장음표시 사용
251쪽
beant & aere perficiatur summe curare debet. Plinius foliis ficulneis singula, praetem qua caditia 5 uitiata couolui iubet: cisti', uitilibus condi, lici creta figlinarum illini. Apulcius Graecus in suis geoponicon praemceptis, ad haec Columella, Plinius, Palladius Sc alij rei agrariς doctores,eam in rem multa posteruatis memoriς diligenter madauerunt. Ex quorum Commentariis sequentia tibi libentissime selegimuy. In olla fictili cera interius inducta, dc bene operta,
multi innocenter poma custodiunt. Sunt qu reta aut figulina terra singula incrustent, siccent, ac ita reponant. Seruantur etiam integra, vegeta & longo tempore incolumia substratis nucum foliis non caducis : quibus&odori & colori perquam belle consulitur . Quod melius cedet si foliis ipsis conuoluantur, & foliatis nucum frondibus tegantur . Multi arculas singulis pomis assignant. Alij in tabulis supposita palea disponunt, & stramentis superiori
parte operiunt: ac ita componunt ut limites per iij spiritu aequalem accipiant. Palladius in locis obscuris, ubi uentus non sit, stramentis prius in crate subiectis, cumulatim secreta disponit, & cumulos frequen
252쪽
Ingeniosus modus & parata facilis. pulchru in
ANTONI IAMIZAL DIti diuisione separat. Custodiutur etiam ui tigineis foliis singillatim obuoluta, & luto iaci argilla candida illita, ac Soli quoad cru
stam durci, commissa : talia enim permanent, qualia concluduntur. A liter canistris uel uim inciscistis componuntur, &mundo tomento uestiuntur. Sunt qui solos pe-
diculos figlina terra muniana. Plerique in puteo uel cisterna fictilia uasa mergunt: quibus diligenter picatis & clausis , mala committuntur. Nonnulli pediculis ferueti pice demersis, supra tabulatum ex ordine disponunt. Hyberna seminibus, pr se
tim hordei, ut uuae conduntur. Seruanzur Ietiam optime hoc modo: Accipe uas fictile non picatu & in fundo perforatu, quod ad fauces usque incolumibus & generosis pomis manu collectis exple,& pyxacatha,uel myacantha, ut Graeci habent codices, aut quouis alio, uasis spiracula diligentero tura, & in qua uolueris arbore suspende, ac per totum hyemem ibi csse permitte: talia inuenientur qualia fueriit codita. Quod experietia certa fatetur se didicisse Apuleius Graecus: tradens ea etiam durare musti doliis immersa, clausa Sc a faece seruata. Mala a uino Quo etiam modo uinum ipsum, uinique
qualia fuerutcondita & reposita.
253쪽
DE SECRET. HORT. LI B. III. nysuauitatem miraculo quodam conseruant. stritam& m-
Sed id ad mala cydonia proprie attinere, ομ - - ut pleraque alia hic scripta, suo dicemus loco. Conduntur & ollis fictilibus in uini dodium demersis, ita ut ei innatet, δc dolium oblinatur. Non putrescent si herba uiren- ut mala nontis satyruillita fuerint cacumina. Palladius Neapolitanus rotunda mala quae orsicula- diu odi. ta dicuntur, sine cura toto anno scruari pos μ' se ait. Plerique scobem populi, uel abietis cinter poma diffundunt: quς sic poneda esse constat, ut flosculi sursum, & pediculi d orsum spectent: nec ante usum necessarium attingantur. Sed illud in totum praecipien-
dum duxi, nullum esse pomi genus, quod bis,
non possit melle seruari. Itaq; cum sit haec sto Mires interdum a grotantibus salutaris, cena ' i' 'seo uel pauca poma in melle custodiri, sed separata generatim : nam si commisceas, alterum genus ab altero corrumpetur. Sutalia custodiendi secreta, quae in cydoniis seu cotoneis malis exprimentur, adhaec in pyris,& omnium maxime in punicis, cimis & aliis. Quod tantisperdum expe i S. Iumerita dis
ex Plutarcho admonere superuacaneum suaria porta esse non putaui, mala gestantibus dorsua-rus iumentis tam grauia esse etiam si pau- cumbere.
254쪽
Quomodo ex malis fiat omphacium
di acetum. Quomodo fiat uinu ex generosis m
ca portent) ut oneri, uiribus alioquin non impari, succumbant,ac sudando deficiant: solo odore, ut Latinus putat Apuleius, adeo illa offendente, ut animo linquantur. Quod ad cydonia summe odorata an potius referendu sit, faciat experientia fidem Remedium p sentissimum est oblatus panis: quem si uorarint, ut scribit Plinius,se
se protinus recolligunt. Vitabitur id periculi si aliquot prius cilenda, uel conspicienda
odorandaque illis exhibeantur . Ex acerbis& sylvestribus malis praestantissimu Om' .phaciu praeso uel trusatilibus molis exprimi potest: adhaec acetum in hunc modum. Per triduum mala in cumulo seruantur, deinde mittuntur in cadum, cui fontana aut pluuialis aqua miscetur: ac opertu uas per triginta dies sinitur, dc subinde quantufuerit aceti sublatum ad usus, tantum redditur aquae ad reparationem. Vinum quoque factitare solet multi ex generosis & domesticis malis, quod citream Vulgo nuncupant. Eidem praelo, uel trusatilibus molis, tortivum ius exprimitur: deinde rursus secundarium Gracibus & retrimentis in aqua imaceratis, ita ut pomea lora dici possit: no
parui mometi ad restinguendam sitim xu-
255쪽
sticorii per messes & scenisecia. Quod mi- Notandarum cste non debet: nam pomis, pyritque seruanda. inest uini proprietas,quemadmodum scripsit Plinius : similiterque aegris medentes cauent: ac uino Sc aqua coquuntur, atque pulmentarij uicem implent. Priusqua hinc abeam, alienti ut opinor) non erit commemorare , quod multi sequenti experimento deprehendunt an aquis uinu fuerit infuscatum , ut Plautino utar uocabulo . Malum in uas iniiciunt, aut pyrum sylve- An uino Incestre,&si quidem supernatauerit, uinuesso me in
purum significat:si uero mergatur, aquam esuum. habere. Sed hoc ad nostra uinorum secreta transserendum erat . . , e Medica.
Diphilus Gnecus agricola & medicus .'
tradit mala quae nondu maturitatem attigerunt, noXIum luccum parere, tura mala ire bilemque ac morbos excitare, & horroris m)bis aganti causas promouere. Quae uero maturitatem
assecuta sunt melioris succi esse, quod facile aluo excernantur ob minorem acerbitatem. Acida improbum gignunt humoreip& magis substringunt. Atque ut rem istam diffusam paucis colligam, malis uti debemus pro uincetium saporum facultatibus.
256쪽
-ANTONII MIZALDa Austeris, cum uentriculus uel propter c
mis,& rebus lidam intemperiem,uel ob multam humi
.. . ...' ' ditate imbecillus fuerit. Acerbis, cum haee multum aucta uidebis. Acidis, cum crassum succum, qui non magnopere frigidussi, in ipso collectum suspicaberis. Si quidem frigidus succus non acida,sed acria po. - stulat. Utraque certe & acida S acria succos crassos incidunt: sed in eo differunt, quod haec cum calfactione, illa cum refri-Mala quae ae- geratione id moliuntur. Qine in hyemem, i ' uer & aestatem optime seruata fuerint mala, ea morbis saepenumero perquam utilia esse solent: farina aqua subacta circumlita& clibano incocta, aut calidis cinerib' mediocriter assata, uel in aquae bullientis ua-Quando eY- pore percocta. Dare autem conueniet st Q tim post cibum: aliquando etiam cum p rumali ' ne aduentrem S stomachum roborandu, Q his qui eibum fastidiunt, ac tarde con quunt: quique uomitu, diarrhoea ac dysen Vomit', diar teria infestantur. In quem usum apta sunt ictir acerba: nam parata, ut modo dixi, medi crem retinent astrictionem.
Arboris Pyri, eiusq; pomi cura,auxilia, M secreta. Cap. v. Pyrus
257쪽
PVrus frigidis,humidis ac uberibus lota Quibus lociscis summe gaudet: quemadmodum ' β '
scribit Diophanes , rei agrariae apud Graecos doctor insignis . Gaudet cita planis, in quibus laetior educatur. Palladius tale solum ci destinat, quale uinetis couenit: nimirum laetum δί non impeditum . Pro- Quibus m uenit haec arbor semine , planta &insitio- ,, 'μ '' ne. Quod tamen interest,sicuti post Pliniuidem adnotat Palladius. Nam si quis pyrorum semen spargat, nasci quidem necesse est, natura originem suam re uente cuius aeternitati nulla tarditas potest adferre fastidium . Sed homini, cui Hippocrate teste, uita breuis esse solci, hoc expectare longum est : cum & sero ita ueniant fructus, & a generis sui nobilitate decedant. Quae sua planta seritur arbor, dulcedinem Pyriis sata ac teneritatem retinet, diu tamen seruata is iis a
non durat. Quae insitione comparatur, moram aetatis sustinet. Crebris fossioni- ssime notan bus,& humore frequenti pyrum gaudere, da pro floren
autor est Palladius : nam ita uegetior er te pyro
uadit, ac melius proficit: usqueadi , ut tempore quo florere cosecuit nihil de prolato flore depereat, si eam tunc fossor adiuuerit. Primos fructus, Plinio autore, fa-
258쪽
cile perdit, si cum defloruerit, uel in flo
rem defatiscit, protinus sequantur imbres, aut nubilum fiat, austrinum uecoelum. De stercore Iuuabis plurimum si interiecto anno qua-pIΠβ δῖ lel bet laetamen ei adiungas. Sed bubulum spissa Sc grauia poma , ut loquitur Palladius, creare solet. Sunt qui cinerem misceant, hinc existimantes pyris argutiores sapores contrahi. Non duxi omittedum, quod pyro uita breuior esse solet, quam pyrastro : quae pyrus fieri recusat, &si exuitiata pyro bene nascatur, ut tradit Theo Remeditum . Si sterilis fuerit pyrus δί langui- sterilis pyri. da, foecudabitur eo artificio quod superius expressimus . Plerique ubi adoleverit arbuscula, alto solent ablaqueare, ex Columellae praecepto , dc iuxta radicem tru Iacu findere, ac fissurae cuneu taedae pineae, aut ex fago uel quercu, ut vult Palladius, adigere, atque ita obruere . Si lapidosos fructus emittit, iubet Quintilliorum agricul tura arborem ad imas usque radices retegi , quicquid lapidosum inuenietur, secerio ac excludi: altera terra cribro excreta , alterius loco sustusa, dc addito stercore reposita . Quod summe proderit, si rigare non cessaueris. Si dulciora dc co-
259쪽
piosiora pyra arborem tibi exhibere uo a Vipyrus co-Ies , trunco proxime radicem terebrato , si fai fiu- cuneum ex fago, uel quercu , ut longe ctum.
ante Paludium scripsit Graecus Diophanes, defiges, aut hi in i tacem nudatis radicibus initillabis . Si dum floret aegrotabit, R '
curabis tace uini ueteris astula radicibuS tii flore, aut ablaqueatis, per triduum: rcgesta tum de- ' ς mybμβmum terra . Si a vermibus infestentur arbor &fructus, radicibus felle bubulo, uelitaurino frequenter imbutis δc perunctis, morientur omnes , ac in posterum gigni prohibcbuntur. Sunt alia arboris huius auxilia δc secreta , ex praecedentibus capitibus,&sequentibus eruenda , ne sim rcpe tendo molestus . Moro insita , rubicundJ pyra quomopyra seret, ut Tarentinus tradit. Modum do fiant rubici figiandi pyri in quas uolucris formas, ς J0 ψαrequires ex praecedenti capite dc sequentibus . Sed de parente arbore satis: superest ut eius sobolem aggrediamur : quae hodie . apud nos usqucadeo creuit, & tot insitionum adulteratis coniugiis tam foecunda ac multiplex euasit, ut singillatim persequi, suae quam difficile putem . Quo fit,
ut ad pyrorum condituram, repositionem& custodiam me conferre cogar. Legenda
260쪽
rum pyroru. Notada pro custodiendis pyris. Vinum pyra
sunt pyra eo modo quo mala, eaq; methodo, nimirum die sereno, & blanda manu ne vulnerentur, caducis &uitiatis, a sanis& integris seclusis, decrescete Luna, & uegeto Solis calore. Quod ubi factum erit,in picato uase diligenter includentur: cuius os deorsum reclinabitur, atque breui scrobe eo loco obruetur circa quem perennis aqua decurret. Hoc Palladu est cosilium M praeceptum . Democritus optime seruari
affirmat, si illitis pice surculis uel pediculis suspendantur . Alij sapa , uel passo, aut
dulci uino mersa, uasis plenis custodiunt. Sunt qui inter scobes obruant. Pleriq; siccatis frondibus iuglandis inuoluta reponunt . Nonnulli in uin accis discreta, ne se contingant, sepeliunt. Rustici inter paleas aut frumcta seruant. A lij statim lecta cum tenacibus suis, ut loquitur Palladius, picatis urceis condunt, δcoribus vasculorum gypso uel pice clausis, sub diuo obruta, sabulo ue tegunt. Seruantur omniu optime: ut reliqui fructus, melle : modo non se contingant. Fit uinum e pyris, perinde atque ex malis: quod nostrates pyraceum nuncupant . Cuius modum require ex