장음표시 사용
251쪽
eaquam duo doeuit esse genera argumenta di, unum necessarium, alterum pbabile:atisque prius illud trifariam tractati posse, per coplexionem, per enumeratione, iersimplicem coclusionem deinde quod ad hunc attinet locum Enumeratio est, inquit, Enumeratio
qua plurib rebus expositis,& caeteris infirmatis, una reliqua necessario confirmatur apud CicerO- hoc pacto. Necesse et , aut inimicitiar causa ab hoc et se occisum, aut metus, aut spei nem. aut alicui amici gratia, aut si horti nihil est, non ab hoc esse occisum: nam sine causa maleficium susceptum essen potest. Sed neque inimicitiae fuerunt, nec metus vllus, nec spes ex morte illius alicuius comodi, neq; ad amicum eius aliquem mors eius pertinebat. Relinquitur ergo ut ab hoc norit occisias. Est aute inductio, vel, ut nos dicimuς. enumeratio. Varie usurpatur nome inductionis apud autho rex quae res eliae in causa solet, ut cum legerint omnia qua de ea apud diuersos scripta sunt iuuenes,nodum tamen quae visin natura eius sit assequatur. Quocirca visum est mihi, quaedam paulo altius de ea repetere: quae si eiusmodita erunt, ut si satisfaciat doctis, prosuerint tamein hoc,ut alii his reprehende dis meliora asserant:&ii aliud, hoc certe effecisse videamur, ut ansam praestiterimus alii , accuratius res istas tractarii. Ergo, ut quidem ibi Inductio. videtur, inductio est argum etatio, qua vel ex partibus totum, vel ex speciebus genus, aut certe alia pars, aliaue species colligitur. Partes in praesentia intelligo eas, quae vulgo dictitur partes uitegrales. Speciem id ipsum quod Rodolphus Cum sint aute qua Ex partibus tuor induce di modi, quos in finitione attigimus, eoru primi hoc esse possit ex eplum, totum. Cocutitur hodie bellis Germania, Italia armis vastatur, cocurru infestis signis. Hi L
paniin Galli, Angli cum Scotis belligeratur, in Dacia nullus paci est locus quantu Ex speciebustum ergo abest, quo minus uniuersius orbis Christiantis bello a seipi dissideat, D suo genus. quod dici solet gladio iugule tuis' Secundi hoc: Roinulus stat rem secum regnante se reno potuit, neu ue Pompeium Caesar, nec Augustus Antonium in tu adhuc alique putes esse in terris, qui aequo animo sit laturus co sortem naperi; Iliud tertii Quid V p rtibus manus si sit ita infecta, ut nec ipsa fanari queat,& periculum sit, ne in reliquu corpus p λ is morbus prorepat, antea quam id fiat abscinditurii de fit brachio, pedi, naso, labris & capiti videlicet idem no fiat ina arti hoc Age inter poma quodnam generosisti amum diciture 'an non id quod optimum estyecquid equus, piscis, ager , pratum 'no nos ne horum quicque ita demum generosissimum di itur, si sit idem optimum dicitur profecto quocirca inter homines quoque generosissimum esse eum dicemus, o qui natalium spledor anteit caeteros, sed qui virtute ac probitate morum reliquos omneu praestat. Duo eius genera fieri possunt. Est enim inducti OOmnis, aut persecta aut ita Ducis ecles persecta. Persectam voco, quae necessiario colligit Imper sectam , quae tametsi admo inductioni, dum colligit probabiliter, nulla tamen subest cocludendi neces Ha . PRO duobus fit Perfecta. Ima modis. Principio, quoties omnibus vel partibus vel speciebus enumer xi , totu aut ge perfecta. Pe nus inde colligitur. Deinde, cum no enumerantur omnia quidem, caeterum apponitur fecta inducticitamen ausula aliqua, qua ea quae enumerata non fiunt comprehendatur. Imperfecta ruisiim du & ipsa duobus fieri modis potest. Primum, cum e quibusdam t/ntum, aut etia quan plex. Imperis doque ex sola una parte, aut specie aliqua ad totum aut genus progredimus. Deinde fecta ipsi quoties una aut altera parte, aut specie enumerata, n6 genus, aut totum, sed alia quam duplex. piam partem speciem ue inde colligimus. Atque haec denitam ea est, quam Rhetoricam inductionem vocant, quaeq; alio non me dici solet exemplum. Quod nomen ab Aristotele eis etiam argumentationibus datur, ubi ex pluribus particularib unu particulare colligitur. anquam o me clam est, exempli nomen illis proprie tribui selere, ubi rem gestam altera rei probandae refellendaeue acc6nodamus. Ad quε proxime accedui, quae nos ipsi, perinde ac si gesta sint fingimus: inter quae primas tenent apologi, ut his quieq; simillim si est: quibus similitudines ilias Socraticas Aristoteles no inepte adiecisse mihi videtur. De primo modo inductionis perfectae ab Rodolpho ex epta posita sunt, caeteror omnium eiusmodi effingi cxemplum queat: quod autem homin εnepha dissimum toti etia ciuitati charum esse dixisti, id ego qua stote abs te dictu siti
252쪽
Exemplum se nondum satis intelligo. Etenim quem magistratus omnes oderunt, que senatus a olimesidi modi in perniciosum patriae ciue iudicauit, quem optimus Cuisq; de tyrannide uadenda sunductionis per pectu habet, quem nemo denique est qui no velit eItinctum hunc tu niuersae ciuita- sectae, ubi ex icharum et se audes asstrere Qo id lanio locupletu fortunis quotidie imminet latro
partibus colli importunissimu 'Anio ciues etia tenuiores, quacunq; ratione potest, suis illis quangitur totum tuli scuque sortunis studet euerteres Et quid multis stu, ii potes, nomina alique, in que Vbi ex specie idem no cogitarat,im, a quem lemmo secerit. Q nod si non potes, qu .ae impudentiabus genus est, negare ciues orti ne ab uno isto summa iniuria esse affectos negare, ab uno isto hoste periculosissimo intra muros nostros eis anti, omni nostru fortunis extrema ora Exemplia pri imminere Quanquam Naus timcncium erat, si de fortunis tantum, non etiam de vita mi modi indu omnib'nobis eripi eda cogitarit homo nephatius. Sed qui reb 'adhuc dubiis, Polycar-ctionis imper pum ciue reipub. natum occidit qui interem ut bilodamo, qui integerrim optimu4;fectae, ubi ex viru crudelissime trucidauit, hunc tu victore ciuicuiqua parciturum eximas'Si nesci , aliquot modo ne auunculo qui de suo hemmi in nocetis imo, versi suis istis sceleratissimis comitibus speciebus col resistenti pepercit: Sc nos adhuc fore speramus scilice , ut huius ta crudelis belluae, 1ligitur genus qua do voti comia os eris, gladios ciuisquis qua euadat Equide ira mini videor, nihil ea Vbi ex una aliud animo destinasse, nisi ut totam hac rempub. nditus euertat atque in nihil ur specie genus digat. a qui consulibu3 palam caedem minatur, qui Praetores etiam hoc tempore du-Vbiex aliquot iis adhuc rebus a cicedo iure deterret, hic quid aliud quam totius Reis ub. meditatur partibus tot si interitum. Profecto quisquis no parcit capiti, totu corpus extinctum vult. Et qui ma-Vbi ex una gistratus ciuitate tollit, no vula fatuam Rempublicani. Numquamne legistis quomoparte totum do olim tyranide inuaserit a nud Athenicis Pisistratus, Dionysius apud Syracusano , Secundi modi apud Agriget in os Phalari quorum ores notam referret nouus hic Phalaris noster, exe plum, ubi si 8 fine eum quem illi quaerebant quaereret. Anni sunt Vix dum triginta, cit auus ex aliquot spe eius simile quid da in hac ipsa urbe molitus est, qui si eo teporeus quibus dignus erat ciebus fit pro exemplis est,tassectus, nunqua hic ilii similis et se volui Tet: nunc vero etia gloria sibi gressus ad alia apud posteros fore exutimat, si vel stuperasse scelus illius, ned aequa Te ideatur itaq; speciem prouidendum est vobis, ne quemadmodum hic nuc illius, ita alius quisqua post anna specie una unu aut alterum huius esse similis velit. Id quod hac demum ratione como se fiet, si ab ad alia specie hoe nunc vltimum supplicium sit metis. Nara in humano corpore, quoties membrum pluribus aliquod ita assectu est,ut nec de eius salute sperari possit,ic periculum sit, ne reliqua partibus ad via etia corpus cotagione sua tot inficiat, tum id membrum sine cunctatione praecidiabianam let, si idem fieri videmus in ramis arborum, idem in Vitium putatione, quis sit, qui hocmebrum tam pestilens, hunc inquam perniciosi se imum non dico ciuem , sed hostema Rei p. adhuc corpore nolit reuelu Credire mihi, quemadmodu uis saepenumero una Ab una parte totum inficit gregem: ita unus pestilens ciuis Cepe uniuersam Republicam lauretius ad alteram. Vallacotra Boetium disputanς, negat inductionem dicenda esse, quae vel interrogatio Contra Lau nibus careat,vel a particularibus ad uniuersale progrediatur. Id quod miror equidem rentium val excidere potuisse homini ingeniosissimo, quado neutrum ex iis usquequaq; veru es usu se, facile probatissimorum aut horum scriptis ostendi quear. Quod aut e Socrates apud Platone sere interrogationib' utitur, id no ea de causa facit quod omnino aliter induis ctio fieri no possit, sed quod eiusmodi ratio elocutiois maxime sit apta dialogis. Alioqui no esse semper necessarias interrogationes, facile declarat verba Ciceronis exteristio libro de Finibus quo in loco cum dixisset, nouis rebus noua item esse imponenis
. ...1-K - nomina, deiis de haec verba subiecit, Quod quidem nemo medioeriter doctur
mirabitur costitans in omni arte cuius usus singularis communisique non sit multam
nouitatem nominum esse. cum collituantur earum rerum vocabula, quae in quaque arte
versantur. Ita uein dialectici physici verbis utuntur iis, quae ipsi Graeciae nota no
Iuni Geometrae veto, musici,gramatici, etia more loquuntur tuo. Item ipsae Rhetoru artes, quaesint totae forenses atque populares, verbis tame indicedo quasi priuatis utatur ac suis. Atq; ut omittam ha artes elegates cingenuas, nec opifices quidem tueri
253쪽
gricultura, quae abhorret ab omni politiore eleganti ac tame eas res, in quibus versatur, nominibus notauit nouis quo magis hoc philompho faciendum est. Apud eunde primo de Oratore, Ego verὰ inquit Antonius tergam:& id faciam, quod in principio Exemplum 'fieri in omnibus disputationibus Oportere censeo. ne vagari errare cogatur oratio. si secundum. ii qui inter sedissenserint,noidem esse illud de quo agitur intelligent. Nam si quaereiaretur, quae esset ars imperatoris, costituendum putare principio, quis est et imperator. quicum esset costitutus, administrator belligere di. tum adiungeremus de exercitu, de castris, de agminibus, de signorum collationibus, de oppJdorum oppugnationibu , de commeatu, de inlidiis faciendis atque vitandis, de reliquis rebus, quae essent propriae belli administrandi. quarum qui essent animo scientia compotes, eos est e imperatores dicerem: utererque exemplis Aphricanorum, Maximorum, Epamin undam, Ha-nibalem, atque eius generis homines nominarem Sin autem quaereremus, qui seli et is, qui ad Rempub. moderandam, usium scientiam iudium suum contulisset, definirent hoc modo, qui quibus rebus utilitas teipub. pararetur augereturq; teneret,iitque uteretur. hunc rei publicae rectorem consilii publici aut horem esse habendu praedicaremque P. Letitulum principem illum, WΓyberium Gracchum patrem, a Metellum,& P. Iphi cana,MC. Laeli J, Minuum erabiles alios, tum ex nostra ciuitate , tum
ex caeteri q. Sua autem qu Treretur, quisnam iurisconsultus vere nominaretur, eum dicerem, qui legum conluetudinisque eius, qua priuati in ciuitate terentur, ad respondendum, Mad agendum,& ad cauendam peritus esset. Ex eo genere Sext. Aelium, M. Manili uin, P. Mutium, nominarem. Atque ut iam ad leuiora artium genera vena , si Musictis, si Grammaticus, si Poeta qus ratur. possem similiter explicare,quid eoru ouisque profiteatur, quod non ampliust quoquam sit postulandu . Philosbphi denique ipsius, qui de sua vi ac sapientia unus omnia pene pro fatetur, est tamen quae jam desicriptio ut is qui studeat omnium rerum diurnarum atque humanarum vim, naturam, causasque nos sis, omnem bene viueiadi rationem tenere persequi, nomine hoc appelletur c. Idem oratore ad Brutum, Q a od nempe decorum ad dedecens si poeta fugit, maximum vitili, qui peccat etiam cum probam oratione affingit improbo, stultove lapictis: si denique pictor ille vidit, cum immolada Iphigenia, tristis Calchas Tertium. essset, moestior lysi es, moereret Menelaus, i uoluendu caput Agamcnonis esse,quoniam l imnum illum uesti inicillo non posset imitari, si denique histrio quid deceat
quaerit, quid facienda oratori putemus f Iam quod addit Laurentius, ex particularibus uniueriale probari non post d, ne id quidem semper verum et se, partim ex iis questa ex Cicerone ad .luximus, modo accurat tu Sexpendantur: partim etiam ex iis, quae ex Pla itone mox asseremutiis quere potest. In Phaedone hunc in modum Cebete interrogat Socrates: Ergo utrum necessarium est, cui cu que aliquid est c6trari una, nullo modo a Primum Uxeliunde id quam ex suo contrario fieri veluti qua do quid maius efficitur, necesse est ex plum ex Pla- eo quod ante erat Inlisius, postea maius eu)deres'c BES. Ita est so cinis. Nonne rione ostendes si quid minus fiat,ex eo quod ante maius erat, postea fiet minus 'C s. Sic omnino uniuersale colso cx TE s. ain etiam ex robustiori debilius, X tardiore Velocius. Eas s. Pror ligi posi e exsus. vs Quid vero si quid euadat deterius n6nne ex meliori l& si iniustius, particularib '. ex iustiori reca 3 EI. Qu id ni SOCRATES. In Omnibus igitur satis id exploratum ha bemus, omnia ita fieri, co raria videlicet ex contrariis. Item in Euthyde ito soχαλ- rari. Nunquid in effectione isse circa ligna, aliud praeter fabrilem scientia recte uti singulis efficit CII s. Non aliud. AEOCRATES. Quin etiam circa vasa cons cienda rectum tum scientia praestat. CLINI A s. Praestat si cinis Es. Nonne 'in'sio ius circa usium bonoruquq supra retulimus, diuitiarum, sanitatis, formae, scientia ipsa duY' ςyςπζm erat, docens recte Ers uti, rationemque dirigens CL N I A s. Prorsus. so ex Arg, plum oode Non solum igitur prosperam rerum c6secutionem, sed monum usiam, ut uidetur in V linpi Q.
omni possessione actioneque hominibus scientia pribet. Hactenus Plato Que ii e Tς xiv in ea dumi Cicero in oratione ea qua dixit pro lege Manilia , probat in Pompeio omne, Ciςς 00ς res eas inesse, quae in summo imperatore Si Satur, propterea quod in eo insit scientia
254쪽
rei militaris,quod virtus, quod authoritas, quod felicitas. Quae utique induistio est,&quid ei a speciebus ad genus' QSod habet idem, stultu dictu esse si quis in inductione Nu inductio apponat haec verba, Sc sic de singulis: aut alia fortasse, quo rutamen eadem sit vis&sine apponen gnificatio id plane cura pugnat, quod nos diximus paulo ante, de secta do persedis in da hec parti ductionis modo Quapropter huius etiam rei exemplum ex Platone afferamus: quod sicula, sic de non plane atque omati ex parte cum illa inducendi forma cossentiet, hactenus consen- singuli S. tiet,tasne ut intelligas, quoties partes aut species no omnes enumeratur: tum fieri posse, ut eiusmodi clausula aliqua, in carui quae enumeratae non si iit,locum succedat, IuGorgia igitur legimus ad hunc modum so CRATES. Quid vero qui ea quae ad fabricam pertinent didicerit, nonne est faber 'GOR. it. so C R. A T s. Et qui musicam, musicus. Co RCI A S. Ita, OcRAT E s. Et qui ea quae ad medici riam pertinent, medicus. Atque in caeteris eodem pacto, quisquis didicerit aliquid,talis euadit, quale cuius que scientia reddit. O G D s. Omninos o C R A TE S. Nonne igitur per hanc ratione iustus erit, quicunque tuiti didicerit.' Go s. Maxime hucusque Plato Atque haec nobis in praesentia occurrerut, quq de induistione obiter diceremus. mod si quai do ex instituto hac de re agere cotinger, accuratius singula Psequemur Ratiocinatio,
yi istium V si latino malumus uti nona ine, est, ut inquit Aristoteles, oratio. Aristotele priore
' - hunc in modum vertit Boetius' Syllogismus est oratio, in quo positis quibusda)χoqu/m ζαi0 cessis, aliud quidam quam sint ea quae posita concessa sunt, necessario cotingit, pernς Qς ipsa quae concessa sunt. Quo in loco istud no inutile fuerit meminisse, alio otio explixi miς uxum eandi modo eausa adiectum fuisse hunc ablatiuu concessiis, uti significaret illud positis 3ppδῆς - apud Aristotelem esse aliud nihil, quim si dixisset cocessis. Id quod manifestius adsuedocet Aulus Gellius, cum decimoquinto noctium atticarum libro, hac ipsam Aristotelis finitione hunc in modum latina fecit: Syllogismus est oratio, in qua consensis quibusdam Sc 6cessis, aliud quidquam quae concessa sunt, per ea quae concessa sunt. n celsario conficitur. Quibus plane consona sunt, quae in primum librum Topicorii Aristotelis scribit Alexander Aphrodiseus, qui posteaqua docuisset λογον, id est orationem ea de causa poni in finitione syllogis vi, quod esset ipsius genus deinde reliquas
etiam finitionis partes explanaturus, inter alia multa etia haec dicit: σημαί/αδε λυγω oπιθέγγων,λν φθίγγων τε καὶ συγχωρχθέγγων,&c. id est Significat aute Aristoteli haec vox positis id ipsuin, quod sumptis atque concessiis. Quanquam quid a multa in re perspi-O 6modo nisi quod apud quosda hodie religiosum est, vel latum quod aiut culmum a suis
Vlto,ismum illis discedere copulatis. Vel, est argum etatio. Quod sim nus arrideat definitio Ari defiti alio stotelica, poteriS, inquit, ratiocinationem finire ioc modo, Ratiocinatio, siue quod doluitu, adem ei )iyllogismus, est argumentatio, in qua duos tremi termini duarum pro pota
tionum concessarum, ita accommodantur uni termino medio, ut si utrisque conueniat cum illo ipsis etiam inter sese coueniat: sin autem alteri eorum cum illo non coueniar, tum ne ipsis quide conuenire inter se possit Verbi causa, Omnis liberator patriae siumma laude est dignus, Brut=liberator est patris, ergo Brut 'summa laude est dignus. Hie duo extremi termini sunt summa laude diga es e & Brutus: quibus utrisque quia cum medio illo termino conuenit,qui est liberator patriae. proinde inter se etia ipsis cousnit in conclusione. Rui sus, nemo oppressor libertatis dice Ius est pares patriae, C. Caesar libertatis oppresior fuit, non fuit is ergo dicendus parens patriae Huius syllogitai duo extremi termini sunt, dicendum esse parente patriae.&C. Caesari medius, libertatis opprestarc cum quo medio quia c6 uenire non potest alteri extremo, nepe parentipatrii hinc est ut ipsi termina extremi alter ab altero in conclusione dissideant. Porro illis terminisc si uenire inter se dico, quorum alter de altero affirmatur illis no conuenire, quorum uterque de altero vere negatur. Id ergo quod efficitur argumentatione. A Cicerone non conclusio, non intentio, sed compleXio dicitur. Quanqua is de
unius syllogismi complexione loquitur,no etia de inductionis. In ratiocinatione aute
255쪽
tatum duae sunt propositiones. Propositiones appellat γα προγάσεις. Alioqui apud Latinos ea video proprie dici propositione, quae ab Rodolpho dicitur expositio, Aristoteles maiore vocat. Sed de his supra. Qia aru quae ad ratiocinatione ducitur, enthy Enthymema. rnem adicitur. Fabius libro quinto Namen thymema, inquit, quod nos comentum sane aut commentatione interpreten ur, quia aliterno postumus, graeco melius sum unum intelle tum habet, quo omnia mente concepta significat: sed nunc de eo no loquimur: alterum, quo sent tiam cum ratione: tertium, quo certam quandam argum etico clusionem, vel ex consequentibus,vel ex repugnantibus. quanquam de hoc paru co- uenit Sut enim qui id prius epicherema dicar: pluresq; inuenias in illa opinione, ut id demum quo pugna constat, enthymema accipi velint. Et ideo illud Cornificius co trarium appellat. litine, alii Rhetoricum syllogi sinum, alii imperfectum syllogi sina vocarunt quia nec distinctis nec totidem partibus concluderetur quod sane no utique ab oratore desideratur. Quid sit exemplum, superiore libro. Capite vigesimoquinto Exemplum. Illud enim, P. Scipio occidit iure Melium . in historia erratum else, monuimus Ibro superiori. Quod aut addit Rodolphus argumentatione hanc, P. Scipio iure occidit Tiberium Gracchum,e: go Cicero iure occidet Catilina: hac, inquam, inductioneno esse, sed syllogi sinum: id veru est ii vocabuliim inductionis eo intellectu tu Da ur, , a nio quo id accepere Rodolphus raristoteles, verum antea illud a nobis dici vel , amuelle nominis huius apud aut liores viii in Id quod etiam notauit Boetius, qui cum in tio inductio ac more Aristotelico definiat Tet, Inductio inquien,)est oratio, perquam tiparticularibu aditanter sale progres io deinde paucis ii Her positis verbis, Saepe autem ultoria inquitb collecta pallicularitas, aliud quid da particulare denuo ibat Atq, hic est illa inducendi forma, quam appellant inductione Rhetorica, S de qua sola in inliutoricis locutus est Cicero, quaque Aristoteles iii Rhetoricis suis interim exemptu, interim I lietoricam inductionem vocet. Post ei plura, pol sem haec explicatius,nili 'Crerer, ne ec haec, lectori praesertini occupato,multa nimi videitur. Illud tame velliciens addam, si quis hia argumentandi formam de qua loquimur, syllogismu quam inductione vocare malit, non id magnopere displiciturum mihi, modo ne obstet nominum usus cui idei facillini haec in syllogismi forcia coniici polle. Quod enim tu er en egotii, si quis id, de quo diximus, exemptui, in eiusmodi redigat syllogi linum uJcquid P. Scipio iure fecit in Tiberium Gracchum, hocin Cicero iure facit in L. Catis linam: atqui Scipio Tiberium iure occidit ergo Catilinam iure occidet Cicero.Qu id satis et , si Roma parum Uerba sunt militum de Caesare apud eundem au thorem lib. s. Neque mirum sit hoc non possit dici exemplum: quando ex partaculari, non ad aliud particulare, sed ad uniuersale fit progrestio. quod nos genus inductionis superius ab exemplo secrevimus Aristoteles aute dixit enthymemata ratiocinatione Aristotelix Rhetoricam. Aristoteles primo Rhetori corti libro Eorum loquit)quibus proba sententia demus ut in Diale isticis, aliud industio est, aliud syllogismus Na enthymema quid enthymema. syllogi sinum Rhetoricum. exemplum vero Rhetoricam induistione appello. Et 2. lib.
est: Enthymema est syllagi simus imperfectus ex verisimilib' aut signis. Et iter uin Rhetoricis: Quare necesse est inquit)ta enthymema qua Templia de iis elie, quae ut plurimia aliter quoq; se polsunt habere exeptii quide inductione, enthymema vero syllogismu, e paucis, ac saepe paucioribus quam ea sunt, ex quibus costat syllogi sinus. Nasi quid totia perspicula est, id dicendum no est. ipsenaque auditor id ex seipso affert. Hinc liquetra ristotelem in Rhetoricis utique enthymema de syllogi simum, noeta forma argum etandi qui materia disse reuisse, credidisseq; enthymematis, et in crebro, tamen aliqua docerte totide esse partes debere quot syllogi sint morsum enim attinebat dicere, enthymema saepe ex paucioribus partibus constare quam syllogi sinu, si non interim Se ex totidem fieret Q aorsum attinebar, Ut diceret, in enthymemate sitib-ticenda esse quae auditor ex seipso afferret, nisi significare ex aduerso voluisset, quae iser seipso no afferret, ea in eiu hymemate esse explicandas Potest autem id fieri nouun-
256쪽
quam, ut neutra partium ex seipso afferat auditor, quocirca tunc utique utraeqΣddi-cedae erunt. Atque hoc est quod vult sibi Rodolphus cum dicit. Sunt itaque qui putet Aristotele non dis reuisse forma argumenta dici ratiocinatione enthymema, sed certo tantum reruna genere enthymetna constare voluis L .Fabius libro quinto videtur eo
ipso discri ni ne secreuisse syllogismum lapicherema, quo Aristoteles syllogi simu de
enthymema Veiba eius habent ad hunc inodum: Epicherema autem urio dasser asyla logismis, nisi quod illi,& plures habent species,& vera colligunt cris. epicherematis frequenter circa credibilia cli usus Plerique Rhetores velut dignatione quadam.)Horum sententia attigit Tabius libro quinto, in Topicis Cicero de adiunctis loquens, Ex hoc inquit illa I lietorum exc6trariis coclusa, quae ipsi ιπυμηματα appel-
Entnymema lant: non quia no omnis sententia proprio nomine ἰγγυμμμα dicatur: sed ut Homerustisnome quid propter excellentiam coui mune poetarum nomen efficit apud Graecos ibum: siccum significer omnis sententia enthymel a dicatur, quia videtur ea quae ex contrariis conficitur acu tissima, sola proprie commune nomen possit des Audes fulcire ruinam sab qua Roma iacet ) Photinus apud Lucanii libro octavo, pei suasurus Ptolemaeo regi Aegyptiorii, ut Pompeium ad se confugientem occideret, inter caetera argum etatur, hoc modo. Tu Ptolem eae potes magni fulcire ruinam, Sub qua Roma iacet'&c Colligunt comprehensiones suas. Comprehensiones vocat τας καταλν ψί ς, cluarum tolleS Iam a nobis facta e strictio, quasque a Cicerone, interim cognitiones, interim coprehensiones transferri dixi aius. Et plod 'lantio itidem.)Maxima pars eorum, quae pro Plantio Cicero dixit, in huc recidunt syllogis naia . u od quis a populo impetrare potest diligetia, assiduitate, gratia, Officio, precibus amicorum, id necesse non est, ambit eu consecutum esse, etiam si dignitate ac Opetitore vincatur at in creandis magistratibus, maxime his rebus moueri populus solet perinde vi superetur Placius dignitate a Lateresi, Loci comu non continuo illud necesse est, ut ambitu aedilitatem ei obtigisse dicamus. Loci quideneia communes, ut Rhetores vocant. Cicero in Oratore, de locis communibus loquens, i, inquit, communes sunt appellati, quod videntur multarum iidem ei se causarum. Sunt ergo loci communes, comunes quaedam formula virtutum, ac Viti ORI, caeteraru-que reru: quae fere inter dicendum soletit occurrere: ut quae in ingratitudine, luxuria, auaritia, loquacitate, item de iust Hia, prudelia, vita, morte, caeterisque Id genus rebus dici blent. Cicero in Rhetoricis vocat locos commvncs, qui c6muniteri ab accusa- p; diu es Ullo Q ς, ω de sensiore tractari possunt, Vt fama, tormenta, tabulae, testes, argumenta&c.
oismo um Diam autem uniuersaliter pronuntiata.) Tres faciunt Dialectici syllogismoria. figuras: prima, qua medius terminus in uno pronuntiato subiicitur, in ali ero praedicatur: secundam,qua utrobique praedicatur terminus medius: tertiam, qua utrobiq; sub licitur lam priores illae duae semper maiorem propositione uniuersalem habent: modo intra eos illa tu modos cosistamus, quos enumerauit Aristo Tertia potest illa quidem maiorem habere particularem: veru hanc n5 nulli ceu superuacuam,in cuius nullus sit apud autho res usus, reiiciunt: indignamque esse centenr, cui inter figuras syllogi sua orum sit locus Supina .hlacentia, inertia, minime luida, mu mouentia eum qui audit Cum ergo ut praediximus. Hoc est, ut plebeis verbis idem dicamus, In
syllogismo,s inductione perfecte, si rite fiant, solum antecedens vocari in dubiit poOuando ne tust, consequentia non potest, In enthymemate autem Minductione impei secta, noatii. duado si Q sol quod antecedit, sed de consecutione etiam ipsa ambigi solet . Ut ergo aDimri ei disti firmandae rei cuiusque. In summa hoc dici . Quoties ad equo agitur, imperfectis
aestum ei audi illi argumentandi formis satis Ostendi potest, no est cur perfectis utamur; sin auteres formi, Ut buti est inuolutior, ad quam probandam imperfectae illae argum eritationes no satis ha-Generales eant Virium, Iuc certe integris syllogismis,& perfecta quo ad eius fieri potest,induli uot diale clinone utendum. Haec primum te X proponenda est argumentationum milium.)cticorum a mis, si per Ordinem catholica aliquot praecepta seu regulas Dialecticorum, quaru prinones Ina est haec: I X vero antecedent semper vera insertur conclusio. Altera quoties falsa est conclusio, necesse est antecedens etiam falsum est e. Tertia Queadmodum ex an
257쪽
tecedenti sequitur conclusio, ita ex contradicente coclusionis, sequitur cotradicens antecedentis. Duplex est ergo ductus rei cuiusque probandae. Q Αiistctelici nostri teporis dicut hoc modo: Duplex est syllogismus, unus ste si uus, alter ad incommodum, leui inpossibile Partes exequuntur eo ipso ni odo quo Rodolphus Pisistratus Qui Pisistratus. tyrannide inuasit apud Athenienses a deae Iustini verba sit c habet: Sed P. fili ratus, inquit, quali sibi, no patriae vicisset, tyrannidem per dolii occupat. Quippe verberibus
voluntariis domi affectus, laceratoq; corpore ita public progreditur, de aduocata cocione vulnera olicdit. de crudelitate principis, a quib'hoc se passum simulabat, queritur addutur vocibus lachrymae,' inuidiola oratione multitudo credula inceditur, a more plebis inuitum s e lienatui affirmat, obtinet ad custodiam corporis sui satellitu auxilium, per quo occupata tyrannide, per anno triginta quatuor regnauit. Et Phalaris is, itide. Hic est Phalaris die memoratii simus Agrigentino rutyrannus inter cuius mul ' λψλyi ta crudelissima facinora, unum hoc si no laudandum, at certe minus vituperandu est: Perillus quidam taurum ei aeneum fecerat, ii quem coiecti homines, igne sub lecto. no sese; ltu. vocem humana, sed mugitum bovis urgente dolore ederent quo munere leaei homini crudeli rem in primis grata secisse arbitraretur, hoc pretii tulit, ut primus ipse in tauro ipso suo misere tortus obierit. Unde dictum illud, Mecenim lux aequior vlla est, Qua necis artifice arte perire sua. Id ipsium alia rursus colligendum erit a stamentatione. .
Aristoteles, pro lyllogisimos appellat, qui bippositiones syllogi simi negata probamus Parte syllogi
Quae causa fuit pleratque, ut quinque partium ratiocinatio lac ficerent. Ciceroni sint quot sint. in Riietoricis maxime qumq; syliogi sint parte ellis videtur, positionis approbatio, assumptio, assumptionis approbatio,& cople UO. Qui luilianu & Boedius, restatum faciunt partes. propositionem, at sumptione na, e coclusionem. in anquam Boetius, de solo loquitur syllogisino hypothetico, seu c6ditionali: S Fabius alio quo da intellectu tres facit syllogismi partes, qua Rodolphus. Putate itim ille idcirco tres elle quod propositio, Meius approbatio, pro Una parte accipi debeant. itidemque alsumptio cu prohatione sua Rodolphus autem probationes illas omnino no putat connumera das esse inter partes syllogi limi, eius ad cuius pio positiones c5sirmandas adhibertur sed aliorueas syllogismoru expositiones aut astu in ptiones csse inaesententia, ut verisimillima es e nihil videtur, ita probe ei cum sentetia Aristotelis de syllogismi partibus, iro- syllogismis. 1 fot modis argumentatio Nerestitatur, sitae rursum modis elabi i
Sicut est autem disputantis confirmare id, quod probandum
jumpsit ita eius qui diuersa tuetur, eisdi soluere suae con frmata sum . Soluitur vero argumentatio eisdem quibus struitur modis. Jemadmodum a naue probamus num x. quicque per aliquid quod verum esse volumus , ea eo cou- sequi docemin, quod probare nitimum sic dupliciter essectam soluimus argumentationem. ut em ms um esse dicimus: quod propositum est . e duis res id non sinit, non confici ex Duplex argu-
proposito quod aduerserito voluit indicamus. Idque ei ζ' 'Pquia imperfectasit argumentatio atiis isit perfecta , ride- rapotius talem esse, quam sua reueras u talis oe esse aliquid
258쪽
RODO L. AGRI C. DE INVENT. in ea, uod multipliciter dicatur nec eadem significatione utrobique in argumentationstpositum. Id est autem quod . dici olet, omnem argumetatione lui,aut negado eo quod propositum est,aut multiplici distinguendo I tsi dicatur . pienti nute de ni opes,ergosapiens est diues . Prima lutio est, ut restondeatur, non esse verum quod proponitur, plenti nutas deesse opes Euodsiprobetur, quia nustas cupit relictuum iam est, ut negetur, ex hoc quod missae sibi desunt opes,consequi,diuitem es eum. Id siprobetur, adiecita maiore propositione, quia cuicunque nihil desit, issis diues sortasse negabiturae ista ausim etiamsiprobabit, dicetque, quisiquis habet omnia quorum indiget, est diues cuicunque nihil deest,habet omnia quorum indiget expleta iam ratiocinatio est,cuius utraqueprobata estpropositio. Ultimum itaquGlumque remedium est, ut quisluere volet, dicat hoc verbii, deesse,dupliciter dici. Aliter dicitur enim deesse quid, quod modo non ades aliter quicquid modo desideratur. Ddsi priores nificatione dicatur,vera es maior, mino at . Si secundo modo, minor est vera,false maior uuare nihil mirum esse quae iungere volumus, in conclusione non iungantur, cum id medium in quo ista iungebantur in propositioni soluendi'ςr bis non numero, sed Jecie solum fuerit unum. Soluendi
tipolinis con autem verbum, quanquam communes neganti, mai-
zzὰk ''singuenti, reditus tamen distinguenti conueniet. Nam quiseauis negat, non patitur confici argumentationem quae autem confedia non est,proprieflui non potest eis cum multiplex distinguitur, est utique insteciem codicita, rectius igi- tu olui dicetur. Nos tamen omne rationem di tiendae argumentationis, in praesenti luere vocavimus. Et hae quidemselutionum disserentiae quas diximin veraesent,s ad
259쪽
remidia eruntur. laquest .metia vulgo vocantur. Sunt 2 diei
.al tuendi, vel 1 magisproprium volumus eis nomenda tio ad honore labedi rationes, quae vulgo dicuntur lutiones ad hominem. Ad eas refugimus, qua do ex reparums eramus auxilii Eulafirmior est argumentatio,quam 'aliqua parte infingi labefactarive positi. Vel, quia datur occasio de aduersa
rio dicendi, quem quia posumus acrius retundere, malumus in imum rationem, quam in remangerere labimur au quempii pos
tem his fere modis, mel, quia regerimus aliquid aduerseris, auo reprimimus eum vel leuamus quod obiectum est vel digressu a refEL, illataque alterim alicuius mentione rei,
auocamus auditoris mentem apropositae argumentationisi regerendi. ra m alterius obruimus commemoratione. Regerimus, vel a
in rei am per quam disputator probauit quod instituerar
vel in persnam aduerseris lis rem regerimus, cum rem parem aliqua ei quae nobis obiicitur reponimus, ut quantsi urget nos aduersarius, tantum videamur nos eum ediuerseo quod regerimis urgere si uale est pro Caelio, cui cum obis Icta esset luxuria maior, quam ut eam defendere auderet Acero apertior quam vi posset eam negare: ostiis quidem aures quitum potuit orator c P partim temporum magis ea
3,itia dixit quam homini eartim contendit aliquid esse concedendum aetati.Tamen quod huius loci proprium est velut remedio inuidiae opposuit 'emfuturae industriae, edi probitatis,in aetate ventura,c rex asitionibus, laboribu , quos Caelim iam seipiebat, sustinebatque. Tale est etiam,Τ'od apud L .ib. Aenei. Virgiliit Iuno dicit Indignus italos Troiicircii laresammis Nascete Non negat ed eleuat quisi potest. Deinde in dgn ora regerit auidsce Troianos atra vi erre Latinis ci quaeselusitur. Huius etia estgeneris, quod η' it Turnus, Lia . AE,Ei
260쪽
RODO L. AGRI C. ME INVENT. Et noue tua pater errui haud debile dextra Spargimus, 'N' nostrosiqvitur de Ilulneresanguis. Et in Bucolicis. Dic qui- bis in terris eris mihi magiam Apost 'Trei pateat caelis ut m no amplim ulnas. Alter cii nequeat res'ondere,aliud par obiicit. Dic quibus in terris inscripti nomina regu Nascu- In personam tursores,c rhyssidasta habeto Inpersonam rcgerimin, cu dimissa re, sedimin qualisci ci sit, non couenire tam eaduersari' porsonae obiicere eam,nec recite haec ab eo dici. Cuius pho Lit,. modis pro Ligario,auod Tubero accusator Ligari', in eadec in sill ca afuerit,c Ligariu accusebat. Simile est in Sasi in uuasi vero tusis ab istic viris Sallustiorim. Et paulo post Ecquid te tui piget homo leuissime,cuia culpas, quae in historiis mihigloriae ducis'Et iteris, quid enim metiri turpe ducis, qui mihi a visis eloquentia, ut vi in obiicere, cuivi semper noces eguisti patrocinio Sic mit ibin, Mes timoris Argue
Lib. ii Aen. tu Drace. Et, niisl nefm patrio excidit ore Et apud TraLyb-ὴ 'ς0ς aior Iasen inquit, Medea amores obiicis Haec omnia,non de LlςM rq quid re,refla necnesit sed de homine. Eleuamus quoties colemni- , mus re quae obiicitur. velut nustius mometi a sternamur.
uuale totam Caeli accusatione Cicero voluit ideri, magis iras, iurgia dissidetisi in amore,qMerela amatiuis, qua Vor, Iuno diera crimina Sic apud Virgiliis Italiipetiitfatis au- Aeneid. thoribus,so, Cassandrae impulsusfuriis. Maiestate torum Cesandraefurore elusit. Et paulo post,quod modo diximus, Indigni est Italos Troia circii laresamis sente subiicitcptinuo.at patria Turnii consistere terra, si Pelsinus avus, cui diva Venilia mater Indignioris coparatione eleuauit se Digressus dita no oportere id ita indignum videri. Digrediendi artim
est apud authores exemplii cui digressi aduersari vitemus laqueum. Mad enim praesentis teporis utilitatis laus est, quiduis i cere, ut de re non dicas, cum nihilpsit utiliter de