장음표시 사용
31쪽
eognosci nequeat exacte, se ipsas intelligere sat Edd est eo Quarum actio elim a substantia non distinguatur intellectio intelligens, ct intellectum in eis nullo erunt di scrimine seiuneta, ipsas vero intelligere non accipit metaplaiscus ab animastico sed ipse mei id osicndere is potest quicquid dieat Averroes. ira i Et quamuis se ipsas intelligant, Dissimulandum tamen non est inferiora quoque omnia cognitione comple cti, in quorum intelligentia non vilescunt. - a Intelligunt enim inferiora per ideas in ipsis actu exi stentes,iatis eκ Aristo resis quoque sententia sunt concedendae. Non tamen omnium si quidem non sint ge
si Aut etiam singularium Quorum notitiam intelligentiae non habet quicquid dicant Iatini. Sed solum spe tieriam Ideae in supremis mentibus relucent. Quid si generum , dc singularium ideas in illis collocari de
34 Postquam vero inteIIexerunt,iam diIigunt,de volunt, in ae voluntas volitum dc volens idem omnino sunt Hac autem voluntate excita . intelligentiae actiones efficiunt. . . as Non tamen rationalia agentia sunt, aut naturalia, sed cminentiori modo agunt quaecunque agunt. Ita tameagunt,ut non agere, aut persectior3 sacere quam is
cta sint nequeant, Et si disputationis gratia naturalia agentia esse desendam . s Earum actio transiens est circumIatio, cicum ferre autε nequeunt,nisi corpori sint affixae, Cuius causs forma
T Et si nec efficientes e formς,nec fines esse eius corporis sed nee etiam motum vere efficere, tueri possit. a 3 Ex his constat ponendas non esse Ideas substantias sepa. ratas diuinae menti assistentes, ut *pe uisus est voluis a se Plato non enim mouerent,Sed nee etiam Dsmonas natur ali ratione Ponere compellimur. Cur
32쪽
es Cu Plures aute perpetuos motus conspiciamus plure1 substantias separatas fateri cogimur. Inter se nec specie,nec genere covenietes, sed Analogia, Quare interiptas una necessario est ad qua omnes, ut ad primum Analogatum attributionem habent. so Haec porro Deus est op t. Maκ. qui caeteris intelligentiis est ratione. natura, de ordine prior, omni v quin etiam causa. a a Non solum finalis, sed sormalis . atque effectrix, uamuis non solum noua creatio sed aeterna quoq; emana tio a Peripatetico concedi, nequeat. xa Hic maxime est ens,& ab eo communicatum est esse,&Viuere omnibus . his quidem clarius , his vero ob scurius, Atque omnia ab ipso perpetuantur, Quam Uis plura entia natura sua aeterna sint. 3 Maxime quoq; unus est, de caeterorum unitatis causa, summum bonum est, & omnibus eausa , ut bona sint.
Quare ipse solus vere per essentiam bonus dici potest. Summe simpleκ est, Non tamen simpliciter, A rq sim, plicitas eius est perfectio simpliciter pace nonnul in
x 3 Persectissimus est,& persectionis omnium mensura simpliciter, In eo nanque sunt rerum omnium perfectio nes,& prestantiori quidem modo quam sint extra ipsum, Actus enim purissimus Deus est . de potentiae nullo pacto particeps. - Qui seipsum solum intelligit, de per essent Iam omnia cognoscit secundum tamen proprias rationes,& VI Inter se distincta sunt pace multorum. ατ Eius scientia est rerum eausa Quare res tales sunt, qui Deus illas ita cognouit, Non igitur ab eo ausexenda est proludentia. 18 Quae est ratio ordinis rerum in finem. Quare a guber natione.& a dispositione discrepat pace multorum. xs omnia porro diu ins prouideliae subiacenr, Non tamε omnibus immediate Deus prouidet. Et quamuis non
33쪽
agat propter alia,e is tamen per accidens no proulde L, o Privati oes vero,& mala atq; i finita no co3noscit,cu eius
itellectus se per fit i actu de actr respiciat. Neq; Enuciabilia itelligit,eius. n. scietiae fine copositioe et diuis oes s Hie ut reliqus intelligentis orbi est affixus,aue mouet no solii ut finis, sed etia ut ages immediatit, & praeter
eii ones alios quoq; orbes mouet,Finiis tame virnitis ei a Posito igitur infinito mobili Deus ipsum non motieret sed etiam coelum quod movet posse Velocius, aut iis dius mouere pace Alex. ridiculum est .s a Cognoscitur autem Deus non solum a seipso,versi etiaab inserioribus inteligentiis, Non tamen per earii essentiam,sed per se ipsum Qui illarii est sorma, A nemine
vero prster ipsu perfecte cognosci,aut copliedi potest. 34 Nos quoq; illum ut reliquas intelligetias quidditati ue' cognoscimus, uamuis nec ipse, nec intelligentiae ve' ras habeant desinitiones.s s Et cum nominibus cognitionem nostram significemus, Nomina Deo imposita eius essentia e X primunt, Et ps stiva quidem positive,priuatiua vero priuatiue illam indicant quicquid multi dixerint. a s Quae nomina & si ab aliis entibus accepta ad diuinita.
tem manifestandae Xtollantur , Magis rame .pprie illi conueniunt quam aliis,De quo de reliquis idem nomesecundum eadem rationem dicitur pace D. Thomae. et Nomina Vero Onia no solum propria, sed etia translata
quicquid dicat D. Tho. prius praedicant de Deo, quae de reliquis ad si prius p dicat de reliquis qua de Deo ce 3 De quo nomina omnia relatione quoq; importantia ad inferiora ab sterno dicunt, Nec nomina de Deo dicta sunt*nomina cοῦ eius essentia diuersimode exprimat. Cfterv no solΞSiplici cognitione Devii cognoscimus, sed etia complexa, Qxiare pro postlioes affirmativas de eo Oferre possumus,Qtiid . n. Ohibet subiectit, tu praedicat 7 in eo excogitari. Atq; haec onia peripateticis principiis consentire existimo , quorum tamen plurλveritati adari credendum est .
34쪽
Et Coelesti . a vir Erum ab intellectuali mundo ad corporeum & sensi V hile iam descendamus Qui non est magnitudine infinitus,ut credidit Anaximenes, Nec multitudine, V tDemocritus, sed finiis molis cum fit,Vnicus quoq; est Ad quod astruendum validissimae sunt rationes)A ri stotellis, Quas euertere multi incassum experti sunt. 3 Hic vero unicus mundus no est genitus, ct corruptibi lis, Vt Anaxagoras asserit, atque Empedocles, Nec genitus quidem sed incorruptibilis, verum omni eae
3-Nequs a Deo effectus noua,aut aeterna effectione , Quare inter Platonem,et Aristote. cocilium tradi hac in re posse no existimo , pace dixerim Simplicii, & alior v. Cuius ratio est corpus omnibus numeris perfectum, Hoabsolutum extra quod neq; locus, neq; te Pus, nequς corpus aliquod reperis, sed ipsum in se omnia c6rinet. 3 Est autem corpus, quod trifariam, & omni ex parte di- iii sibile est, Quae definitio non solum eorpori mathe
malico conuenit,Verum etiam naturali, Omne igitur
'corpus finitum est, Et corporase penetrare impossibila: ' est pace Simplicii qui penetratione i aliquibus cocedits Non competit autem,ea quam diκimus, definitio corpori,Vt est de praedicamento substantiae pace Ioanis Grammatici,sed ut est in quantitate, Verum neq; illat est corporis substantialis recta definitio, Vt opinorι Corpus illud esse quod habet propensionem in motu.τ Si quide propensio fit qualitas, quare definitio non erit
substantiae,crederem ego Optimam esse, corporis sub stantialis rationem substantia habens naturam, Non est autem natura materia solum, Vt Antiphon credi- dir,Nec compositum, Ut multi veteres falso afferue 'runt, Nec corporeae facultates grauitas, & leuiras. Vt Ionicorum scola docebat.
35쪽
Sed nee spiritus quidam artificio praeditus , & con
stans undique sparsus, ae Omnia permeans, Ut visum est stoicis, Rectius dixit Plato esse substantiam incor poream a corporibus inseparabilem, atque illorum in se rationes continens , Omnium vero optime inuenit Aristoteles illam esse Principium motus & quietis eius in quo est primo, per se, dc non secundum accides Quam definitionem temere reprehen Aebat Philopo . nus cum interim ipse non Ueriorem , sed ineptiorem
, Haec porro Aristotelis ratio disiunctim, ut puto est aea cipienda, ab ea enim coniunctim accepta Coeli natura pace multorum,necessario esset excipienda subqua definitione anima quoque compreh enditur, quicquid Simplicius, Quare non erit Vniit Oca , nec aequivoca, . sed secundum prius & posterius dicta. o Est autem natura principium motus activum non tum passivum , ut 0pe visus est voluisse Simplicius, , Qui etiam falso aliarit materiam, & formam non esse secundum Aristotelem veras,& per se naturas, sed potius naturales, Naturam autem esse aptitudinem ma teriae ad proprium, & peculiarem morum . . Disponit Sc facit natura materiam, sicut de Ars quie quid dicant Latini, Qui elicientes ex Aristotelis ver --his artem materiam sibi comparare naturam no ilcm in varios inciderunt errores Agit autem semperiise natura propter finem etsi nihil cognoscat.1 1,Neca cognitrice Vi aut intelligentia dirigatur , Quid si rationalem esse naturam defendo, cum eam dicat: Aristo tales nihil temere agere e Quod falso ut puto a Simplicio trahitur ad quamdam nati ram, qua Peri omnia Penetret Opisere , nulla enim talis natura est se eundum Aristotelm . a 3 Cum autem plurimis naturis peculiare sit. Vt quandO- . que a persecta operatione impediantur , de statutum finem assequi nequeam is pest pius monstra gignuntur,
36쪽
n--inie nec a natura sunt pace Themistis, nee secundum naturam n on solum particularem , sed nec etiam uni uersalem , quicquid dicatur Io. Grammaticus sed pister naturae propositum a eam fiunt, Nec tamen ne gandum est talia euenire ob naturae indebitam qualitatem aut quantitatem , & instrumenti proxime agentis improportionem. 14 Naturam d ximus principium motus esse, Quem mo tum fateri sensuum fide compellimur, Quare Zeno nis rationes Vt fal*dccaptiose spernendae sunt, Mo
. tum autem, cum fit, per motum aut mutationem ali
quam esse accipere Pace Simplicii non est arbitra dum s Hic non est genus. Vt Plato credidit, sed Analogum est nec inter Platonem de Aristotelem concilium tradi posse existimo pace dixerim Simplicii. 6 Analogum autem cum fit in omnibus predicamentis esse non est arbitrandum, sed in quatuor solum substail tia,Quant irate, ualitate,&Vbi, ut asseruit Aristote O Ies, quamuis Eudemus, & Theophrastus ei aduersen tur, quos insequitur Simplicius. 7 Secundum vero aliquam formalem Ac propriam rationem non est in prsdicamento ad aliquid, ut putauit Alexander Nec in quantitate, ut philoponus,& Iamblicus quos secuti sunt Latini separantes fluxum for mae a forma fluente . vs Sed nee omnis motus est in genere passionis pro VIa acceptus, Quicquid dicat Averroes, Ac ante ipsum Plotinus, Eorum tamen sententiam disputa. .di quoq; eausa defendam. as Est porro motus Actias entis in potentia, quatenus In
impotentia, Quare erit via in actum perlectum , non tamen de genere continuorum est existimandus.vr falso credidit Philoponus, de ante ipsum straton Lam
ata iNec verbim parribilis est aut ex imparribilibus con a stans,& in ea diuisibilis, sed continuitatem habet quΣ
37쪽
i a subiecto cum Averroe,non a spatio aut termitiis pendere existimo. Omne igitur quod mouetur est parrim in termInoa quo ,& partim in termino ad queira , Atque aliquod indivisibile imoueri impossibile est. a Puncto autem subiecti respondet mutatum esse in mo tu ,hinc fit ut ate omne mutari fit mutatum est , ct a te
omne mutatum esse mutari. Nec est in aliquo motu in 'uenire Primum mutatum esse Pace non nullorum.
I Cum autem in omni motat sit mouens motum , ct id secundum quod fit motus , Mouens necessario est, simul cum moto nec inter illa aliquid potest esse me dium . aa 4 Et omne quod mouet quia mouetur eodem motu mouer,quo mouetur, pace Theosrasti, Nec solum in motu locali veritatem habet haec propositio, Vt placuid Philopono, sed in omni motu.xs Id autem secundum quod fit motus semper in mobili , est pace Alexandri qui hoc in aliquibus negauit. Mohi Ie autem omne non est prius tempore ipso motu, . Cuius quoque oppositum disputationis gratia cum, Simplicio tuebimur. Qui motus,cum ab actu acquirendo spctie non discrepet,Vnus spetie erit qui ad unum actum spetie termi nabit,unus vero numero qui ad unum numero actum x Quid si tueor nullum esse motῖ numero Vnun , Motiis autem contrarii sunt qui ad contrarios terminos, Qui Vero ex contrariis non dun contrarii, Qtiinimo eius dem spetiei esse postunt. . Motuum praeterea quidam naturales sunt,quidam vici i Ienti,naturales sunt, qui a principio intrinseco pendet conferente vim passo. Violenti vero quorum princi ἀ pium csi eXtra sit quod mouet nihil adiuuatidio tamecuicuq; motui naturali violentus opponitur Nee qus natura mouent Omnia euitia moueri posse dicenduest
Non solun autem motus motui opponitur sed etiam
38쪽
D , qtys es. qiis est priuatio motus,nec aliqu id postliuili tira, bet Quicquid dicant Simplicius, atque Thc mistius. so Motus porro hic in genere aeternus est secundum Ariostotelequaquam falsisfimum hoc esse pie credendii sit. sal Cuius speties sunt generatio, Alteratio . incremen tum,decrementum & latio, inter quas latio prima est tri & csterarum ratio Quid si generatio est primus mo ius Latio vero Ultimus cta inis Extio eum tu in loco de loco erit agendum , Quε Eudemus captu disiici limum esse aiebat,nam ubi pri 2 mum corpus a loco abest locus fugit, de solus haud ' percipi potest, sed cum alio conprhenditur, Non est autem is forma, aut materia ut Plato asserunt, Nec in tertialium trine diruensionarum,Vt Philopomis, P ante ipsam Crysippus,ωEpieurus defendebant l, a Sed superficies e Ytrema immobilis corporis continen iis, Ut optime demon strauit Aristoteles, Etsi Simpli l citis Damascenum sequens nouam quandam Ioci desti' nitionem confinxerit, In qua,ni fallor errauit, Atque etiam in honcilio, quod inter omnes de Ioeo senserias tradidit quς secundum diuersas rationes concordes
34. Patet itaque phoprium locum esse immobilem non tum per se ,sed etiam per accidens,neque pro formali
tantum, verum etiam pro materiali. Et si omnia eor Pora naturalia, quorum extrema superficies est locus per se moueantur.
1s Forma aute Ioel fi6 est virtus coseruatiua Iocati, Cu na'. i qua plurimis sit potius destructiva virtus,t quo autεεc6seruati uano e hse virtus eius forma,sed coseque s. is'Loci vero primς disserentis sunt sursum, Se deorsum, Quaru maximam vim habent illu quae sunt uniuersi semper. n. eodem modo se habent, Sc ad illa corpo natura feruntur,sunt igitur istae loci differentiae intery se contraria;tum quia in duobus extremis recte lineae Iongissimae sunt positae tum,etiam secudii Poten iam.
39쪽
ιr Ediuidem sursum in uniuerso . pace multorum , eon caua othis lunae, superficies , Deorsum aute centriam terrae. Qui Iocus uniuersi est singulorum corpori m. communis Iocus , Proprius vero a quo Vnumquodq; immediate circum scribitur, qui est locato aequalis, Atque communem locum corpus aliquod subteris gere nequit,et si Proprio carere persaepe ni fallor,con
as In loco , ut diximus su Iatici, citius ratio est motus advbi. Quare id ad quod ist. motus est in motu erit Pace Alexandri, partitur autem hic motus in rectum dc circularem,Quamuis vere,& vni uoce de omni circu Iari non praedicetur.3s Circularem porro,atque rectum inter se quo ad celers ratem, Se tarditatem eomparari posse negauit Aristo teles, pace cuius horum motuum comparationem , &s qualitatem tuebimur. MOUens autem vi aut natura & motum Iocaliter simul necessario sunt tempore atque loco, Mortim vero in diuisibi Ie est. nequit, Nee supra indivisibile hic mo ius fieri valet. 63 Nee vacuum esse potest spatium per quod fit motus, Vacuum enim nullum est, Atque ipsum natura maxime abhorret, Quod vacuum si inueniretur, in eo nee in animata, Nec animata moueri possent, Aut veloci tatem naturalem habere , Quoniam motus ille in in stanti fieret. 6i Etsi non solum animata, sedi nanimata omnia resisten tiam intrmsecam habeant, sed praeter eam.requirunt extrinsecam,iaris medii est ex qua successionem mo
rus habet , in iam uis ab intrinseco ct primo efficiatur successio a mobili. 3 Quare scut se habet medium ad medium secundum crassitiem 5e tenuitatem , ita se habebit motus ad morum quo ad celeritatem de tarditatem in aequalibus mobilibus.
40쪽
Impedit enim crassities motus celeritatem propter indita isionem, Tenuitas ex aduerso ei maxime opitulatur Quare velocitas non erit accidentalis, sed naturalis, ut optime aduersus Auem pace determinauit Auer - roes, Qv armi is tarditas persaepe sit accidentalis, de
, Quid si prster Aristotelis sententiam , non minus tenuitatem, quam Crassitiem motum impedire defendo, sed hanc quidem grauium, illam vero levium e s Mouentur porro natura ce Ierius, ut ratio Persuadet, cui quoque ni fallor, experientia non aduersatur ,maiora corpora,quam minora,si eiusdem speciei fuerint,a atque figurae, lisc enim non parum est motui auxilio de quandoque etiam impedimento, At contra maiora corpora vi difficilius,ac tardius agitantur . 7 Sunt quidem motus Iocales vioIenti Tractio, Volutio, de vectio, omnes enim ab exerno principio efficiuno tur contra passi inclinationem, Atque ad istas species omnes alii violenti motus reducuntur. 48 Proiectionis vero quae est pulsionis species moues proximum post eicientis absentiam non est medium per antiperistasim, ut inquit PIato, Sed medium pulsum cum initium motus acceperit, vi su apte natura aP - tum est proiectum transfert, Quod eousque sertur , quousque proiectio celerior suerit motu eius naturali Lapis autem deorsum proiectus etiam secundum naturam serri diei potest. Non enim totus Violentus
o Morum vero rempus consequitur obscurissimum atq; cognitu diffici Iimum, quod quidem non est sphaera, Vt veteres crediderunt. Nee coeli conuersio, ut vide tui asserere Plato, sed numerus motus secundum Prisus,& Posterius. xo Numerus inquam numerabilis, iniare non est in ani ma,sed ens prorsus extra animam positu iri, E isi ut numeretur,anima indeam. Ea igitur ablata tempus