장음표시 사용
241쪽
DE si CRET. HORT. LIB. 1II. 10set, si radices circusessas S item truncum, guida quo
uetere urina humana , eaq; uirili, uel pecoru lotio, imbueris: ill sam, & a uitiis ar- Harbor streborariis immunem habebis arbore quam- hi iis uis, si bubulo, taurinoue felle, radices illius perfuderis, aut fabarum , uel aliorum leguminum paleis circumpositis , aceribusue frumenti respersis, easdem radices uestiueris,M regesta terra adiuueris. Si Cani- C0tra Catilis culae aestu fatigatur arbor, dc ob id syderari periclitatur, tr1um Iontium singulos se tarios post Solis occasum radicibus iube infuere: sed ita ne remedium Luna depre- ghendat. Vel herbam symphoniacam quae Apuleio eade est cum Apollinari & hyoscyamo ) circa truncum arboris, coronae modo,intorque. vel ex ea iuxta imum caudicem cubile facito . Si fuerit syderata ar- Remediu θωbor, & ueluti tabe aegrotans, unguentode- hinlibutam quasi reuiuiscere obseruabis , ut scripsit Graecus Democritus in suis rei rusticae Commentariis. In quibus etiani admonet arborem ab alitibus no impeti, quae alliorum fasciculum suspensum habuerit: b . mphaut falce putatoria allio perlita , expurgata xanx. fuerit. Si fioru largo prouentu luxuriando nullum serat fructum , querno uel fagineo
242쪽
Auxilia aseboru habentium fiuctus defluos.
ANTONII MIZALDI palo radicum foramini impacto, A terra occultato, uelut inita foecundabitur . Proderunt & fabaceae paleae, trunco ad radices circuniectar: quemadmodum scripsit Zoroastres in suis de Agricultura praeceptio
nibus grςcis: in quibus superstitiosa nescio
quae pro eadem re adfert, ridenda potiusquam docenda. Columella arborem terebrare praecipit, & in forame uiridem oleastri taleam demitti: nam ita arbor uelut inita foecudo semine fertilior cuadet. M. Cato amurca Qquis partibus cu aqua remis scendam censet: deinde arbori circunfundendam. Quae si maxima erit, commisti amphora una satis erit: si minor,pro ratione fundendum erit. Si arbores etiam seraces sucrint, hac miscellanea meliores quoque fient. Africanus inter Graecos geopOnicos celebris, portulacam &tithymalum probe contusa & mista, arborum truncis illinebat , ut tacundiores adolescerent: hisq; columbinum fimum nonnunquam addebat. Quae si, ueluti aegrotantcs, fructum defluum habebant, nec retinere poterant, Sotion Graecorum hortulanus diligens & pcritus , Lolium quod Zizanio'rum nomine uenit, cum radicibus euul
243쪽
sum in coronae figuram efformabat de aritoris trunco circundabat: uel marinos ca- cros paguros nuncupatos eidem circunt, gabat : aut plumbea corona amplexaba--iatur. Praeterea, radicem ablaqueabat, cam 'μ' que perserabat, dc cuneu ex corno immittebat, terra circumaggesta . Quidam nudatas radices aliquot crassiores ac maiores findunt, &fissurae silicis fragmentum immittunt: deinde ligant dc accumulata
terra rursus adobruunt. Palladius rubrica aut amurca insulsa, aquae remista arborem illinit . Vel cancrum fluuialem cum rutae ramo , aut lupinorum fasciculum eide suspendit. Haec sunt de antiquorum obseruatione , quae defluos arborum fructus continere possitiat. Quibus si fiores Arbor quae etiam decidere percipiantur, aut selia, huc deciduos i in modum auxiliaberis ex in intilliorum sita ' so cis georgicis. Circunfossis radicibus,
palearum fabacearum aqua temperatarum & maceratarum mensuram magnam magnae arbori, paruam uero paruae circumpones, & ita defluuio laborantem curabis . Si a vermibus infestabitur arbor, Arbor' a de Florentini consilio sic illam defendes: ης mihLcmniam terram, quam sigillatam uocat,
244쪽
ANTONII MIZAL DI& origanum cum aqua tere, eaque miscellanea radices illine, aut scillam in ci cultu planta . Si uero piceos paxillos ci ca arborem defixeris, tabescent vermes ac decident. A quibus ctiam suillum stercus Neuem uino dilutum illaesam seruabit, sicuti scrisori plit in tuis G raecis georgicis Uidymus, modo illud circa arborem frequenter inuciatur . Quod etiam praestare potest, columbinum stercus , nudatis radicibus circumpositu. Adhaec taurinum fel, iisdem frequenter ingestum: nam ita neque cito senescet arbor, neque uermes facile producet . Palladius Rces ueteris uini per triduum affundit. Auxilia aduersus arbo-Multa ex pri reas sermicas, criicas, muscas,&bestio-yibui .'' las alias, larga 5 liberali manu tibi protulimus libro primo : quem ubi uoles , Mquoties opus erit, consulere poteris . Superest, ut reliqua suo ordine particulatim expediam. A rboris mali ciusque pomi cura, auxilia,& secrcta. Cap. IIII.
M Aiu rhox ost lippis, quod dicunt,
&tonsoribus cognita: quae pingue ac laetum solum desiderat: & cui
245쪽
DΕsECRET. HORT LIB. III. rishumorem non tam rigatio, quam natura
suppeditet, ut scribit Palladius. Quod si
arenosum, uel argillosum fuerit, rigationibus iuuabitur. Potest etiam macro & arido solo prouenire in quo poma dabit uermiculosa Sc caduca) frigido itidem dc humecto , si coeli tepor adfuerit. Stercus ouillum non tantum cxigit, sed & libenter assumit, etiam si pulveres cineris misceantur. Aptissima est ci putatio , ut arida Amale nata tollantur, cum illi uita sit alioquin breuissima: sed ut cito cadit, ita uelociter crescit: quae quo annosior fuerit,
eo deteriorem, minoremque ac Vermiculosiorcinfructum seret. Siccitatibus uespere rigari appetit quotidie: unde quod potu indigeat liqc arbor, hinc illius foetus poma dici putat Mare . Tcrent. Varro in suis de agricultura prcceptionibus & Commentariis . Tentatur quandoque sederatione & uredine, his praesertim locis quae venti flatu silent: sed omnium maxime vermiculationem sentit, hoc est vermium crosionem. A quibus immunis erit, si, ut prccedenti capite scribebamus, scilla circumposita fuerit. Quos si h reditarios habuerit, felle bubulo, uel suillo stercore mia
Pomi uermiculos putatio malis aptissima.
te malis uti ii syderatione de uredine te
Remedia asuersus uermiculatione.
246쪽
ANΤONII MI EALDIsto humanae urinae, & radicibus affuso e tinguentur, sicuti ante Palladium Anatolius Graecus in suis rusticae disciplinae prς', ceptis diligenter adnotauit. Nec temere, mea sententia : nam haec arbor mirum in modum lotio recreatur: cuius rigatu crebro iuuari certum est. Si uero negotium pulchrim exhibere perrexerint, cortex aereo clauo, uel scalpro, ut Palladius legit, fodicandus mibus ab ar- erit, atque uellicandus, donec mucrone voxς M-ii uermes tacti radantur & deturbentur : sed ulceratum locum bubulo silercore obducere licebit. Porro , si generosissimae quaeque malorum plantulς, taurino felle radicibus admoto , ita scrobibus imponantur, ut cacumen tantum super terra extet,aucrmibus immunes prorsus erunt, cum
fructibus qui inde nastentur, eodem A- Remedia ae- natolio autore. Qui etiam morbos quos- ζ' η uis qgrotantis mali curat stercore asinino aqua macerato, & sex dicbus, occiduo Sole, ad radices irrigato: idque frequenter M,' per interualla donec germen crumpat Si fructum multum cam parere cupis, A so ut malus bolem numerosam proferre, sectu plum-ses, bet tubi seu canalis os patulum , sicut cita rosam. culu ducat, caudici altitudine pcdis a terr
247쪽
DE sECRET. HORT. LIR III. Πέν circunducito: α cum mala coeperint adolescere, uel arbor ipsa florescere, torquem , illum & circulum eximito: idque quotannis facito, ut foecuditatem arbor cocipiat. C terii, quia pomiferis arboribus, uti etia Ne pomisita aliis, frequeter usu euenire solet, ut degra aere uatς fortuti podcre,laborare uideatur, adeo grauata. ut nonnunquam rupantur incurvati rami
scuti hoc disticho adnotauit Ouidius,
Aspice curuatos pomorum pondere ramos ut sua quod peperit,uix ferat arbor onus.) . .
furcis suppositis oneri impares fulcicdς c- runt. Quod in nucis historia non praetermisit idem Ouidius:
Pomaque laesissent matrem inquit nisi subdita ramo, Longa laboranti furca tulisset opem.
Africanus Graecus in suis georgicis scriptureliquit modum, quo uel hunMnam, uel ' ' lub aut animalis aut rei alterius imaginem induet hὸῶμ' malu in sua adhuc arbore pendens, uel po- quamvis r mu aliud quod uis. Gypso inquit)aut figu lari luto quacunq; uoles insculptam imaginem lege: & in duas parteis apto instrumento,ea industria seca, ut iterum illς rite coniungi possint ac comitti. Deinde in figlina excoque: cumq; malu ad dimidium peculiaris incremeti peruenerit, hisce sorinulas include, ualidisq; uinculis firmiter
248쪽
mala: adhaec imputria. Vt malanon sint caduca,
ANTONII MIZALDIobstringe, ne fictiles typi diuellatur auctu obuoluti mali. Quod ubi capacitate illorumpleuerit, tales animaliu figuras reprcsen xabit, quoru & habitu Sc imagine ibidem mctiri uisum tibi fuit. Qine res i effigiedis malis no solum locu habebit, sed etiam in
pyri , cotoneis, persicis, citriis, punicis, aurantiis, limoniis & reliquis pomoru g neribus. Quod hic semel dictum uelim: nedu m per uarias pomoru classes spatiabor, illud identide moleste repetere cogar. V Iumenimuero oportet uasi de fictilibus typis perspirationem aliqv relinquere : hoc est foraminula imprimere , quibus acrem admittat 3c emittat: alioquin putrefactioni facilis parabitur uia: licet multi aliter sentiat. Si ulcia mala fieri desideras stercus caprinu urina humana dissolutu cum ueteris uinis ceradicibus infunde. Si imputria habere uoles , felle uiridis lacertae inungatur caudex: erit & hoc aduersus formicas remedium praestantissimum. Si caduca fuerint mala, fista radici lapis impactus, illa retinebit. Quae si ramos spissius onerabunt, ut disrumpi periclitentur, interlegenda erunt, quς uitiosa uidebuntur: ut generosa copiosiore alimento gaudetia,
249쪽
maiori incremento luxurient, uitiosis alia moniam amplius non surripientibus: aut furcis adiuuanda erit arbor, ut antea diximus .Quae si imbres metuet,Solis exortum spectare debebit, Plinio autore, ut cos Sol statim diripiat ac resiccet.
. Si tibi sit eurae grandeis edueere foetus, Ut gradesta Et patulas implere manus: aete,decute ramis tus producat Crescentem sobolem e multis ut pauca supersint arbor mali. Poma:sed elmaiora loco,& magis auspice nota. Vberiore etenim succo laetabitur haeres Fraterni lactis uacua dominator in aula.
Quod unum deinceps ad reliqua pomoru& nucum genera, prudenter citam accom- modare tibi licebit ut a crebris repetitionibus, quas semper habui molestas, opportune me liberes. Si rubra poma nasci deside-
ras, arbor urinae humanae:rigatu satietur,
quemadmodum scripsit Berytius in suis
de rebus agri praeceptis. Non desunt Qui 1as puniceo colore rubenteis sub arbore ma mala.
li undique serant, & ita rubra mala fieri promittant. Alij palos in terram defigunt, hisque pomiferos ramos citra vulnus in curuatos alligant: & iuxta illos uasa uel scrobiculos factos aqua implent: satagentes ut meridie solaris radius in aquam illabens calidum uaporem euocci,qui refractu
250쪽
in fructus resiliens, ex calore rubrum colorem eis conciliet . Qui reuera absque ullo mangonio dcartificio his partibus maxime solet inesse, quae Phoebum recta intuentur&meliore diei parte illum excipiunt. No- nullis sanguincus color peculiaris inest,t
. cta origine ex mori insitu. De maloru nomenclatura, omnibus fere nationibus uaria, uarioque insitionum adu lterio, hic ni-Quando ma hil a me expectabis. Omnia seminis nigrotura dici de- re maturitatem fatentur: suntque legenda&quo tepore circa autumnale qumoctiu: pro coeli,toli, 4ecerpenda. & arboris cuiusq; natura: nec ante XV. Lunam,ut scribit Plinius: 1dque cauta manu,' ne contusione, aut vulnere aliquo laedantur: separatis caditiis, putrescctibus ac uer
miculosis, a praestantibus & generosis. Se nis a P Uabuntur optime tabulatis extra fumum reponenda & graveolentiam in loco frigido & septe-- - trionalibus senestris aperto: quς sereno diu patenteis lucem accipere debent, exclusis
austris: nam aquilonibus multo nocenti
res fructibus esse solet: a quibus poma qu Loea ,pta sei que rugis deturpati certum est. Seruantur vidis malis. praeterea in frigido & arido loco supra paleas, ut scribit M. Varro. Ideo qui oporo- thecas facitit, ad aquilone ut fenestras ha-