장음표시 사용
51쪽
Probatur secundum, quod illa satisfactio esset de condigno ; nam ad condignam & aequalem satisfactionem requiritur tantum quod opus satisfactorium ae qui ualeat debito in valore & dignitate , & quod Deus illud acceptet pro taIi debito t sed homo iustus potest elicere actum , qui sit bonus, ac peccatum Adae & posteritatis eius fuit malum: immo iustus ille homo , si haberet summam gratiam . vi libuit Christus, & fuisset conceptus sine peccato , posset elicere actum longe perfectiorem in bonita tale, quam peccata homi uum fuerint intensa in malitia.
Obiic. Vbi satisfactio fundatur in gratia creditoris ,& gratuita illius acceptatione . illa satisfactio non est ex iustitia perfecta; sed satisfactio puri hominis sandatur in benignitate Dei innititur gratia eius, & P 'rest respuir quia alio titulo Deo debetur z ergo talis satisfactio non est eκ perfecta iustitia, nec exc5cligno. Reso. distinguendo maiorem , non est ex persecta iustitia et idest , ex ea quae excludit gratiam creditoris, &habet omnes conditiones rigo rosae i stitiae, concedo et non est perfecta iustitia , sumendo perfectam iustitiam Pro ea, in qua redditur aequi ualens pro aequi ualente , undecumque illud habeat debitor, nego : unde, quonia n satisfactio puri hominis es et aequiu alens malitiae Peccati, ideo . esset secundum perfectata, iustituam se cundo mado sumptam , & sie esset de condigno.. Ad hoc, quod dicunt, satisfactionem pati hominis posse respui a Deo; hoc est , qaia Deus non potest cogi a creatura, maxime quando talis satisfactio est illi alio titulo debita: non vero potest alio modo respui, quasi non sit aequi ualens peccato. Obi je. Grauitas peccati attendit ut penes grauitatemper lanae offensae, dignitas vero satis famonis reperitur cx per lana satia faciente e sed pellana offensa est Deus: ergo pura creatura soluere non potest ex iustitia rinter Deum enim dc creaturam non est aeqa a litas . Resp. quos . peccatum possit sumi dupliciter: primo formaliter, se a secundam entitatem malitiae su ae, quae finita est . a ct is enim peccaminosus priuat bon itate , q iae deberet inesse actat: illa autem bonitas es set finita, qaoniam homo non est capax bonitatis ia- sinitae : ergo malitia peccati, quae est priuatio bonitatis finitae: est finita . Secundo, peceatum potest sumi extrinsece , obiective , per relationem. quam habetat Deum offensum, & tune peecatum est infinitum
52쪽
extrinsece Hoe posito,. dico, quod pura creatura non potest satisfacere pro peccato extrinsece sumpto , concedo rintrinsece spectato, nego i possibile est cnim voluntatem puri hominis habentis summam gratiam, maiori affectu Deum diligere, quam primus parens, di omnes homines illum offenderint, lesie potest esse aqualitas solutionis ad debitum . ij c. Per peccatum Adae tota natura fuit coriu-Pta : ergo opus meritorium alicuius personae singuiaris non potest aequi pollere damno, quod tota natu Xa passa est. Rcsp. quod de potentia Dei absolutaeis possint actus singulatis personae ita esse intensi , ut Omnibus peccatis aequivaleant. Dcinde, Deus potest quasi in infinitum multiplicare actos satisfactorios illius personae; actus enim peccaminosi omnium hominum non sunt insiniit , sed finiti remanent: ergo pol-sent reparari per puram creaturam, si summam gra tiam habet et qualem habuit Christus; de eam potessi recipere: anima enim, seu voluntat hominis est in Potentia obedientiali , ut recipiat talem gratiam , quam lem Deus vellet illi communicare . Obile. Ergo non multum tenemur Christo , α alius potuit nos saluare, de redimere , immo hoc est.
contra Patres dicentes, Eos non potuisse seruata iustitia alit et redimi. quam per Christum , unde D. Leo , Si non esset verur Deur. non erret remedium: si non e fer ve ur homo , non afferret exemplum . Resp. non Ob.
stante quod purus homo potuerit satisfacere , non mi. nus Christo tenemur , qui solus potuit nos redimere, eo genere satisfactionis , quo non potuit homo, satisfecit cnim satisfactione, quae ratione suppositi habet longe maiorem aequalitatem cum debito, & maiorem rationem mouendi Deum ad illam satisfactionem FIO nobis acceptandam .
An Christur pro nobis satisfecerit ex rigore iustitia . BAssus hareticus de Abal lardas . vi inquit Diuus Bernardus Epistola 30o. dicebant , Christum non fuisse redemptorem, sed doctorem , ut Viam Veritatis ex charitate demonstraret. Similiter Pelani nοῦ negantes peccatum originale, negabant nece ia
53쪽
Io ad Titum cap. a. OLtulit semetipsum pro nobis, ut me redimeret ab omni iniquitate ; sic etiam Concilium Ttident. sess. 6. cap. a. Nec dicant aliqui ; quod si Christus pro nobis satisfecisset, debuisset soluere pretium sanguinis sui diabolo ; hoe enim falsum est, & debuietantum soluere Deo , qui offensus erat, cum potestas diaboli esset tyrannica; quia fefellit nostros primos parentes; fuimus tamen sub illius potestate ex permissione aluina. Dissicultas et go superest ut sciamus . quomodo Christus nos redemerit, an saris factione , quae fit ex toto rigore iustitiae, an satisfactione tantum ex institia, seu de condigno .
CONCLUSIO.CHristus satisfecit pro nobis de condigno 3e ex tuastitia; non tamen satisfecit de toto rigore iustiistiae. Primum patet, quia actiones satisfactoriae Chri-fii habuerunt maiorem dignitatem, quam omnia pec cata hominum habuerint malitiam, unde in Pst 29. habetur, quod fuerit Copiosa repud eum redemptio. Deinde si peccatum dicat relationem ad Deum offensum . satisfactio Christi est etiam infinita; quia est ab homine Deo . Ubi sciendum cst, quod si satisfactio Chtisti sumatur prout dica tantum relationem ad debitum, absque pacto & acceptatione, fuit aequaliscum illo, immo te superabundans : si velo satisfactio Chtisti sumat ut ut dicit relationem ad creditorem, nempe Deum, tunc non est condigna sine pacto , nec habet ius. ut creditor illam tenea ur sine pacto aceeptare .
Ratio primi est, quia si opera Christi ex se non habeabant aequalem valorem cum debito, sed ex acceptatione , nullo modo necessaria crat incarnatio Chtisti nam
per pactum opera puri hominis erant aequalia, ut di-Ximus : ut ergo extollatur satisfactio Christi, dicimus quod sine pacto & acceptatione fuerit aequalis cur a peccato, & hoc est, quod dicit Paulus, Exauditus est pro sua reuerentia , id est , propter suam dignitatem. Secundum autem patet, quod scilicet opera Christi noti in t aequalia debito sine acceptatione,prout dicunt respectum ad debitorem ; debitor nim praemii est Deus; sed Deus non potest constitui debitor, nisi rationes suae promissionis, secundum Augustinum Sermone . de Veibis Domini. Deus nobis deditorfactus est , novi
54쪽
p omittendo : ergo neccssarium est pactu iiij quod innui- ur in I lata cap. 23. Sipo eris animam suom pro peccato sodebitsemen longaeuum. Rario scini est, quia Deus est supremus Dominus, & nihil creatum est quod, pc ait illum obligare, nisi ipse velit : ergo nec opera Christi,
Obiicies, Opera Chiisti sunt i heandrica , id est ,
Dei virtute producta: ergo acceptatione diu i na non indigent Resp. esse diuina virtute producta ra e X trinsece , concedo:formaliter elicitive, nego. Extrinse-ce, quia sunt a natura humana suppostata per Per sonam VeiM : formaliter velo non sunt theandrica squia non sunt elicita a supposito verbi: Verbum enim non potest satisfacere: actiones ergo Christi semper 'creatae Iemanent: ergo non possunt obligar c Deum , nisi ipse velit. Dices, Ergo Christus non satis iacit PIO antiquis Patribus , quia ante incarnationem nullum e Ias pactum, quia nondum erat Christus . Re RPOnd. quod Christus satisfccetit operibus prae uilis ita turis, di quod ante incas nationem erat pactum futurum,& nolidum ex si bitum. Probatur secunda pars conclu sionis: Primo, quia pei secta institia seu rigor osa secundum Aristotilem E hic. cap. 6. cst inter po isbuas liberas , quae sunt do. minae suorticii acnuum et , propter hoc negat veram iustri iam . reperiti inter dominiam & seruum , & inter patrem di filium: quia nccscruus, nec filius habent
aliquid quod non sit domini, vel patris: sed Deus
habet dominium perscctum omnium actionum Chri-1ii , sicut & aliarum creaturarum , cum humanitas Christi sit creaturat ergo per eas non potuit satisfacere eri Ugore iustitiae. Secundo, quia satisfactio rigo Ioia exigit, ut fiat ex bonis alio titulo indebitis :1ca omnia opera Christi debebantur Deo, titulo obedientiae , ct cataonis , conseruationis,& praesertim titu. io gratiiud: nis, quo fiebat ut illius humanitas teneret ut debitas gratias reddere pro solo beneficio unionis cum Veibo : ergo ipsius satisfactio non fuit rigo rosa, T cit. O quia , ut diximus , inter iciuum di dominum , non potest esse pei secta iustitia r sed Christus in quam iam latis factor, est seruus Dei : ergo non potuit satisfacere ex rigore iustitiae. Probatur minor et Vel Christus satisfecit ut Deus, vel ut homo: non ut Deus, quia satisfactio debet esse ad alterum : ergo ut
homo: led vi homo, est seruus Dei, formam enim serui
55쪽
serui arcipiens vocatur a Paulo : ergo Christus erat seruus , & proinde rigor os h satisfacere non potuit. Nec dicat Medina , quod Christus, ut verbum satisfecit Patri, & sic ad alterum hoc enim non potuit fieri: quia a tioncs ad extra sum in diuita, & non tribuuntur personis, sed concreto diuinitatis: unde persona non potest satisfacere , quin alia satisfaciat. Quarto, qui satisfactio rigo rosa excludit gratiam creditoris: sed opera Christi non fuerunt meritoria , nisi quia Chrisus informabatur gratia habituali : ergo satisfactio
Obite. opera Christi erant inmitti valotis ex sua .
propria satura, & non supposita acceptatione , nec
gratia creditoris, quia erant elicita a supposito di-iamo : ergo per illa satisfecit rigo rose, immo & su per abundanter . Resp. opera Christi fuisse quidem insi-
niti valoris extrinsece , quia erant a natura hamana aquae infinite dignificabatur a supposito diuinor non erant tamen cxtrinsece infinita r quia licet essentdc nominariue a supposito diuino. : samen erant forma liter & elicitae a natura humana , quae erat finita . aergo actiones eius non erant infiniti valoris: immd exclusa gratia, nullius cra ni valoris, quia creatura nihil potest merem apud Deum et & ideo totus valor ea. Tum erat ex gratia,& acceptatione, quae sunt extrinsecae, & pure gratultae . lic. Licei opera. Christi sun dentur in unione quae' gratis datur, tamen post ipsam unionem concessam humanitati, non potest , quin bene operetur, de etiam sine gratia: ergo quoniam gratia excluditur hsatisfactione Christi, illa est rigor osa . Rei p. non e rigo rosam : primo , quia valor operum Christi supponit gratiam Dei dantis unionem hypostaricam , dc sic fundatur in gratia creditoris, & proinde non est rigo- rosa e secundo , quia supposita unione humanitatis cum Verbo , opera Christi non erant satisfactoria, nec
meritoria sine gratia habitualis; habent enim, quod
sint meritoria ex gratia dc cx acceptatione, quoniam unio hy post alica non includii formaliter & intrinsece sanctificationem naturae cui unitur e nam potuit ver hilari assumere lignum & lapidem , quae tamen non
fusent sancta & Deo grata , quia non sunt capa.cia sanctitatis quod notandum est contra illos, qui volunt , Mn whm forma litet sanct ficasse humanitalem et vade, licet lanctificatio conueniat de congruo
56쪽
naturae unitae Verbo: quia est congruum, ut illud sit sanctum, quod per unionem redditur diuinum: tamen illa unio Iormaliter non sanctificat, ut diximus do Iigno, dc lapide; sed natura humana fuit sanctificata, consequenter a 4 illam unionem per gratiam scilicet naturae unitae aduenientem. De hoc fusilis alibi. obi je. Si satisfictio Christi pendet ex acceptatione diuina ; ergo Christus mortuus est gratis; quia sicut Deus acceptauit mortem Christi tanquam satisfacto-xiam pro toto genere humano, sic potuit asceptare quamcumque actionem eius poenalem pro peccatis hominum, Vt unam oratiunculam , unam peregrinatio nem , unam lachrymam: ergo non erat necessarium, ut
moreretur; & sie gratis mortuus est. Resp. quod revera Deus potuit acceptare absolute quamcumquet actionem non poenalem Christi, perquam potuisset redimere mille mundos; l: tunc, si Deus accepta Tet unum opus Christi tanquarn satisfactorium , reuera mors eius fuisset gratis : sed non sic egit Deus; acce- ptauit enim quidem quaslibet actiones Christi, non an se praecise , sed quatenus debebant consummari per Passionem dc mortem eius ; unde in cruce moriens, CXclamauit . Consummatum est ; & sic; quoniam mors Christi erat complementum meriti Christi, Proinde
ia An meritum Christi fuerit infinitum γ
IN finitum duplex est, aliud in quantitate , quod
scilicet non habet terminum secundum extensionem ; sic dicitur linea infinita, numerus infinitus : aliud in qualitate, quod nimirum non habet fine in intensione; ut calor infinitus: quando ergo quaeri .mus, ut tum OPera meritoria Christi fuerint infinita ;non loquimur de infinitate extensiua; potuit enim plura merita habere, quam habuit: sed quaestio est de intensiua, quaerendo scilicet, an merita Christi fuerint valoris infiniti. D. Thomas, Suarcet, vasque Zidcalij tenent, in erit a Christi fuisse valoris infiniti simpliciter: Multi 'ecentiores putant,scotum docuisse , meritum eius fuisse omni ratione sinitum; quin immo vasque Z dc sua rea acriter impugnant Doctorem, qua .
si detraxerit dignitati Christi, finitando dc limitan
57쪽
do ipsius meritum . Nostri vero, tum veteres, tum
modor ni illum defendunt; ubi ad ipsus defensionem
tria sunt notanda, ut mens Scoti. quae prima front νvidetur absurda, dilucidetur Notandum ergo primo , meritum esse proprietatem actionis moralis, & infinitar cm esse modum ulteriorem meriti; ita quod . quidquid in actionem nolo
influit, in meritum quoquc non influat s & quidquid
in meritum non infuit , non influat etiam in infinitatem, saltem intrinsecam & formalem , quam
solam non approbat doctor in actionibus Christi ;sed Verbum diuinum nullam habet actionem specia- lem in humanitatem Christi , quia actiones elicitae a Christo non sunt productae a veibo diuinor erg'si Verbum diuinum non influit in actionem Christi, non influit quoque in motitum actionum Christi; & coi sequenter non influit in infinitatem meriti Chiisti: ergo Veibum non tribuit valor cm infinitum actionibus Christi. Ratio quare V cibum non producat actiones Christi, cst, primo, quia actiones Dei ad cxtra sunt in diuisae r ergo si Veibum elicuisset actiones meritorias di satisfactorias , idem fecissent Pater , spiritus S. & proinde non miniis fuissent redemptorcs nostri ,
quam Filius . Secundo , quia Verbum diceretur merc-xi, quod cst absura una ; non porcst enim intelligi
aliquem mereri sine submillione & inferioritat se , qua morens subi situr illi , apud quem meretur , quod non potest dici de V cibo . Notandum secundo , quod etiamsi Veibum ageret in humanita scin , concurrendo scilicet ad pio- ductionem actionum eius , attamen metitum Christi non fuisset infinitum intrinsece . Ralio est, quia Principium quod nunquam operatur nisi secundii , mensuram di perfectionem princip j , tuo, v. g. aqua
calida tam lim ut quator , nunquam calefaciet ut
quinque; quia calor , qui est principium quo calefactionis , habet tantum perfectionem quatuor graduum: ergo si Vcrbum diuinum ageret in humani ia-tem, actiones eius essent semper finitae formaliter . quia principium quo talium actionum, nempe intellcctus & vo Iunias creata remanent semper physice& formaliter finitae . Ex quo Palet', ax: oma Aristoteli attributum esse falsum, actiones nisuppositorum ; ipse enim Philosophus tantum habet : actiones sunt singularium, vel circa singulari a ; siquidem do in Theolog. Para II. C
58쪽
suppositum non est ratio agendi , sed tantum condItio naturae operantis, quae prius petit esse in supposto, Se ineommunicabilitor ex inere , quam agat: natura ergo sne supposito non dcbet dici principium quod, suppostum etiam, seu ratio subsistendi, non in ei iam principium quod : sed ex natura, quae est principium fot male, &ex subsistemia, quae est conditio Principi j focnialis, consurgit aliquo d totum quod dicitur principium quod i cuius actionum pei sectiore- petenda cst cx persectione principit formalis: cum ergo principium formale, quod est natura humapa, sit fini um ; proinde actiones cius sunt si ni re foran aliter τquia tamen communiter statuitur inertium Christi e Gie infinitum , adeo . . Nolandum tertio, meritum Christi posse intelli iinfinitum dupliciter: primo, formaliter ,entitatiue, Mintrinsece, ea scilicet infinitate, qua actiones V cibi dicuntur infinitae; quia cliciuntur a Deo , qui est principium totaliter infinitum: secundo potest intelligi infinitum extrinsece . non imione sui; sed alicuius extrin. ci, nimirum Uerbi D. cui ctat unita humaoitas, ex illa enim unione consurgit quaedam dignitas humani tate , & consequenter in actibus humanitatis , ratione cuius diani latis infinitae, illa: actiones reputari possunt infinitae extrinsece ,& pro talibus possunt aci epiam,
Deo , quamuis intrinsece & formalii et sint finitae . Acipropolitum aut a redeuntes , dicendum cst , quod reuera omnes Doctores Catholici in hoc conueniant , quod meritum Christi sit infinitum ; ex tali infinitate enim thesaurus indulgentiarum, qui reseruatur u , Ecclesia pro indigentium necessitate, infinitus est; sed discrepant in modo, quo sit infinitum . Aliqui putantcsse infinitum formaliter intrinsece; nos velo dicimus e sie infinitum eπtrinsece , unde cril .
Eritum Christi est infinitum extrinsece , & sini
tum formaliter. Probatur prima pars: Meri-ium Christi , secundum omnes, dicitur in sinitum, sed non est infinitum formaliter: ergo est infinitum ex-ri insece; di talem infinitatem extrinsecam habet duplici titulo. Primo , ex circunstanta a supposmi, quia quando aliqua natura opcratur in supposito infinito , licet illud suppositum non operetur m nili tominus
59쪽
qesa dignificat aliqua ratione naturam Opera ni cm- , dignificat consequenter actiones elicitas ab ea ; unde
quia suppositum Clit sti ea infinitum, actiones quo que illius dici possunt infinitae , saltem cxtrinsece Secundo, ratione acceptationis habet infinitatem cX trinsecam ; quoniam enim, ut aliquod opus sit merito- Iium, requirisur acceptatio diuina, ideo quia actiones Christi pro infinitis accepi aiae fuerunt a De O , consequenter i psius meritum est infinitum extrinscch; in tantum enim valet actio meritoria , pro quanto ac ceptatur a Deo, qui nec obligatur, nec cogitur peractioncs creatas, sed tantum per suam acceptationem
di promissionem; unde quia metitum Christi acceptauit Deus pro infinitis peccatis hominum , sic potest
dici infinitum extrinsece Probatur secunda pars. quod iocritum Christi sit formaliter finitum t Meritum Christi habet principium finitum: ergo finitum remanet in sua cntitate ; actio
enim non excedit virtutem suae cauta. Probatur antecedens: Μeritum Christi consistebat in bono velle Christi . clicito a voluntate humana , informata gratia habituali, quo velle acceptauit passionem, & meruit pro omnibus; sed hςc omnia scint finita quia sunt creata : ergo principium meriti Christi erat finitu. probaturi min. quod illud velle , quo meruit Chiistus, si finitum ; si esset enim infinitum , tantum Valeret, quan
tum p cisona Verbi, quod falsum est ; ens enim creatum nunquam valet eris increatum . Adversami nostri hanc Seoti ratiocinationem euertere praetendentes, dicunt,
quod metitum Christi non sit quidem infinitum in ratione cntis, quia est quid creatum; sed dicunt ipsum esse infinitum in ratione meriti. Sed contrar actus meritorius Christi non potest esse in sini ius in ratione meriti, nas sit infinitus in se seu in ratione entis; sed secundum illos non est infinitus in se r ergo nec in ratione meriti. Probatur minor; Ualor operis pendet vel ex essentia illius, vel ex aliqua accidentali & extrinseca circunstantia r si pendeat ex essentia illius actus , si actio Q in sinita, tunc meritum erit infinitum ; si actio
fit finita , meritum erit finitum : ergo meritum Christi non potest esse infinitum in ratione meriti, qui ssi tale in sua entitate : si autem pendeat valor operisu circunstantia extrinseca, pro tunc meritum Clitasti erit infinitum cxtrinsece tantum, di hoc negamus et
frustra ergo occurrunt aduersari j.
60쪽
Obite. Iniuria crescit ex dignitate personae ostensae.& satis satio crescit ex parte personae satisfacientis Ised persona offensa est infinita r ergo satisfactio debet esse infinita; sed Christus per sua opera meritoria satisfecit: ergo Christi meritum debuit esse infinitum . R quod peccatum Adae & omnium hominum non sit infinitum formali ter , sed tantum extrinsece, ratione scilicet obiecti offensit lassicit ergo quod satisfactio sit infinita extrinsecὰ : crgo , ut dicatur quod Christus . Pro nobis satisfecerit ex iustitia, satis est, quod dicamus, ipsius meritum fuisse infinitum extrinsece; Iatione Vctbi D. dgnificantis naturam humanam , eae qua procedebant opera meritoria Christi. Obiic. Licet principium quo actionum Christi sit finitum, quia est voluntas creata, principium tame quod, nempe Veibum, est infinitum; sed fussirit quod principiam 7 d sit infinit niti ad infinitatem meriti : ergo li-ςex principium quo sit finitum , nempe voluntas humana; Christi metitum tamen non minus erit infinitum. Resp. negando maiorem; ut diximus enim in praenotatis, Veibum non est plincipium quor; quia non est operativum, sed tantum terminatiuum; Sc sic nullam habet Propriam causalitatem ei tea actioncs Christi; alias, ut
dixi mus; tres sciscitiae merui sient, vel actiones ad extractant diuisae, quod est falsum. Deinde, nego minorem; quia principium quod non agit nisi in virtute principiiquo; ideo licet principium quod esset in sinitum ; tam erimeritum semper finitum remaneret ; quia principium quo est finitum. Confirmatur haec responsio, quia actu Scssentia litor,& intrinsece infinitus non potest pendere essentialiter ab aliquibus causis formaliter sinitis ,
etiam causa infinii a concurrente, dummodo causa finita habeat essenti alcm causalitatem, ut videmus i concursu Dei, ubi causa secunda sub ordinatur primae , quae in sinita est, atramen cinctus non est infinitus: Ratio est , quia effectus non potest excedere pei sectionem suae causae proximae; dc sic effectus a Deo, di a sole productus sempct finitus est ; S: hoc est quod dic uot alii , causam infinitam modificati di determinati per causam sinitam, ideoque quantumuis Uerbum haberet particula: em essi ciciat iam respcctu actionum Clitasti , non tamen illae actiones essent infinitae formaliter , quia per alias causas finitas modificalentur & redde Ientur finitae, nempe per voluntatem humanam ipsius