장음표시 사용
201쪽
DE ORATOREin'litam mihi loquacitatem impulerit, acceperitu. Nos wero,inquit catulus, etenim pro me bo pro meo fratre restondeo non modo tibi ignosiimκs, sed te diligimκs, magnamq; tibi babemus gratiam : cum hamanitatem facilituem Mnscimns tuam, tum admiramur illam scientiam er copiam. EPidem etiaboc me assecκtκ pnto, quod magno μm lenarus errore,
illa admiratione liberaras,qubd multis cu alijs semo er admirari siolebam, unde esset illa tanta tua in catali di initas: nee enim te ipsa attigisse arbitrabar,qMediligentissime cognosse, κndique collegisse,ψμq; Dodfκm pirtim correxisse uideo, partim comprobasse .
Neque eo minns eloquentiam iliam, e multo magis
inrtinem Ο diligentiam admiror,er simκl gaudeo indiciκm animi mei comprobari,qκὸd siemper stami, ne minem sapientiae laudem π eloquentiae fine summo studio er labore π doctrina conseqvi posse. Sed tammen quidnam est triquod dixisti, fore ut tibi ignosceremκs, si cognossemκε, κα te causa in Armonem impli Iisset Quae est enim alia caUa,nipi qκ d nobis, re borum adole centiam studio, qvi te attentissime audierarunt,morem gerere uoluisti Tum ille, Adimere, inoqκit,omnem recusitionem crasso uolia,qnem ego paulo sciebam uel pudentiκs uel inκitira nolo enim dicere de tam Jaui bomine fastidiosim ad hoc genus sierm nis accedere. Quid enim poterit dicere s consiκlarem se esse hominem Censiori Am eadem nostra causa est. An aetatem afferet es triennio minor est. An sienscire j qnae ego siero, Ρα c sim arripia, qηα βδεα
202쪽
summi, doctoribus . Nihil dicam de ingento, cui par nemo 'it etenim me dicentem qui andierit nemo uno quam tam sini des latens μ' qWn iteraret aut melius, aut eodem modo si posse dicere : Crasso dicente nemo tam amrogans , qni similiter sie linquam dicturum esse consideret . Quamobrem ne frustra hi tales uiri uera nerint,te aliquando Crasse alidiamus. Tum ille, Ut ita illa esse coceda inquit, A ntoni,qκα μηt loge secμε, quid mihj tu tandem hodie,aut cuiquam homini quod dici possi reliquisti ' Dicam enim vere,amicissimi hoαmines,qMod sentio : saepe ego doctos homines,quid dico pest imo nonnκnquam : sepe enim qκi pomi, qηiplier in forum uenerim, neqae inde unquam diutiusqv m QBestor abfuerim i sied tamen audiui, ut heri dicebam , er Athenis cum essem , doctussimos viros , in Asia i tum ipsum Sceptiam Metrodorum , cum de his ipsis rebus diutaret: neque uero.mihi quis qliam copiosiAs unquam usus est, neque siubtilius in hoc genere dicendi , qaam iste hodie, esse nersatus: qaod si esset aliter , assiquid intelligerem ab Antoαnio praetermissum , non essem tam inurbanus ac penὸ inhumanus , ut in eo grauarer , quod nos cupere sien'tirem . Tum Sulpitius, An ergo, inquit, oblitus es Crasse , Antonium ita partirum esse tecum , ut ipsie instrumentκm oratoris exponeret, tibi eius distinctio: nem atqκe ornatum relinqκeret f Hic ille , Primum quis Antonio permisit, inqκit , Mi partes face ret , Atram uellet prior ine 'mem y deinde , si ego recle intellexi , cum ualde libenter audirem , misia coniuncte est usus de utraque re dicere . Ille ueo N iiq
203쪽
DE ORATOR Ero, ins et coit ornamenta orationis non attigit, neαqκe eam laudem, ex qκα eloqκentia nomen ipsium inuenit. Verba i in inqκit Cr 's,mibi reliquit Anotonius,rem isse si risit.N Tκm C sir, Si,qκod di ocilius est, id tibi reliquit: est nobis,inqκit,cακμ, cur te antire cupiamra: sim quod facilitis,tibi cansa non est, mr recusies. Et CatalM,Qwid qμod dixisti,irigit, crasse, si hic hodie αρκῆ te maneremns,te morem nobis esse gestarnm, nibit ne ad fidem tκam pκtis pertinere e Tκm Cotis ridens, Possem tibi,inqwit, Crque cocedere, sed uide ne qκid Catrulus attulerit religionis . opus hoc censioriam est: id aκtem committere,vide quam sit bommini turpe censiorio. Agite nero, ille inPit, ut intratis: Ad nunc Fidem,qκoniam id temporii est, 'uenα tam censeo, π requiescendum: post meridiem, si ita uobis est commodκm,loquemin alis Fid: nisi forte in crastinum distferre maintus. Omnes A
204쪽
.M. T VLLII CICERONIS DE ORATORE LIBER III.
NSTITUENTI mibi assintestater inm siermonem referre, mar dare huic tertio libro qκem post An- tonij dis rationem CrasDi babsisset, acerba sane recordatio Meterem antismi cmam molestiamq; renoκακit. nam it lad immorπtalitate dignam ingenium, illa humanitas, illa uirtus L. Crassi morte extinfla 'bita est, uix diebus decem post e m diem, qκi boc π superiore libro continet .
babita esse in concione ἀ Philippo, qκem dixisse constabat, κidendκm sibi aliκd esse consilium, illo sinatu A
τ p. gerere non posse et mane Idibκs Septembris et ille, sinatus freqAens uocatκ Drusi in curia uenit. ibi cum Drusius mκlta de Philippo qκe κε esset, retμlit ad sinatum de illo ipsio,qκὸd Con*l in eκm ordinem tam graniter in concione esset inuedius. bic, ut sepe inter homines sipientissimos constare nidi, qκαnPim hoc Crassio,cum aliqκid accuratias dixisset, semper βατὶ contigisset, ut n-quam dixisse meliκs plitaret et tamen omni Am conpensi sic esse twm ita laatrum, cste ros a Crasbo siemper omnes, illo σηtem die etiam inuma si e sisse tκm . deplorassit enim casiam atque orbistatem Anstrui, inius ordinii i consilite, qM l Ui r
205쪽
DE ORATOR Erens bonlis aut tutor fidelis esse deberet, tun Pam ab aliquo nefario praedone diriperetur patrimonium di gnitatis r neqκe uero esse mirandκm, si,cum sinis conrasili i remp. profligasset, conpiliκm sinatus a rep.r καdiaret. hic cum homini ex uehementi, distrio,
in primi, forti ad resistendum Philippo quasi quasdam
nerborum faces admouisset, non tulit ille, er graniter exarsit, pignoribκs ; ablatis CraJAm institit coercere. quo quidem ipso in loco multa a Crasso diuinitus difflaeferebantur,cum sibi illum Consilitem esse negaret, clii senator ipsie non esset . An tu,cum omnem auctoritaratem uninersi ordinis pro pignore pκtaris, eamq; inconste tu populi R. concideris, me bis pignoribus exi: sumas posse terreri y non tibi ista fiunt cedenda , si Crassum uis coercere : haec tibi est excidenda lingua , qκα uel euulsi stiritu ipso libidinem tua libertas mea refutabit. Permulta tum Rehementissima contentione animi,ingenij,uirium ab eo die la esse constabat si tentiam ; e quam senatus sequens sicutus est ornaratissimis er grauissimis uerbis, ut popalo R. satisferet,nnnqnam sienatus neque considium re . nec fiam deo'sse,ab eo dictam ; er eundem,id quod in auctoritatibas perscriptis extat, Argendo affujse . illa tanquam cunea fuit diuini hominis uox er oratio,quam qMsi
expectantes post eius interitum ueniebamus in curiam,
in uestigium illud ipsium,in quo ille postremum instito
sit, contueremur . nanque tκm latus ei dicenti condidolnisse, sindoremq; multum consiculum esse audiebamus : ex quo cκm cohorruisset, cum febri domum
rediit , dies 'timo est laterii dolore conse rus .
206쪽
o' fallacem hominum stem, stagilemq; 'ugnam,
er inanes nostras contentiones , qua in medio statiosve stari ni corruκnt, ante in ipso cur sinobruIntur, qκam portum con 'icere potuerκnt. namqκa diu Crassisast ambitionis labore uita districta, tadiu prinaris magis offficiis et ingenij laude foruit,quam
fructu amplitκdinis aut re . dignitate . qui autem ei annus primus ab honorii perfunereone aditu omnium concessu ad summam auctoritatem dabat, is eius omαnem stem, atqMe omnia uitae consilia morte peruertit. fuit hoc luctuosium suis, acerbum patriae, graue bonis omnibus: Ad ij tamen remp. casius sicutisiunt, ut mihi non erepta L. Crasso ἁ dijs immortalibus uita, Ad dou nata mors esse Mideatur . non uidit flagrantem bello Italiam, non ardentem inuidia sinatum , non siceliris nefarij principes ciuitatu reos, non luctum fliae, non exiliam generi,non acerbissimam C. Maris fugam, noillam post reditum eius caedem omnium cludelissimam, non denique in omni genere deformatam eam ciartaratem, in qua ipse forentissima multum omnibus gloria praebitis t . Seiqnoniam attigi cogitatione Mim Mararietatemq; fortκηα , non uagabitur oratio mea longius , atque eis ipsis definietiuer uiris , qκi hoc siermone,
qnem referre coepimus, continetur . qliis enim non
iure beatam L crasi mortem illum, quae est . multis saepe defleta, dixerit, cum boνκm ipsorum sit, qni tum cum illo postremκm fere collocuti sunt,euentlim recorra
omni laude praestantem, cu sibi non incolumem fortu
nam, sed exi Am 'gam deprecaretur, esse coacti;
207쪽
st is,in quibκs ille remp .constantisime Consilii defenoderat, quae ς tensior imperatoris msηκ j ornarat, positum capxt illad 'it, ὸ quo erant multoram civium capita siernata . neqκe uero longe ab eo caulij caput hostilis H etrusici sicelere proditum cκm L. radii fratris capite iacuit:. At ille, qui haec non vidit, uixisse cum rep. pariter et cκm illa sitimul exstinctus esse uideatur . neqκe enim propinquκm μκm maximi animi utrum Parasam silapte interfectu manu, neque collegae sui Pontilicis maximi sanguine simAlacram Vestae restero . sum esse uidit: cui,moerori qua mente ille in patriam Dit etiam C. Carbonis inimicissimi hominis eodem illo die mors nefaria fuisset. non nidit eorum et orum, quitum adolescentes crasso sie dicarat, horribiles mistro,scasius. ex qκibus C. Cotta,qκem ille forentem reliquetarat, paucis diebκs post mortem Crassi depulpas per inonidiam Tribunatκ, no multis ab eo tempore mensibus eiectus est E ciuitate . Sulpitias autem, qui in eadem
inuidiae flamma 'spet,quibasica priuatus coniunctistes
me uixerat,bos in Tribunatu stoliare instituit omni dignitate: cui qκidem ad summam gloriam eloquentiae por centi, ferro erepta nita est, er poena temeritati non sine magno re . malo costitκta ago uero te Cras: se,cum uitae fore,rum mortis opportanitate,dinino considio di ortum, extinctum esse arbitror. nas tibi aut pro uirtute animi constantia tua ciuilis ferri subeu,
da fati crudelitas, aut, si qua te fortlina ab atrocitaetemortis κendicasset, eadem esse te 'ner m patris ste αctatorem coegisset: neqae sitam tibi improborum do,
208쪽
minatus, sed etiam propter admixtum civium caedem bonorum,κioloria moerori Disset. Mihi qκidem in in ' te frater eorκm casins, de quitas ante dixi uer ea, qM nosmet ipsi ob amorem in remp. incredibilem Crpi κlarem pert: limus, ac sensimκs, cogitanti, si te tia ρpe ina uera ac sipiens rideri solet, q i propter tot, tantos, tanusi praecipites casilis clarissimorum hominu, atqM optimornm Hirorum,me siemper ab omni contentione ac dimicatione reuocasti. sed quoniam haec iam neqκe in integro nobis esse possent, 'mmi labores nos iri magna compensiti gloria mitrgantur : perga mus ad ea solatia, quae non modo sedatis molesti' iacuda, sed etiam haerentibus salκtaria nobis ese pos*nt ;sermonemque L. Crassi reliqκum ac pene postremis me*moriae prodamns , at Me e etsi neqκaquam parem ii Ilus ingenio, at pro nostro tamen stud:o meritam graσtiam debitamq; referamκs. neqκe enim qMAAam nostrκm,cum libros Platonis mirabiliter scriptos legit, inqssitas fere Socrates exprimitAr, non, quanquam illa scripta sunt iliinitus,tamen maius quzddam de illo, de qηρ scripta sent, *sticatM . quod item nos postula*mns,non a te qκidem qni nobis siκmma omnia tribκis, sed ἀ caeteris,qκi haec in manus sument,ut maius qκid dam de L. Crasso, quam qualim ἀ nobis exprimetlir,
susticentur . nos enim,qκi ipsi sermoni non interfuissemin, CT quibκs C. Cotta tantummodo locos ac sententia, bκius distulationis tradidisset, qκο in genere ora; tionis litirlinqne oratorem cognoraramus, id ip*m su relis in eorum sermone adlimbrare conati. quod si qκis erit,qlii dκcius opinione Rulgi, alit Antonium ieα
209쪽
quo modo a nobis uterque indκelus est ; is erit ex irs, qui aut illos non audierit,aut indicare non possit. nafait uterque,ut exposivi antea,cum Istudio, atque invonio, domina praestans omnibus, tum in siuo genere perfectus, ut neque in Antonio deesset hic ornatus vationis, neque in Crasso redundaret. Vt igitur ante meridiem disicesserunt, paululumq; requierunt δε pr mi, hoc . sie Cotta animaduersiam esse dicebat, omne illud tempus meridianum crassum in acerrima ate
tum eius,cum ei dicendum esset, obtutκmq; oculorum
in cogitando prope nosset,atque in maximis causis scrpe uidisset,cum dedita opera quiscentibia alijs in eam exedram uenisset, in qua Crassus lectulo posito reo cubuisset, cumq; enm in cogitatione defixum esse sieno
sisset, statim recessisse , atque in eo silentio duas hos
ras ferὸ esse consemptas: deinde cum omnes inclis nato iam in poli meridianum tempus die uenissent ad crassem, Quid est crasse, inquit Iulius , imus ne sessum ' etsi admonitum uenimus te,non pagitatum . Tum Crassus, An me tam impudentem esse existiomatis , ut nobis hoc prUertim munus putem diutius posse debere s Q uisam igitur,inquit, ille locus f an in media olua placet 8 Est enim is maxime er opacus frigidus. Sane,inquit Crassus: etenim est in eo loco siedes huic nostro non inopportuna Armoni. Cum placuisset idem caeteris in oluam uenitur, er ibi maugna cum audiendi expectatione considitur . Tum Crassus, Cum auectoritas atque amicitia nestra , tun
210쪽
Antoni j facilitas eripuit, inquit, mihi in optima mea causa libertatem recusandi: qMnquam in partienda distulatione nostra, cum sibi de iis, quae dici ab ora:
tore oporteret , 'meret, mihi autem relinqueret ut explicarem quemadmodum illa ornari oporteret, ea
diuisit, qua sieiuncta esse non pos*nt. N am cum oramnis ex re atqκe uerbis constet oratio, neque uerba
sedem habere possunt si rem μbtraxeris, neqne res luramen si uerba semoueris . Ac mihi quidem ueteres issimains qκiddam animo complexi,plus mκlto etiam lites disse nidentur, quam quantum nostrorum ingenioαrum acies intueri potest : qui omnia haec , quae seprae Hbter, Mnum esse , lina ui, atque una conα sensione natara cons iridia esse dixerunt. nullum est enim genus rerum, quod ant aulit um a caeteris per sie sium constare, aut quo catera si careant, uim 'amatque sternitatem construare possint. Sed haec maior
cogitatione comprehendi. est etiam illa Platonis uera, tibi Catule certe non inaudita uox , Omnem doractrinam harsim ingenuarum hκmanar.:m artium uno quodam societatis Minculo contineri. ubi enimpe tecta uis est rationis eius, qua cause rerum atqκeealtus cognoscuntκr,mirus qκidam omnilim quasi consiensius dodtrinarum concentκsq; reperitur . Sed pi hoc
qκoqκe uidetur esse altius,quam ut id nos humi stratis bicere possimus,l ud certe tamen, quod amplexi simmκs,qκod profitemAr,qκοd si cepimus, nosse tene; re debemκs. Vna est enim, quod ego hesterna die dixi, aliquot locis antemeridiano permone finis'