장음표시 사용
131쪽
vinciarum ; regum appellationes venales erant; servorum omnium vicatim Celebr
hntur tota urbe descriptio ; inimici in gratiam reconciliabantur ; imperia adscribebantur novae juventuti; Q. Seio veneri, num misero parabatur ; de Cn. Pompeio, propugnatore , & custode imperii interficiendo consilia inibantur ; senatus ne quid esset, ut lugerent boni semper , ut capta respublica consulum proditione, vi tribunitia teneretur et haec quum tot, tantaque agerentur, non mirum est , praesertim insurore animi & caecitate, multa illum &ie fefellisse. At videte , quanta vis sit hujus Papiriae legis in re tali; non qualem tu affers , sceleris plenam & furoris. Q. Mardi eius , censor , Signum Concordiae fecerat iidque in publico collocarat: hoc signum C. Cassius censor quum in curiam transtulisset, collegium vestrum consuluit , numquid esse causae videretur, quin id signum, curiamque Concordiae dedicaret.. LI. Quaeso , pontifices , & hominem
cum homine , & tempus cum tempore ,& rem cum re comparate. Ille erat summa modestia, & gravitate censor ; hic tribunus plebis , scelere , & audacia singulari et tempus illud erat tranquillum, re in libertate populi, & gubernatione Positum
senatus; tuum Porro tempus, libertate populi Romani oppressa , .senatus auctoritate
132쪽
PRO DOMO SUA. III deleta et res illa plena justitiae , sapientiae ,
dignitatis et censor enim , penes quem ma
jores nostri (id quod tu sustulisti; iudicium
senatus de dignitate esse voluerunt, Concordiae signum volebat in curia , curiamque ei deae dedicare. IJ T. Praeclara voluntas , atque omni laude digna: praescribere enim se arbitrabatur , ut, sine studiis dissensionis, sententiae dicerentur, si sedem ipsam ac templum publici consilii, religione Concordiae devinxisset. Tu quum ferro, quum metu, quum edictis , quum privilegiis c
quum praesentibus copiis perditorum, absentis exercitus terrore & minis, consulum societate, & nefario foedere, servitute oppressam civitatem teneres; Libertatis signum posuisti magis ad ludibrium impudentiae , quam ad simulationem religionis. Ille in curia, quae poterat, sine cujusquam incommodo , dedicabat; tu in civis optimhde republica meriti cruore , ac pene OSSi-hus , simulacrum non libertatis publicae , sed licentiae, collocasti. Atque ille tamen ad collegium retulit: tu ad quem retulisti
332. bi quid deliberares; si quid tibi
aut piandum, aut instituendum fuisset religione domestica ; tamen instituto ceterorum vetere , ad pontificem detulisses enovum delubrum quum in urbis clarissimo loco, nefando quodam atque inaudito
133쪽
situto , inchoares ; referendum ad sacerdo tes publicos non putasti At, si collegium,
pontificum adhibendum non videbatur bnemone horum tibi idoneus visus est, qui aetate , honore , auctoritate antecellunt, Ut cum eo dedicationem communicares Equorum quidem tu non contempsisti, sed pertimuisti dignitatem,
LII. An tu auderes quaerere ex P. Servilio , aut ex M. Lucullo , quorum ego consilio atque auctoritate rempublicam consul ex vestris manibus ac faucibus eripui ,.quibusnam verbis, aut quo ritu , primum hoc dico, civis domum consecrares; dei de civis eius , cui princeps senatus, cui etiam ordines omnes, deinde Italia tota ,
Post cunctae gentes , testimonium hujus Urbis atque imperii conservati dedissent Quid diceres , o nefanda & perniciosa labes civitatis Ades, ades , Luculle , Servili , dum dedico domum Ciceronis , ut
mihi praeeatis, postemque, teneatis. Es tu quidem quum, audacia, tum impudentia,
singulari ; sed tibi tamen oculi , vultus , verba cecidissent, quum te viri, qui suae dignitate personam populi Romani, atquin auctoritatem imperii sustinerent , verbis gravissimis perterruissent ; neque sibi fas osse dixissent, furori interesse tuo, atque in patriae parricidio, & stetere . x q, Quae quum videres , tum te ad
134쪽
tuum assinem non delectum a te, sed relictum a ceteris contulisti: quem ego tamen credo , si est ortus ab illis , quos memoriae proditum est ab ipso Hercule, per functo sam laboribus , sacra didicisse , in
viri fortis aerumnis non ita crudelem fuisse, ut in vivi etiam spirantis caput bustum suis manibus imponeret: qui aut nihil dixit, aut, si lacit se omnino poenam hane
maternae temeritatis tulit, ut mutam in deis licto personam , nomenque praeberet: aut ,
si dixit aliquid verbis haesitantibus, postemque tremebunda manu tetigit; celth nihil rite , nihil caste, nihil more institutoque perfecit. Viderat ille Murenam, vitricum tuum, consulem designatum , ad me consulem cum Allobrogibus communis exitii indicia afferre et audierat ex illo, se a me bis salutem accepisse , separatim semel,
133. Quare quis est, qui existimare possit, huic novo pontifici, primam hanc post
sacerdotium initum religionem instituenti, vocemque mittenti , non & linguam o mutuisse , & manum obtorpuisse , & mentem debilitatam metu concidisse e praesertim quum ex collegio tanto , non regem , non flaminem, non pontificem videret ;fierique particeps alieni sceleris invitus cogeretur , & gravissimas poenas assinitatis impurissimae iustineret
135쪽
LIII. Sed, ut revertar ad jus publicum dedicandi , quod ipsi pontifices semper
non solum ad suas caeremonias , sed etiam ad populi jussa accommodaverunt et habetis in commentariis vestris , C. Cassium censorem dei signo Concordiae, dedicando ad pontificum collegium retulisse , eique M. AEmilium, pontificem maximum , pro collegio respondisse , nisi eum populus Romanus nominatim praefecisset , atque ejus jussu faceret; non videri ea recte posse dedicari. Quid , quum Licinia, virgo vestalis , summo loco nata , sanctissimo sacerdotio praedita , T. Flaminino, Q. Metello consulibus , aram & aediculam, & pulvinar sub saxo sacro dedicasset, non eam rem ex auctoritate senatus ad hoc collegium Sextus Iulius praetor retulit E quum P. Scaevola , pontifex maximus , pro col-
Iegio respondit, quod in loco publico Licinia, Cati filia , injussu populi dedicasset,
sacrum non videri. Quam quidem rem quanta severitate , quantaque diligentia lenatus sustulerit , ex ipso senatusconsulto facila cognoscetis. Recita. SENATUSCON
I3 . Videtisne, praetori urbano negotium datum , ut curaret, ne id sacrum esset & ut, si quae essent incisae, aut inscriptae litter , tollerentur O tempora , o morest Tum censorem, hominem se
136쪽
PRO DOMO SUA. IIS aissimum , simulacrum Concordiae dedi
care pontifices in templo inaugurato prohibuerunt et post autem senatus, in loco augusto consecratam eam aram, tollendam ex auctoritate pontificum censuit, neque ullum est passus ex ea dedicatione litterarum exstare monumentum : tu , procella Patriae , turbo ac tempestas pacis atque otii , quod in naufragio reipublicae tenebris offusis , demerta populo Romano , everso atque ejecto senatu , dirueris, aedia sicaris , religione omni violata, reipubliacae tamen nomine contaminaris; in civis hujusce aedibus, & in urbe, quam suis laboribus ac periculis conservasset, monumentum deletae reipublicae collocaris adequitum notam , ad dolorem honorum
. omnium , sublatoque Q. Catuli nomine incideris ; id sperasti rempublicam diutius , quam, quoad mecum simul expulsa careret his moenibus, esse laturam Ad, si , Pontifices, neque is, cui licuit, neque id, quod fas fuit, dedicavit; quid me attinetiam illud tertium , quod proposueram i, docere, non his institutis, ac verbis , quihus caeremoniae postulant, dedicasse t .
LIV. Dixi a principio , nihil me escientia vestra , nihil de sacris , nihil ce scondito jure pontificum , dicturumst quae sim adhuc a me de jure dedicandi
137쪽
disputata , non sunt quaesita ex occulto aliquo genere litterarum , sed sumpta de medio , ex rebus palam per magistratus actis, ad collegiumque delatis , ex senatusconsulto , ex lege. Illa interiora, jam vestra sunt, quid dici , quid praecipere , quid tangi, quid teneri jus fuerit. IJS. Quae si omnia ex Coruncanii scientia , qui peritissimus pontifex fuisse dicitur , acta esse constarent; aut si M. Horatius ille Pulvillus, qui, quum ejus dedicationem multi , propter invidiam , fictis religionibus impedirent, restitit, & constantissima mente Capitolium dedicavit ,
hujusmodi alicui dedicationi praefuisset ;tamen in scelere religio non valeret; nedum valeat id , quod imperitus adole Cens , novus sacerdos , sororis precibus , matris minis adductus , ignarus, invitus, sine collegis , sine libris , sine auctore , sine fictore , furtim, mente ac lingua titubante fecisse dicatur : praesertim quum iste impurus atque impius hostis omnium religionum, qui contra fas inter viros saepe mulier, & inter mulieres vix finget . ageret illam rem ita raptim, & turbulent , ut neque mens, neque vox , neque lingua
L V. Delatum tum est ad vos , Ponti ces, de post omnium sermone celebratum,
138쪽
PROI DOMO SUA. ISI quemadmodum iste praeposteris verbis , ominibus obscoenis, identidem se ipse revocando , dubitans , timens , haesitans omnia aliter ac vos in monumentis habetis, & pronuntiarit , & fecerit. Quod quidem minime mirum est , in tanto scelere , tantaque dementia , netaudaciae quidem locum ad timorem comprimendum fuisse. Etenim , si nemo umquam praedo tam barbarus atque immanis fuit , qui quum sana spoliasset , deinde aram aliquam in littore deserto, somniis stimulatus, aut religione aliqua, consecraret, non horreret animo, quum divinum numen scelere violatum placare precibus cogeretur et qua tandem istum perturbatione mentis, om nium templorum, atque tectorum, totiusque urbis praedonem fuisse censetis, quum pro detestatione tot scelerum unam aram nefarih consecraret x I. Non potuit ullo modo ( quamquam& insolentia dominatus extulerat animos, ta erat incredibili armatus audacia) non in agendo ruere, ac saepe peccare, prae
sertim illo pontifice , & magistro , qui co- feretur docere, antequam ipse didicisset.
lagna vis est quum in deorum immort lium numine, tum vero in ipsa republica. Dii immortales suorum templorum customdem, ac praesidem sceleratissime pulsum
139쪽
quum viderentia ex suis templis in eius aedes immigrare nolebant r itaque istius vecordissimi mentem l cura, metuque terre-hant. Res vero publica , quamquam erat Exterminata mecum, tamen obversabatur
ante oculos exstinctoris sui , & ab istius inflammato atque ignito furorei jam tum me, seque repetebat. Quare quid est mirum , si iste metu , si furore instinctus scelere praeceps, neque institutas caeremonias persequi, neque verbum ullum solenne potuit effari
L VI. Quae quum ilia sint, Pontifices,
revocate jam animos vestros ab hac subtili nostra disputatione ad universam rem- Publicam , quam antea cum viris fortibus multis, in hae verb causa soli vestris cervicibus sustinetis. Vobis universi senatus Perpetua auctoritas , cui vosmetipsi prae- 1 antissime semper in mea causa praefuistis; vobis Italiae magnificentissimus ille motus,
municipiorumque concursus ; vobis campus , centuriarumque una vox omnium , quarum vos principes atque auctores suistis ; vobis omnes societates, omnes ordines , omnes , qui aut re, aut spe denique sunt boni, omnes hi suum erga meam dignitatem studium, & judicium non modo commissum, verum etiam commendatum
140쪽
3 3. Denique ipsi dii immortales, qui
hanc urbem, atque hoc imperium tuentur, ut esset omnibus gentibus posteritatique perspicuum, divino me numine esse reipublicae redditum , idcirco mihi videntur huc. tum ipsin reditus , & gratulationis meae ad suorum sacerdotum potestatem, judiciumque revocasse. Hic est enim reditus, Pontifices, haec restitutio m domo, in sedibus , in aris, in focis , in diis penatibus recuperandis: quorum si iste suis sceleratissimis manibus tecta , sedesque convellit ; ducibusque consulibus, tamquam Uste capta, hanc unam domum, quasi achrimi propugnatoris, sibi delendam putavit; tamen illi dii penates , ac familiares mei ,
per vos in meam domum mecum erunt
restituti. LVII. Quocirca te, Capitoline, quem propter beneficia populus Romanus Optimum , Aropter vim Maximum nominavit , tecue , Iuno regina , & te , custos urbis, Minerva , quae semper adjutrix consiliorum meorum, testis laborum exilitisti; Precor ac quaeso vosque, qui maxime me repetistis , atque revocastis, quorum desectibus haec mihi proposita est contentio,
Patrii penates, familiaresque, qui huic ur-hi & reipublicae praesidetis , vos obtestor sequorum ego a templis ac delubris pecti,