장음표시 사용
271쪽
picata fidelia reponenda defatio aut passo plena,ut pomum Omne demergatur: cui operculum diligenter gypsatum superaddetur. Siccantur etiam in Sole per crates, sicciore loco disposita , ut scribit Palladius. Sunt qui in aqua marina, uel feruente muria, recenter lecta demergant, &inde sublata, aut in furno tepido , aut in Sole re-
P RVη ς qua mulsa decocta, uentri
molliendo sane quam idonea esse solent, modo prandium inchoent. Quae acidula sunt, summa S postrema mensa apponi debent, ad os uentriculi roborandum. Folia in uino decocta, vitulam, gingiuas, & tonsillas fluxione laborantes, gargari satu, uel oris collutione iuuant ac reprimunt . Idem praestant & sylvestriti prunorum resiccatae baccae dum maturuerint. Quae si in uino austero coquantur, aluum sistunt, ac eius tormina sedant. Gummi trunco prunorum ad nascens conglutinat,& in uino potum calculos frangit: lichenasque infantium ex aceto perunctum sanat, ut scribit Dioscorides.
tio, tormina, calculus & lichen.
272쪽
ANTONII MIZAL DI A1boris Cerasi, ac eius pomi cura, auxilia, &secreta. Cap. VIII. λ' locis, Erasius frigidis&humidis locis dele-δuiu 'hau ctatur, ut tradit Florentinus in suis deat cerasus. Graecorum georgicon placitis . Cui astipulatur Palladius , scribens eam frigidum coeli statum amare, & solum positionis humectis. Plinius, septentrione, & frigidis aquosisque montibus gaudere tradit: adhaec scrobes altas amare, δί spatia largio-
Quomodo ra, necnon assidum sessiones. Vultque ra- traeiada ar- mos illius putres, marcescentes ac siccos x ςςx- β. amputari: ad haec quos desius arctatos protulerit, nimirum ut rarescat. In qua sententia etiam Palladius totus esse uidetur, adfirmans praetcrea cerasum tanta esse ad co erase sum- prehendendum facilitate, ut uirgulta, n αδ eompta dum sparsa Ossicula, inuitibus pro admi hendendum. niculis posita, in arborem prosiliisse uiderit: non omittens trunco ac nouellis ramis
illius lanuginem quandoque innasci, quae si obstinate adhaeserit, totum corpuS arbOris putrefacit, quare debet sedulo deradicetasum s priusquam inseratur trunco , alioquinoiamo non gau ficiet. Porro fimu usque adeo horret odite pala conspi- ac iuuatur, si
mba n. flust, ut asimoto eo degenerat coranda. ciatur. Valde autem proficit
273쪽
' sui ipsius putamina falce c5cisa circum radices sepeliantur, ibiq; marcescant: quemadmodum adnotat And. Matthiolus cometariis suis doctissimis in Dioscoridem. Sane nulla est arborum quς suam sobolem
S propagationem magis adaugeat. Nam Nulla arbo- . V , ς ο - sti in i rum suam so eius humore dc saliua, seu roecundo quo bole tamdam spermate, grauida facta terra, incam pagat quam
piS , montibus dc sylvis adeo numerosas kςyδs , plantas concipit, procreat 3c parit, ut nihil numerosius, frequentius atque admirabilius occv rrat. Speciosissimos salivaru in omnium fructus profert, diuersorum generum: quo fit ut diuersa quoque sortiantur nomina: quae hic explicare no admodum laboro, colentus docere, qUod Fracis Ce Cesiara' nome fructiis ille proprium sibi fecit, sus meis ip- qui mediocri arbore nascitur interdum P Ity ill ipumila, quasi frutice, chamaecerasum re- eluia. cte dixeris) pediculo breui, rotundulo pomo , pulcherrime Sc iucundissime interuirentia folia carbunculi modo rubente, dum maturuit: cui caro multa, mollis δίsuccosa inest,ossiculum in meditullio claudens. Solet usus eius maxime placere gra- Cerasistuto acore, unde morosa aegrotantium pala. ctu moros ta mire recreat,& pHgnantium malacus, tistinius.
274쪽
ANTONII MIZAL DIantequam maturescat, summe expetitur. Quod ad gradus maturationis attinet,pria Gradus mam mum uirent cerasia, mox albescunt, indopellucido rubore illustrantur. Sunt quae ab uno latere rubent, altero albent. Quaedam ctiam nigricant . Alia maculis quibusdam interspersis distinguuntur. Vnderecte Ouidius:
Quaeque sibi uario distinguit poma colore, Audiat haec cerasus, stipes inanis erit.
Florentinus rusticς disciplinae apud Graecos doctor insignis, tradit arborem cera' fructum bonum 3c dulcem nunquam exhibituram, nisi fuerit alteri arbori insita. Remegi d pu Quae si liu more nimio concepto putrest trescenti ce- re obseruabitur, ex Palladii consilio, ser men in trunco excavari debet,quo ille possit educi. Si formicas patitur, succum portulacae licebit affundere, cu aceti parte media mistum: aut s cibus uini truncum fio- Quomodo retis arboris illinere. Praecoces fructus da-
sani praeco- bit, si ante florum exortum , calx uiua ra-
i- ςςx- dicibus circumponatur,aut aqua calida st pius infundatur: sed postea paruo temporis tractu inarescit. Optimum est huius a boris poma intervelli, ut quς relinquentur turgescant . Si quis, ut Florentinus tradit,
275쪽
Ceraso nigram uitem inserat, Uerno tempore viras proferet. Si exossata habere cupis cerasia, hoc est ossiculis caretia, ex Gar Quomo so
isu Martialis sententia, ut Palladius ad 'f'x si
notauit, teneram adhuc arborem ad binOS rentia.
pedes recides, & usque ad radicem findes, abrasaque ferro partis utriusque medulla, illico seiunctas parteis uinculo perstringes: α summitatem ac diuisuras laterum fimo obsines: post annum ducta cicatrice dum diuortia coalescent: eidem arbori surculos qui adhuc fructum non tulerunt inscreS, Ahinc sine ossibus poma recipies. Sed me- lius erit audire loquentem ea de re Democritum rei agrariae apud Graecos cosultissimum. Si tenellum inquit) cerasi caudicem radice tenus scindas, non vulnerata vi Cerasa parte ima, medullamque ferramento ad nucleata, exeam rem apto cruas: deinde lacrymam cy Democrix
renaicam infundas aqua diluta, donec fa- par consistentiam referat,dc humente charta dictum caudicem, non neglecto adminiculo, liges ac fulcias, ne lacry ma effluere possit: ac rursum octauo die eade lacryma perflandas,ut germina excitet: hoc facies enucleatum fructum habebis, non dicam cerasi, sed alterius arboris pomum ossicu-
276쪽
latum serentis. Secreta alia 3c auxilia sunt de superioribus erueda. Hic non omittam Cerasum liu quod cerasus lauro conuenienter inseritur,
ii LEI' sicuti in nostro Insitionum opusculo docebimus. Nam hinc quandam odoris gratia sibi conciliat fructus: qui inter redolentia ac uiridissima lauri folia speciosissimus
spectatur, 3c a vcrmibus minus infestatur. Cerasoru co Quod ad codituram & custodiam attinet, sibilia' ' ratio a Florentino Graeco sic est tradita. Cerasia ante Solis exortum arbore sua decerpta mittutur in uas cuius fiando substrata sit satureia, iterumque alternis sternitur satureia,deinde cerasia, usquedum uas Oppletum fuerit: cui nonnihil aceti dulcis, uel, ut placet Ruellio, acidi mellis aliquatum dulcescentis, superfunditur, uase diligenter operculato. Seruantur etiam interii. Ehilbia' postis arundinum soliis alternatim , ut cerasiorum. nunc dictum est, in cado digestis . Multi aestuante x candenti Sole, usque ad rugas siccant: uel blando & temperato ignis, aut clibani calore : coque modo optime scruant, ad sanoru & aegrotantium usum. Medica.
DIphilus Siphnius arte medica ali
quanto tempore post Hippocratem
277쪽
admodum celcbris uixit enim aetate Lysimachi successoris Alexandri de cerasiis hunc in modum scribit, adnotate Ruellio. Cerasia bonum succum creant, scd partam alimenti subministrant. Stomacho aestua- Cerasorum ti grata sunt, de cidcm auxiliantur in frigi R*qμ' da sumpta. Scd rubentia praestant&Milesia, quod urinam pellant. Haec ille : cuius aeuum ideo proserre uolui, ut refellatur error eorum qui cerasa a Ccrastitate Pon- Cerasia a Cetico municipio dicta contendunt: dc a Lu- cullo, dcuicto Mithridate illinc in Italiam Iam diei. primum deportata. Quod uideant Grammatici, quibus rcin cam discutic iam relinquo, ut tractent fabrilia fabri. Itaq; , ut medica pomi huius praesidia pro more sequar, Ccras a uentrem cmolliunt, dulcia Vetris emol- praesertim: quem passis sistunt δc cotinent. : ψ' ς0his Acida refrigerant δc astringunt, flavamq; bilem extingunt, &iccinoris in farctus liberant . Gummi quod ex arbore stillat Ideinori, obex uino diluto sumptum gutturis asperita- structio,gut-
tes lenit, colorem cuti S gratiorem reddita moeuli. uia oculis claritate adseri,ueteritussi medetur, sis, lichen Alichenas infantiu ex aceto sanat, & quod δἰςμ'RΤ utiliter experti sunt multi) calculosis ex uino albo sum m c prodest. Inuenio apud au-
278쪽
Notandsi explinio. Quomodo tractanda &
rite proueniat Morus. Morus uitibus summὸ amica.
ANTONII MIZAL DItores, inquit Plinius, si quis matutino roscida aliquot cerasia cum sitis nucleis it uorarit, in tantum leuari aluum , ut pedes morbo liberentur. Arboris Mori, ac eius pomi cura, auxilia, &secreta. Cap. IX.
Morus amat loca calida &sabulosa,
Palladio autore, fossioniblisque Sc. stercore plurimum delectatur, noin profundii, sed ad radicum usque superficiem, ut Berytius Grςcus geoponicus tradit. A ssiduo humore non admodum gaudet : cui putria , arida Sc superflua, post triennium sunt putanda. Semine prouenit si lecta granula deponantur, sed rigari continuo desiderant. Seritur melius taleis decacuminibus sesquipedalibus, utraq; parte
levigatis,&fimo oblitis. Plantae eius traia latae scrobes altiores desidcrat, dc interualla maiora, ne altera umbris alterius pro matur. Vitibus summe est amica, urbana-
rum omnium nouissima, γ serotino germinatu florescens: nec nisi exacto frigore
ob id dicta arborum sapientissima, ut Plinius scribit: licet nomen fatuae Sc stolidae a Graecis adepta fuisse tradatur. Folia eius
279쪽
Drina madefacta pilum coriis detrahunt, Pulchra Millisque aluntur uermiculi qui mirabili na ἡ ghi turie artificio & spectaculo sanequam iu- 'cundo, sericum uellus nobis conficiunt. Sed hic Mori Plinianum miraculum nobis tacundum non est. Morus inquit, laurus Sc hedera mutuo attritu ignem facile concipiunt: quod exploratorum usus in Moricastris , pastorumque industria reperit. eouei te Quoniam ad excutiendu ignem non semper lapidis occasio est, teritur lignu ligno, M arido fomite excipitur scintilla : sed nihil hedera praestantius quae teratur lauro, laurumque terat. hactenus Plinius. Nonnulli scripserui arborem Mori feraciorem di proceriorem scri,si forato prorsus trunco, cunei inserantur terebinthi hinc, inde lentisci. Eadem , ut Berytius tradit, si populo albae inseratur, uel inoculetur, candida mora proferet. Quae Italia tam copiosa habet, quam nos nigra, pomo cartilagineo constantia. Quod unum eXortu ca-didia est: dii pubescit, rubru: ubi maturuit adeo nigrit,ut manus sanguineo tingat cΟ-lore, qui moris acerbis optime eluitur. De repositione Sc diuturnitate, Berytius haec posteritatis memoric madauit. Mora in ui-
didos ferat fructus. Quomodo reponendare seruada mo
280쪽
ANTONII MIZAL DI Itreo uase diligenter codita plurimo tepore durant, proprio ipsoru iusculo & uino demersa, ac diligenter operta: modo non fuerint nimium matura, uicta, Sc flaccida seu languida. Medica . .
MOxi poma matura aluum soluunt,
sed in stomacho statim corrupuntur: humectant ac parti refrigerant,
nisi actu frigida sumantur: quod si non superueniat alius cibus facile intumescunt. Immatura uentrem fluentem sistunt, si siccata Sole uel clibano, tundantur in pulvere,qui non solum obsoniis iucundus est, scd etiam coeliacis & dysentericis summe prodest: valetq; aduersus ulcera quae pascedo serpunt. Sunt qui detes putridos & gingiuas co colluat ex uino. Folia trita & cum oleo illita, ualent ad ambusta , capillumq; tingunt cum foliis uitis nigrae Sc fici simul coctis in aqua coelesti. Corticis de folio m decocto dentes dolentes efficaciter colluuntur, & ramus Luna prima defractus cu incipit fructu turgere, proficit ut Magi cxistimat,&adnotat Plinius) cotra abundantia in mensium , si mulieribus lacerto alligetur: modo ille terram non attigerit,