장음표시 사용
171쪽
oppido ridiculus. Sed ab eo . mimis:tanta genus huius ridiculi insigni aliqua nota re notari uolo . Est autem ex hoc genere illia,quia tu Crasse nuper ea, qηi re
rogasset, nκm tibi molestus esset 'turus, si ad te bene
ante lucem uenisset: Tu uero, inquipli,molestus no eris: Iubebis igitin t inquit, si citari tu, Certe negi ras te molestum Iuturum . Ex eodem hoc uetus Erudest, quod aiunt Maluginensim illum M. Sc ionem, cum ex centκria 'a renunciaret Accidinum Consiudi; praeco ; duxisset, Die de L. Manlio : Virum bonum,in qηi egregissmq; cinem esse arbitror. Ridicule etiam illlid L . Porcius Nasica Censiori Catoni, cum ille,Ex tui animi siententia tu uxori babes ' Non hercule, inquit, ex animi tui siententia. Haec aut frigida fiunt,autrum salsa, e m aliud est expectatum . natura enim nos ut ante dixi)noster delectat error, ex quo inm qMsi decepti siumus expectatione, ridemus. In uerbis etiam
cti sunt,qκα aut ex immutata oratione ducuntur,aut ex linias uerbi translatione, alit ex inversione uerbo:
Υlim . Ex immκtatione , ut olim R usica cum legem ferret annalem, dissuasior M. Servilius, Dic mihi,inquit, M. Pinnari,nκm, si contra te dixero,mihi male diciturarus es,ut caeteris fecilli j Ut siementem feceris, ita metes,inqκit . Ex translatione autem, ut cum Scipio ille maior corinthiis statuam pollicentibus eo laco, ubi aliorum essent Imperatorum, turmales dixit dili licere .
Inuerilint alitem verba, ut Crassus apud M. Pn α pennam iudicem pro Aculeone cn diceret . aderat contra Aculeonem Gratidiano L. Elius Lamia deformis,
ut nostis: qui cum interpellaret odiost, Audiamus,in
172쪽
qκit,pulcbellu pueru, Crassus. Cum esset Am, Nopotui mihi, inquit Lamia, formam isse fingere, inge*nium potui . Tum hic, Audiamus, inquit,dsertum et multo etiam arri sim est uehementius. Sunt etiam i, la uen l ut ingrauibus siententijs,sic infacetijs. Dis xi enim dudum materiam aliam esse ioci, aliam siueravitatis, granilim antem er iocorum unam esse radioranem . Ornant igitur in primis orationem verba reuota contrarie : quod idem genus I pe est etiam facetu elit Seruius ille Galba, cum iudices L. Scribonio Tribuno pL ferret familiares suos,er dixisset Libo, Quando
tandem G alba de triclinio tuo exibist Cum tκ,inquit, de cubiculo alieno. A' quo genere ne illud quidem plurimum distat, Glaucia Metello,Villam in Tγburte haαbes,cortem in Palatio . Ac verborum quidem genera, qκα essent faceta,dixisse me plito : rerlim plura sunt, ea magis ut dixi ante rident κr,in quibus est narra tio. res sanὸ difficilis. exprimeda enim sunt,et ponenda ante oculos ea,quae uideantin uer milia, quod est proprilim narrationis, ero sint, ridiculi prooprium est, subtκvia cuius exemplum,ut brelies smlis, sit sane illud,quod anteposivi, crassi de Memmio . Et ad hoc genus Ucribamus etiam narrationes apologora rnm . Trabitκr etiam aliquid ex historia: vi cu Sex. Titius sie cassandram esse diceret,Multos,inqliit Antoranius, possum tuos Aiaces Oileos nominare . Est etiam ex similitiaine,qua aut collationem habet,aut tanqlia imaginem: Collationem : ut ille Gallus olim testis in Psonem,eu innumerabilem Magio prastelo pecuniam
173쪽
trem abstulisse . Vt illκd M. Cicero senex,huius uiri optimi nostri familiaris pater,nostros bomines similes esse
Syrorum uenalilim,ut quisque optime Graece sciret,itis esse nequissimum . Valde autem ridentur etiam imaragines,quae ferὸ in deformitatem,aut in aliquod uitium corporis ducuntur cum similitudine turpioris: ut mea illud in Helmiκm Manciam, Iam ostendam cuiusimodisiis: cum isse, Ostende,quaesio, dem3straui digito pie lum Gallum in Mariano ρκto Cimbrico sub Nonis, disto
tum,eleela lingua,buccis Ilventibus: risius est comotus: nihil tam Manciae simile usum est . ut cum Sestio Peranario mentum in dicendo intorquenti, tum ut diceret
si quid uellet, si nucem fregisset . Etiam illa, quae misnliendi aut augendi causa ad incredibilem admiratiornem efferuntur,uelut tu Crasse in concione,ita sibi φαμm magnum uideri Memmium, ut in forum deficeno dens caput ad fornicem Fabii demitteret. Ex quo geαnere etiam illud est, quod Scipio apud Numantiam,customacharetur cum C. Metello dixisse dicitur, Si quinαtκm pareret mater eius, asinum fuisse parituram. ArPta etiam signiscatio est,cκm parua re, saepe uerabo res obsimra latens illustratur : ut cum C. Fabristio P. Cornelius homo,ut existimabatur, auarus furax, sied egregie fortis bonus Imperator,gratias ageret,quod se homo inimicκs Conselem fecisset,bello prae siertim magno graui; Nihil est, quo mihi gratias Mas,inqnit, si malui compilari quam uenire. Vt Amis Africanus obiicienti lustru i ud infelix,Noli inqμit,
174쪽
didit, taurum immolauit. Tanta fusticio est,ut religione ciuitatem obstrinxisse uideatur Mummius,quὸd Asiel lum ignominia leuarit. Vrbana etiam dissimulastio est,cualia dicuntur ac sientias,no illo genere de quo
ante dixi,cu contraria dicas,ut Lamiae Crassus, sied cutoto genere orationis siuere ludas,cu aliter sientias ac loqκare: ut noster Scaevola Septumuleio illi A nagnino, cui pro C. Gracchi capite erat auru repensium, Togati,
ut se in Asia prUectu dκceret, Qtiid tibi uis, inquit, inrasane stanta maloru est multitudo ciuiu, ut tibi ego hoc confirme, si Romae mansieris,le paucis annis ad maxiramas pecunias esse licturum an hoc genere Funius in annalibus sivis Africanii hunc Aemilianu dicit 'isse,
eum Graeco uerbo appellat ἐίρωνα: bed uti fervi,qui melius haec nor ut, Socrate opinor in hac ironia dissimulas itaq; longe lepore e humanitate omnibus praestitisse. genus est perelegans, er cum gravitate si Am , cum soratoriis dictionibus, tu urbanis bermonibus accomodaratum . Et hercule omnia hac , quae a me de facetiis dios utantur,non maiora forensium actionu, quam Omonium sermonu condimeta fiunt. quod apud Caratonem est,qui multa retulit, ex quibus . me exerti causa mκlta ponuntur,per mihi sicitum uidetur, C. Publio clusolitu dicere, P. Mummiu cuiliis tempori hominem
esse. Sic profecto res sie habet, nκllum ut stultae tepus,
in quo noti deceat leporem humanitatemq; versari . Sed redeo ad caetera. Est huic finitimum di simulatiosni, cum honesto uerbo uitiosa res appellatur : ut cum Africanus censer tribκ moliebat eu centκrionem, filii
175쪽
DE ORATORE in Pauli pugna non affuerat: cum ille sie custodiae cauisa diceret in castris remansisse,quaereret cur ab eo notaremrmon amo,inqκit,nimilim diligentes. Acutum etiam illud est, cum ex alterius oratione aliud excipias atque ille uult ut Salinatori Maximus, cum Tarento
amisso arcem tamen Liuins retinuisset, multa ex ea praelia praeclara fecisset, cum aliquot post annis Maxiramus id oppidum recepisse rogaretq; eum Salinato ut meminisset opera 'a sie Tarentum recepisse; Quid ni, inqκit, meminerim s nunquam ego recepissem, nisi tu
perdidisses. Sunt etiam illa siuba uesa, sed eo ipso
nomine Re ridic la, non Alμm mimis perapposita , sed etiam quoda modo nobis: Homo fatuus postquam rem habere coepit, est mortuus. Q uid est tibi ista mκα lier ρ uxor ῆ similis mediusfidius. Quandiu ad aquas
fuit, nunqnam est mortuus. Genus hoc leuius, et, ut dicat aliquid : ut tibi Antoni Mancia,cum audisset te censiorem 2 M. Dκronio de ambitu positulatum, Alla quando,inqnit,tibi inlim negotiium agere licebit. Ua, de haec ridentur, hercule omnia aliae a prude tribus intelligere qκod intelligas, ut Pontidius, Qualem exillis mas,qui in adulterio deprehenditκry tardum. Vt ego, qui in delecta Metello,cum excusationem oculorum 2
me non acciperet, dixisset, Tu igitur nihil uides Ego uero inqκam . porta Esquilina uideo uillam tua. Vt illud Nalica,qui cum ad poetam Ennium liensbet, dixi,mimicum: sid habet nonnunquam aliquid etiam
apud nos loci, ut uel non stultus quasi stulte cum sale
176쪽
LIBER II. 87. eiq; ab ostio quaerenti Ennium,ancilla dixisset domi noesse, Nasica siensit illam domini iussu dixisse, illum intus esse . paκcis post diebus cum ad Nasicam uense
set Ennilis, eum a ianua quaereret, exclamat Natrica, si domi non esse: tum Ennius,Quid ἰ ego non coragnosico uocem,inqui tuam ' Hic Nasica, Homo es imαpκdens: ego, cum te quaererem, ancillae tuae credidi te
domi non esse; tu mihi non credis ipsis Est bellum illud qκoqκe,ex qκο is,qni dixit,irridetAr in eo ipsio genere, quod dixit ut cum Opimius con*laris,qui adolerascentulus male audisset, festiuo homini Egilio,qui uide Tetlir mollior, nec eruet, dixisset, - Q add tu Egilia mea, o
Quando ad me uenis cum tua colu lana ἐ-Non pol, inqκit, audeo et MNam me ad famosas uetuit mater accedere .
Salsa fiunt etiam, qκae babent si icionem ridiculi abs sconditam:quo in genere est illud Siculi,qui,cum familiaris qκidam quereretur, qκὸd diceret uxorem suam
sustendisse sie de ficu, Amabo te,inquit, da mihi ex ista
arbore quos Aram 'rculos . In eodem genere est,quod Catulus dixit cuidam oratori malo qui cam in epilogomsericordiam sie mouisse pκtare postqκam sedit,r gauit hune, videretur ne misericordiam mouisse : ac magnam qκidem, inquit neminem enim puto e se tam duru,cui non oratio tua mistranda uisa sit. Me quis dem hercule ualde illa mouent stomachosa, quasi submorosa ridicula,non cum . morosio dicliniar: tum enim non sal, sied natura ridet κr. in quo,nt mihi vis
detur,persalsium illud est via Narium,
177쪽
DE ORATORE Quid ploras pater ' miru ni eantem,condensius Ilim. Huic generi quasi contrariu est ridiculi genκs patiemitis ac lenti ut cum cato percussus esset ab eo, qui ctrca ferebat,cum ille diceret, Caue : rogauit nunquid aliud ferret praeter arcam. Etiam stultitiae salsa reprehensior ut ille Siculus,cui Praetor Scipio patronum causae dam
bat bos item suum hominem nobilem, sied admodu pul
tum : Quaesio,inquit, Praetor aduersario meo da illum patronum,deinde mihi neminem dederis. M ouent illa etiam,quae coniectura explanantur longe aliter atqM sunt, Ad acute atque concinne': ut cum Scaurus ac
cusaret Rutilium ambitus,cum isse Consiui esset factus, ille repulsam tulisset, in eius tabulis ostenderet literras, A. F. P. R. idq; diceret esse,adlum fide P. Rutilii: Rutilius autem,ante faelum, post relatum AE . canimeqnes R . cum Rufo adesset, exclamat neutrum illi, lis teris declarari. Q uid ergo,inquit Scaurus f Aemilius fecit, plectitκr Rutilius. Ridentur etiam disicrepantia. quid bκic abest,nisi res uirtus ῆ Bella etiam est familiaris reprehensio quasi errantis: Mi cu obiurganit Altatium Granius, qκὸd , cum eius tabulis quiddam Albutio probatum uideretur,qualde absoluto Scaeruola gauderet, neque intelligeret contra filias tabulas esse iudicatum . Huic similis est etiam admonitio in consilio dando familiaris, ut cum patrono malo, cum uocem in dicendo obtudisset, 'adebat Granius, ut
mulsem frigidum biberet simulac domum redisset, Per
dam, inqκit, uoce, si id fecero . melins est,inqκit, ram . Nκm . Bellum etiam est,cum,quid cuique sit conflentanenm,dicitM : ut cum Scaurus nonnialam haberet in
178쪽
LIBER II. 88Mulam ex eo qu)d Photionis Pompeii locupletis bοα minis bona sine testamento possederat, sederetq; aduocatus reo Bestiae , cum funus quoddam duceretur,accn .sator C. Memmius, Vide, inquit, Scaure , moralilis
rapit r, si potes esse possessor . Sed ex his omnibus nishil magis ridetur, quἡm quod est praeter expectatio nem: cuius innumerabilia punt exempla vel Appii maioris illius, qui in sinatu,cum ageretur de agris publiscis, de lege Thoria, premeretur Lucilius ab sis, qui ai pecore eius depasici agros publicos dicerent, Non est, inquit, Luciiij pecus illud , erratis defendere LMαcilium uidebatur) ego liberum puto esse: quὸ lubet pasicitur . Placet etiam mihi illud Scipionis illius, qui
Τ i. Gracchum perculit, cum ei M. Flaccus multis probris obiectis P. Mutium iudicem tulisset, Eiero,inqAit, iniquus est . cum esset admκrmuratum, Ab,inquit, P. c. non ego mihi illum iniqκκm eiero, verum omnis
bus . A b hoc uero Crasso nihil facetius, cum is siet testis Silus Pisionem, quὸd si in eum audisse dixisset, Potest feri, inquit, Sile, ut is, unde te aκdisse dicis,
iratus dixerit: annuit Silus. potest etiam, lit tu non recte intellexeris: id quoque toto capite annκit, ut siecrassio daret . potest etiam feri, inqκit, ut omnino, quod te audisse dicis, nunquam audieris: hoc ita praeter expectationem accidit, ut testem omnium risus 'obrueret . Huius generis est plenus Nanius, er iocus
Sapiens si algebis tremes. alia femulta. Saepe etia facete cocedas aduersario id ipsium, quod tibi ille detrahit, ut C. Ludias , cum ei qκidam malo
179쪽
DE ORATORE genere natus diceret indignκm esse si is maioritas, Aeberculi,digni in inis dignus. Saepe etiam siententiose ridicula dicuntW: ut M. Cincias, quo die legem de donis π mκneristas tiai rum C. Cento prod isti ostiis contumelis,q id fers Cincioli,qκaesisset: Ut emas,
inquit,Cai, si uti uelis. Saepe etiam palpe,quae feri no
po exercentibus in herba isse recubuisset, Vellem Meesset,inqκit, laborare . Salpum est etiam l-rentitas, q asi percolantibus lente restondere quod nollent: ut Censior Lepidin, cκm M. Antistio Pyrgensi e Fum ademisset, amicisi cκm Rociferarentur, Er quaererent
dere . Colliguntur ἀ Graecis alia nonnulla, execrati . nes,admirationes,minationes. Sed haec ipsa nimis misbi uideor multa in genera desicrisisse . nam illa,Peuerbi ratione, ui continentin, certa fere ac desinitas ni,qκα plemnqκ μt ante dixi, uiari magis,qiani rideri Alent: haec autem,lμα 'nt in re, in ipsis sintentia,partitas siunt inn merabilia, generitas paκα ca . Expediationibus enim decipiendis, ruris aliorum irridendis, Arum rid uiae indicandis si ii rudine typioris, dissim latione, re 'basinia discendo, stulta reprehendendo, risius mouentur . ita: que imbκendm est is, Ri iocosie mlt dicere, quasi naαtκra quadam apta ad baec genera moritas; ut ad iniu*κe modi genin rutina mirus etiam accommos
180쪽
Sed iam tu Antoni qui in hoc diuersorio sermonis mei libenter acquieturum te esse dixisti, tanquam in Pontinum diuerteris,neque amoenum, neqκe salubrem loracum, censeo ut satis diu te putes requiesse, er iter rella quum conficere pergas. Ego κero atque bilare quidem a te acceptus,inquit cum doctior per te,tum etiam audacior factus sum ad iocandum . No enim uereor, nequis me in illo genere leuiorem iam plitet, quonirem quidem tu Fabritios mihi auctores, Africanos, Aaαximos,Catones, Lepidos protulisti. Sed habetis ea quae uoluistis ex me andire,de quibκs quidem accuratius dicendum cogitandum 'it: nam caetera faciliora sunt,atque ex bis,quae iam diiciu fiunt, reliqua nasiunαtκr omnia . Ego enim cum ad cali am sium aggressus, atque omnia cogitando,quoad facere pollit, esecκms, clim argumenta causiae,steos locos, quibκs animi iudicum conciliantur, illos,quibus permouentur,ula di atque cognoui: tκm constituo quid habeat quaeqκe
causa boni,quid mali. Nulla enim ferὸ res potest in dicendi disiceptationem aut cotrouersiam uocari, quae nobabeat utrunque: Ad qκantum habeat,id refert mea autem ratio in dicendo haec esse solet,ut,boni quod ba:
beat,id amplectar, exornem, exaggerem ibi commorer,
ibi habitem, ibi haeream : a malo autem uitio'; causae ita recedam,non κt id me defugere appareat ed ut totum bono illo ornando augendo dissimulatum obsmatur. Et si causa est in argumentis, firmissima quae que maxime tueor, pue plura sunt, siue aliquod unii. Sin ante in conciliatione aut in permotione cansa est,