Nec quando astriferum curru petit arduus axem,
Nec rursiam ad terras magno deuectus olympor Sed nos in eum bit miseris morialibus atra. Meminit de iisdem Herodotus,Cicero, Lactantius, Hieronymus,strabo.
145쪽
Rodolphi Agricola Phrisi de In
UM V - LIBRI s. Quatuor sunt in summa,quae toto hoc libro docet Rodolphus.Prineipio,quid dialectici qui ipsius sit finis. Deinde,materi eius esse quaestionem,quidque ea inuim V 'Π multiplex sit, quomodo in materia quavis positi inueniri, Sc in plures quaestione, di με hφrithroduci. Tertio,instrumentum dialectici esse orationeAcui subiiciuntur omnia ea qui d)ς phς x mexpositione argumentationeque 3 partibus orationis dicuntur. Postremo, quo modo ex locis superiori libro descriptis,parari possit facultas aceopia disserendi amp=6sὸν Latiale aetati nostra Ac tum deinceps de tirorum Uri Laue,
Rinceps Graecaefacundiae vir Demosthenes, cum adsessum cotra Philippum, Macedo- num regem,maiori apparatu atque curage n rendum,populum hortaretur Atheniensem doceretque,quicquid incrementi magnitudiniaque Philippi rebus accesisset, non ta istius es viribus, quam desidia Cy inanibus Atheniensium concionibu essectum in hanc inter caeter entetiam locutus est, Solere reliquos homines, cum conseiluissent, agere e contra inero thenienses,ubi res actas acciperent,tum demum consilere.
uorsim haec'inquies. No rideor equidem mihi magis apta propinquaque imagine, qua istac j a posse nostrorum temporu dialectico gurare. Cum t enim tum istudproprium, s. t s. '
dialicitices munuseo se de qualibet reprobabiliter, quantum in. p . 3- ipse natura patitur argumentari quod totum ut praedixi Lib,r.e p. x.
auabus comprehen 'es partibus quarum una excogitandi caepartes. argumenti iam docet , quam inueniendi vocant, culparti
146쪽
RODO L. AGRI C. DE INUENT.aetumentu forma quanda argumetandi,hoc est, certa exploridi arc umenti tradit regula, qua veluti numi monetasolet, 'Nςqv m. probunesit an 'ne tua uisoaxi dignoscatur ea dicitur iudicandipars Cum h prior lya cosili teneat vicem, oe deliberet quidsit de re quaci dicedum. altera quod assumere adprobandam remplacuit in argumentationem tanquam in expeditionem oe ad conficiendam dem audienti deducat noster dialecticus contra,cum oblati temere, ondecunque dederitiam, effectam iam formatam habuerit argumetationem tusi orte addubitet aduersarius, dicati vel no cohaerere eam, vel res si e non consequi, tum ad id quod consiliferat, poct remfaffam reuertitur, em inueniendipartem transfert ad iudicandum,conaturs ostendere,bene ei umetatum esse quoniUt argumentu vel a maiori, vel iii, genere,specieue
deductu Nec intestiunt doctissmi sic enim modestifi
si mihi est ipsos vocare nustam argumentationem,quias
Jecie, uelgenere, vel quouo aliorum locorum ducatur, necessario cohaerere quonii ex omnibu istis ineptae em minime cohaerentes duci queantsed tum demum cohaerere argumentationem,cum eli ea rerum interse conditio, ipsis coniici iu
stogismi, vel aliam quampi ormam argumentiri probatam per quam cohaerentes interse res necessario connexis esse costigatur. Scio vero quid a nonnusti mihipsit re- Tale quidd monderi. Minus hῶ dialectices iacturam indignefredam,
ritur de gram in tita omniumstudiorum costuvie tu cuncta, velumerae ca- ' hy hydfia iis, inproximorum rus crines irruerint, nec qui 'quamferme dilatur hoc temporesuo loco . Si iuriscon ulti, perplexarem inuoluta di stulandi praecepta balbutiunt. Sic medicinaestudia magna ex parte redacitissent ad peruacuas institutosuo physica quaestiones. Sic physice mathema-
147쪽
tisas arripuit. Inde verbosa illa est de maximo, minii no uerticulandi ut aiunt atione iactatio. Aia mathema
tu i a veluti quae in me ad manesfaciat contentiones circulorum,neque clamorumst capax, se pulueret radio co- tenta, mutam potius oculorum,quam loquace durium sequatur idem, diserta e te est idcirco etiam tanssuam non accessa prophanis mysteria, minime contaminata. De theoloetia ve
r quid dicere oportetscuis metaphsicen physicen, si diale
licen hodie demas. nudamporro destitutam. auae no- menseum tueri nequeat,reddas. Ergo cum docendus erit populis, id religionem,iustitiam,continentiam adhortiam ex istis artibus inextricabilis aliqua eruitur distulatio, quae tempus extrahat, inanistrepitu audientiumseriat aures. Docent itaque, quemadmodum pueri olent in aenigmate proponere, quae ne tum ' idem quum docuerint . vel simet qui docent, vel isti qui didicerint sciant. Has egopes e querelas audiuigrauisiimorum Itynmorismque hominum,quos et gradior aetas, vel acrior ingeni vis, meliorum admonebat qui ferebantgrauiter pulcherrimarum artium ordinem turbari membra cofundi quae vera esse quemadmodum affirmareno audeam ,sic esse a vel maxime optauerim Mihi riique committendum non ere, ut cum videar veste aliorum iudiorum crimini culpam dialeciticorum codonare,prouoce grauiorem uiribu meis aduersarium iamn agi perpulchre mecum putabo, sic contulipedem, contingat sine periculo mihi luctari. Si quem ergo eorum quos odiores artium vocant,arri Doctore, arapias,rogerique,dic quaeso rii doElis me, de dialecitice quanduistam vel lam vel maxime omnium artium, quas vos numerati liberales ,rideri prae teferre cui seu discendam putas Cum enim degenere nUit principium artisi, quae id-
148쪽
eirco tantum sunt disiendae viniantur necesse Avimin librio sto in aliarumsit addicta. Istam vero miseram Oeavillosam loquendisiicitudinem,quam tu doces,certum ea,non modo reliquis artibin disiendi nonprodesse ed Etiam obesse plurimum . Primum, quod dis utandi morem adistis tuas te es exigenti non loquendum modosiicit , planΘect obmutefiendum. Deinde, Issod omnis artium Uin omnis loquendi ratio,pleri urissorum quae doces repugnat Postremo,quod cumsemel ferit extenuatus ad icta, circonfaciliti auditoris animus,nunquam deinde tosterest, cor sicut pessti-- confixus, nullum libere vestigii m ponere audebit Hocero pactos quem interroges, dicat 'ortasse, ut pleraque quae in ima dialectice praecipiuntur , vel non prosint ad percipiendas reliquas artes, vel ita praecipiantur ut non pro sint hoc tamen iuuant, quod agitatione quadam cc versatione mentem exacuant , flexibilem praebeant, quoscisim reliquis sepsit accommodare. Alius u liberiiι volet verumfateri,dicet praeterquam quae de Io senis praecipiuntur,caetera
non magnisne momenti se sed ideo docere ista quemque, quia quissu didicerit, quia doceant omnes. Sicsit, ut dux ista directr aeque omnium artium dialefifice, velut titifima
possiessone exclusi,solisibi disiatur: me si ibi quidem si verum dicere libeat quandoquidemsi modo disteretur,nonsibi, sed omnibus i amstudiisprodesse oportebat. Sed de ista parte
quae ad iudicandumpertinet, post Aristotelem plena .nt omnia,quae longe minus negoti habet, cum certis quibusdam,
neque istis ita dissicilibus numerosis , legibin constet. Inueniendi rationeos Foetium,qui legisit dignus, nemo quod equide iam tradidit literis. Priores isto qui in manibus ιnt a uintilianus mante eu Cicero,princepsis omnisi Aristoteles,
149쪽
hanc rem complexisunt. Sed illi omnes locoru explicuere na tuta varie. se quirique modo βuod aute maximu in re quaque est,rationem tractandi sos, in intilianus eonaim est explicare. sedere quomodo inueniendus ex ipsis. Et quemadmodum in re militari olet nonsatisputauit arma dare sed docendum suopue credidit, quomodo ipsis eget utendum, cs militem inprocinctum aciemias ducenia. Me autem quotu ui ue utuntilianum attingit eom, quiphilosophiae si ibi nomen assierunt ' Deinde,quae tradit uni ab isto, quonia ad ciuiles quaestiones astriritas.nt, nonfacile potes ea quisequam indes ibi diuestere, rebu uessis in diuerso quaesis-numgenere aptare. Iamsi quis est altiu ista rutatus,qusque id rei omnes iustae eruditionis numeros impleuerit ' uniplerique ' Π qu si
hodie dodi disertis viritistes bibere ista, musisque ' dici ris literaturaetur di terophanum certe vulgus qua longis messuerapis P '
suoputat arcendum. Fuit patrum nostrorum memoria Rai- mundus quidam, cognomento Lustus , Hissanus, vel quod proprium esto Balearorqui arte quanda, quam ex nomine illius Lusti vocant extulit acuti, quod equide non negauerim, VLμψ'
cst nonsignis ingeni indicium sed quoniam,quod ultro quoquesudis ipsi olent eisu nominegloriari, non literas iebat,non ustam aliam digna docili viri nomine perceperat δε- Ectrinam hoc ipsum quod inuenerat, quale esset perspicere: siserte perstexit, eloquendo aperire ut per exisse
videretur, consequi nequibat obseuritas ergo ingens est in disserendo horror incestis, qui etiam eos qui didicerintubiquesequiitιr, nisi Aioqui eruditione ipsum ingenisque bonitate incant Copiam ne cultusta est i s cura,suppeditat italem,qualis in omnibus rebus es olet, eorum, qui numerant, non iudicant. od autem non es di cile videre,
150쪽
RODO L. AGRI C. DE INVENT.locis a mus t ex his, ipsos tradidimus, luerὐm nonsati di-lic enter expliciati,qἰtibin omnis artis elin materia conti retur.
mpti deinde issorum tam perplexe obscurei traditin, ut haec ars , quae reli is Veriendis parata debebat 4se, maioribus quamussa circulosis tenebrissis penitioribus u latebris eruenda, ut assim contendere, nisi quis maiori mentis ui qeret disci tates, non modo non iuuari ab is sed etiam ingeni aciem,msisit acerrima, retundi Donandio tamensis'
que i ille ingeni, praestamis testimonio, nec merita honesti simi propositi laude flaudandus qui cum plurimum studiis
conferre cuperet, contulit certe quod potuit, quodque recte facti itis est. Si quid animoseuo parum restonderit, uolun-s sui Iduta talem quidem laudes,lvosia ingenio Nobis verostatutu his svpstri0ῖς eu quando Veriore libro locorum proprietatem sedisserentiam enarrauimus pro viribin, nunc qui sita in forum, quomodo disserendiparandafacultata ex ipsis, quam maxi- mepossum viseb oculos ponere: protrahere in mediu, quaecunque utilia instituto nostro arbitrabamur quae vel legendo
xel obseruando, stes undecunque eruendo potuimus asserre co-
ti eique mihi minus Marestudia, at certe seruod magis
cupio 'doctiorum ingenia curam lue,ad tradenda reditiὰ ista permovere securusque huiin operae meae, aequo am animo perdam dummodo prodesse,quod mea conor huberiὰs aliena consequar industria. Optanda enim est a Efura,quaecunque lucro maiore pensertur.
Princeps Graecae facundiae vir Demosthenes. Monui lib. superiori me coniectura quadam adduci, ut credam exeplar illud quo sunt usi calchographi Lovantes es scripta quidet aut dictatu certe fuisse ab Rodol. ipso,at non in hoc scriptii dictatumve ut si ederetur quin poli', ut prerneretur adhuc, Sc post messes aliquot exactiori cura recognosceretur cui rei etia hic locus esse argua Sto potest Habebat Lovantes illud , quo nos solo hactenus usi stamus,exemplari Prmcipem Graecae facundiae virum Demosthenem,& caetera. Quod ut ab Rodolpho ipso ita sicriptu fuisse credam, principio illud mihi causa est quod nullam hic video deprauandi occalionem fuisse librariis.Deinde, quod numerosius quoque ac sonitius nescio quo pacto Te mihi videtur, si locum hunc accu