장음표시 사용
31쪽
. Quod valet ad excitandum inflammandumq; precantis affectu non est seperstitiosum. , Repetitio orationum valet ad excitandum inflammandumque precantis affectum. Ergo non est superstitiosa. R. Propositis maior est partici laris: minor agi. Nam ct Mahomelie eius nos inflammat, ut ardentius pro sanctificatione d mmminis oremus, nefitamen superstitione vacat. Et certum est mn repetitionem ardentis assectus: sed ardentem lectumrepetitionis precum essecausam.
Ore tuo, ut malus Dialecticus,malos syllogisinos obtrudi non meos, sed tuos. Nullum enim ego syllogismum in thesi feta Et si secissem, secundum Dialecticae&Theolo giae leges maiorem secissem uniuersalem, hoc modo. . Qiuicquid in pi,& sanctis precationibus valet ad ςxcitandum sanimandum mprecantis affectum,non est superstitiosum. Repetitio precationum valet ad excitandum inflammandumque precantis astectum. Ergo non est superstitiosa. Haec maior explodit tuum Mahometicum cultum, qui pius sanctus non est, sed superstitionum impiarum plenissimus, quo toto animo & corpore abhorremus: Mahomeliciatus, inquis, nosis ammat, vindemiau oremus. Ita est. Vos, nempe Caluinistas, inflammati quia proximus gradus a Caluinuino est ad Mahometismum, uti de H delbergensi Pastore ADAM NE vsh Ro, qui ex Caluinistas ctus est Alanometanus, probat oculatus testis STEPHANus Geri chius Academiae Tubingensis Sacr. literarum Doctor & Prosessor ordinarius, & ad Constantinop. Patriarcham nomine Euangelicorum Legatus. Pluris autem est oculatus testis unus, quam auritidecem.
bl IN o R E M quoquepropositionem vis esse salsam. Citrvero: cuia certione liton repetitioilem ardentis lectiti, sed argentem asserctum repeti tioni precumesse caud um. Erras Domine Magister. Certum enim est trumque; α repetitionem ardentisaffectus, Sardentem affectum
32쪽
sepetitionis esse caussam .Potest enim ut docent Philosophi, unum&idem esse causi & effectus respectu diuersorum. Qu'd repetitio quoq; cxcitet, & inflamet precantis affectu & alioquin frigentem & osci
tantem, experientia quotidiana orantium declarati Nisi sortὶ tu nun- qu moras, aut semper in orando cales, ut repetitione verborum ad excitandum inflammandumque torpentem assectum non indigeas. Videmus procos &scurras in circulis & choreis versiculis identidem repetitis excitare & inflammare astectum carnalem,&Caluin istae homines in omnibus spirituales non poterunt Psalmorum versiculisseph repetitis excitare & inflammare affectum spiritualem' Audiamus reliqua. Sed heus tu, inquit, Domne Magistericis repetition precumctnmie ' Pag. ea l. 1 . rum ea demseiungis e non est pustio, preces repetere liceat. Nam ct nos eas inpreces θρdlicὶopriuat saepe repetimus. Sed hac est quaestio, ancem ras precandi formidas certo numero, v. g. quino es , decies, aut quinquagies, continue, non ex corde sed ex consiuetudine, o sim a etiam ignota repetere,proiissa repetitione, tanquam pro pecunia an onerata mercedem ,stu mercem potiis a Deo, tanquam Mercatore, psere, sitsuperstitiosi ' Ita rufisa adducis, qua hic adducis exscripturis triumpuerorumιnfornace sub Ionica, ct Dauidii Regy raris exempla. Sancti illi Dei homines expis cordis assectu ,sine certi numeri obseruatione aliquando ea levi poces Mententias, gina quadam Rethorica repet nerunt: non ut illa repetitione aliquid apud Deum mererentur, sed ut ardentem suum a rem erga Deum Ecclesiae testarentur.
Non du nugandi facis finem, scatent enim haec paucula verba tua paradoxis,mendaciis,mataeologijs. Quaeris primu cur repetitione a nil moro seiunga Respodeo,quia aliud est orationu Repetitio,aliud Ni merus, id libo ex tua Consessione. Ais enim vel os preces opussicὸ θ Harim spe repetere, non tame numerare. I I. Dicis non esse quaestione, Di preces repetere liceat. Cur ergo Praedicantes tam Caluiniani, quam L therani in repetione Rosarii tam pudenda hactenus inueneriit Battologiam8 III. Visesse quaestionem decreto numero orationum. At de numerothesilo.&ii. disputamus. Non potuit igitur in hac thes denumero esse quaestio,nisi velis omnia confundeda esse, ut Lector no intelligat tuas naenias, quas subinde, cum nullus est calumiandi locus, ex tui cerebri pharetra nobis obtrudis. Cuiusmodi sunt quae sequuntur.
Addis enim IIII. quaestionem esse: an sit superstitiosimi; ex cor
33쪽
sed ex conssuetudine, O lingra etiam ignora reperere, proi ista repeti κωπῶ λD E opscere. Hanc vero questioncm non acceptamus. Tu clim tuis ex consuetudine labiis tantum Divat ores,& pere nisi ad vos illud vaticinium: Popillus hic labiis mehonorat, coraule neorum Diu est ames. Nos talem consuetudinem non habemus. Lingua ignota non recitamus Rosaria; nam qui Graecὰ vel Latinenorune recitant Graecd vel Latine: qui nesciunt, vulgari lingua. Neque mercedem pro repetitione vel numero, sed pro bono opere a Deo tanquam accelesti mercatore, qui non corruptibilibus auro & argento, sed pretioso sanguine suo nos redemit, expectamus. V1ωγὴ , min, inquit Apostolus, propriam mercedem recipiet secundum sui latorem. Itaque si de numero non est quaestio hoc loco, sed de repetitio - .ne, non frustra, uti tu porro cauillaris,exscripturis adduxi triumn rarum lasoriiace Babilonica, O Dauidis regν vatis exempla, Illi enim e dem verba sistentiasque integras in orationibus & illi almis suis ide iidem vel excitandi vel declarandi sui in D EvΜ astectus causa r petiuerunt. od autem tu hic scribis sanctos illos Dei homines sententias illas lura uidam Rhetarisa repetiui se, ridiculum est. Num tres illi pueri Rhetoricae aliquando studuerunt, aut ceria Rhetorum flosculis ornare suas preces curauerunt Quod denique sugillas Catholicos, quasi existimarent Rosarii oratores repetitione nuda aliquid apud DE UMmereri,mendacium est. Quod enim loquaris de repetitione, a qua pius cordis affectus absit, deinceps declaras. Quid Amis est in repetitiombus vobis i Iacet retula aliqua in Sacesso Mariar murmuratqimii Pater noster, ct qmquaginta aue Maria : quid autem murmN-ret , mi intelligit, vel cogitat, o interim propter ista murmura De si inviatium cse credit ascerdos dixit. Huius rei produc exemplum,ctviceris Uacrum
sco exemplum: fabulas enim vestras quas thesi decura recitas non moramur.
Fiat ut petitur; Ecce tibi sacrum exemplum ex secra Regum historia descriptum H E L r sacerdotes ente super sellam ante postes domus
Domni, clan esset ANN A amaro animo , oratur ad Dominum, flens largifer, Oxotum misit, oc. Factum est autem, clanissa da vLTIPLICARET preces c ram Domino, ut Heli obseruaret os eius. Porrὸ Amaloquebatur in corde suo, ruinis
rumi labia illius mouebamur, ct vox peritus non audiebatur. Aestis nauitera .eam Helitem,lentam, dixit, ei usiquequo ebria eris, rigerepati ster vim quo anades. Loiamiama et Nesiaquain, in immine . Vni non istiis
34쪽
di a mammeam inconstectu Do . Ne reputes inciram tuam et si re 4 filiabus Beliad. Hoc exemplum eiusmodi est, ut tu instar simiae illud vid aris imitatus, eis nihil de eo cogitaris vetintellexeris. Habes enim illa primo in Anna vivam imaginem & typum vetulae piae &religiosae
squalem tu describere debenas iacentis & effundentis animam tuam, sanctoque murmure multiplicantis preces coram Domino & Beatiss. Virgine, ac insuper probe intelligentis & cogitantis, quid murmur ret. Loquebatur enim incor suo. Denique & credentis propter talia mu mura, nbc est, in quibus motus labiorum cordi, verba menti conse tiant, Deum sibi propitii , Deiparam autem aduocatam fore, quia sacerdos dixit. Vade lapa or Deus Isiael det tibi per neminarii, quam rogasti eum.
Deinde habes in Hi Li Caluinisticorum ministrorum, omni
umque tui similium subsannatorum exemplar, ora, nempe, Verularum nostrarum obseruantitam,& propter motum labiorum ac ni ultiplicem precum repetitionem iniquE decordibus, ceu Dij terrestres, iudicantium, cinn ne de una quidem, quam sortὶ viderent in sacello Dei parae Virginis cum Anna iacente, ut nec Heli potuit, recia judic re nos sint. Soluseni rutatur corda ct renes DEvLSolus est nil picrarios κοῦ, ut habes in tuo Battolosico carmine. Interim hoc deteriores Heli. quod hic a temerario iudicio solo seminae adductus testimonior cessit, illi vero ne Christi quidem voce admoniti, Nolite iudicare iudicabimini, aperuersa calumnia, omnes simul Catholicorum inuolia
uente staminas, abstinere volunt.
Quas vero putasti esse sabulas,non esse fabulas,sed veras histor, te suo loco, thesito. docebimus. Sequitur thesis Punta,
THESIS V. Ominui quoque alicubi no' obscoerὶ hanc repetitionem in
orante postulauit. Nam Luc. ai. clim orandi modum suis traderet, parabola m mox subiecit de eo, qui ab amico tres panes extorquere non potuit, nisi identidem eius sores pulsando. Et in cap.is. cum docuisset suos semper debere orare. & non deficere,aldiani parabolam addidit de vidua, quae quoniam idem saepius petendo eum molesta suerat, iudicem tandem in suam sententiam traxit.
35쪽
FFERS disiceps mandatum Christi,de assiduitate in oram do, duabusparabolis illustratum, illoq: Hanc, hoc est,t Iem, qualis refla est, mos a me defripta: repetitionem a nobis postulari dicis. Dicis, imiuam sed nonprobas.
Ene habet, iacta sunt fundamenta, ait eximius orator, sed in fabula vetulae. Quid superest nisi ut nihil, quam sabulas, deinceps audiamus ' Probaui ad oculum duobus veteris Testamenti exemplis, & duabus Christi p-bolis nihil haerere super .stitionis in precationum repetitione: tu verd plenis buccis, perfricta fronte, fabularis me Dicere tantum, o nonprobare. Quid vero est impudenter mentiri,si hoc non est y Sed non probo repetitionem illam vetatulae in limine sacellit, lariani iacentis, & preculas sine corde, sine mente demurmurantis carere superstitione. Talem vero repetitionem probent irrisores Christi&Sanctorum:nos certὸ non probamus. Probamus repetitionem, quam Christus in vidua, sortὶ vetula, Luci 18. probauit. Quid hic habes quod obmurmures Vult nos, inquis, Christus in nostris necessitatibus apud D E v Μ ii stare etiamsi denos audire ad tempusvideatur: quemadmodum Uicta ira vidua in sitit apud iudicem iniustum,qui initiis αἴ audiebat preces eius. Nime luputas vid am sis emper verbis a m eas ei preces primo accessu quinquagies qui ii es, o totiessecundo, tertio, quarto, quinto, ante fores decla a se i Delirare eam iudicasset iudex, ct catenis vinciri, domumi reduci iusisset: opem illi non tidisset. Sed benὶ haec tu ipsi refutastinm argumentum sequenti the i. Status controuersi Domine Cavillator, non est de numero,sed de repetitione tantiim. Specta ergo patienter & reexpecta; nam cum ad thesin Io. peruenerimus, exempla non deerunt eorum, qui certo numero easdem orationes repetiuerunt. Nunc cum de repetitione tantum sit quaestio, quam tu ipse non improbasti, otiosὸ sane quaeris& superstitiose, annE putem viduam illam iisdem semper verbisvsam' Respondeo, per verbum nestio, soluitur haec quaestio, a me S a te: quia neuter nostrum adsuit, cum vidua illa precibus suis iud cem molestaret.
36쪽
surciat tibi pro nunc, quod idem repetendo siue Verba, .sue sententias, iudici molesta suerit. Nam ut intelligeres in repotitione quoque eorundem verborum nullam inesse superstitio nem stuperiore thesi trium puerorum Babylonicorum,ipsiusque D uidis Regii exempla produxi irrefragabilia. Qu's si tu delirase puta cum issdem verbis de versibus multa repetiuerunt, nae tu delirus a populo H delbergensi habendus es, quando in sano S. Spiritus cum Campanatore Dauidis Psalmos, Hymnumque puerorum subinde
Verum esto. Vidum idum delirare, o catenis vinciendam iudicasseet i dex: num ideo delirare iudicantur vel a Deo vel a vobis, qui ijsdem verbis orationem Dominicam saepe repetunt Respondebis quod non:quia Christus in formula precandi non modo sententias,sed verba quoque certa praescripsit. Q iid ergo ex hoc exemtio viduae cautularis apud Catholicos usitatam, S a Christo Christique sponsia praescriptam & commendatam carundem orationum repetitionem Certhii & vidua illa Euangelica certam verborum formulam, quin iniusti iudicis auribus inculcaret, ab aduocato aliquo habuisset, nemo eam delira m , sed valde sapientem &ab Praedicante aliquo iuriasta instructam iudicauisset. Haec cum plana lint, deliras sanctu, cum putas sequentem thesin meae repugnare doctrinae. Sic enim habet.
Ices, parabolas illas non aliud facere, quam perseueranti Lam in oratione inprimis esse necessariam. Non disseteor. At 'efficiunt quoque illud: rvetitione seri, ut perseueremus, non desciamus. Si enim, clim orandum est, oratio dominica dicenda est; Chinoratis, liquit Christus, dicite, Patersancti turn en tuum, quomodo in tam breui orandi formula perseuerare possumus,nisi orationem Dominicam identidem iteremus '
AEretici, imruis, dicunt, Parabolas illas nihil aliud sibi velle, quam perseuerantiam in oratione imprimis esse necessariarn Et quid tu' Non diffiteor, metus: atessiciunt illud quoq; E et pud
37쪽
quid esui ty Imb iam concessio, quod nihil aliud sciant. si nihil aliud,
id quod tu praeterea adicies, Dipum erit. Duo enim contradictoria Amil vera esse nonpossunt. Verum perge, quid esciunt praeterear Repetitione seri, ope
seueremus, Si repetitionemper uerantia causam e cient esse credis, en uro matrem , exsilia nasci credis. Si formam perseuerantia reperitionem patris, 'partequidem verum dicis: Sed qui te hoc iurati Sensis erit, nos per verare in ora one,preces sapὶ repetendo: seqtisperseuerantia bona eII, repetitionem quoque precum e bonam. Et quis hoc distetur' fiex Hosat iuxta vertam Dei Gnem bonum.
scripsi haereticos illud diceret &haud scio, an Luste ranus vel Caluin ista aliquis illud dixerit. Nisi sortEm, quia sentisti te illud dicere, proprio ita dicio teipsum condem
nare voluisti. Haereticus enim, ut ait Apostolus,propris iudicio da s. est ιondemnatus. Neque non dissiteor, nihil aliud tibi vel leparabolas ill quam perseuerantiam esse in oratione necessariam, sed INPRr-ΜI s esse necessariam.Primum,autem, dicit respectum ad secundum: Quare de efficere positim aliud modo illud inpinnis necessarium non ait: scd secunseri per accidens, per concomitantiam, ut loquuntur. Scholae. Id dixi esse repetitionem: quia repetitione fit, ut in eius inodi precandi fornaa, qualis est praescripta in Rosario, paucis nempicomprehensa oratiunculis, perseuerare possimus. accidens esse necessariam: quia repetitio abselute &Dmpliciter ad perseuerandum in oratione necessaria non est. Poss i. mus enim in Oratione siue mentali, sue vocali, multo tempore per i sistere, etiamsi non repetamus unam eademque orationem saepius, sed alias dicamus atq; alias. Quare gratiarii actione dignus es tu,quod Dipsius ratiocinatione constrictus plus nobis, qua optare ausi su minus,concedas, Repetitionem videlicet esse causam formalem pe seuerantiae. inde sim sequitur repetitionem non posse avelli pers uerantia orationis: nulla enim res esse potes sine sua serma. Et si ab illa, tam bonam tamque necessariam in orationi bus Rosarij necesse est esse repetitionem,quam est ipsa orationis per . . notet Lector ex propria cossessione haeretici, non messes superItitionis inr petitione, quis in perse erantia orat
38쪽
onis, sed addit: sex animo far, iuxta Verbis Dei, o hi finem bono
quasi probemus orationes quae ex animo non fiunt, contra verbum
Deinde anxie reuocans,quodsemel per impudentiam concessit. Sed, inquit,siquitur ne ρ Quaedam repetitioest bona,er o nostra. Non impia. ei, i Coc gum tor. Quomodo igitur' IIoc minuum modo. Si cum orandum est, oratio Dominica dicenda est, in tam breui orandi se mula quomodo perseuerare possumus, nisi orationem Dominicam identidem repeta frAtquicum orandum est, oratio Dominica dicenda est rIuxta illud Christi: Cum oratis, dicite,Pater noster.
Ergo,ut in orando perseuerare possimus, orationem Dominicam,ut identidem repetamus, oportet. Bicne tinuest modus argumentivuli, hac ne perima pugnandit Sire nondum,m puder, Mn fronte cares. Q ris, quomodo in orando perseuerare psis, rusi orationem Dominicam identidem repetas: annon habes Gilterium Dauidis' ara non habes V uterio Marta 'tam non habes Breuiarium ' an non habes, hortulam animal annon habes, alii preces infinitus' quibus vel semel recitandis vita rix susiceres. At, in , Christus iussit nos orare. Pater noster. Tantumne Pater noler Chrergὸ vos oratis, Aue Maria, ct quidem crebrius, quam, Paterm ter ' Viden' Lector, qua bene siti constent, qui semel a veritate, discesserunt.
Sed tu perge Demonstrator. Pergam cauillator, cum garrulitatem tuam nonnihil coercu ro. Nimis enim multa hic. effutivisti. Putas nos malE nobis constare. qui veritate nunqui discessimus. vide ne tu tibi constes pesiim auem constat iam dudum averitate conuersum esse ad fabulas. Comruis iteru ex verbis meis syllogisinum, sed quem destriaere non potuisti, in tame facilisis sit destruere,quam construere. Si enim potu- isses,propositionem,ut soles,vel assumptionem negasses. Neutrum facis. Pugnas verbis, loedorijs,vanis quaestiunculis. Neque enim ego id quaero, quemadmodum in oratione per seuerare posiimus, nisi orationem Dominicam identidem iteremus. Scio enim aliarum quoque piarum precationum ficiendarum re- io m nobis esse potestatem, modo capita orationis Dominicae, ceu normam rerum petendarum, ut habet Augustinus, sequamur
39쪽
o DE REPETITIONE xj iii id pio qVxs im ςst in thcs, si orationem Dominicam tantum, cum
ι - . oramus recitemus, quod sacere possumus quomodo in ca perseuerare possim' nisi saepitis eandem repetamus PQuaeri, secundo, an Christus iusserit nos tantum orare Paternasteri Respondeo categorice, quod non :quia etiam oramus Psalmos Dauidis, oramus Salutationem angelicam. & quidem crebrius at quando,quam Pater noster,ut cum oramus Rosiarium B. Virginisoli quando minus crebro, quam Pater noster, ut cum oramus breuiarium, Vel Sacriscium Minoe peragimus. Ecce candid) tibi respondi ad tuas quaestiunculas. Tu vero non dignaris respondere ad syllogismum meum & tuum. Si vero dignaberis, opus erit hanc argumentatiunculam si,phimicam euertere. Christus dicit. Cum oratis, vel quod idem est, quotiescunque. oratis, dicite Ergd quotiescunq; oramus debemus dicere pater er, dc non Psalterium, vel preces Ioannis Haberman. Si enim, vel semes orauerimus Psalterium, non parebimus mandato Christi, ut iacet. De his volui te amicὸ commoneficere Domi ne Ressitator, quia proponere alienas quaestiunculas, vel, daremcomae.- mr, ut Dialectici nostri loquuntur, vim est fluere arg- Iam
pergo ad thesin septimam. THEs Is VII.
Vrsum dices : Dpminum in ea ipsa institutione monuisse, ne Matth. o. orantes multum loquerentur ; ubi Graeca vox est Metto A in- . aniter idem repetentium propria. Respondeo, Christum ibi tantum reprehendere Vanam loquacitatem Ellanicorum, qui existimabant Deum aeque ac homines capi verborum copia &lenocitantis: nam addit, Sicut Ethnicifaciunt;putant enim, in multiloquio suo e
οὶ Graec vocem interpretaru. Hoc dictum. inquis, haereses nobis obiiciunt. Et quidni obicerem, cum robam manifesse damna.
40쪽
Is cum haec legerem. Nam ut te ipse haereticum proprio tua dicio & sententia saceres, etiam mentiris. Nam in mea thesi hoc haeretricii buran obstiunt. Et hic candidus Lector notet. cur hic cauillator theses meas alioquin breuissimas non descripserit, nemp)vt veritatem caelaret. Sed nihil tam occultum est, quod non reveletur. Ais dicto Christi nos no ira inanifesta damnari. Quomodo manifesth damnatur, quae nec obscure quidem nostra est, sed Ethnicorum, quia Christus dicit, Ethnicifacimi l
rantlan Ethnicorum: non elim aliorum. Clar ergὸ disiipulissius interdicit i in terdicit inquam, ne imitentur 'o lup Ethnicorum, nos autem non pixos, cruxiso, hoc est, non l N A N i T E n, sed pie & religiose, ad excitandum, vel etiam declarandum mentis ardentis affectum, idem repetimus, sicut & vos saepe in Synagogis vestris, te teste, scilicet, facitis. Persuade, in is priis rusticis niuem evenerant, ct tum ad nos reuertere. Persuade tu prius nobilibus ignem non esse calidum, & tum ad nos reuertere. Quo casu quaeris,hoc respondere iuberis.
Ocus illustris pro vindicanda hac repetitione ab omnisu perstitione est apud Lactantium in lib. .. divin. instituti Cap. 18. ubi discrimen inter superstitiosos & religiosos quod illi totos dies precarentur Deos, hi moderate id fatacerent a M. Tulliano allatum, his verbis refellit. QVI o causa est, inquit, corprecariprosiste lior semel religi i. ct idem decresfacere ista perstitiosi' Si enit en elfacere optimum est, quanto magissaepius' Sihorapri ma, ct toto die. Si rea hostia placabilis, placabiliores nil hostia plures, a multiph sata obfrsuademeremur otiiss, quam ossendunt. Non enim nobis odiosti videntur ijfamul:, qui Vidui Osrequentes ad obsequium fuerint, sed magis
chari. Et iterum. Quo largionentum etiam ex contrario valet. Si enim totos dies precari crim molare criminis est. ergis o semel. . aut chr vit3 nomen sit ex eo tractum, quo inhil honestius, nihili ii soptaripotest' Nam quod ait Cicero religiosos a restagendo appellatos, qWretractent ea diligenter,qua ad cultion Deorum pertineant: F cur