De inuentione dialectica lib. III

발행: 1559년

분량: 409페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

221쪽

iodsi iam in dubium vocetur, queadmodum potest id opiose long - oratione dissutari, anphilosophus recte dimittat uxorem, quaestio erit, primae 9eruiens quae tioni. Himst, ut non eaedem quaestiones oriantur temper ex utraque parte disserentibus Iedproinde ut haec, vel stapars plura habuerit pauciorauefirmamenta eius quod tuetur,plures etia

nasientur paucioresse quaestiones modin hac controuersia: Σ, Σὰ haud diffiicile erit videre. 1 glexader tabuersis Thebis, neue -

salis quorum erat Uin commuitio, tabulas inuetas dono de de copia, dit,quibus continebatur, Thessalos centum talenta mutuo alandect ,

Thebanis accepisse . Hitutis ponte a Cassandro Thebis,nbban Thessalos apud Omphi bonoes centum talenta reposeunt quaestio est,an debeant Thebanis Thessali centum talenta. Ex Thessalorumparte si videamus quidsit, quos defendunt,aperta erit quaesto. Negant debere . e qui accepisse eos, non reddidisse certum est Euid dicunt ergo Dono ea accepisse ab Alexandro. Q aestio igitur erit, an lexander Thessalis donauerit centum talenta debita Thebanis quod cum probatu uerit, nihil habebunt Thessali,quod

amplius ex ua parte dicit. Reliqua enim omnia, quaecunque distulabuntur, ab aduer rispotius nasientur. Hi quaeret, anpotuerit e, lexander dare ius crediti, rem incorporalem, O quae venire in arbitrium victoris non positi Primum ergo quaeretur, an dederit. Et quia tabulas dedit,an ide valeat

tabulas dare quod debitum quae quidem quaestio ex Thessalorum defensione ut diximusina tur Deinde an iure dederit quae potestpergenerales quaestiones diuid a qui uam

iurepositi auferre rem alienam,ac donare alteri, an Alexander, an incanis, an Thessalis donare. Sequitur hinc alia quaestio ex conditioneproposita, quae δειmitur ex rectitutioia

222쪽

M. Ansit perinde habed restitutio, ac si nihil esset actu omnibus his,quae praecessem ea Videmiu hic nihil habere Thessalos,quod an luipropriis dicant,quod robursis causejuae, nisi id quod initi dixi,quod Alexander donauerit. Reliquae omnes auaestiones ex cotradictione Thebanorii erasitur. Communiter tame viris parti dissutadaeiunt Nes enim poterequissuastis costantersia cosirmase, nisi quae dicsitur ab Luersario,diligenter confutauerit. Sunt autem aliae quaestiones,

alii uecundiores,o quae in plurest argi quaestiones possunt.

N, 6 Λει Aliae tensioressunt, minus ' ita dici sinuos Magniquisti'ης ζ' autem est acrisi inprimis iudici', ridere qua Lexprimis quaestione ortas, stium, deductas disputassis accipiamin. braequitim eiusmo

esuis 'si iti ea astidisi potius quam meparet Asiae cos rasunt, quae torsi : pyψb- ,' nrope euentu intrast ictoriae cotinet Circa quin diligentiss- Iustitutu mi incubit iussereti labor Cicero in quino Tusculanarii dif

debat plurimsi ad id doce si adiumeti ibi costatum si docuis set animorii immortalitate Iutatam id dissicile probatu videbat subiecit homo ingeniosipimus in locum eius, id quod

Lib. r. proximi erat, nihil mal esse in morte. Ex quo velut excursu quodam delaim est eo ut tentaret escere, quod praecipue . cupiebat,non interire animos Euod iamsi minuspo sit obtinere,ne nihil tamen egisset,idperuincebat utique, malum non eme mori. Hinc iam tribus cruentibus libri subdidit, non caderae dolorem insapientem, non aegritudinem , non perturba-dere dolorem insapientem, non aegritudinem, non perturbationem de cumprobatassent, quis non vidvacissimiipermanere adprobandῆ si mors non es mala reliqua quae ma-Lputantur,no cadunt insapientem, ei cui haec mala nosunt,

223쪽

DIALECΥ LIB. II. io virtutes mum esse bonus Sissi quis quaerat, an manes nocturnis molesti apparitionibus, posim carminibus coerceri. Primum liquefuisset in hac quaestione excutiendumpriscae philosophiae , quod totius disputationis disicissimum Lisset M ' R , ansint sit manes. At obu religio hanc quaestione veruacua erit, quandoside certum erit, animas non interire. Deinde est id quod nobis nunc estprimum,an appareant mi lo multi nonputauerunt ed vanam ex nostra cogitatione, vel metu imaginem simulachr ns capere. Post haec, an nocitupos i Uparere cum etiam ea quae natura con bicua δειnt,delitescant. Iamsim inessunt, quomodo psint esse mo-υHid videtur en siquid noxium habuerint in natura, id eeorporibus fuisse, idos depsuisse cum corporibus ranciam

sepultur,an posint sta ope humana co)rceri: anpossint cuicquam carmina, an posint eos coercere carmina. Hae autem

quae liones omnes in ipsi primae quaestionis ut positae embis quod i a res indicat. At inpriore Ciceronis ouaestione, quatuor istae quatuor librorum quasiones includutur in uno e verbo solam n quaestioneposito. Si eni olam virtutem fissicere ad beate uendum docendum est pristi ostendatur oportet,mortem malum non esse. Si enim ea malasit , opus erit ad beatam vitam immortalitate Deinde, dolos malus est, caditque in sapientem, deerit ursis aliquid voto ipsius. Cicero igitur conatus est docere, non cadere eum

in sapientem quod ut 'lendidius erat, ita impetrabilius forte fui siet, propiusque fidem , non esse malum dolorem: aegritudinem autem , di perturbationem , si non veniunt in sapientem, nihil omnium extrase expetendum esse Iupient , propter qμα ista δεμ piuntur, ostendunt. Ergo nuda iam sepiens , nudae relinquetur virtuti Sed de

224쪽

ι aestione, quot uplexsit, quo modostatui quoestionu, quomodo et ii nonnunquam es quaestio inuenienda sit c unatu plures diduceda quaestione Inoc patito nobis explicatum.

tur certo quodam nexu cohaerent. An sit etiam rectu. Ab hac sententia non ita multa abhorrent,ouae in symposio Platonis dicit Pausanias: Cuius verba Rul Gellius hue in modum Latina secitc Omne,inquit, omnino factum sic sese habet. Neque turpe est; tum in eo est, neque honestum velut est, quas nunc facimus ipsi res,hibere, catare,dinserere Nihil nanque horum ipsium ex sese honestum est. Quale cum fieret modo facta est tale extitit. Si recte honesteque factu est, tum honestum fit: si paru recte, turpe fit. Sic amare, sic amor non honestus Omnis, neque omnis laude dignus sed qui facit nosve AmληφRς honestyamemus. Viceritne AmaZonas Hercules.)Strabo libro undecimo, inter fabulas refert quae de Amazonibus dicuntur. Nomon habent a priuatiua particula αδε μα- tue quod mamillam significat: eo quod mamillam dextram inde a pueritia usque ad stam haberent:quo, siquando posceretvsius,eXpeditius eo brachio uterentur. stoea

tenuerint, non usquequaque inter authores couenit, neque in iisdem semper locis maia sere. Aiunt fuisse genus mulierum,quae sine viris, atque adeo in contemptum quendam viroruper se Rem p .administrarint,bella gesserint, aliis etiam imperarint. Harureis inam quadam, inter caeteros labores suos fertur vicisse Hercules, baltheumque ei abi

ri . um Eurystheo tradidisse. An pugnent cum gruibus Pygnasi.)Plinius libri septimi ea-Pygmt 'μ seeundo Super hos, inquit, extrema in parte montium pithamaei Pygmii narranis pqgης' tu te ni,spithimas longitudine, hoc est, ternos dodrantes non excedentes: talubri eliso 'que o semperque vernante,montibus ab Aquilone oppositis, quos a gruibus infestari H

merus quoque prodidit Fama est insidentes arietum caprarumque dorsis armatos sagittis veris tempore uniuerso agmine ad mares desesidere dc ova pullosque earum aliatum cosium ere,ternis eam expedition Emensibus cofici, aliter futuris gruibus no resisti. Casias eorum luto penisque Mouorum putaminibus construi Aristoteles in cauernis vivere Pygmaeos tradit. A Cassandro.)Hic Vnus fuit ducibus Alexandri,qui illo moeCassander tuo Thebis restituit. Apud Amphictyones. Amphictyones, inquit Budaeus, consessus Amphicty ' ouidam fuit Graecus, apud Thermopylas couenire solitus. ab Amphictyone Deucali nos nis filio sie dictus: qui ipse populos cum regnaret, ad eouentus couocasse dicitur αLe e Budaei annotationes in Pandectas,& Erasmi Chiliadas An manes nocturnis molesti apparitionibus. De hac manium apparitione nouum est miraculum in epistola quadam Plinii. Quae autem 'uantae sint vires carminum, seu incantationu, explicae in Pharmaceutri a Virgilius. Et apud Plinium, de verbis incantamentis carminum, ea Epilogus di put est libro vigesimooctavo. Sed de quq stione quotu plox sit. Epilogus est eorumquetctora. Quae sie quoestione dixit. Qui quoniam multa sunt,& diis se tractata, age nos quoque vel

stio quid enumeratione quadam, omnia in memoriam reuocemus. Questionum Quaestio, est cum interrogatione elata ratio, ad quam ita essit aut non esse resis

Ea quomodo ex sententia Rodolphi dividatur,tubiecta indicat descriptio.

225쪽

-ytimsi ex parte ipsarum re rum . Atque ita duo earum sunt genera. Quaestionum diuersitas, sumitur trifariam.

Aut enim quaerimus an fit M. V Vnu simplex D Aut num hoe sit illud. quod ex sima plici pronun- Aut quomodo Ἀ-Αut est finiscia tonascitur hoc sit illud: c tio. suntq; tres et est rurim qua ldifferentiae. druplex. nam ies Aut genus

L quod praedica tur, L Autpropriu

Αutaccides. Comquod pleX. positum, c. est du Copulatum,ut volvatumelum, terra quiescat. Disiunctum, sit ne aut dies, am

Deinde ex mori I do quaerendi lx atque hinc duo 'Aliae praedicatiuae dicuntur, ut sitne homo bipes. Prior, qua AD quaestionum

plexoritur di . uersitas.s Altera, quai quaestionum s Aliae conditionales, an si quis

currit, is & mouetur.

Aliae pura sunt, ut an sit anima immortalis. Aliae modales, in quibus aliquis horum quatuor inest modorum, L possibile, contingens, impossi

Dile, necessarium.

Postremo, pro diuersitate artiu ad quas pertinent,quo modo tan. ta quaestionum diuersitas sit oportet,quanta ipsarum est artium.

226쪽

RODO L. AGRI C. DE INVENT.

Iam quisquis scribit aut dicit, quaestionem aliquam tractat. Ea in altercationibus tum apparet, cum quod alter affirinat,id alter negat. In caeteris orationibus inueniri sic potest, si personam rem, conatum inuicem

comparemuS.

Praeterea quaestiones eae, in quas prima quaestio diducitur, partim in verbis ipsis positae sunt, partim in iis quae verbis continentur, Verbi causa: Prima quaestio est: An recte Cato Martiam Hortensio tradiderit. Quaestiones inclusae in verbis: An fuerit Cato,an Martia, an Hortensius. an sit aliquid rectum, an Cato Martiam tradiderit,an tradiderit eam Hortesio, an recte Cato Martiam Hortensio tradiderit. Quaestiones inclusae iis quae verbis continentur: An homo quisquam uxorem habuerit, an recte habuerit:an dimiserit, an recte dimi serit an tradiderit alteri,an recte tradiderit. Deinde, num Cato Uxore habuerit, num recte habuerit: num dimiserit,num recte dimiseritonu tradiderit alteri,num recte tr diderit. Hinc iam,ecquid Cato habuerit Martiam, ecquid eam dimiserit, ecquid eam tradiderit alteri, ecquid Hortensio 8c unumquodque istorum, recte an secus. Inde iapostremo loco sequuturilla, Anciuis Romanus,senator, philosophus, 'uid e Stoicus, homo seuerus: habuerit, dimiserit, tradiderit:&an recte habuerit, dimiserit,iradiis derit uxorem, atque hanc quide nobilembuuene, pudicam, denique Martiam:homini alteri,nobiliori,liberalidsviventi, costulari,diuiti,gratioso, eloquenti, idque hoc tempore, hoc modo, Ppter has causas Quptam late diduxit Rodolphus,non quod omnes haste quaestiones explicandas existimet, sed ut ex multis, ea quae nostro potissimum instituto accommoda fore videantur eligamus. Atque hactenus de quaestione. DR N UM E N i DIALECTICES.Iustrumentum Dialictices esse orationem, ' quomodo ea disidatur. Cap. II. Instrumetum

dialecticae eLO Roximum et , ut quia de materia lateaices, hoc est iis Q δ 'R*F u. Hione diximus, nunc de instrumenti su prosequamur infirumentum autem eius efforatio Per eam nanque

qui disserit dem conatu acere de isto, quodsibi docendum assumpsit. Oration multae poterant feri diuisiones, nobis duae maximes icient, quarum altera afructura ipsim

Prim dy xi accipitur altera ab effectu . Struitur autem omnis oratio,

concisai aut sic ut continensst aut Pissit conci a Continens en,

quales δειnt oratorum actiones, laudationes, hortationes.

Concis, ut distulationes , alternantia Aholanticorum

certamina . Hanc Zeno contractae in pugnum palmae, istam explicitae manuisimilem dicebat. Et istam quidemperpetuά orationem vocant, attribueruntque eam Rhetori hanc vero

cotinentem.

227쪽

perpetua probabiliter ornateque alci, a tramque etia ad Dia cisal oratio-

lecticum communiter ω Rhetora Cresi:derim pertinere cum ad dialecti

antea rationem probabiliter disserendi dialectico ornate Rhe . ν ii ἡ

tori assignauerim. Ergo oro ingens etiamst e uis φ. 'pyi oratoribiti in altercationibus labor seu cum testem interroga Cap. . rent, seu cum experpetuae dictioni decursu in idsent Liati, '' 'ut persingula argumentapremerent aduebarium vel istius silentio confiesiionem exprimerent. Whdeo editas adhuc ertia. in eum se/m a intiliano altercationes videmus Comi Quint. ci vero e Tragici poetae, quod nemo negauerit, ciuili oratio

nis generi,si istud proprie Rhetoricum esse volumus magis h.ut icini, quam holastico philosephorum qui tamen ipsi

intercisa constant oratione Contra,quaecunquestre cragri to

teles permultique al=praeclari in philosephia nominis ri

pserunt,perpetuo orationis connexasunt textu . Sed in alius Quinta. dialogo eidem rem,alius amus tantumpe me oratione tractauit. Vt de amicitia Cicero in Laeliopei senas alternatim dicentes induxit, fristoteles in Ethici eandem rem uis ipse verbis es executus Haec idcirco dixi, quia de orationes partibi eius diciturussum nonnusta, quae lent etiam a Rhetoribus explicari ne quis ea cum legat, ressum me terminos instituti mei credat. Cum enim sit , quod petam dixi sexta. mus dialectices munus, accommodate adfidem pro cuiusque rei natura disserere fatendum utique erit, quoniam id oratione velut instrumento fit, quacunque id orationes eripsit, eam dialectico intra artis ae instrumentum esse numerandam Nec ego tamen auerim multum haec duo orationum genera stare, cum sint instantiora a 'que r-

228쪽

numstruuntur. Eu tot per ope oratores in perpetuis actionibuου quando acrius premunt aduer rium,imitentur altercantem, interrogentque ecquid habeat quod respondere ibit ' ouid possit istis contradicere ' Perpetua vero inclis, tractatu, equalitate luesua iudici est aptior dit qui non adeo quae prorjusjunt vera,sed e duobis magis quatur veri imiliora dicentem Muque ex toto orationis complexu, omniumque eorum quae dicuntur comparatione, accipere malit, quid probet aut auersetur aduersarios vero nihil iste etpraetermia

sisse, quod ipsum osseu erepost et Iedpotiussatim una quid

que apprehelidere cupiet, singuli ue insistere, neque quicquam e manibus nisi ri dicetis abreptum dimittere si itaque 'tsic dicam n perpetua oratione veritatis colorplerun- quesbeciosior in altercatione disquisitio exactior si ualescunque tamensunt orationum istae disserentiae, quia utraque ii , Iu docemus, a traque intra dialectici veniet tractatum. AlterEin Xp0sixio orationis diuisionem ab orationis effectu diximus accipi. Is

metationem est,docere quoad eis Ieri poterit. VM aocetur autem,culparatus est credere, aut est orationis vi cogendin. Sic miratio, autiatis habet explicare rein de qua dicit, cui modisse ecura fidei opinion que eitu'tι avdit ast talem esse peruincere etiam renitente auditore conatiir. Illud expositionesis, istud argumentatione. Omnis igitur oratio, prorsus omne quic- Expositio quid dicitur, aut expositio erit,aut argumentatis. Expositio-'' em priore libro diximi esse orationem, quaesolam dicentis Argumenta mente, explicat,nusio quo Hes audientistat adhibito.

lib.cap. 17. gumentationem vero orationem qua uu et a qua aici de acere conatur. Inter narrationem me stionem,ar-

229쪽

gumetationem temo confirmationem, stasne est disserentia nisi quod narrationem c confirmationem, duas orationis partes facimus, quibus certus est in causis locus Expositio aute in a ιι mentatio, eneralia snt nomina.et inprooemissaepe exponimius e argumetamur m in narratione interim argumentamur, c an confirmatione exponimus, in peroratione itidem trunque nonnunquamscimus. Itas

ut quamminimum cosmderemus nomina ista cum istisela euit haec sic potistimum nominare quanquamsit ea non a quam apud authores inuenire conse . Expositio ergo que L posixi admodum dicimus est, quae rem rece et seolum talem aliqua

ese, elut credent auctitori Argumentatio,quae tale esse rem tio. ratione peruincere nititur. Vt sit expossitio , Urbs antiqua Abu.iΓ' fuit, Tyrty tenuere coloni, Carthago, quae sequuntur Causa enim propter qua siderat queam Iuno, recensetpoeta.

Ea ue sic accepissit, ut dubiumsceret,an odissi sinea

Iuno, harumque comemoratione causarum vellit id docere, argumentatio est. Nunc quia odium Iunonis Pelut certum

indubitatum quesis mitur,cui cause ἶbduntur, non ut ostendatur odisse Aenean Iuno, quippepro certo id si queadmodum diximussedpropter quas odium stri m prouenerit, expositio est auodsi iam conuertamus orationem, dicamusqueno dubium est quin oderit Aeneam Iuno, quoniam Carthaginem amabat, cui exitium ab Aeneae posteritate venturum erat, quia contra Troianos steterat pro Argivissem in bello, reliqua quae poetas-bdit, argumentatios et V obiter

admoneamus,idem uuandoque expositionem, lar meta Idem pota

tionem,mutata tantum orationi forma Ieri posse cum Dosit gumentatio-

idipsum catis rei esse di ratio. In praesentia dico ratio s. tauta ir nem, pei quam res V sit rἰ cassam,per quam est. Ergosi ιό ' μ' 'μ'

230쪽

RODO L. AGRI C. DE INVENT.

qui tu ideat deficere luna, di stratque id euenire, quoniam terra interpositast intersolem luna, excludatque radios solis, ne misit ad luna istu strare pynni ea ulgoreiso causam dicet,expositioque erit. Siquis aute cum videat luna deficientem probet terram interpositam esse interjolem Iu-nam,auoniam aliter deficere luna nonpsit,rationem tant si reddet. Alsi cras defectium iri lunam praedices, idque ostedi, quia doceas terram inter olim lunam interuentura idem iam hic interuentin terrae inter olim O lunam, causa erit defessus lunae, uia per eam eueniet: ratio quoques et,

avia peream euentura esse cognostetur. Argumentatio autem est,quod paulo post ubiecit poeta, sene incepto desistere victam. Nec posse Italia Teucrorum auertere regem Et relinua. noti enim uni loci. No dicit Iuno sibi si tanqua crede- ti, nossese de sistere proposito sed addita ratione, docet Nase, quare indignum sit ut desistat hortaturque, ut insententia

2 - permaneat. Huius autem admonendum videtur,nonunquanom&ς pQ in expositionem venire arramentationem, oes ius in ar

quo Fab. lib. gumentationem expositionem venire. Ea lue Jιperje acci-

tales in i piantur,poterit quicque vocari disum quod est. Cumen-

ratione nun-

uiri tatio erit itaque, sisensere omne o quaesibi quirique timementum o bari ius in miseri exitium conuersa tulere Euo magis e-

drv hy, nim potuist probare omnes assensisse, quam quod gaude-

' η' bantsecuritates9a' Ita apud Ciceronem pro Milone,Seruos ex eAppennino deduxerat,quos ,ridebatis res enim erat minime obseura. Et paulo post iterum, am vocem eius ad hunc Marcum Catonemflatim Fauonius detulit. Et tersi,' ante uumfundum, quod re intestectum est, Miloni insidias cossocaret, quae omnes argumentationesμιnt, breues quidem sed argumentationes tamen. Contra inter argumen-

SEARCH

MENU NAVIGATION