De inuentione dialectica lib. III

발행: 1559년

분량: 409페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

261쪽

ea dici idpostea cinn legeretur, po sit aut horis ideri culpas

Bum, qui dilaberetur ab instituto, grauia crimina novdiluta dimitteret. Pro Cesto tamen videtur mihi Cicero hoe soluendigentus expressistaeum restonsurin ei crimina, auo obiiciebaturparatum habui se domi venenum, Pim eius iu

steruo expertum esse, digressus est ad mortem β Metelli,susticionem quescit, Clodi, celere, veneno blatu illumsuis se diami mortem gemitu ta lachrymis prosequitur simuli

reprimit aduersarios, eluis milii Elos crimine simul impetu dictionis,c , assectu, mentem ad huius criminis cogitationem diuertit Sicut autem non alis commode modus his elabendi in litera mittitur,sic inter disputandum, insero, insibolis, creberrim olet expeti.

Sicut autem est disputantis Quae desolutione arguinentation uua habet Rodoluphus,ea ob oculos ponit sequens descriptio. Principio, si ostedamus falsum er se propositum, id est, ut nucloquimur antecedens. Deinde, si doceamus no esse ra- 'Una vera, quoties vere diluimuς, id quod ab a iuersario propositum est. eaque duobus sit modis: ta consequetiam, hoc est. si probemus conclusionem no neces Vario ex antecedente sequi. Solutio amgumentationum duplex est.

Vel in rem, quoties pa-

Altera ad homine, puta quaeno rei, sed homini fatisfacit. Fitque ea trifariam.

rem , aut etiam grauio-

rem, quam sit ea quae ob Virimum necta est nobis, aduersia- regeren- rio reponimus. do, idq elua persona, cu osten- dimus,non decere perses na aduersarii, ut haec uo bis obiiciat, etiam si constet ea vera esse. Deinde eleuado, si videri volumus contenere id nuod aduersarius obiecit, dicimusque id tale esse quod rideri magis, qua in dilui mereatur. Postremo digrediendo, cum animum auditoris digres tu quo da a proposito abducimus, itaq liis occupamus ut eius quod obiectum est nobis, quodam obrepat obliuio 8c quanqia an sit,tamen dilut una esse videatur.

262쪽

RODO L. AGRI C. DE INVENT.

sapiet diues Sapienti nullae desunt opes ergo sapiens est diues. Quem Stoici dixerint diuitem, secunda Stoi Cicero docet in epistola quadam ad Trebatium: Balbus inquiens mihi co firmauit te

diuite futurum. Id utrum Romano more locu us sit, bene numatum te fore. an quomodo Stoici dicunt:omne esse diuites,qui caelo aerra frui possunt, postea videro. Et pud Tragicum lason inquit.)Senecae in Medaea verba haec sunt: Aso M. 'erimere cum te vellet infestus Creon, Lachrymis meis euictus exilium dedit. CNE A. Poenam putabam, munus ut video est fuga. Aso N. Dum licet abire, profuge, teque lime eripe. , Gravis ira regum est semper. ME DE A. Hoc suades mihi. Praestes Creusae, pellicem inuisam amoves. Aio N. Medea amores obiicis'ME D E A. Et caedem,& dolos. Uliri de ea aferi expositionem, O suum nicMque expositionis generi esse preposi- ιιιmfinem. Deinde,probabilem esse oportere exposit/onem eam,quasdes altεri rei quaeri- twr,retqueprobada accommodatam, quomodo id L. Postremo ciuismodi esse debeae eius exotatum. Cap. I.

DE argum etatione autem quid east, em quaes ecies eius, tuo modo conficiatur, quantum ad inueniendi rationem pertinet, haec; icere idebuntur. Expositio sequitur,

tem fere propter ha causas , vel ut audientium voluptate demulceamus aures , velut rem ipsam cui modi sit explicemus, vel, dem alicui ali rei expositione quaeramus. Primumsequuntur poetae Proximum qui monumentis rerutradendis, vel praesentes, vel posteritatem conantur docere,

ut qui historias em exempla virorum rerum insignium lia teri mandant. qt quifaciendae causea fidei de re aliqua exponunt , hi unt oratores, ut philosephi, ut reliqui artio ces, quibus persepe in alterim sum rei alia res verbositu e trecensenda Trium igitur harum expositionum sum est cui-Fini primige que is lenim voluptatem solam stentat audientis,pti' udi ori, dummodo ea equatur, ueramus a probabilia an incredibilia dicat,nihilsea credit referre Euodsi quando verisimilia,aut vera dicit,enixiusque colorem tuetur veritatis,non

263쪽

id tantum exsafacit persona,quatum exust persona, cui .ralia tribuit. quoquesint illi congruentiora,sic dicsitur e qui per pe in his, νὴ vana assectins ecte mouere cupit auditorem eis piissima es enim talibus verisimilitudo . Euodaue praecepit Horatius Fidia voluptatis cause sentproxima eris id non in voluptate modo sed in omni assectu praecipue es

obseruandum Scriptores autem rerum econtrario primam s8rendi ραε omnium veritatem expetunt,posterior voluptatis es cura. M'. I

tame legem istam, quam anxisse Thucydides historiae vide cuntur.

tur,obseruare velint, malintque rem perpetuo duratura conficere, quam gratiam breuem mereri. Vera autem dicunt hactemu viseasint conficientia contenti neque licite auaeren Idum putant, quomodost letitor des eorum quae recensent: quandoae grandia pleraque cyad incredibile quadoaue accedentia, velut expericulo petunt, ut admiratione letitorem detineant. Sicubi vero ponuntur aliquasciendaefidei, talia fere unt, ut magisgrauitatem authoritatemquescriptoris cῆmendent, tuam rem probent. Cuiusmodi uniscirese incredibilia fidem excedentia narrare,sed ita tame a maioribus accepisse, ita posteris tradituroso vel compertumsibi, rem sic habere constantes verum in qualicunque hominum opinione dicturos quandoque vero ne i quidemstispro bari, quare quemqueprosio captu dempturum additurumue fidem Euare probabilitatis abunde es inlis, rem tradisic ut nonsit improbanda, id est, ut vera dicantur. Deinde ne videantu alga quodsit sineque inter se disiideant,

neque temporibus,persenis, locis, ea quae traduntur, diserepent. Pleraque enim vera, turbato ordine coniun tioneque

rerum incredibilia videntur.contrasse, distosita ut gulae interse partes congruant, verisimorum implent fidem

264쪽

RODO L. AGRIC DE INVENT.

s autem suam obrem paratastscriptori ides, cum ex horiptoris persona, quod nihil tale videtur, quare debeat po- tim vestes lya tradendo udere existimationem am,quam Dra dicendo sancti graui ue ira des opinionem adposteros transimittere tum quod editoris parum aut per pei hilinter sic velsi rem esse arbitrari praesertimsi non alumdeparatum sit , quo possit vanitas seribentis coargui quale Herodoto non nussis quoque piorum , qui indulserunt ingenui uis, contigit. In reliquisfacile letitor accedit. Matiuit enim quod vulgo dici let credere quam exquirere. perta e sent apud eos omnia, ereffa,hublimia, cura

Fini genςris no, timeant, non timeantur. At in expositionibin

vi exp' quae exponentum sed c firma aes velut Mems ibi ipsisfacietia oportet esse tum ad id cui probando destinantur ita accommodata ut capitas de faciendae confirmandarumque rerum noctrarum omnia possint inde depromi Inctat enimaduerseris sustetita ιabet omnia, nepse quicqupune dimittit, mare negat,quae nocitura uiat: e id ne quit ivertere iussos lis, rapere conatur, es ce- reque ut vel prosint, vel utique quam minimum obsint. Duo necessa Omnis ergo distulantis expositio , quae probando alim sita cui sinatur, necessi est duo praecipue habeat. Frim est, uti obabilissit, nec enim des alter reiper eam parari poterit, si dubiaesit ibi ambiguo ei. Deinde, ut accommodata sit, id est, tussiret, quam probare per eam uolumius, apte iungatur, sic ue expositiosiat, ut comodesides eaei apsi ducῖParum est enim, am perseprobabilem esse, si non id quodprobare conamur, costigereper eampossiumus.

fidem facere conatur.

265쪽

bet rerum Causera autem ut habeat,non modo ummae erit se post et, quas exponi min, ut mi causis belli Iesi, causepestilentiae, '' ' 'ii' aliarumque rerum quae solent i riptorabin ante in res explicari. alis est etiam pro Milone tota fere narratio. Causiri enim habet erimum, quare Clodius annum praeturae Dae in Milonis consedatum stulerit. Hinc auare Milone occidendum desinauerit. Demum, quare hoc loco Ioc tempore. Sed ins ingulis etiamstartibus, expositionis causita addi-mm,cuiusemodi est, Saepes am Danai Troia cupiere relicita Molirimausam addidit, Et longoses decedere bello. od reuera quidem argumentatio,quansluam colorem habeat O . faciem e sitionis. Sic etiam assensere omnes Euare assenserunt quia quaesibi qui que timebat Iratus in seri exitisi

conuersa tulere. Sed milia nonunquam ponuntur argumeta VJ, Sanguineplacastis ventos irgine caesa argumeu- tum est eius cyuod itur, Savguine quaeredi reditus. Et pro

Milone Etenim palam dictitabat,cogulatsi Miloni eripi noposse, Hirami se Subdit orator, Significauit hoc pei

natu, dixit in cocione simu etiam Fauonio. retiaua auae

sequuntur prioris isi sunt haec velut iudicia. Consenta-UI: .. nea erit expositio, per is locis, temporibus rebus consentiat. Persuis quidem,si qualesiunt, taliasadia eari diestauees agantur. Nec enim eadem con enient Achith, I , Nestori, V Asi verba nec eademscita erunt in hi,probabilia.

Sic cy alia minam, alta virum, alia docitum, alia in δε- Llum,alia militem,alta togatum decebunt. Locis temporibus accommodabitur si quo loco unum quoda, quo tempore

risimile esse dum esse,sic exponatur. Rebus vero conue-

266쪽

RODO L. AGRI C. DE INVENT.nis,siutis iucunda, riisgrauis, ridiculisfaceta, in signibus 2 s...ia, ornata , tristibin acerba tribuatur expositio Consequens autem erit, non modo,si prioribussequentia non discrepente id enimpolim est vitiumsugisse,quam aliquam laude merus se sed c exponantur priora,ν vel ex iis quae ponterius dAcuntur expectentur . propemodum auditor ipse ibi ubistriat eae vel qualiacunque dicentur, tamen cuntita videantur expriorum Hependere. βuod diligentissime obseruatum es Ciceronipro Milone 5 uanquam enim ancipiti dest, ut creditur ad insidiarum rationem falsa narratior quonia ortuita eam pugna uisse traditur sic tamen omnia per gradus quosdam certa serieferuntur, ut nihil percipere possis, quod non cohaereatprioribus, veluti vinculo connexumsit ut tandem vestigiis quibusdi ad caedem, velut manu praehendenta, veniatur. Plus habet negotifid quod dix , mussecundum esse delere in expositione,vr accommodatasit ad id uiper eam paranda endes. Nam probabilitati persaepefacilis es ratio, cumsint omnia quandoque quaesὼntis expositione confessa parti utrique Formare autem apte maccommodate instituto nostro expositionem, fundametum sedesque totius no irae disputationis. Hoc es enim quop paratur inforo iudex, ad omne equentium argumen-

Oua ratione in . is . .

potissimum lationum corasrmationem componitur. ΣAnte omnia igitur

, ,s,h. videndii est,quidsit id,quod volumus expositione, O cui ex ς-ψmmoda ipse quaeritu des,idque cum omnibus expositionispartibus coperamus,c facile videbimus,quid habeat res quod iuuet partes noriralis,quid etiam quod stendat. Vbi tota enimpronobis es,parum est quod metuamus sic parum est quod1φeremus, ubi obes tota Deinde quae prosisnt,danda es opera, *tplurimum iuuent oe eruenda argumenta explicadai G

267쪽

iungantur, ut Esem essiciantri a tamen audientis cogitatione,costigentis apud animum uum, hoc se maxime prosint tuc, quia minin in idparata videtur audi vero dubiasunt, es dicentis interpretatione possunt in hanc velisiam distrahi partem sic tracitandas ut, ut nobi prosint hae nocent, mostienda sint curandum , ut quamminimii obsient. Fiunt

autem haec omnia argumentis,quoumntur ex locis,auos=periore libro descripsimu sed haec argumentaponuntur. nam ut veniat quandoque argumentatio in exposisione, breuis tamen ea est, is , non ita crebro a faedam autem con illo narrantur a nobi sic, ut planesi se incredibilia perstici pos a sint, quoties ea quae ab aduersariis Aprose exposita sunt,

vel alioquin cofirmatura partes corum viderentur,sic deprauantur contraria expositione, ut prosia detrahatur eissides. Isiud autemsere videtur obseruatum, ut undecunquepe Fauorabilem

sism. ab aliquo quod ausimhiam comendet u sticetur. ', si Terentianu ille Simo,continentiam fili sὼ laudaturus.cum 20' 'η -

tuto etiam versatum eum inter modesa paru ingenia vestet

ostendere, videret , meretricis persenam praesenti laudum co- memorationi indecentius inseri, mpo se videri obstare existimationi di , quod talispersinae consuetudinem expeteret, , demin ut altiuspetito principio moluerit omnia . remi am, personam erosesecta in astera fauorabilem reddiderit. Incipit ergo, Interea mulier quaedam abhinc triennium Ex Andro commigrauit huic viciniae.' iam nes ρο- neonis neque omnes urbis angulos peruagantis rideri ρ stit,sico isetudinem tertium iam annum icinaesibi Pamphilus habeat. liqua quaesequuntur, ad commendationem perti-

268쪽

RODO L. AEGRI C. DE INVENT.nent tuleris nopia oe cognatorum negligentia coacta, egregiaforma,atque aetate integra. Videmus hic quanta huic δε- .linqueri excusatio,defertae a cognatis edi inopi. quantasciatas,iuueni formosae. Haec tamen inter istaerimum pudice,nec idsolum sed parce ac duriter agebat, lana ac tela victum quaeritans ut obctinatio tuendipudoris perstici positi. Hinc iam paulatim velut gradibus incipit labascere. Sed

poAquam amans accessit ad iuuenem pretium pollicens ad inopem non primo tamen congressu vicita es sed nuci ite alter. uod iam consequens erat, ut diceret proieci se eam

pudore, quanta id cura molliit, ut culpam eam cum omnibin

communicaret,diceret ata ut ingenium est omnium hominum a laboreprocliue ad libidinem auod tamen cuntitantis signum est,primum accidit conditione, tum iam demu suaestum occipit Euemadmodum ergo pictores, qui colorem purum iusta circunfusum umbra coiter primum, ut prope jen ιmfasti, incipiunt adumbrare deinde paulatimjubcre .scente obseuritate, cum iam poctremo atrum umbrae totyoppressi colorem, nihil praeter nigrumsit, videmur tamen no- bis primam istam coloris 1 eciem,quam pura accepimus,quia

paulatim deficit,nec abrumpitur suam,etia in is umbra ubi nustus iam ens,inuenturi Sic persuasioneprimum a ceptam, quia non videmtu insequentibus eripi, licet defluat etiampaulatim, tidem quantii ad rempertinet, deficiat qui audit tamen, quia nusquam ubi auferretur vidit, velut adhuc ubsit lasequitur animo madhaeret si uanqua ergo poeta apudica orsus,ad meretricem, hoc est, ab honestifima persena orationem ad istimam deduxerit commendatio nem,c fauore, quem inpudicatu sit, quia per media citacta quatenus poteH retentat, etiam ci ad impudicam pem

269쪽

uenit, adhuc tuetur. Circunsbicienda sunt istitur diligeri Cavxὀρεσ

ter Omma, nec utiquestatim ab eo quod in praesenti est auaestione incipiendum sed repetendus plerunque altius ordo rerum,sisit in eis aliquid,quod prosit Cicero pro Cluentis,non flatim incipit a criminibus corristi iudici', ut ea quatenus tueatur narret sed a persena matris,quae maxime Cluentisi premebat primis niuea nuptiis matris initia duxit ou. e tadpraesentium criminu ordine nihil attinebant sic ummae defensionis rei se indicat pilirimum ea profuisse . Mnti In d lamat. lianus autemsicut in caeco in limine, alim expositionem in mine. cipit ab incendio e quia nihil erat, quare altius repeteret e hoc ipsum primiιm,continuosirmisit mum pro causa erat sic in milite Mariano, seueritate paretum cy educationis cur M 'α

pit. Pater,incissat, huic emeritis bellosjediis Prius erito iam με mentem militando durauerat. Ne tame otio moLretur,exati thoratas armis manus agresti begit labore. Hinc es mater praedura priscis moribus, eriperusta figoribus ac libus, ta rustic operis di cultates obirein maris lita. Ab hac educatumsilium, virum, qui iam merueraisipedia, cis his si elum moribus, qui uam de stupro appellabit: cu in issam quidem quanuisseminam qui quainfuerit appellaturi impune praesertim cum hic issemper aliquid maius annis conaretur m omni opere primae aetatis aunos contra voluptatessirmauerit. Sic natum,sic educatum, quis iam

non indignisiimeserat tetari desupro 'Similiter etiam ciιm aliis in locis,tu in matris infamia, in parte matris expositionem petit a natiuitates ij. Incipiens ergo, nonformina , noumater inquit,sed matrona usatim ex nominis eius reuere tiafauorem aliquem captet. Cuius puestare annos auo iu-eredibilius iamsi ingrandiore natu . Et cuiusprimam ru

270쪽

RODO L. AGRI C. DE INVENT.dentit coniugi metem quato magis igitur assuetam iam edi firmatam ad coiugales assectin' nusta libidinum restersit -- famia. Et cui impudens rumor, quiparsurin utiquem uisi stet ei, se icax maritin quem non potuisset latere: nihil unquampotuit obiicere,nisifilium auis ergo iam credat incautiorem in iuueta ab omnibus aliis intacti tibidinibus, seniorem, peritam rerum insilio demumpeccare coepisse Simile est quodpaulopo isequitur Natum dese continuo quid ipsi creditis, impatientius complexa quam reliquae,parentes,non in nutrices nec in ministeri eposuit suis aluit beribus ofuit amplexu se magispotuit munire quetis aetatis indulgentiam. assectum notabilem, crusim haei educatione'Ante causa uni haec. Sed istud etia quo quiatur: Accendebat hanc erga unicum optimae matris impatietiam rigidi pater, aster maritus Simul itaque patrisses' cionem rumorem,alleritatipatris signat. Et hi quidem qui praecipui uni cause colores, quis Gere causa est innixa,extra causa uni. Ducuntur tamen ex his,quae ni in . ea dema inde habent. Primae enim iuuentae integritas, ve-

ut certa est coram tali marito,quisuitparatus accepta 1 Arionesilium occidere. Sic quod is a aluerit infantem,reli- aut temporis assectus credibilescit. cumfleat omnium matrum in recens natos impatientisimus animus esse. Et patris a steritas est mariti expraesenti litis conditione defendunt. Non inde eo Asterum enim maritum, se verisimile es, que malae tra

du quod pri clatιonis uxor coacta effacere reum asserum patrem, qui

bi; na rumori quaesiuisti, mortesatisfacere . Praecipui vero coninis a is es ij s, videre, non modo 'saeprimo Jectu tanquamprofu-

substix, quod tura blandiuntur, vel tanquinocitura terrenisaealtius csi'

SEARCH

MENU NAVIGATION