장음표시 사용
31쪽
dist x. q.3. & dist i 9 q. unica, cum illo sunt Alexander Alens s , Catia arinus Cattagena, Galal imis, & alii: ubi ad huius quaestiqnis 4 meu it at cm c nodandam . Notandum, quod licet Deus unico actu velit omnia, quae pro aliquo tempore habent exstentiam, tamen ible actus distinguitur in alios diuelio , seu dccreta diuersa , quatenus terminantur ad hoc , vel illud obiecturia, ad hanc, vel aliam creaturam: unde docet Scotus tria esse instantia naturae , seu naturalis praesuppositionis in Deo ; in quoium primo ponuntur omnia ensentialia; in secundo ona a notionalia ; Se in testio omnia cognoscibilia , & factibi l i a ad extra in hoc ultimo initanti natus aetatu super assignat idem Scotus, quinque instantia , quisus Deus ornitia respicit ad ex-tia ; in primo consideratur Deus sub ratione summi boni . & communicabilia ad exit a r in secun videt
Omnia, qui potest pii, ducere, in tertio decreuit pio ducere Christum tanquam nobilissimum omnium ea tium creabilium in cuius cicatione summe relucet
diurna bonitas , quoniam in hac occasione Deus se. communicat ad extra infinite , & in eodem instanti decie uil producere Angelos & homines, quorum Pla rimos piae destinauit ad gloriam ; decreuit inquam i ,
creare illos propior Christum , propter quem & ipsos etcgit ye praedestinatos, quorum Christus cIs et pii mogenitus, caput , dc causa: in hoc ergo tertio instanti decreta fuit incarnatio Verbi , saltem quoad substantiam , abstrahendo icilicet a modis,q bus fieret, siue in carne passibili, siue in impassibili, in quarto instanti piae uidit Deus lapsum primi paren is, iotiti ne humanae naturae in ip tu ; in quinto tandem misertus hu-n ani gcneris decreuit illud Iedimere per Christurmis , proindeque statuit, vi vcibum veniret in carne passibi. li , hoc en in colpore subdito doloribus. Notandum secundo , decretum incarnationis fuisse prius peccato orig. nati : Deus enim decreuit prius V cibum incarnati, quam produccie homi ncs & Angelos , di proinde antequam praeuideret homines Iapsuros : & hoc motivum incarnationis fuit omnino inde pendens e peccato : unde dixit Scotus , Deum per se primo voluisse hoc mysterium pio pter eius exiscellentiam , & propter suam summam bomtatem 1 r. quia enim Deus erat summe bonus , crat summε comis municabilis , & sit voluit se communicare sum me, non tantum ad intra , sed etiam ad extra : quod quidem
32쪽
dem factum est in incarnatione, ubi uniuit suam pro-yriam iubiis etiam ignobiliori naturarum intellcctualium ; Iicci enim decreuerit incarnationem praecis E ad manifestandam suam bonitatem , nacta lamen occasione peccati voluit uti incarnatione in remedium culpae , & in reparationem generis humani . Notandum terito , ex hoc sequi unicum tantum fuisse incarnationis mortuum , quod fuit cxcellentia lanii mysterii, di manifestatio ait libutorum Dci in Christo: redemptio enim hominis non fuit motivum incarnationis secundum substantiam , sed fuit tant ummotium incarnationis secundum circunstantiam. sxempe quod fieret in carne passibili . Incarnatio ergo dupliciter sumitur ; vel secundum substantiam, vel secundiim modum , hoc cst in carne passibili : de sicin Deo corrcspondent duo decreta ; unum correspondet substa oliar incarnationis , &hoc factum est ir a tertio insta mi ; aliud correspondei modo incarnatio-Mis , quo scilicet Deus decreuit Veibum incarnali in carne passibili ad auferendum peccatum . & hoc decretum factum est in quinto instanti Exemplifica - ur. Ponatur v. g. aliquis, qui dccreuerat ire Ca domum
in primo aliquo instanti, in secundo instanti si offert
occasio ferendi pondus-quinquaginta librarum , ut subuenicat amico, in ter Uo instanti decernit ire cques,
ut tale pondus sustineat et si Ialis occasio fetendi tale Iondus non seo ficti et , nonnVnus iret Cadomum, quia hoc dccicueiat in primo instanti ': in terraci ergo instanti nihil addit ad primum de cieriam . nisi si, iam circunstantiam dc eundo cum equo ; Sic in pro posito, Deus ratione summae bonitatis inter o instanti voluit in earnationem absolute , in quarto se ob inti oc casio subleuandi hominem a peccatos in quinto deis creuit, quod incarnatio fe ei in carne passibillacessa a te ergo Occasione Peccam delendi , non minus flatu et afuisset inca natio , &ad primum decrcium additum tantum fuit decrerum de modo incarnationis Dicendum ergo cst , quod incat natio non dependeata peccato , sed tantum modus, di circunstantia i ncar-
SI Aὸ mus non peccasset , non minus Claristus venisset , di Veibum fuisset incarnatum . Haec
33쪽
conclusio probatur ex scalptura , eXPal Iibus , dc ratione .
Probatur primo ex scrip. quae dicit , Christum afuisse praedestinatum ante decretum producendi mundum , di proinde ante prae uisionem peccati . Si auiatem decreta fuit incarnatio a me prae uisionem peccati , cst totaliter inde pendens ab illo: ergo si non fui taset peccatum, non mitius fuisset incarnalio . Probatur maior ex Proueib 8. Domin etspossedit me in initio viarum suarum 3 ubi Christus loquitur secundiim humanitatem , ut docet D. Ambrosius lib. t. de fidei,ca P 6. quod probat ex illa particula, Tominus; nam Christus secundum diuinitatem non potest appella- Ie Deum , Dominum suum ; nomen enim Domini dicit superioritateni : hoc etiam docent alii Patres, nam cum Ariani ex hoc loco probare conarentur Christum esse creaturam ; respondebant sancti Patres, lo- eum illum intelligi de Christo secundum humanitatem . Ita Athanasius Serm. 3.&ε. contra Arianos, &D Augustinus lib. f. de Trin. cap. 1 a. quo posito , si Christus secundum humanitatem est initium viarum , id est operum Dei , quoniam id non potest intelligi de ordine temporis ; debet intelligi de ordine diuinae intcntionis , & de Ordine humanae praedestinationis et Ex quo sequitur Christum secundum humanitatem fuisse intcntum a me omnes creaturas: ergo ante Ada in mum e ergo ante prae uisionem peccati Adami . Deus enim non potuit Praex ide e Peccatum Adami futuit , nisi decreuerit ipsum Adamum fusurum. Idem videtur dieete D. Paulus ad Coloss. cap. Vbiti vocat Christum primogenitum Omnis cIeaturae . Hoc denique insinuat idem Apostolus ι. Corinth 3. ubi dicit, Omniin
vestra suut , vos autem Christi: Christus autem Dei : Quibus verbis infirmat , quod finis omnis creaturη sit homo, finis hominis sit Christus; sinis autem Christi sit gloria Dei : Sed sinis intenditur ante media ad si is nem : ergo Christus prius inientus est a Deo , quam homines: di solus finis propiet quem iactus est Christus , est sola gloria Dei . Probatur secundo , ex Patribus, Tertulli auus Iib. de Resurrectione carnis , exῖlicans illud Genesis , Faciamur hominem , ως. dicit , quod ly homo, seu Iimus ille, factus fuerit ad exemplar Christi a sed exem plar est prius exemplato e si non ordine temporis,
quia Adam fuit prius productus christo; saltem ordinBσuun Theolog. Parr II. B ne
34쪽
ve intentionis et ergo intentus fuit Christus ante kdamum; ergo & ante prae uisionem peccati Adami . Sanctus Aug lib. de Nuptijs di concupiscentia cap. et o dicit, loquens de matrimonio , quod facta mentum illud magnum in Christo & in Ecclesia implendum foret in statu innocentiae , si homo in illo perseuerasset: si ergo Adamus non peccasset, fuisset Christus, quandoquidem vocat mattimonium quod futurum fuisset in innocentia , magnum in Christo & in Ecclesia . Hoc etiam affirmant multi alii patres, ut D Anselmus lib. Cur Deus homo. Ruperius lib. p. de gloria dc honore hominis , ubi ex professo illud probat. Tantis patribus adiungi potest memorandae famae Franciscus Salesus, qui lib. r. sui Theotimi , seu de amore D. cap. q, eandem sententiam tuetui; ipsamque dicit se colle, gisse ex attenta consideratione Scripturarum , & sau.ctorum patrum . Porro nostri temporis sapientissimus magister nostet Ludovicus Abel ly , Doctot Parisiensis . hanc sententiam probabiliorem existima I.: Probatur tertio latione. Primo . quia ordinale volens, prius vult finem , qua in media ad finem; & inter media prius vult ea, quae sunt propinquiora fini, quam quae sunt remotiora ; sed Dcus est ordinatim inevolens: ergo pratas viale se ec suam g Ioriam, quam praedestinatos , qui sunt veluti media ad gloriam Dei manifestandam i & inter praedestinatos prius debet velle Christum, quia magis conducit ad gloriam Dei, quoniam Christus solus laudem multo maiorem Deo red de re potest, quam Angeli & homines: ergo Deus prius voluit incarnationem Christi , quam homines . di quam redemptionem eorum. Secundo, quia si factatu; sset incarnatio propter peccatum Adami; Incarnatio esset bonum occasio natum a peccato e & esset amabilis proptes peccatum et ergo peccatum, quod esto a iuru Dei , & perditio creaturae , esset mabile rquoniam nobis meruisset Chi istum . Tertio , quia si facta fuisset incarnatio propter peccatum Christus factus fuisset propter nos, de non nos propter Christum: ergo gratias nobis deberet agere Christus & non econtra . Et hoc cst argumentum Athanasii lib. 3. contra Arianos dicentcs, quod Deus creauit Filium suum propter nos , quod negat August. lib. x de Ciuitate Dei cap. 23. Vt ergo tollantur haec omnia absurda, inelius cst , si dicamus, incarnationem habero duos si
, unum pro substantia incarnationis , di hic est
35쪽
foria Dei r alium pio modo incarnationis ,& iste cst redemptio hominum : Virumque finem videtur insinuare Concilium Nicaenum in Symbolo, cui propter nos homines G propter nostram falutem descendit i a quod descenderit picius Christus propter nos homines, id est, ut eXcitaremur ad glorificandum Deum propter tale mysterium, & secundo propter nostram salutem, id est, propter nostiam redemptionem Naneat ergo,qucd substantia incarnalionis pendeat tantum a gloria Dei, di modus quo scilicet Christus venit tu carne passibili) dependeat a icdcmptione hominum, di pro in de occasionetur a pecccto ; & sic , si Adamus non peccasset , non minus Christus venisset , non ut redem Ptor , sed ut glorificator: unde pei belle dicit quidam, qui venit lanaturas motos, ven Set inuisurus amicor . Obiic. primo : Illa, quae pendent cA sola voluntate
Dei , innotescunt lanium per Scit Ptulas : nemo enim
nouit,que iit Dei, his spiritus Dei: scd scriptura nobis non indicat, c hristum venturum fuisse , s Adamus non P ccasset : inam' testatur , peccatum ipsius fuisse
caulam incarnationis, ut patet authoritatibus sequen-libiis. Mariti. 18 V enitflius hominis querere, 'Ialuum facere quod pericyat. Ex Concit N ic cui propter nos ho mines, propter nostram talarem deo en it. Ex Ecclesia ,
quae canit in Sabbato sancto . Oveis necessa iam Ada peccatum ; & ex eadem Ecclesia r quae in veteri hymno ad Virginem canit , peceatores non abhorres, sive quilus nunquam fores tanto digna filo . Respondeo , quod licet Scriptura non habeat expresse incarnationem esse fa- tutam sine peccat O , hoc tamen habet implicit c, ut Patet ex t cxtibus , quibus Probauimus nostram conclusonem. Ad passus allatos dico , quod filius hominis venit saluum facere hominem , loquendo de incarnatione ut facta est, concedo: loquendo de incarnatione secundum substantiam , & ut facta fuisset: ii Adamus non peccasset, nego, Ad id, quod Ecclesia vocat pec .catum trecessarium t distinguo; est Decessarium, vi ha beat Ecclefia Christum redemptorem , conccdo : ut habeat Christum simpliciter nego . Ad hymnum veterem dico , quod si non fuissent peccatores , beata vir go fui siet quidem digna suo filio, sed non tanto filio: quia ratione peccati, filius virginis, nempe christus, habuit qualitatem redemptoris , quae ipsum digni fircat, & quam non habuisset, cessante peccato . Obj j c. secundo ex patribus e sanctus Leo Ser 3, in B a rcule
36쪽
I entecostem ait e Si homo ad imaginem Dei factur ἐκ si sua naturae honore mansmet, id est, ingrati Creator muh- di creatura non feretis. Iten lib aduersiis Haereses cap. 1 F. dicit , s non haberet caro saluari , nequaquam Verἷum caro factum esset. D. Gieg. in lib. s. Reg, s Adam non peccasset , redemptorem nostrum carnem subire non o porteret. D. Aug. Set 8. de verbis Apostoli ; Si homo non periisset , filium hominis mon veni fit . R esp. per hos& si niles passus colligi quidem, Christum non fuisse venturum eo modo quo venit, hoc est, in ear ne passibili et neque ea passurum fuisse, quae humanae salutis causa passus est : non vero refutant, quod nulla fuisset causa veniendi Christo simpliciter ,.si Adamus non peccasset. Quando ergo Aue. J alii dicunt, nulla caula fuit Clituto veniendi nisi tropter salutem idistinguo ; veni di in carne passibili & ut redem Ptor , concedo' veniendi simpliciter, di ut glorificator, nego. Ratio, quare Patres ,& Seliptura relan dunt totam causam incarnationis in peccatum , est squia volunt ostendere peccati malitiam , quae tanta
est , ut satisfactione Dei hominis indiguerit ; & ut
conciliarent hominum beneuolentiam erga Deum, M. commendarent silminam Dei chati fatem erga illos, quod maxime se , quando dicunt, quod Christus tantum venit pro salute hominum. Adde, quod Patres positive loquuntur , dc non Scholastice , di se loquuntui de incarnatione ut facta est e non penetran do , nec distinguendo de incarnatione secandui a substantiam , & secundum modum . Porro , si aliqui Patres attribuant motivum incarnationis soli peccato; alii tamen quos citauimus , dicunt ipsam faciendam fuisse, si innocentia perseuerasset. Obj j c. tertio , Idem effectus non potest pendete I
duabus causis totalibus: ergo nec incarnatio a manifestatione gloriae Dei , di a salute hominum , quς sunt duae causae totales is quia sublata una , adhuc venisset Christus. Resp. negando consequentiam ; quia in- . carnatio non dicit tantum unum, sed duo ; dici t enim substantiam incarnationis, & modum ; substantia ini carnationis dependet a gloria Dei manifestanda, tanquam a causa totali; modus vero incarnationis, in ca
ne scilicet passibili , dependet a salute hominum 3 sic-
. que unus cffcctus a duabus causis totalibus non dependet . Dices, Si Chr istus venisset , Adamo non peccante , vel passibilis venisset , vel impassibilis; non pri
37쪽
Primum, quia cessante peccato . Adamus, nec post crituissent passibiles et ergo multo minus Christus e non C la n secundum , quia dccretum illud de aduentu Christi in carne impassibili mutatum fissici, quoniam venit passibilis. Resp. primum esse verum i falsum fecundum; venisset enim in carne impassibili. Ad id, quo a dicunt, decretum mutatum fuisse , negatur, quia ca si prioris deercti praedestinata tantum fuit in ea natio secundum substantiam, non decernendo de modo quo fiere it sed talis modus decretus fuit in quinto instanti prae assignato , S sic quando Deus in quinto Instanti decreuit verbum incarnandum in carne pasti hili , non aduenit mutatio tui decreto , quod factum est in tertio instantii sed tantum primo decreto, quo aerat de substantia incarnationis, additum fuit secuu-
dum decretum de circunstantia eius, Sc de modo . quarto, Christus non potuit venire ut impassibilis;quia passibilitas est conditio naturalis corporia
humani,& sic dcbuit semper assumere carnem passibilem. Deinde, concipi non potest; quomodo se habui Dc.hristi , si Adamus non peecasset. Resse.
pallibilitatem actualem non esse conditionem corpo ris humani, sed tantum passibilitate aptitudinalem: ad passibilitatem enim actualem nedum requiritur , ut corpus aliquod sit compactum ex quatuor qualitatibus elementorum; sed Pset terea t Deus concurrat cum illis: si enim Deus non concurreret cum qualitatibus activis,eorpora non essent passibilia. Vt respondeatur et o in forma ad argumentum, distinguo antecedens et Passibilitas est conditio eorporis naturalis , aptitudinalis, concedo: actualis, nego: Deus enim potuit nee revi verbum assumeret corpus compositum ex quatuor clementis: potuit tamen non concurrere eum illis
ideo corpus illud potuit esse impassibile. Ad aliam inflantia dico , quod si corpus Christi fuisset impassibile
eo gloriosa uam gloria occultasset propter conuersa tionem cum hominibus t vel saltem sic illam temperasset, ut hominum oculis se potuisset accommodare.
An detur aliqua causa meritaria Intentioni ι ἰ
IN antecedenti quaestione egimus de eausa finali
incarnationis . nunc de causa morali, seu merit
38쪽
ria agendum venit : Incarnatio autem potest sumi ,, vel secundum substantiam, vel secundum circunstantiast substantia est sp samet incarnatio secundum se νconsiderata ; circunstantiae veto sunt aliquae res extrinsecae,quae illam antecedunt, comitantur & sequuntur; hae tres sunt praesertim , maternitas scilicet virginis , tempus incarnationis, & beneficium vivendici annuntiandi Christum. Potest ergo quaeri , Vtrum v. g. Christus, vel alij a Christo meruerint incarnatio ne, utrum beata Virgo, supposita incarnatione . meruerit esse Mater Clitisti , vel utrum aliqui meruerint videre Christum, & ipsum futurum annune lare t Quia autem ibi est quaestio de merito conseisquenter debemus scite quid sit , & quo tu plex me Iitum . Quo ad primum , dico quod meritum in se est opus aliquod liberum , & honestum ex gratia factum, cui debetur merces: Quoad secundum , dico, meritum duplea esse'. scilicet de condigno' , & de congruor meritum de congruo est opus honestum ex gratia factum , cui ex sola gratuita & liberali beneuolentia Iemunerantis datur merces meritum de condigno est opus honestam ex gratia factum , cui ex aequitate
vel ex condignitate operis debetur merces . Conueniunt ergo morietum de condigno , de congruo ,
quod utrumque sit opus honestum ex gratia factum, sed in hoc differunt , quod merces debeatur merito de congruo tantum ex beneuolentia remunerantis, de sic te moenerans potest remunerare ε vel non remunere; tamen pro sua bonjtate remunerat opus, cui nihil propriE debetur: Meri rura vcro condigno est illud , cui debetur proprie merces ex condignitate Operis , vel ex fidelitate remunerantis; sic quando artifex laborauit unod in , ipsi debetur merces condigna , Se proportionata operi:quado vero de Deus dat beatitudinem homini, qui obseruauit mandata , talis obseruatio mandatorum non meretur gl oriam ex condigni. tale operis, quia , ut inquit D. Paulus , non sunt condi- aue passiouer huiur temporis ad futurem gloriam'; meretur tamen ex aequilate fundata in fidelitate , quia Deus promisit gloriam obseruantibus ι & se tale metitum cst de condigno , non quidem ex condignitate operis,
sed cx fidelitate ; quia a quum est , ut qui promisit.
aliquid , stet Promissionibal ,
39쪽
CF risius non meruit substantiam incarnationis ;'si
enim meruisset illaim, meruisset vel per opera antecedentia Incarnationem , vel per subsequentia et: neutrum dici potest: ergo, dic. Probatur primum, si meruisset per opera antecedentia , vel diceretur animam Christi fuisse cicatam cum Angclis , & alijs animabus in principio mundi ante corpora , & pio plerperfectissimum voluntatis affectum, quo Deo firmiter adhaerebat se meruisse sui unionem cum Veibo;& hic modus dicendi est haereticus , referturque inter erro Ies Origenis , dicemis omnes animas longe ante cor pora fuisse creatas ; Vel diceretur , Christum hominem praecessisse unionem humanam cum V cibo ., dccam meruisse post ca : & hic ei iam loquendi modus haeresim sapit, quia Cliti stus nullo instanti temporis fuit homo , quin fuerit unitus, nec proinde meruir a antequam uniretur Ucibo : vel tandem intelligeretur, Christum meruisse incarnationem per opera an lece dentia, quatenus pr cessit meritum aliquod ipsius naturae; quod licet non precesserit tempore, pret cessit la men natura , hoc est Christus fuit per aliquod instans naturae homo , oc non unitus ι & in tali instanti poscit intelligi, quod meruerit unionem, qua in lecundo Obtinuit: sed hoc cst falsum, quia actiones non tribuun
tur soli humanitati sed toti Chaisto suppositato: Vnde Patres dicunt, omnia opera Christi fuit se theandrica,
id est , operata Deo . Et ratio est , quia si Christus habuissct proprium su ppositum, nihil operatus fuisset nisi postquam natura sua fuisset suppositata; ergo nue, ubi subsistit supposito diuino , debuit expectare quod
suppositaretur, antequam ageret; & sic non est operata ullam actionem in illo instanti natur et, quo existebat &non erat unita: ergo non meruit Christus substantiam incarnationis per actiones ipsam praecedentes. 8Ptoba tua secunda pars, Christum scilicet non mo- ruisse incarnationem per opera subsequentia , hoc cuim testatur Striptura refundens hoc opus in Dei miseli cordiam , benignitatem , & humanitate mi s Luc. i. Ephesia. & ad Titum 3. secundum hoc dictum, Apparuit gratia hηmanitar Saluatoris nostri Dei. Hoc
confirmat Augustinus cap. II. de dono pei seuerantiae s.
ves asserit,gratiam unionis in Christo esse similem
40쪽
primae gratiς; sed prima gratia non cadit sub meritum,
quoniam est plincipium meriti: crgo nec incarnatio . obiic. in hanc partem' ex Apocal. 3. est agnus, sui occisur s. accipere diuinitatem e ergo mors christi est causa meritoria incarnationis . Resp. per mortem fuisse dgnum accipere diuinitatem manifesta an i, concedo et ac ei pere simpliciter, nego: id est, Christus Per mortem suam meruir , ut manifestaretur diuinitas, quam gratis habebat. Dices , ex Psal. s. videtur
quod opera Christi sint causa inca ruationis : habe iurent m, Dilexisti iustitiam, odisti iniquitatem : propte 'rea unxit te Decis : unctione videlicet unionis . Resp. ly propterea , non denotare , quod boni actus Christi fuerint causa incarnationis; sed potius e contra incarnatio est causa bonorum actuum Christi r lyergo Propterea, idem est ac propterea quod, seu quia: it aut germanus sit hie sensus: dilexisti iustitiam , qui avn- Nit te Deus oleo laetitiae. Vel aliter respondendum est, quod secundum Hieron. per oleum laetitiae intelligi debeat exultatio Resurrectionis , quam Christus per bona opera promeruit . & hoc non est merco incarnationem secundum substantiam , sed tantum secundum circunstantias eiu .
CONCLUSIO SECUNDA.NVllus, quantumuis iustus , metuit de condigno
substantia incarnationis, nec de congruo, imm nee mereri potuit de potentia Dei ordinaria et potuit tamen quilibet mereri eam , tam de congruo , tum de condigno , per potentiam Dei absolutam. Duae primae partes per idem medium probantur et quia si nullus potuit mereri, de facto nul Ius meruit : quod autem nullus mereri Potuerit incarnationem de potentia Dei ordinaria , nec de congruo , nec de condi gno, patet, quia utrumque meritum requirit gratiam: non datur autem gratia nisi per incarnationem,qua est fons gratia: : ergo nullus potuit mererisincarnationem nec de condigno , nec de congruo. Confirmatur . Principium meriti non cadit sub meritum einearnatio autem est principium meriti , quia ea principium gratiae et omnem enim gratiam decreuit Deus dare intuita Christi et ergo nullus potuit merexi de condiguo , nec de congruo secundum Potentiam Dei ordinariam.