장음표시 사용
161쪽
portulas: quod sit ueluti per transennam dictum. Redeo ad cucumin, cuius semen in lacte uel passo utiliter iis propinatur, quibus uesica cXulccrata est : adhaec, tussientibus, si quantum tres digiti prehenderint, cu cum tuo teratur, & ex uino hauriatur . Prodest cliam phreneticis in lacte mulieris, &dysentericis acetabuli mensura: necnon purulenta excreantibus, pari pondere cum cumino . Totus ac integer, abstergendi dc incidendi facultate pollet :quare splendida reddit corpora': coque magis, siquissemine arefacto, tu so&cxibrato, uice pulueris abstcrsorij utatur. Sed pulchrum erit Claudium Galenum audire, cleganter disserentem de cucumerum usu S facultatibus . Quibus cucumereS, inquit, probe concoquere datum est , dum in hoc fisi, intrepide, affatimq; iis sese cxplent u longi temporis tractu, gelidum utcunque crassum humorem in uenis aceruari contingit. Qui per eam qua ueliae funguntur coctionem, hiaud facile in probum sanguinem potest conuerti. Ob eam igitur causam', omnibus inquit 'praui succi eduliis abstinendu censeo : etiam si ea qui- busdam concoctu sint facilia . Nobis enim
ruleta excreatio. Cucumis abstersoxius. Cueumereserassiim humore in uenis aceruare.
162쪽
ANTONII MIZ ALDIAbstinenJu non aduertentibus prauus succus ex ipsis E. P -', post longsi tempus in uenis colligitur, qui postea exiguam ad putrendu occasione nactus, sebres malignas accendit. Hactenus Galenus. Peponum, melonu m, ac melopeponum cura, auxilia, & secreta.
Caput. XIIII. PHuc de peponibus Sc aliis hic scriba:
quod cucumerii generi, priscis rei ru-' '' ied sticae doctoribus G cis & Latinis co 'seityu. ' tribuantur, & proinde multa illis affinia agnoscant. Ex quo cucumeres in popones , dc melopepones degenerasse uisum est. , Forma pep Qui duo postremi figura tantum dc quan-uum,mς'ψῖς i-intersedissident. Nam cum magni
lonum. tudine eXcessere, pepones uocantum dum uero rotundi, sermam-effigiem mali reserunt, facta ex pepone-malo nomenes tura, melopcpones sunt uocati. Unde Palladius totum hoc genus, melones a malo'm figura, ac si di 4I0meoS aut toncos
nuncupauit. Qui pendere non solent, ut scripsit Plinius, sed humi rotundari: maturitate prae se serentes, cum pediculus a corpore secernitur,& suauis odor ab umbilico
163쪽
DE sECRET. HORT. LIB. II. 7 nares serit. Omnes rarius sunt seredi, ita ut momodo
semina inter sepe dib' duobus distet, locis Σμβ ξ ροstbactis, dc areis diligetor pastinatis: liber
tale enim gaudet, qua ultro citroq; uagari, possint: ac herbis impense iuuantur, ut cucumeres: quare sarculatione ac rucatione paru indigct. Vite practonga serput, flagel- Pulchra pe-lis hincinde reptatibus: suntq; fructu cartilagineo de peponib' loquor) orbiculatim ria. striato, prominulis puluinorum toris, stri- glibus in uertice&umbilico coeuntibus,ac . ibidem stellatim decussatis : ad haec cute aspora & uelut lentiginibus occupata: necnocarne intus suaui, seminibus in utero lira
tim digestis. Quae si mulso, uel laac per triduum macerentur, & exsiccata solo credatur, longe maiorem suauitatem contrahet ant pepones.
pepones qu i inde nastentur, ac palato gratiores erut . Odorati fient, si semina diebus 3 molnoxio multis inter rose folia deponantur, & -- pepone; a xtim cum illis plantetur: aut roticea aqua quibus arce uel alio odorato liquore imbuantur, &, ut q*sti' 'diistum est, terrae comittantur. A utor Florentinus in suis de agricultura Graecis prς--
ceptionibus, Apost illum Palladius. Hic non est omittendu quod a selibus summe expetuntur δc avide , quare a peponariis i
164쪽
Autori molesta repetitio. Pepones Umbanis & rusticisfamiliares alicubi.
Pepones detersoria facultate prae ditos esse.
ANTONII MIZAtDI sunt arcendi. Reliqua ex cucurbitarum lccucumerum secretis erunt petenda: cu quibus multa, ut praemonuimus, communia
agnoscut pepones. Quare si praecoces,si amplos, si effigiatos, si absq; ullo semine tibi
parare cupis, praecedens cucurbitarii caput, si uidetur, relege dc consule . Medica.
QV0pi m por aestatem Sc autumnum
nostrates clim urbani, tum rustici homines plerique, peponibus mensas onerare solent: δί his uentriculum saburrare, noxa saepenumero irreparabili: idcirco de illorum facultatibus ex Graecis dc Latinis agriculturae ac medicinae professoribus, hic serio philosophari constitui. Diocles Carystius in libris salubrivim quos edidit, peponem concoctu facilem, cordique mirum in modum placere scripsit: sed parum iuvamenti adferre . Diphilus facile crassescere tradidit: adhaec paucam alimoniam suppeditare, dc per aluum aegre exigi. Phaenias eum duntaxat qui est citra seminium, crudum edendum, censet. Galenus pepones omnes refrigerare , & largo humore imbui scripsit sed non absque manifesta detergendi faculta
165쪽
te : uel eo nomine quod obsitam p dore cutim illustrent, ac lentigines & uitia insolatae faciei, cum uitiliginibus emaculet, prς- sertim ex seminc. Addit improbum crea re succum , tametsi a stomacho interdum probe conficiantur. Praeterea, holera concitare,& humoris copiam susque deque eL fundere . Primo cibo sumi debent,ita tameut qui pituitosi sunt, uinum uetus superbibant: &bilios acidulum cibum pratissumant: nam sic omnis abigetur noxa. Is enim cibus sane quam facile in flauam bilem ,uel pituitam degenerat. Qua ex rebiliosos praedulcis pepo, pituitosos uero immaturus offendit. Longos rotundis multi
praeferunt: omnes tamen aluum mouent,& urina cient, modo fuerint maturi: proindeque renibus utiles esse cessentur: sed semen uehementius, adeo ut concretos inibi calculos deturbet. Corium oculis humore uexatis fronti alligatum, fluxioncs in illos ruentes efficacissime sistit, ac compescit. Succus cum semine in farinam siccatus, smegma fit ad cutem expurgandam, & ni- torcm in facie conciliandum. Vomitum in paratis corporibus omnos elicitat pepones, nisi cibus succo bono praeditus, superman-
166쪽
Cinarae putet cherrima d scriptio.
ANTONII MIZALDI datur: nam ita deorsum festinanti is deuoluuntur . Tradunt medici plerique, ruentium in Venerem desideria illos D
nare , & genituram minuere . Pro quibus haec satis erunt, ubi monuero quod melonis frustulum ollae iniectum celerem carnium coctionem iuuare traditur: perinde atque urticae aut sinapis semen, uel fici surculus, ut suo dicemus loco. Cinarae, seu hortensis cardui cura, aurxilia, dc secreta.
CInaram esse e carduorum genere, D mo nescit herbarius. Ex quo altilis Schortensis carduus etiam dici solet. Nam cultus mangonio, domita feritate in hortis mansueuit, ac in his habitare didicit : nescio qua gulae audacia , quae terrae portenta in ganeam dc luxum uertit,a qua drupedibus plerunque neglecta: usquea deo uentris A rincris desideriis obsonantur homine . Est itaque cinara, seu altili carduus, planta nemini hodie non cognita: quae compactilibus spicis squaminatim coagmentatis constat. In quibus orbiculata, aut pyramidalis facies exterior uirescit,
167쪽
. DE SECRET. HORΤ. L I B. II. 76 interior uero niueo candore nitescit. Tota structili nucleorum serie, pineam nucem uidetur exprimere : unde &strobilus
plerisque dicitur. Nulli sunt hodie horti, qui hac planta longe dc late non pubescant
ac sylvescant: adeo ut opipara nulla sit mensa absque echinato hoc cibo, nisi anni tempus illum neget . Vulgus Gallorum Vn. e cinara alticocatum nuncupat: ab articulo Ara- ealus dicatur bumat, & cocatos : qui Hippocrati, Galeno teste, nucleusaest pineae nucis: cuius fere imaginem rcfert cinara, ut paulo ante diximus. Terra stercorata &soluta diligit : quan uis in pingui melius possit prouenire, ut tradit Palladius. Qui etiam prς- Terra cinaricipit.semina cinarae crescente Luna in par modo sesideratis areis, spatio semipedis discreta, non beati alte imprimi: scd tribus digitis comprehcsa, donec ad primos articulos terra procedat, demergi ac leuiter obrui, rigarique frequenter, si aestus interueniat. Nam ita teneriorem fructum ac pleniorem educabunt: ut Varroni Graeco uisum est . Cum
uero plantae adoleverint, herbis assidue li- re,a quo no- rari ac expurgari debcbunt: multoq; ci- φς ho qnere, si Columellam audire uolumus, stercorari. Nam id genus stercoris, huic oleri
168쪽
aptissimum esse traditi a quo cinaram dictam fuisse, multis placet. Cauendu autem erit, ne semina inuersa pangatur: sic enim debiles, incuruas ac pumilas creabunt ci-naras, ut Palladius asserit . Qui ex Afro rum & Graecocii placitis etiam tradit nullis spinis illas horrescere, quae seminum cacumina ante satione fracta, uel lapidis attritu retusa habuerint . Quod etiam multi affirmant contingere, si in lactucae radice excorticatam & delibratam, tenuesque irrparticulas concisam, singula semina, singulis indita particulis obruantur, & quo dictum est modo , plantentur . SuaueS Modoratas habebis, si semina in odorato liquore aliquo, aut succo triduum pr mace-
raucris,& siccata terrae commiseris: nam saporem eum referet, cuiuS humorem co-
biberint. Vnde laurum redolebunt, si illa
cum lauri foliis maccraueris , aut in lauream bacca intruseris, & ita plataueris. Simile erit experimen tu in reliquis. Dulce' proueniet,si semina i lacte,melle, aut aqua saccharata, uel uino aromatite maduerint, dc siccata tellurem intrauerint. Nonnulli hyeme ineunte sella humo obrutit, Ut candorem asciscar , & amaritudinem eXuat
169쪽
sintque inter hybernos cibos gratioreSmO strates nisi fallor cardas solent appellare. Caeterum, hoc loco tacendum non existimo, quod singillis annis stolones a codice sunt euellendi: ne matres fatigentur, dc soboles per alia spacia distribuantur . Tanta Summa&m enim est huius plantae foecunditas, ut pro' ς'
pagines cotibus au ullas&humi depa aS, ditas. comprehendere narrent: saepeq; anno eo
dcm 8c colem & echinum producere. Graecae agriculturae magistri , mucrone falcis diducta terra, cum aliqua parte radicis illos eruunt, ac solo bene subacto , &uctere . . fimo saturato committunt: iugiterq;, Ubi aestus fuerit, irrigant: donec plantarias flida sibi iecerint fundamenta . Ex horum sylva quotquot ad semina struare uolucri- parada ei mus , pullis omnibus liberabimus, ut lota xς istmin quitur Palladius, ac testa, aut cortice supertegemus . Na semina uel Sole uel imbribus uitiari solent, suoque estoeta ingenio peri- re. Quae si uel exucta Solibus , uel imbriuaspergine rancida solo credantur, suo cardueta decoquent olitori. Qui hic mihi
monendus est , cinarae radices a muribus summe cxpcti: quarum uoluptate semel
illecti, turmatim , vel k longinquo accur- rci muribua
170쪽
ualde expeti: α quomodo ab illis arceatur.
Talpae camduetis insensae, quomodo cxpugnetur. Quomodo sumenda in cibo cinara.' ANTONII MIZALI Irunt: sicuti in suis agriculturae selectis praeaceptionibus adnotauit Varro Graecus: sed non absque auxilio dc remedio . Tradit c-nim insultantem illorum aciem , lana radicibus obuoluta arceri,aut stercorc suillo, uel cinere ficulnco eisdem apposito . Sunt etiam talpae illis mirum in modum infensae ac inimicae: adeo ut crcbro dilarum d sossit & cuniculatione , carducta ac cinareta, persaepe ruinam irreparabilem senserint. Prodest eam in rem mcdiis carductiscatos stequetes habere ac educare: aut mustelas ibidem mansucsacere . Sunt qui in solido & sicco solo cinaras pangat, ne terra
ab hisce infestis animalibus facile persoretur. Auxilia qui uolet alia , sese coferat ad ea quae primo libro scripsimus. Medica. OCIn ara crudimanducata, oris odorem
commendat. Cuius nuclei spicatim, squam matimque haerentes iuribus, asparagorum modo, incoqui solent: Ss ex butyro, sale atque aceto exhiberi. Sunt qui
asperso sale,&piperis, coriandri uc polline, illis utantur, non dica coctis, sed etiam crudis: quibus natiua suauitas sic pulchre