장음표시 사용
111쪽
sum est. Me mortem timuisse Turpe e XXXVI. Dicendum igitur est id, quod non dicerem , nisi coactus ( nihil enim umquam de me dixi sublatius adsciscendae laudis causa potius, quam criminis depellendi o dico igitur, .& quam possum maxima voce dico : Quum omnium perditorum & coniuratorum incitata vis , duce tribuno plebis , consulibus auctoribus, a ficto senatu, perterritis equitibus Romanis , suspensa ac sollicita tota civitate , non tam in me impetum faceret, quam per me in omnes bonos ; me vidisse , si vicissem , tenues reipublicae reliquias; si victus essem, nullas suturas : quod quum iudicassem , deflevi conjugis miserae discidium , liberorum carissimorum solitudinem , fratris absentis amantissimi atque optimi casum , subitas fundatissimae familiae ruinas et sed his omnibus rebus vitam anteposui meorum civium , remque publicam concidere unius discessu , quam omnium interitu occidero
malui: speravi, id quod accidit, me jacentem posse aetvivis viris fortibus excitari; si una cum bonis interiissem, nullo modo
'T. Accepi, Pontifices , magnum atque incredibilem dolorem ; non nego : neque istam mihi adscisco sapientiam, quam nonnulli in me requirebant, qui me animo nimis fracto esse atque afflicto loquebantur.
112쪽
An ego poteram , quum a tot rerum tantasivarietate divellerer ( quas idcirco praetereo , quod ne nunc quidem sine fletu commemorare possum infitiari me esse hominem, & communem naturae sensum repudiaret Tum vero neque illud meum Aum laudabile , nec beneficium ullum a me in rempublicam profectum dicerem , si quidem ea reipublicae causa reliquissem . quibus aequo animo carerem; eamque animi duritiem , sicut corporis , quod quum uritur, non sentit, stuporem Potius, quam
XXXVII. Suscipere tantos animi dolores , atque ea, quae , Cada urbe , accidunt victis , stante urbe unum perpeti, &jam se videre distrahi a complexu suorum .disturbari tecta , diripi fortunas , patriae denique causa patriam ipsam amittere , spoliari populi Romani beneficiis amplissimis , praecipitari ex altissimo dignitatis grae.
du , videre praetextatos inimicos , nondum morte complorata , arbitria petentes funeris ; haec omnia subire concrvandorum civium causa, atque ita, ut quum dolenter absis , non tam sapiens , quam ii, qui nihil curant, sed tam amans tuorum, AC tui, quam communis humanitas postulat 'ea laus praecisira, atque divina. Nam, qui ea , quae numquam cara ac jucunda duxit , animo aequo reipublicae causa deserie
113쪽
nullam benevolentiam insignem in rempu-hlicam declarat: qui autem ea relinquit, seipublicae causa , a quibus cum summo dolore divellitur, ei patria cara est; cujus salutem caritati anteponit sirorum.
's. Quare disrumpatus licet ista seria ,
atque audiat haec ex me, quoniam lacessivit e bis servavi; ut convul togatus aBmatos vicerim ; privatus consulibus armatis
cesserim. Utriusque temporis fructum tuli maximum ; superioris , quod ex senatus auctoritate , & senatum , & omne& bonos , meae salutis causa, mutata veste vidi ; posterioris , quod & senatus, re populus Romanus, & omnes mortaIes, &privatim & publico iudiearunt, sine meo reditu rempublicam salvomi esse non posse. Ioo. Sed hic meus reditus, Pontifices, vestro judicio continetur 2 nam , Si vos me in meis sedibus collocatis, id quod in omni mea causa semper studiis, consiliis, auctoritatibus, sententillaue fecistis; video me plano, ac sentio restitutum: sin mea domus non modo mihi non redditur, sed etiam monumentum praebet inimico , doloris mei, sceleris sui, publicis calamitatis ; quis erit, qui hunc reditum Potius. , quam poenam sempiternam putet In com- spectu praeterea totius urbis domus est mea , Pontifices ; iis qua si manet illud non monumentum urbis , sed sepulcrum
114쪽
inimico nomine inscriptum ; demigrandum Potius. aliquo est, quam habitandum in ea urbe, in qua tropaea & de me, scde republieaevideam constituta. XX X VIIL An ego tantam aut animi duritiem habere , aut oculorum impude tiam possim , i ut,icujus urbis servatorem me esse senatus omnium assensu toties j dicarit, in ea possim intueri domum meam leversam non ab inimico meo, sed ab hoste communi, re ab eodem exstructam , , positam in oculis: civitatis , ne umquam conquiescere possit fletus bonorum rii Melii, regnum appetentis, dominia est complanata. :: ecquid aliud aequum accidisse Melici populus Romanua judicavit;
nomine ipso AEquimelii, Mesii poena commprobata est. Sp. Cassii domus ob eam mi
causam everse; atque in eodem loco. aedes
posita Tellurissi In vacet pratis domus fuit M. Valeri, quae PQlicata est, re eversa , ut illius facimis . memoria nomines loci notaretur. M. Manlius, quum ab ad stensu Capitolii Gallorum impetum rem lisset, non fuit contentus beneficii sui glo ria; re um appetita est judicatus: ergo
ejus domum, eversam , duobus lucifi condi vestuam videtis. Quam igitur majores nos' tri sceleratis ac nefariis civibus maxunam poenam constitui posse arbitrati sunt, eamdem ego subibo , ac sustinebo , ut apud i
115쪽
Posteros nostros non exstinctor eoniurationis & sceleris, sed auctor & dux fuis
Io2. Hanc vero , Pontifices, labem tu pitudinis & inconstantiae poterit populi Romani dignitas sustinere I vivo senatu , vobis principibus publici consilii , ut domus M. Tullii Ciceronis cum domo Fulvii Flacci, ad memoriam poenae'publice constitutae , conjuncta esse videatur M. Flaccus , quia cum Graccho contra salutem reipublicae fecerat , & senatus sententia
est interfectus, & ejus domus eversa, &publicata est ; in qua porticum post aliquanto Q. Catulus de manubiis Cimbricis
fecit. Ista autem fax ac furia patriae, quum urbem , Pisone & Gabinio ducibus; cepisset, occupasset. teneret; uno eodemque tempore & clarissimi viri mortui monumenta delebat , & meam domumrcum M. Flacci domo conjungebar; ut , qua poena senatus affecerat eversorem civitatis , eadem iste, oppresso senatu, afficeret eum , quem patres conscripti custodem
, XXXIX. Hanc vero in Palatio , atquem pulcherrimo urbis loco porticum esse patiemini, furoris tribunitu , sceleris consularis , crudelitatis coniuratorum , calamitatis reipublicae , doloris mei defixum Indicium ad memoriam omnium gentium
116쪽
i sempiternam e quam porticum pro amore, quem habetis in rempublicam , & semper habuistis, non modo sententiis , sed ,
, opus esset, manibus vestris disturbare cumretis ; nisi quem forte illius castissimi sacerdotis superstitiosa dedicatio deterret. Io . O rem, quam homines soluti ri-.dere non desinant; tristiores autem sine imaximo dolore audire non possing l Publiusne Clodius 3 qui ex pontificis maximi domo religionem eripuit, is, in meam tam tulit hunccin' vos , qui estis antistites caeremoniarum & sacrorum, auctorem habetis , & magistrum publicae religionis E O dis immortalest ( vos enim haec audire cupio ,
P. Clodius vestra sacra curati vestrum numen horret res omnes humanas religione vestra contineri putat hie non illudit aucis. toritati horum omnium, qui adsunt, fum- imorum virorum non vestra, Pontifices , gravitate abutitur t ex isto orvi religioni verbum excidere , aut elabi potest i quum tu eodem ore , accusando senatum, quod severh de religione decerneret impurissia me teterrimoque violasti. ,. X L. Adspicite , adspicite , Pontifices hominem religiosum , &, si vobis videtur( quod est bonorum pontifieum ) monete
eum , modum quemdam esse religionis nimium esse superstitiosum non oportere
Quid tibi necesse fuit anili superstitione is, t
117쪽
DO ORATIO ' Ihomo sanatice, sacrificium , quod alienae
domi fieret, invisere quas autem te tanta mentis imbecillitas tenuit, ut non Pu- 'tares, deos satis posse placari, nisi etiam muliebribus religionibus te implicuisses quem umquam audisti majorum tuorum, quidi sacra privata coluerunt , & publicis sacerdotiis praefuerunt, quum sacrificium B nae deae fieret, interfuisse neminem, ne
illum quidem , qui caecus est factus. Ex quo intelligitud, multa in vita falso homines opinari; quum ille, qui nihil viderat sciens quod nefas esset , lumina amisit; istius, qui non solum adspectu, sed etiam incesto flagitio, & stupro polluit caeremonias , poena omnis oculorum ad caecitatem mentis est conversa. Hoc auctore tam caSto , tam religioso, tam sancto, tam pi , potestis , Pontifices , non commoveri , quum suis dicat se maenibus domum civis. optimi evestisse , & eam iisdem manibus Consecrasso RIo6. Quos tua fuit consecratio 3. Tule-.ram , inquiti, ut mihi ficeret. Quid i non, exceperas , ut, si quod jus non iam roga-.re, ne esset rogatum Ius igitur statuetis esse, uniuscujusque vestrum sedes , arm ,
focos , deos Penates , subjectos esse libidini tribunitiae 3 in quem quisque per homines concitato irruerit , quem impetu
Perculerit, hujus domum non solum affli-
118쪽
gere, quod est praesentis insaniae , quasi
tempestatis repentinae , sed etiam in posisterum tempus religione sempiterna obligare tXLL Equidem sic accepi, Pontisices, in religionibus suscipiendis , caput esse, inoterpretari, quae voluntas deorum immortalium esse videatur . nec est ulla erga deos pietas , nisi honesta de numine eorum ac mente opinio , quum expeti nihil ab iis , quod sit injustum atque inhones, tum , arbitrere. Hominem inveniae ista labes tum, quum omnia tenebat, numinem potuit, cui meas aedes addiceret, cui traderet, cui donaret: ipse quum loci distius , quum aedium cupiditate flagraret, ob eamque causam unam , una justae illa roga tione sua vir bonus dominum se in. meis h nis esse voluisset; tamere illo. ipse, in furore suo non est ausus meam domum , cuiu cupiditate inflammatus erat , possidere et deos immortales existimatis , cuius laboreta consilio sua ipsi templa tenuerunt , in ejus domum afflictam & eversam per unius hominis sceleratissimi nefarium Iaarocinium immigrare voluisse tuos. Civis est nenio in tanto popula,
extra contaminatam illam & cruentam. Publii Clodii manum, qui rem ullam de meis bonis attigerit, qui non pro suis opibus in illa tempestate defenderit: at, qui aliqua
119쪽
se contagione praedae, societatis, emptionis , contaminaverunt, nullius neque pria
vati , neque publici judicii poenam effugere potuerunt. Ex his igitur bonis , quorum nemo rem ullam attigit, qui non omnium judicio sceleratissimus haberetur, dii immortales domum meam concupiverunt e Ista tua pulchra Libertas deos Penates &familiares' meos Lares expulit , ut a te ipsa, tamquam in captivis sedibus collocaretur cros. Quid est sanctius , quid omni religione munitius, quam domus uniuscujusque civium t hic arae sunt, hic foci, hic dii Penates , hic sacra , religiones , Caeremoniae , continentur : hoc perfugium est ita sanctum omnibus, ut inde abripi neminem fas sit. XLII Quo magis est furor istius ab amribus vestris repellendus, qui, quae malo res nostri religionibus tuta nobis & sancta esse voluerunt, ea iste non solum contra religionem labefactavit , sed etiam ipsius religionis nomine evertit. At quae dea est y Bonam esse oportet, quandoquidem est abs te dedicata. Libertas, inquit, est. Eam tu igitur domi meae collocasti , quam Ex urbe tota sustulisti oo. Tu, quum collegas tuos , summa Potestate praeditos, negares liberos esset quum in templum Castoris aditus esset
120쪽
apertus nemini et quum hunc clarissimum virum, summo genere natum, summis Pompuli beneficiis usum, pontificem, & consularem, & singulari bonitate & modestia Praeditum , quem satis mirari quibus oculis adspicere audeas non queo, audiente Pompulo Romano a pedisequis conculcari juberes et quum indemnatum exturbares, Priavilegiis tyrannicis irrogatis: quum princi--m orbis terrae virum , inelusum domi contineres: quum forum armatis catervis perditorum hominum possideres : Libertatis simulacrum in ea domo collocabas,
quae domus erat ipsa indicio tui crudelissimi dominatus , & miserrimae populi Romani servitutis i Eumne potissimum Libertas domo sua debuit pellere , qui nisi fuisset , in servorum potestatem civitas tota venisset . .
XLIII. At unde inventa est ista Libertas quaesivi enim diligenter. Tanagraea quaedam meretrix fuisse dicitur et ejus non longh a Tanagris simulacrum e marmore in sepulcro positum fuit. Hoc quidam homo nobilis , non alienus ab hoc religio'Libertatis sacerdote , ad ornatum aedilitatis suae deportavit: etenim cogitarat Omnes superiores muneris splendore superare. Itaque omnia signa, tabulast, ornamentorum quod superfuit in fanis & communibus locis, tota e Graecia, atque insulis om-