장음표시 사용
41쪽
auferri neeesse est. s 1 Quod etsi numerus sit non est tamen arbitrandum continuum non esse sed discretum , Continuum enim vere est, Quamuis per se & sor maliter non sit continuum, sed merito motus,quem a magnitudine continui talem habere diximus , Quare in genere quantitatis
ii tempus non est reponendum . ' . ir
si Sed in quatuor generibus collocatur stetit de motus , Non . n. est numerus solius motus coeli pace Alexin dri, de reliquorum, sed per se cuiuscunqi motus loca fi lis,alis rationis,incrementi, di generationis asi A quibus transmutationibus re,& sub icto non discre pat tempus sed ratione solum, Non tamen Vt motus plures fit nul existunt ita de multa tempora, sed unum
34 Est quidem tempus mensura motus,Quae mensura non est de ratione temporis sed ei consequitur, ,ffert. n. an umero qui est essentia temporis, Etst utraq; pro eo dem interpretes acceperint, Mensurat nano templis UV motum atq; ab eodem mensuratur, non autem nume i rat & numeratur, V t de motu coeli cum Aspasio talis dixit Simplicius. Π a III. ss In tempore autem propriε sunt finiti motus cum ab illo contineantur, infiniti aurem dc aeterni motus Vt coe Iestes tempori potius eo existunt,cum a tempore non excedantur Qtiod tempus non solum motum mensurare dicendum est , sed& ip in quietem . ns s Res vero Perpetuae Permanentes aer. rnitate mensuran
tur, Qiis non fluit, sed interminabilis essentiςi est to ae simul, dc persecta possessio, Arq; non solum Deo, sed& re Iiquis intelligentiis,& coelo conuenit. V IVsτJSunt porro temporis disserentiae , Prsteritum , 'ssensatq; futurum, sed prssens solum existit,Quod momcntaneum est, ac Temporis partes termirax atq; conti nuat, Idem vero est atq; diuersum momentum in omni μ tepore, Sicut idem est atq; diuersum Punctum in tota linea.
42쪽
3s Cognoscitur autem a nobis 'tempus non Per prooi Priam spetiem ab externis sensibus susceptam , sed --Per morum cui est coniunctissimum ab internis sensi bus percipitur, Per motum inquam qualemcun que non per diurnum. Nee etiam quia in esse transmutabili nos esse animaduertamus, Ut voluit Auer ita roes, Etsi nihil ammo agitantes minus temporis laP sum percipiant .ss Ca rerum his omnibus de corporeo mundo expIicitis consentaneum deinceps est ut adesti nos couertamus ex Plicationem,Quod quidem est substantia corporea vias necessaria, Atq; in eo nihil casu euenire, Ut veteres arbitrati sunt, sed omnia neces ario, atq; ex immuta hili lege sequi credendum est. so Hoc materiam non habet eandem,quam in seriora Ne , que diuersam, si quidem non habet potentiam adesse, Non est igitur aliquod elementorum corruptio hilium , aut ex illis constructum, ex quibus iptum constare, ut videtur asseruisse Plato defendere non
σε Est autem orbis ipse materia in actu eκ se non percisor mam aliquam, aut animam in eo existentem, nullam . n. talem animam habet, Animatum tamen est ab in Ptelligentia ei assistente. sa Quae eius forma est,Nec solum matterialem,&formalem causam crium habet, verum etiam finalem de esse
s a Finitum autem est non solum muItitudine, sed etiam magnitudine , Et quamuis quantitatem habeat in T diuisibile tamen est , Finitum autem eum sit finitam potentiam habet Quare eius potentia est contradi
ctionis a- Grauitates aulcm vel leuitate non participat, Sensibi . se quom est solo visu non tactu, Vt nonnulli crediderum,cum nullam habeat tangibilam qualitatem.
43쪽
cs Non augetur porro coelum,nec diminuitur, Non rare fit nee densius efficitur aut alterationem aliquam patitur, Quae scilicet corruptiua fit Perfectivas enim pa titur alierrationes ut illuminationem, Non habet igi tur potentiam passiuam ad substantiam , aut quatum aut quale, Nec etiam ad motum Iocalem. Etsi motu Ioeali moueatur,&sempiterno quidem lem Pore Terram enim moueri, & coelum quiescere crede dum non est,quam opinione ab Heraclide Pontico,&Aristarco in uetam posteriores nouissime luscitarunt.
Nullam quoq; habet potentiam ad quietem, Ad ubi
autem semper habet anne κam potentiam, Atq; inter
orbem dc intelligentiam est resistentia , Qua impeditur moues,ne Coelum velocius moueat.
τε Intelligentia vero non solum est finis motus , sed etiam agens, Quare non solum principium passivum, sed activum quoq; motus in Coelo est. Qui motus infinitus est, non ita quidem ut actu habe. infinitatem, sed finitus cum sit in infinitum producis persectionem suam,Quae infinitas,ut puto, a proprii intelligentiis orbibus largitur, non a primo motore,
ut Alexander asseruit. o Naturalis etiam coelo est hie motus, Et tamen non op ponitur violentus, Quare vi moueri coelum non potest, Et quamuis fit naturalis ab anima pendet omnino. Non solum ratione regularitatis ι ut Iulianus Trallianus credidit,Aut ratione infinitatis, ut visum est Hermino,sed omnifariam. τε Natura enim in coelo ab anima non distinguit Quam
uis Simplicii quoq; opinio defendi possit, Coelum scilicet ab anima moueri per mediam naturam .va Mouentur Porro corpora coelestia non vi finem asse quantur verus enim finis non est eκtra agens,sed quia eorum persectione in motu positam esserintelligunt,
Atque eum sint simplicia simplici motu feruntur, in ter simplices vero circu Iari. Qui Coeli motus,ut aeter
44쪽
nus nee in Ioeo factus, sed solum circa medium,in quo , est loci differentia quaedam aequivoce motus localis dici debet .m 3 Ad ipsum autem constituendu m de cetrum requirItur de poli centrum quidem immobile est atque idem nu mero terrae & singulis orbibus est commune, PoIi autem diuersi sunt. de continuo mouentur , nec quidem per accidens, Eos tamen immobiles elle quoque defen
τ' Nec solum cireulari motu ferunt sed orbiculari quo
iii cive figura corpora caelestia circumscribuntur, fibn res ctilinea aliqua, cum e X tra coelum reperiri non possiteorpus aliquod, Neque etiam diuinius,isc magis aethereum, ut Theologia assiriorum docebat, quam sequi tur ProcIus.
τs Nec etiam locus,aut Vacuum,aut tempus, Atq; coelos 'posse seipsos penetrare a principiis philosophiae pace Simplicii alienum sit. νε Qui etsi sphaerici sint ad centrum usque pertingere,&P corpora inferiora posse penetrare temere, ni fallor, si . seeruit idem simplicius, Nec eorum orbicularitas impedimeto esse debet, quin positionis disserentias illos habere fatendum sit, Non quidem ratione nostri, sed secundum naturam cum sint animati.ττ Nec quidem solum dextrum & sinistrum, sed his quo que priora principia sursum deorsum , ante & retro, Quae non sunt in coelo secundum diuersa ubi, Sed in eius determinatis partibus collocantur, Quare una
et a Coeterum huiuscemodi differentias positionis in coelo non reperiri praeter Aristotelis sententiam disputata di gratia defendemus eius rationes vanas atque falsa,
τs Sensus autem eoelo non sunt tribuendi I Cum nee ini mam informanrem, nec tangibiles qualitates habeat Quare non solii gustus de olfactus,sed auditus qiroq;
45쪽
visus At tactus Simplicii pace ab eo sunt remouendI.
Nec solii in externi sensus veru na etiam imaginario a
coelo est auferenda, Neque discursus, quicquid dicat
Philopontis,ei est concedendus. to Senstitia enim cognitione caret , non solum ea quae sui. Passione de a corpore ad intellectum procedir, sed ea que quoquam iuxta actionem consistere , & ab intellectu in corpus 'progredi, ex Platonicorum sententia essinae it Simplicius. 8 x Et haec quidem ex Aristotelis sententia verissima iudi
co, ted aduersus ipsum disputandi causa coelum gens tum esse de eoruptibile ex horum inferiorum materia. l constare,& continuo generari,atque sorrumPi,sor mam etiam materialem habere ei dantem esse pro vi vibus defendam. MUCoelos Porro plures esse sensu , de ratione compertum et est, Quorum octo. ni conspicui,cum sint astris reser ri, iii etiam inter se sunt specie distinii , eos tamen .' eiusdem quoq; spetiei esse defendam. nil i irAtq; supremus stet las inerrantes continet,&. perfectissimus est,ac effective immediate a I eo mouetur unico velocissimo, & simpliciter uniformi motu , quicquid dicant Astronomi ἀεs Hicper se non est in to eo, Nec per Partesinternas , aut externas, sed per accidens ratione centri, Quod unius rper se loci disserentiam esse contingit. D 3i Sub quo orbe septem sunt planetae , Qui non magis in loco sunt, quam octauus orbis , Et si ab illo contine- .antur habent igitur Iocum solum ratione centri. Eo rum meditis est Sol,non Lunae Protaimus, Ut nolimur li crediderunt..7 Hic ratione lucis astra omnia superat & cum desissimus sit maxime, de persectis me splendescit, Lunaclautem Vt loco est intima, ita est dignatate postrema, Ac eam, - in er c celestia Proportionem babet, quam Lerra In er
46쪽
ias Haec solis luce accepta quae hic sint illuminat,Non quidem repercussione sed solis operatione suscepta, de iaci ci tota collustrata sua natura apta est ad Operationem contra reddendam,&quae hic sunt i Ilustr)nda. 8s Maculae autem in ea apparentes Non sunt montium, Vallium, ac Martii imagines, Non enim omnibus nee eodem modo appareret, sed queda L unae partes sunt minus lumini peruiae atque eius receptiuae. so Insequuntur porro planetae motum Octaui orbis non rapti, nec coacti, sed sponte, Est enim diurnus motus ., aretis naturalis, Mouentur autem hoc motu non a pro priis intelligentiis, sed a Deo primo motore. Is Altero autem motu mouerium in oppostam regione sed in obliquo circulo sub diuersis polis. Motores sunt i uelligentie illis affikae, Erpraeter istos motus, qui necessiario ponendi sunt, omnes alii sunt apparen
peruacaries itaq; sunt tot orbes eoncentrici a Calipisi po, de Eudoxo politi, vani quoque sunt eccentrici, de Epici cli, Qui, ut coelestia monstra uniuersi ordine aeia statum perturbantia, hint prorsus ercterminandi.' si Et eum linei astris orbes aliquos naturam procreasse ri credendam noli fit odio solum erunt, Iique concentri ci, Apparentiae vero Omnes ex polorum diuersitate.
Atque eκ medii difformitate, & ex via lactea ortumio Est itaque summopere necessaria perspectiva ad Astronomicas conclusiones demonstrandas, Omnis enim ra' tio de figura . situ magnitudine, de motu corporum S coelestium vim accipit ex ea , Quod non . animaduer ten res Astronomi fallaces demonstrationes confece runt , & in Varios , atque innumeros errores inci
s 3 Hane porro de astris scientiam, quam certissimam esse ista crediderunt. , ego in certissimam atque difficitima Puto, obiecti enim natura, Medii difformitat, sitq; in nimis s
47쪽
eonstantia, sensuum deffectus , atq; instrumentorum fallacia maxims in ea sunt difficultatis causae . 's Astrologia vero quam iudiciariam,ac diuinatricem vocant omnino inanis est, Nec aliqua urgenti, ni fallor, ratione suffulta. OT Astris refertos esse orbes, sensu & ratione id persuadentibus supra asseruimus. Quae astra ab orbe specie non distiriguqntur cum easdem causas habeant, Acciden tibus tamen d iserunt, Est enim stella densior pars or his, atque n labilior. νs Neque inter se astra eiusdem orbis aliquo nisi acciden tali diserimine separantur Nee propterea eiusdem speciei plura sunt indiuidua, sed eiusdem indiuidui plures sunt partes.ss Astrum vero unius orbis ab astro alterius specie dis seri, Ea tamen eiusde quoq; speciei esse defendemus . goo Sunt porro Stellae omnes sphaericae figurae, ut eo Lu nae facie deprehedi potest .Quae orbe quiescenteno feruntur, ut nonnulli crediderunt,sed orbi affixae,quasi nodi in tabella ad motum eius feruntur.3o1 Et cum orbi continuentur. Nee etiam super proprio centro volui possunt,ut asseruit Plato,Quem ab Aristote Ie non dissentire temere, ni fallor, dixit Simpli cius, Manent igitur omnino immobiles. se' ao a Quare nullus ab eis esidi potest sonus, Quod si ali quem sonitum ederenr, is a nobis maxime Percipere tur, Et nihil prsterea audire possemus Fessa igitur est
os in os neque tueri potest Simplicii defensio, Qui sonitum illum his inferioribus magis spiritalem . de absque aere effectum asserit, Adhue enim eius pace a nobis percipi esset necesse . Ο Est porro coelum vinculum quo eadum aetesnis subinstantiis alligantur. Et sine quo Intelligentiae in haeei. inferiora agere non possent,Agit autem coelum motu de Iumine . -
48쪽
ε os Lumine quidem alterat,motu uero localiter moliet in feriora, qtrid si motu quoque alterate Insuxus autem a Peripatetico omnino sunt negandi. xes Nec tamen credendum est, coelum inferiora alterando caliditatem solam largiri, cum frigidiratem, humiditatem, siccitatem,& qualitates Omnes impertiatur,nec qui dem per accidens; sed his de Coelo transactis ad reliqua inferiora pedem seramus.
et Oelesti enim naturae inserior annectitur incostans, υ Sc uaria, ac singulis mutationinus obnoxia. Quam ueteres philosophi inter ea quae sunt non censebant esse connumerandam,cum tamen uere fit ens, sed intellectua
Iibus,ac coelestibus naturis longe ignobilior. a Quibus proximam esse,& contiguam necesse suit, 'st om nis eius uirtus atque facultas inde emanaret, ac regerotur, motu nanque coeli deficiente inferior mundus,sec dum substantiam, atq; operationes in interitum ruerer, . Vt nec etiam inordinatis motionibus elementa,ac sublunaria corpora pace Alexandri agitari possent. s Gerit enim Coelum uices Artificis, inferiora uero mare rix,& instrumenti, quorum inferiorum praecipuum,&ad quod reliqua axis ibia loriem habent substantia est. 4 Haec in materiam, tarmam atque compositum partitur, tanquam in analogata, omnium infima,& minima sub stantia est materia, deinde compositum, omnium uero marime forma .
3 Qiud si compositum est, maxime substantia: Quid si ma
teria cum discedentibus formis ipsa maneat cc Ceterum cum impersectissima substantia fit materi eius natura erit Potensia Passiua, non enim est Potentia aces,
49쪽
. dens materiae, sed illius est esse. τ Non tamen ob id imperfectior est accidente, QtiId a tem absurdi sequetur si illam imperiiustiorem esse de
a Qtiae etsi potentia fit secundum essentiam, habet tamen rationem quandam nobis immanifestam qua ad aliud non refertur, Actum autem Entitatiuum eam habere, obiectivae potentiae respondentena maximum est,rii talis Ior, in Peripatica domina figmentum.' Vna porro materia est omnium generabilium, Essiue rius loquemur, si unitatem Omnem ab ea auferemus, Quam multitudinis indiuiduorum causam esse putan dum est,quamuis eorum unitatis non fit principium. x o Haec cum ex alia materia fieri nequeat, aeterna est iudi
eanda, Quid si ortui, δc interimi obnoxiam esse desen dimus , i Omnibus enim formis successive subiicitur, Quare non inconcinne Poetae,qui δc ipsi praeclare philosophati fuisse uidentiir materiam formas uariantem,et undique diu fluentem sub Protei nomine declararunt. Nulla igitur erit eius operatio sed sola haec passio, Quare transmutaγ' tione innotuit.
'a x Formam uero aliquam substantialem sibi propriam, de
coeternam non habet, quare nec sermam corporeitatis non solum persectam, sed nec etiam imperfectam. 3 Quam tamen formam imperfectam in materia semperesse, atque generatioris necellariam fore tuebimur. ι Neque in ea sunt quantitates interminatae, aut qualita tes, sed oppositam quoque sententiam defendemus. 's si In qua tamen materia formas omnes tum substantiales, tum accidentales semper esse non negamus, non minus
enim generabilium Brinae in eius potentia latitant,qua in Dei actu splendescant.' is Quae potentia etsi unica fit,plures quoque esse specie dia Dictas potentias est arbitrandum, Ideis Proportione re
50쪽
- spondentes quae quidem tot numero sunt, quot gene rabilium species. iba Nulla enim nec Protaimam, nec remotam potentiam. habet materia ad singularia, Quare infinitas potentias
is aut Protaimas,aut remotas in ea else,nonnulloraim pace, asserendum non est.
- 1 s Appetis Porro formam materia quicquid dicat Auicemna, Nec quidem ratione priuationis annexae, sed ex - propria natura, Adueniente igitur forma appetitus
xy Nec Potentia materiae, quae etsi potentia omnino st, &nullum actum includat, resistentia tamen carere non est - existimandum.1o Formas Mero substantiales omnes immediate recipit. Non enim datur copositio materiae, ut Graeci,& Auerisi mes asseruerunt, sed eX prima materia, de forma, fiti unumquodque compositum. at Ceterum cum actum ullum ex se non habeat materia definitione caret. Atque intellectus eam elut quispiam, Hausis oculis cernit,Idcirco eius cogitatio adulterina erit
. non legitima, ut optime inquit Plato. t x x Non enim per se cognoscibilis est, sed per analogiam, , non quidem ad formam, uerum ad artificiosorum mae. teriam, Quamuis etiam per relationem ad sermam de ea habeatur notitia, A qua serma realiter distinguitur. ixs Est autem irinae ratio actus, Quamuis priorem insiti natura rationem habe t, quam sit ea, quae actu expri
s4 Persectior igitur est quam materia, & propter eandem 2 rationem persectior quoque est composito pace Scoti.
s Haec non generatur,nec creatur,cum tamen de nouo imi cipiat esse, nec in materia praeeristata eis In qua extrinsecus non inducitur, ut opinati sunt Io. I. Gram. 6c Avicenna, sed ab agente ex materiae Potentia educitur,cum quo,& fine coincidit. ι