Secretorum agri enchiridion primum, hortorum curam, auxilia, secreta, & medica praesidia inuentu prompta, ac paratu facilia, libris tribus pulcherrimis complectens autore Antonio Mizaldo ..

발행: 1560년

분량: 374페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

331쪽

Fcelicis mali:quo non praesentius ullum pocula si quando saeuae insecere houercae, Miscueruntque herbas, & non innoxia uerbaὶ Auxilium uenis,ac membris agit atra uenena.

Deinde subdit,

- animas & olentia Mediora seuentillo,& senibus medicantur anhelis.

Si cruda manduntur citria, non facili c6 ctioni obediunt; quih & crassum generant succum: ob id illis melle aut saccham cotiditis uesci satius esse putant medici: quod ita uentriculum excalfaciant ac roborent Quod non obseruans haec nostra aetas nulς nimium indulgens, eruda citria in cibis. parum prudenter cum assatis carnibus es tanda proferre nihil cutictair. Aduersus Proinde redentiores mἡdies Id febre, stilentes serapiis e citrio consectis Deliciter ututus 'ninen priuatiles scorpionia in i m-bus de potum de appositum mirifice prodest. Si quis ilitenuis p uita iii iure c6quat, uel in alio liquore, expressIsque iis teraness, succum sorbeat, suauissimu ha litum sibi conciliabit . Idem, ut sua fert na- rura .cum semine in melle coctum donec iii

cimo.

Citria erudaeoctu dii ellia.

Bilis atra αβ ua. pestietes scorpionui rus. atrii Notada pro conciliando suavi halitu,& impediei dis uenenis.

332쪽

ANTONII MI E AL DI 3' ius tabescens resoluatur, si quisex eo iure percolato manc binos ternosue 'trasqersos digitos hauriat, ab omni ueneno immunis ''' erit. Res in pestilentibus contagiis mihi Mamicis saepenumero probata : Hoc fit postremum pro citriis, ut aliis suu praebeam. locum. Si calido pani superponantur celerius putrilaginem concipient, N. in corrutrescat citria. ptionem promptius agentur - in Aurantiorum tria Obseruantur genera, dulcia, acida, Mox iis mista, Vesgo ido-tultates. . cfulcia nuncupata es Dulcia omni V P rtibus excalfacuunt: aliorum sussus estigestrat,pro maioris S mimoris apiditatis satio

dam sitim op ime exhibenturi di Correx Ο- mnibus calidus igneus celatu insequod mlςhx R gustatu deprchenditur: nam ager est ac a

mali aurath. narum iaculatus, ignem faciaci glit

333쪽

. i.

pro emae landa facie puellarum.

pium conficitur ad restinguendu bilis se uorem mire efficax, Mad pestiletes febresac eas quae contagione serpunt. Sed illud non praetereundum, quod

Admotus foculo limon, sensimque recoctus Instillante anima,ac tenuem conuersus in amnem, Ora puellarum maculis lauat,& candorem Inducit nitidis per colla argentea guttis.

Hodie calenti balneo aqua illa Hicitur uitreis orgadis ex limoniorum succo: quae praeterquam quod mulieribus summe ex- ι - D: petitur, ad faciem fisco expoliendam &e- Fumas facies, rugandam , etiam uitiligines ubicunque sint, &totius corporis maculas emendat, eses & Uac uarin delet. Eadem aqua sera piis ido- neis rem ista, acutis febribus ta contagiosis Desicit succurrit. Quod imi requent sumus experti.

Arboris Fici,ac eius pomi cura, auxi-

liam secreta. Cap. XVI.

si Ieum Columella tradit aprica loca,cab Quibius is

' culosa, glareosa, de interdum saxoia gaudeat se maxime amare. Quo in seu celeriter ieci es qui conualescit, modo scrobos amplos M ido e dr neos seceris, A altos', ut vult Palladius. Qui genus terrae durum, gracile ac siccii, ci etiam quadrare scribit, pro utili pomo,

334쪽

rum sapore . Quae in montanis & frigidis Vtra praesta- locis nastitur, quia minus lactis habet, adH3 ,hi hi sic statem durare no potest: quare usus illiscens,ani la- in uiridi cst. Quae in planis& calidis locis η uiget, pinguiorcst,& ob id, in siccitate durabilis. Sane, cu in delicatu la sit planta, fa- cillime perita glacie, accito auentis distri pitur. Quare ab his su in me est tutanda, quemadmodum in suis Georgicis adna Fieum non net Didymus. Qui multitudinem aquae,&scirp gi Mς, crebram rigationem, pomoru arboris hu-

aquas. nas naturalem pulchritudine corrumpere,

iisque putrilaginem conciliare tradit. Nec Quom o omittit arborem hanc semine prouenire u hitis. posse, si quis maceratas ficos resti obducat, & cum cadem obrutas frequenti imbre irroret . sic enim complures emergent arbus- interliciat, aut muria madefactam collo-eet. Pr stabilius tamen fuerit, siue plantu- lam, sue ramulos seras, bubulo fimora

defacere. Sunt qui calcem uiuam cum plata adobruanti; ut idem prodit Didymus, arbitrantes sie satam suo domino nequaqua decoquere. Alij rubricam ablaqueatis radicibus adiiciunt , alij uero cinerem . Iuxta

335쪽

Iuxta scilla fata Plinio laetior euadit: imo

uero Ocyus augetur, minusque vermibus Ficus

infestatur: quae senescens fertilior esse so- ri Li.

let, quam adolescens: excitato puluere non stens. solum uirescit,sed etiam increscit ac profi-

cit: ad quem usum ficos solent suffodere

coloni, cum puluere opus fuerit. Non de . sunt qui radices amputandas contendant, dccinere obstruendas, caudice passim vul- nerato: copiosiorem fructum inde speran- tes. Recidenda sunt in ea arbore, qua aut putria aut male nata reperientur: alioquin locis humectis pomum dabit saporis obtu- si: circucisis contra hoc radicibus, aliquantus cinis debet apponi. Haec cx fructiferis una est quae nunquam foret, ac breui te- Ficus sola

porcinnceto uiuit . ut caprilicus permit' nunquam flo titur, ne ante maturitatem. fructus amit- ret, uermi tat ac uermes creet, quibus alioquin sum- ἡ 'R me cst obnoxia : adhaec, ut non sit necesse

per singulas arbores ficulneas, caprifici po- ma in remedium suspendere . Si hoc dei sit, abrotant uirga, ut docet Palladius, sus penditur: aut callum quod in ulmeis foliis inuenitur . Si id rursum non fuerit in v. shu, sin

manu, arietis cornua circa radiceS Obruen- ctus amittat.

tur. Vel truncus ipsius arboris, qua parro

336쪽

Remedium

aduersus uer

vi ficus ser tina ferat pomma Vt fructum uberiore forat ficus. NANTONII MIZALDI turget, scarificabitur, ut possit humor es- fluere . Si vermibus laborauerit, ramum terebinthi , uel lentisci taleam cum plantis fici, cacumine inuerso ponemus . Perdentur uero calce uiua radicibus inspersa: uel in cauas trunci parteis milia . Sunt qui aereis uncinis illos tollant. Alij amurcam, alij ueterem urinam ablaqueatis radicibus miscenti adhax bitumen dc oleum. Si u les ut ficus sua poma sero proserat, hoc est si maturam ficum cupis serotinam facere, secretum id docentem Columella ausculta. Cum grossuli, inquit, minuti erunt, id est cum fabae magnitudo illis suerit ut interpretatur Palladius) cx arbore decutito: hoc faciens coges ut alterum fructum edat iterum, cuius maturitatem in hyemem seram differet . Summe prodest simul atque solia agere coeperit, rubricam amu ca diluere, A cum stercore humano ad radices profundere: nam res ea uberiorem

fructum, & pomi farctum speciosius ac plenius efficit. Prodest insuper cum frondere incoeperit, acutissimo ferramento summa cacumina nonnunquam amputare:

sc enim firmior sit arbos ac feracior. Democritus in suis Georgicis asserit ficum

337쪽

DE sECRET. HORT. L I B. III. romorum iacturam no facere, si caudex mo- Quomodororum succo fuerit illitus. Adhaec fructum non abiicietinon abiicere aegrotantis modo , si radices sale ac marina alga , aut fuco marino, ut legit Ruellius , obducantur . Vel si quadrantibus Lunae caudices rubrica oblinantur : aut caprifici grossuli, uel intorta ex his serta arbori suspcndantur. Addit ille idem Dcmocritus , quod si Pleiadum emersu quis in excavatum scrobem pares aquae M amurcae portiones milias, circa truncum infundat, arbor sui sertus ten Ni vi seu, sui pomum nequaquam abiiciet. Ad quam scelus sui rem Palladius cancrum fluuialcm cum ru ηψε tar ramo cidem arbori.suspendit, aut fascem lupinorum : praecipitque terebrata arbori nonnunquam cuncta defigendum: uel securi corium illius siepe proscindendum. Sisyluestrem mansuefacere uolue- Vt sylvestruris, amputatos ramos uino & oleo per sep-ptem dies irriga, & optato potieris, quem- bie liberetur admodum scripsit Africanus . Si scabie laborauerit, curabis ex Leonth praescripto, scilla iuxta radices plantata : aut rubrica aqua diluta, & circa truncum affusa. Si arbori molestae fuerint formicae, rubricam Nemolestae

. . sint formicta.

butyro A pice liquida mutam circa trun-

338쪽

Quomodo fiant praec ces ficus. Vt fructum

uarium exhibeat ficuS. Vt ficus nascantur i

scriptPH seus sint deiectorit al

ANTONII MIZAL DI

cum induci iubet Palladius . Sunt qui pro

amuleto coracinum piscem arbori suspendant. de quo & auxiliis aliis , libro primo

abunde scrip si mus, ad quem si uidebitur

recurres . Democritus promittit ficus praecoces , si columbinum fimum, piper item ac oleum radicibus indideris. Idem etiam

continget dc Palladij consilio, si succo l5

gioris cepar cum oleo& pipere misto, poma inunxeris, quando grossi rubere incipiunt. Caeterum ut fructum uarium ficus exhibeat, ita ut pomum altera parte nigrescat, altera uero candicet, sic coitum cum aggredieris. Duorum ficorum diue

serum semina siue grana linteolo deligata , sere: & cum res postulauerit arbusculam transfer adultam . Si ficus inscriptas uel figuratas tibi comparare uoles, ficuuncum Oculum ea quam cupies figura inscribito,&poma hac specie insignita habebis , si non mentiuntur Democriti graeca Georgica. In quibus etiam tradit, quod si quis fici esu alui deiectionem moliri cupiat, ueratrum nigrum cum lactuca marina seu tithymalo tritum, radicibus a rboris eius quae deponetur,debet inserere: hinc quae nascentur poma uentre mouebui. Res

339쪽

eadem siet,si purgantia alia simplicia, ut lo

quutur, addideris. Cuius rei experimentuctiam in aliarum arborum pomi S, Ut antea

diximus,libi facile crit. Illud ex Columclla hic nequaquam praetereundum duxi, ldecocta caprificus & cum cibo alitibus atq; gallinaccis exhibita, ficorum fastidiu illis creat, quoru alioquin sunt appetenti sisi mi Addo q, succo ficuum satiuarum lac a pleri'; cogi solet, sylvestriti uero nequaqua. Quod unum, si ad ignem tepefiat, ficique

ramulo moueatur, idc,tcstante Africano, praestabitu r. Imo upro & succo ex uulnerato fici cortice stillante. Si ficus celeriter maturescere uoles, ubi ad iustam magnitudinem creta eri ni acu perforabis, oleoque illines, deinde olivae foliis circuntcges , ac ligabis . Autor Petrus de Abano . Sed nec istud hoc loco mihi est dissimuladii, quod tam passar, si recentes ficus, panis ac obs nis vicem olim habuerunt: eoq; cibo prisci

athletae uires aluerunt priusquam Pyth goras exercitator eos ad carnes trastu lissct. Sale inueteratis etiam casei loco uesti e cogitatu est, Plinio autorc. Hic duo prodigiosa naturae miracula mihi in metem Ueniunt. Vnum tauros quamlibet indomitos

Vt alites ta

cus no alti gant.

Quomodo

lac cogatur absque cO gulo. Vt ficus celeriter maturescant.

Pulchra ¬atu digna

Tauros se, eesa fico c curari.

340쪽

Carnes ad G cum suspensis tenerescere.

Cur iugulari

scant in fico pensiles. Quomodo seruentur fi- eus uirides.

& seroces, fico alligatos cicurari, & immobiles coquiescere. Quod & caprifico illorum collis circundat , Plinius ascripsisse mihi uidetur. Alterii, uictimas, caesorum

animaliu carnes perquam celeriter tener

stere 3c fragiles esci quae in fico pependerint . Postremi rationem in Symposiacis

plutarchus petiuit. Cum inter obsonia Α-ristionis, inquit, coquus immolatu Herculi gallinaceum gallu recentem, tenerum ac pene friabilem obtulisset: tam citam teneritudinem fico reserebat Aristion, contendens iugulatas aues etiam prieduras teneritatem contrahere, quς pensiles fico ad-hauerunt. Causam adfert, q, auram, hali-tuq; uehementem ac digeretem expiret sicus, quo carnes desiccatur & cocoquuntur. Idem etiam continget, ut id obiter admoneam, si tritici aceruo obruantur, aut penitus demergantur. Haec de parete arbore satis: venio ad sobolem,& eius custodiam.

Ficus seruari possitiat uirides, ut scribit Α-

fricanus,&c6firmat Palladius, si in melle ita disponantur, ut neque se inuicem, neque uas contingant: quod operculo diligenter tegi debet. Idem continget si singulae intra uiridem cucurbitam claudantur,

SEARCH

MENU NAVIGATION