장음표시 사용
41쪽
Probatur secunda pars , quia licet Deus decreuerit, dare gratiam tantum intuitu incarnationis, hoc tam ea
Potuit absolute non velle : re potuit decernere daregi tiam, '. g. Abrahae ex pura sua volucitate, non de cernendo incarnationem, postea potuit dicere Deus ets Abraham mediante gratia faciat tale bonum Opus, s V. g. immmolet suum filium , intuitu talis actionis bonae, uniam hypostatice meum Verbum uni ex doscendentibus illius e deinde Abraham potuit immolare suum filium , dc denique Deus decernere in earnationem sui Verbi: ergo ex his patet, quod Abraham, v g di quilibet iustus potuerit mereri substantiam incarnationis. Quod autem meritum hoc non si tantum de congruo, sed etiam de condigno, patet: quia me ritum de condigno eth, quando praemium datur operi
honesto ex condignitate operis , vel ex fidelitatς re munerantis et in tali autem suppositione , Deus pro
misisset facere incarnationem , supposita tali bona actione : ergo talis bona actio posita in actu meruisset substantiam i ncaraationis de condigno , & a fortioride congruo. Porro , licet haec omnia possint fieri de
potentia Dei absoluta, non tamen de ordinaria : quia Deus alligauit omnem suam glatiam Christo e di sic Christus debuit decerni , antequam posset esse ullum meritum congruum , aut condignum: & proinde nullus potuit mereri Christum , nec incarnationem . Obite. Nullus iustus potest habere meritum com
ruum aut condignum ante incarnationem decretam,
quia Christus, saltem Praedestinatus , est principium
omnis metiti et ergo nullus iustus potuit mereri dα congruo, aut de condigno substantiam incarnationis . Res p. haec omnia esse vera de potentia Dei ordinaria. rDcus enim statuit tam lina dare gratiam intuitu incar, nationis praevisae r & sic nullus potuit cam mereri , posito tali decreto et Tamen de potentia Dei extraor clinaria , quae absoluit 1 tali decreto , potuit Deus non
alligare suam gratiam incarnationi, sed dare illam ali tet quam per Christum, scilicet absolute & absque vIIa causa meritoria , & pro tunc quilibet iustus potuis set mereri in earnat ionem de eondigno, si scilicet Deus voluisset cam promittere tali vel tali operi bono .
Eata virgo meruit esse mater Christi , non de condigno , sed de coag tuo . Probatur prim B s Pata .
42쪽
pars. Ad rationem meriti de condigno , vel requiritur condiguitas ope iis , seu proportio cum merced vel saltem promissio creparie remunerantis ; sed non potuit beata Virgo elicere opus condignum dc propor tionatum inca inationi ; incarnatio e in m est infinita di creatura opus infinitum elicere non potest . Quoad promissionem , nulla reperitur in S. Scriptura , qua Deus promiserit se daturum Mariae gratiam maternitatis Christi supposito hoc, vel illo opere : ergo beata Virgo non meruit de condigno male Irritatem .
Piobatur secunda pars, quod scilicet saltem de
congruo meruerit maternitatem P quia constat, quod mater Dei maia sancti caute gratia , innumera exemcuit opera meti otia , ad quae Deus Iespiciens con-gI enter illam elegii in matrem : unde dicit Bernardus, quod per eonsensum quo credidit Angelo , plus meruerit quam omnes Angeli . Accedit authoritas Ecclesiae, quae in antiphona B. v. canit, cuia qumeruisti porta= e , & in alio loco , dia fuisti portare Re
gem coeἰorum Dominum .iSic patres dicentes Mariam Propicr puritalem Vilae meruisse gignere Deum .
Obijc Nullus pol cst mereti relationem , nisi me-
Ieatur positionem fundamenti & termini; ergo Bea. ta Virgo poto te mereri marcinitatem Christi , nisi ipsu in Christum mereretur: sed Gon potuit moreri Christum .ialias meruisset in camationem secundum substantiam et et go non potui I meieri maternitatem . Resp. distinguendo antecedens : nullus potest mereri relata onem . nisi mereatur fundamentum dc terminum: non dotest mereri relationem , formaliter, concedo: consequentet, nego: ad consequentiam dico. Beatam vug nem non meruisse maternitatem formaliter, sca tantum consequenter, id est, Beata Vir non om potuit m creat,quod ChIistus adueniret , cuius esset Materi quia pro tunc meruisset incarnationem, a sed meruit mater altatem tantitan consequenter et id
est , postquam libere Deu S decreuit incarnationem sui Filii , de statui Opsum assumpturum carnem de . aliqua mari e , tunc Beata Virgo meruit quod eligeretur in matre in t bc sic non meruit rationem forma lem incarnationis , sed tantum ut Deus ea uteretur ad
Perficiendum decieium su*m de Verbo incarnando.
43쪽
SAncti Patres meruerunt accelerationem incarna tionis , id est, quod tali tempore fieret . Consentit Scriptura Ps. t r. Propter miseriam inopum,s gemitum pauperum nunc exurgam , dicit Dominus: Vbi lynunc , denotat, quod tali tempore facta fuerit incarnalio propter gemitum pauperum : nec ulla ratio potest urgere aduersus hanc conclusionem : quia tempus in carnationis est circumstantia mere extrinseca in ea Inationis , sicut & maternitas Virginis, ergo potest ca de re sub meritum . Dici etiam pari iure pol est , quod sancti patres , qui extiterunt tempore incarnati Gnis, meruerint videre Christum,ipsum annum re,& ostendere e vi patet de Simeone, de Anna prophetissa, de Ioanne Baptista ,&Q- Obi je In id, quod dicimus, sanctos patres merurisse accel crationem incarnationis , quod decie tum de incarnatione fuisset mutatum . Rc spondeo , quod propter hoc non mutatum fuerit decie lum Dei : quia non dicimus, quod Deus statue 1 it primo ponere in carnationem in tali tempore, de postea decreuerit anticipare illud tempus propter merita Patrum e quia pro tunc scuera decretum Dei mutatum fuisset : scd sic intelligenda venit acceleratio incarnationis , quod Deus videns quidcm peccata hominum , decrcuerit ipsorum redemptionem: in tali autem instanti nondum decreuerit de tempote incarnationis , sed post chpiae uidens bora Opera Patrum . qui existerent tem p re, quo facta fuit incarnatio, decie uit Pro tunc illaim ficti pro tali temPOIe o. -
Ovoniam Christus venit peccatorcs salvos facere, proinde motivum incarnationis , vi praesenti Rcleeicii , fuit satisfactio pro genere humano . Ante quam ergo explicemus ea, quae dicenda sunt de Christo, & de incarnatione eius, quaedam de satisfactione sunt praeliba ada a dii
44쪽
, suid sit Satisfactis. TRiplex eommuniter assignatur satisfactior una ,
quae dicitur ex rigore iustitiae , ad quem plures conditiones requiruntur, de quibus infra: alia, quae dicitur condigna & ad aequalitatem: seu de condigno: ruae tantum reddit aequale pro aequali , licet aliquae e sint conditiones , quae requiruntur ad satisfactionem rigo rosam r tertia tandem dicitur congrua, seu de congruo:& est ea, qua satisfaciens non reddit aequale seu aequi ualens , sed soluit seeundum vires suaa.
Quid sit autem satisfacti o in genere , dicet .
CONCLUSIO. SAiis factio definitur a Seoto , redditio voluntaria
aequivalentir atriar indebiti . Redditio tenet locum generis , di sic satis fatio est quidem redditio , Iror vero datio absoluta , qua aliquid datur gratis. Dicis tur secundo , voluntaria r quia si esset inuoluntari ris , non esset salix actio ,-sca saris passio e & siudicet dam. nati satis patiantur, non tamen sa is faciunt: Additur, aequivalentis , non aequalis et quia non requiritur semper, bc in omni satisfactione , maxime in condigna a , aequalitas in entitate . sed in valore & aestimatione . Dicitur aliar in libiti ,& sic id, quod redditur pto satisfactione, non debet esse alio titulo debrium , si satisfactio esset ita excedens, ut posset pluribus debitis adaequari. Vt ea, quae concernunt satisfactionem, melius intelligantur . Notandum , plures conditiones requiri ad satisfactionem rigo rosam . Pcima , quod satisfaciens satisfaciat ex bonis propriis , nam quod meum non est . aloeri transferre non possu in : ita ut alter sit dominus illius. secunda , quod satisfactio non fiat ex bonis alio titulo debitis , maxime si sit duplex debitumi , ct sie quando alicui debeo decem nummos ex furto , di decem ex mutuo, reddendo dcecm non satisfacior
quia illi deeem sunt alio titulo debiti r si tamen non sit duplex debitum , sed unum tantium , & duplex sit obligatio debiti : per unum & idem opus quis PQ tcst satiis ceru : sic v. g. quando seria laxis quatuor
45쪽
temporum occurrit cum vigilia, per unicum ieiunium fatis sit duplici praecepto. Tertia est, quod bona, de quibus fit satisfactio, non sint sub dominio utriusque, id est, creditoris di debitoris; & hoc est, quod innuit Scottis , quando dicit, quod satisfactio debeat fieri exhonis alias indebitis . Quarta est, quod satisfactio rigor Osa non supponat gratiam creditoris; nam si debeo decem nummos, de creditor sit contentus quiaque, non satisfacio illi aequaliter: ergo nec rigorose . . Difficultas cst, quando v. g. debeo creditori decem nummos, di illos mihi dat, ut ipsi satisfaciam, an haec satisfactio sit rigo tosa; vas lucet dicit esse pro tunc remissionem debiti,. dc non satisfactionem , si creditor dedit cum animo & voluntate, ut sibi satisfiat ; si vero dedit sine tali voluntate , esse tunc perfectam satisfactionem e magis tamen mihi arridet so- Iez , dicens quod si creditor transtulit debitori domi-
minium decem nummorum , quocumque animo id
fiat, tunc satisfacit debitor ad aequalitatem: quia reddit aequale pro aequali, & satisfaeir deth euius est dominus: nec est remissio debiti ex parte creditoris , ut ait VasqueΣ; quia dominium translatum est a creditore in debitorem , de potest debitot si velit non soluere debitum. Nec dicas, hanc solutionem funda ri ingratis creditoris, & sic non esse veram iustitiam; licet enim donatio creditoris sit ex gratia, postquam tamen illam accepit debitor, tunc soldit eκ iustitia , . Quinta, quod satisfactio fiat ad alterum: siue fit alter realiter, Ut quando unus homo pro aItero satisfa- eit ι siue fit aliter moraliter; quo pacto Christus satis- feeit pro iniurijs factis suae humanitati per eandem humanitatem; in quantum eadem humanitas ut os fensa, diuersa est moraliter a seips , ut satisfaeiens est. sexta conditio est, quod talis sit satisfactio, veteneatur creditor, cxcluso pacto, illam acceptare; potest autem creditor teneri acceptare satisfactionem vel ex congruentia , vel ea iustitia ἔ ex congruentia, ut si debeam decem modios hordei, di tribuam
decem tritici, tenelut creditor ex congruentia acce.
ptare, non tamen ex iustitia; nam iustε potest hordeum petcro. Septima tandem est, quini in satisfactione iniuriae sit eadem persona satisfaciens e cluae iniuriam tulit. Notandum post ζὶ , quod licet hae conditiones requiramur d s li sectionem ex rigore iustitiae facien-
46쪽
dam ἱ tamen omnes non requiruntur ad satis fatione mi
condignam , sed ad eam duae lassiciunt. Prima , qu o a iit cisndignitas iniet opus satisfactorium & ostensam . 5ecunda, quod interueniat pactum personae offensae , quae statuat remittere damnum, shoc vel hoc fiat; hae
amen duae conditioncs non requiiuntur coniuncti uc,
na enim sussicit; lassicit v s. proportio actionis cum offensa sine ulla pio missione interueniente et &vice vella sussieit promissio acceptationis opcris satisfacto- . ij, qualecu inque sit ; Deus enim potest dicere homi-ni, quod si faciat tale, vel tale bonum opus, remittit Ci peccatum , di iunc non erit grai uita remissio deb: ti; quia fremissio gratuita non supponit ullum opus , ista autem remissio prae exigit opus aliquod . Porio alij dicunt, quod satisfactio proueniens ex condignitale sita Proportione operis, sit satisfactio de condigno pei fecta, & quod satisfactio, qua fundatur tantum in pro missione, sit satisfactio tantum de condigno impo cta ; quidquid sit , viraque est de condigno , licet Icue. Ia una sitzi sectior altera: quod autem ea, quae funda-tur in fidelitate , sit de condigno , patet ; siccnim dicendum est de satisfactione , ac de merit O ; me Illum aurem , quod fundatur in promissione, est de condigno; vocat enim D. Paulus gloriam coelestem bonis Oporibus reseruatam , coronam iustitiae ; nacteii autem
aliquid de iustitia, idem est ac de condigno : quoniam
ergo corona, quae datur Opetibus, est metita de cond.
gno, licet tantum fundetur in fidelitate: sic etia' satisfactio , quae fundatur in fidelitate, seu prom: Go-ane acceptanti Si erit condigna : unde patet, quod si de-hitor dc beat croditori centum nummos., supposito, quod creditor dicat, da milii decem nummos, & te absoluo a caeteris, tunc debitor soluendo decem numinanos, satisfacit de condigno . . Notandum tertio , quod ad latio factionem , quae dicti ut de congruo , & quae est minor omnium- , moti requirantur tot conditioncs , quoad alias exiguntur; ut enim aliquis satisfaciat de congruo, non
est praecise necessarium , quod sit proportio inter opus satisfactorium , dc offensam, vel quod intercedat pactum inter personam laesam , & laedentem ; sed sume it, quod debitor soluat quantum potest; v. g.
aliquis homo inu tuo accepit ab alio centum nummos, postea debitor suorum bonorum detriment uno
47쪽
tune soluendo illos decem nummos satisfacit , non de rigore iustitiae, nec de condigno, sed de congruo; quia soluit tantum, quanium facultates suppetunt. Sciendum est insuper, quod sic se habeant hae tres satisfactiones, quod prima secundam includat, & secunda tertiam; omnis enim fatisfactio rigo tota est condigna&, omnis condigno est congrua.
ΡΕr purum hominem intelligimus eum, qui per
unionem hypostati eam non est Deus, de de illo est quaestio, an possit satisfacere pro peccato : Quod potein intelligi duplicitcr vel acta naturalis ordiu is , id est , qui non sit elicuus a gratia;.Svel supernaturalis ordinis, qui a gratia procedat . Potest hoc insuper intelligi vel de potentia ordinaria, vel de extraordi naria: unde erit.
CONCLUSIO.Ρvrus homo non potest fatis faccre pro peccato ,
siue suo, siue alieno; actu natui alis ordinis, de potentia ordinaria, bene de absoluta. Prima pars definitur in Concilio.Tridentino se Us. cap s. Non tamen sine gratia Dei homo mouerese potest ad iustitiam coram illa liberasua voluntate . Ratio est, quia satisfactio debet esse redditio alicuius obsequii , quod habeat proportionem cum debito contracto per peccatum ;sed peccatum est contra finem supernaturalem , de actus naturalis non habet proportionem cum aliquo superna lurali: ergo nequit puius homo actu naturali satisfacere pro peccat O . Probatur secunda pars, quod se ilicet possit satis sacere tali actu de potentia extraordinaria ; dc haec coti clusio est scoli contra D. Thomam : Noster enini Doctor in 1. dist et r. q. a. ss. De , dicit, quod Deus de potentia ab sol a bene potuisset acceptare naturam beatificabilem existentem in puris naturalibus , dc simpliter actum eius, ut meritorium . Ratio est, quia opus bonum morale, est obsequium Deo factum:
ergo Deus poterit illud acceptare Pro satisfactione
48쪽
Cbile. Si homo satisfaceret actu naturali, tune non esset proportio cum debito contracto per peccatum ;nam per Peccatum auertitur a Deo fine supernaturali, ει ut habeat proportionem, debet se Deo coniungere supernaturaliter. Resp. hoc tantum esse necessarium de potentia Dei ordinaria, non de absoluta; qui non implicat, ut statuat Deus remittere peccatum, si homo bene moraliter operetur. Instabis : Ergo tunc ex fidelitate tantum Deus remitici peccatum, & non cae iustitia. Resp. quod remissio peccati ex fidelitate sufficit ad satisfactionem, quam vocavimus de eondisno , saltem imperfectam : Deinde illa satisfactio po-aest etiam diei perfecta; nam sicut gratia non tribait Hignitatem operibus ex natura rei, sed tantum ex Pa cto; ita Deus per pactum suum tribuere Poterit talem Mignitatem operi naturali, ut ipsum acceptet tanquam satisfactorium ex iustitia. Nec dicas, Ergo erit taci-ηum remissio gratuita, α non saxis factio ; hoc enim negatur : nam qui libera liter agit, aut remittit, non
ac spici r opus; Deus autem in Proposito opus illud a huc morale respiceret. - Q V AE S T I O HI. ritim purus homo cum auxiliosve naturalipti' fari/D-cere de condigno pro peccato .
QVαstio praecedens Dit de opera naturali , de
praesens est de opere supernaturali ; an scili- cet, mediante gratia, possit homo elicere opus pro peceato suo satisfactorium . Constat quidem ;quod purus homo non possit satisfacere ex toto rigore iustitiae; quia inter alias conditiones satisfactionis rigo tota requiritur aequalitas personae satisfacientis cum persona offensa, Peccatum autem est offensa it lata Deo :- ergo satisfacti Q rigorosa debet ortum habere ab eo, qui est Dςus; qaaestio igitur est de fatisfactio, ne de condigno. CONCLVsIO. PVrus homo potest satisfacere pro peccato, actu sa
pernaturalis ordinis, de condigno, dicitur enim Ezech r8. quod Deus promiserit remittere peccatum ,
49쪽
peccator , eius impietatis non recordabor amplius: undet uicimus communiter, quod actu homo satisfacit Deo, quando conteritur de peccatis;contritio enim est actus supernatu alis , qui retractat peccatum , quantum pQ-tin retractare peccator , de restituit Deo obedientiam & honorem , & disponit ad gratiam sanctifica tem, quae virtute talis contritionis infunditur . Quod illa satisfactio sit de condigno, patet; quia ad eam duae conditiones requiruntur, quarum quaelibet sufficit ; prima est proportio operis cum ostensa : secunda est promissio remittendi peceatum, posito tali opere: prima deest in satisfactione puri hominis: secunda vcro ad est, secundum hoc: suotiescumque ingemueritpeccator: & iuxta illud, Convertimini ad me, uertar ad vos et ergo homo satisfac it, di satisfacere potest pro peccato de condigno: de haec tamen satisfactio ab ali is dicitur tantum imperfecta, quia non in uoluit proportionem eum offensa : hoc non impedit
tamen , quin sit satisfactio de eondigno . Obiic. Concilium Tridentinum , quod ses. 6, ei 14 dicit , bonis operibus non posse satisfieri pro
poena aeterna et sed pro temporali et ergo non potest homo satisfacere pro peccato suo mortali, cui annectitur poena aeterna. Resp. non posse satisfieri pro paena aeterna satisfactione condigna , quae importet Proportionem cum debito, quia poena aeterna est infinita saltem extensiue , de satisfactio puri hominis. est finita: potest tamen satisfacere homo satisfactione condigna, PIO ueniente ex acceptatione, seu promissione diuina, quae est secunda contritio satisfacticionis condiga ae . Si dicat idem Conci l. sess 6. eap. 8. Nos iustificari gratis , quia nihil eorum πια iustificationem antecedunt: suemes siue operat iust cotionem meretiar , hoc dixit, excludendo satisfactionem di meritum de condigno, proueniens ex condignitate absoluta ope- Iis : quia omnia nostra hona opera sunt sinita, de iustificatio inuoluit remissionem peccati, quod infinitum est, saltem extrinsech . Obile. cum haereti eis , Christus plen. & supera hundanter pro nobis satisfecit: ergo frustra ponituralia satisfactio, quae fit ab hominibus . Resp. Christus plene satisfecit pro nobis; moraliter, merendo nobis auxilia &dona, quibus disponeremur ad gratiam habitualem, concedo et formaliter, & expellendo nostra peccata sine nobis , nego : Licet eigo, Chri.
50쪽
Christus satisfecerit moraliter non minus tamen est necessaria nostia satisfactio; iustum enim est, viqiri
erat auersus a Deo per peccatum , ad Deum ipsum reuertatur, ut gratiam recipiat et deinde, si homo satisfaciendo non concurreret ad suam satisfactionem inon videretur liber 4
An purus homo potuerit satisfacere pro toto genere humauo. πIOe intelligit ut de homine gratia di aliis viri α- Aa tibus supernaturalibus donato , qui sit constiturus caput praedestinatorum loco Christi , eodem fetemodo quo primus parens Adam per iustitiam origi-naIem constitutus fuerat caput totius generis humani. Hic non loquimur de satisfactione cx toto tigor iustitiae ; sed tantum de condigna, sandata in acceptintione, di bonis creditOIis 4.
PVrus-homo de potentia Dei absoluta potuit sati Diacere pro lato genero humano', si sit constitutus in quadam gratia summa dc haec erit satisfactio condigna. Primum est scoli in a.dist z. q. unica sect .con. tra illud, ubi habet, quod si placuisset Deo , unus bonus Angelus eadem ratio est pio homine in potuisset satisfacere, offerendo opus aliquod placitu in Deo, quod ipse acceptasset pro peccatis 3 tantum enim vastet, inquit Scotus , omne creatum oblatum Deo , pro quanto Deus illud acceptat ; sed Deus potuit accepta-1e quodlibet opus bonum pro Peccatis totius generis humani: ergo purus homo de poten ta Dei absoluta potuit satisfaceLe Pro toto gene se humano. Nec dicas, quod tunc iam oblig remur illi homini, quam Deo; falsum enim hoc est, immo simpliciter Deo obligaremur ; quia torum, quod ille homo haberet, effeta.Deo, qui concessisset gratiam, quae est principiumine ieri, & qui illud opus memorium acceptaret, quod posset non facete, si vellet: multum tamen obligare-mut illi homini, sicut nunc obligamur Virgini, de alijs sanctis, qui pro nobis meruerunt ; semper tamen & summe Deo obligamur, tanquam illi,4 quo aliorum