장음표시 사용
221쪽
D E O R Α Τ o R E .istinxis et consilia sic κerbis explicat,ut eos Pi audiue, quorunt e incn erit, possit impellere : Pae quo ma σior est uis,hoc est magis nobilite i Menda summas prudentia: q amm irmium expertibws si dicendi copiam irrediderim , non eos qκidem oratores effeceri mns, sid serentibus q-dim arma dederimus. Hanc inquam cogitandi pro nriandi rationem, iamcn dicendii. κeteres Graeci sapientiam nominabant: bine illi Lycurgi,hinc Pittachbbre Solones,atque ab hac similis indine Co rincanij nostri, Fabricij,Cato.. :s, Scipiones
fuerunt, non tam fortasse dorili, ρὸ mi . mentis simili π uoluntate . Eadem auten, alij pudentia, Iriconsidio ad vitae si ita distari, qrietem atque otiκmρακα, κt Pytbigoras, Democritκs, Anaxagoras, ὰ regendis cinit stibin totos sie ad cognitionem rerum tra*st terunt, qκα uita propter tranqPillitatem, pro*pter ipsius sicientiae se a statem, Pa nihil est homini αbns iacindim, pi res, qnim utile fκit rebκs pGlicis, delectaκit. Ita3M M ei studio sie excellentissimis ingemnijs bomines dediderunt, ex ea si ma facultate καπmi ac liberi temporis, m ito pi ra,qκαm eminecesse, do tissimi homines, otio nimio, ingeniis uberrimis asti entes, emanda sibi esse ac qκaerenda π -κestio Pnia duxerunt. verus 3 idem illa doctrina eadem uidet in re recte faciendi bene dicendi magis stra : neqwe dijκncti doctores, Ad 'dem erant uiuenσdi praeceptores atqκe dicendi: ut ille apud Homerum Phoenix, 3κi ρὸ Peleo patre Achilli linent comitem esse datum dicit ad belum, ut illum efficeret oratos
rem κerborum sectorems remm . Sed G homines la
222쪽
bore assiduo qκotidiano doneti, cκm tempestatis causa opere prohibentur, ad pilam se , aut ad talos, aut ad tesseras conferunt, aut etiam nouum sibi ipsi aliqκem excogitant in otio ludum : sic illi . negotiis publicis, tanquam ab opere , aut temporibus exclasti, aut noluntate sua feriati, totos si alij ad poetas, alij ad geometras, alij ad musicos contulerunt, alij etiam, sit dialectici, nouum sibi is si studium tutamq; pepe
vernnt, atque in ijs artibus, quae repertae sunt,ut pssem rerum mentes ad humanitatem frierentur atque iam tutem, omne tempus atque aetates 'as consilimssierunt.
Sed qκὸd erant quidam , hq; multi, qui aut in repκαblica propter ancipitem , quae non potest esse seiuniis, faciendi dicendiq; sapientiam florerent, ut Themillo:
cles, ut Petricies, ut Theramenes,aut qui minus ipsi inrep.uersarentur, Ad ut huius tamen eiusdem sapienatiae doctores essent, ut Gorgias, Thrasymachus, socraates: inuenti sunt, qui cum ipsi doctrina ingenijs abundarent, a re autem ciuili, π ἀ negoti js animi quodam iudicio abhorrerent, hanc dicendi exercitarationem exagitarent atque contemnerent: quoru prino ceps Socrates, is, qui omnium eruditorum testim nio, totiusq; iudicio Graeciae cum pyndentia, acuramine,'κenustate, subtilitate, tum vero elosqlientia, uarietate, copia, quam si cunque in para
tem dedisset, omnium 'it facile princeps, ijs, qμi bσG
qliae nos nunc qMarimns, tractarent, agerent, doceo Tent, cum nomine appellarentur lino, qu)d omnis r νκm optimarum cognitio,atque in ijs exercitatio philosophia nominamκr, hoc commune nomen oluit ,
223쪽
DE ORΑΤΟ REMentis et consilia sic κerbis explicat,ut eos,qui alidiut, quocunque incutaerit, possit impellere : quae qκo maαior est uis,hoc est magis probitate inngenda summaq; prudentia: qnarnm uirinium expertibus si dicendi copiam tradiderimκs, non eos quidem oratores essecerismns, sid serentibus qκaedam arma dederimus. Hanc inquam cogitandi pronunciandi rationem, uim ; dicendi ueteres Graeci sapientiam nominabant: hinc illi Lycurgi,hinc Pittaci,hinc Solones,atque ab hac similis tudine Coruncanii nostri, Fabricij,Cato Scipiones
fuerunt, non tam fortasse docti, ρὸ imi mentis simili cir uoluntate . Eadem autem alij pudentia, sed considio ad uitae studia distari, qκietem atque otissmsecuti, ut Pythagoras, Democritus, Anaxagoras, a regendis cinitatibκs totos se ad cognitionem rerum παπρκlerunt, qκα uita propter tranqPillitatem, pro pter ipsius sicientiae 'anitatem, qua nihil est homini: bns incundins, plures, quam utile 'it rebns publicis, delectauit. Itaque ut et studio sie excellentissimis ingeonque homines dediderunt, ex ea Amma facultate καπcui ac liberi temporis, multo plura,quam ergi necesse, doctissimi homines, otio nimio, ingenijs liberrimis 'Mentes, curanda sibi esse ac quaerenda inuestioganda duxerunt. Nam uetus qκidem illa doctrina eadem uidetur recte faciendi er bene dicendi magiastra : neque diijκnfli doctores, sed ijdem erant uiuenodi praeceptores atqκe dicendi: ut ille apud Homerum Phoenix, qui sie a Peleo patre Achilli iκueni comitem esse datum dicit ad bellum, ut illum et ceret oratos
rem Rerborum actorems remm . Sed ut homines la
224쪽
LIBER III. I IObore assidκο er 3κotidiano UReti, cκm tempestatis causa opere prohibentκr, ad pilam sie, aκt ad talos, ant ad tesseris conferunt, ακt etiam nouum sibi ipsi aliquem excolitant in otio ita m : sic illi a negotiis palicis, tanquam ab opere, alit temporibus exclusi, aut κοlκntate sua feriati, totos si alii ad poetas , alui ad geometras, alii αd moicos conili erunt, alis etiam, sit dialectici, nοκκm sibi is si studium Mi mq; pepe
rerunt, at κe in ijs artibus, quae repertae siunt ut psse rorum mentes ad bκmanitatem 'gerentur atqκe iam tutem, omne tempus atque aetates 'as con*mVerunt.
Sed εκὲd erant 33idam, ijq; multi, qκi αμ in repκαblica propter ancipitem, quae non potest esse ρiκnem, faciendi dicendi i sapientiam florerent, ut Themistos
cles, ut Pericles, ut Theramenes,aut qui minus si inrep.uersarentur , Ad ut bκius tamen eius m sapiemtiae doctores essent, ut Gorgias, Thmomacbκs, soc σtes: inuenti μnt, qκi cum ipsi doctrina er ingensis abundarent, ἀ re autem ciuili, er ἀ negotijs animi qκodam rudicio abhorrerent, hane dicendi exercitastionem exagitarent atque contemnerent: quoru primceps Socrates, is, qui omniam eruditorκm testim nio, totvisq; iudicio Graeciae cum pmdentia, e ac mine, em nen state, er se litate, tum uero eloα Dentia, uariemte, copis, eram si cκηθμe in paratem dedisset, Omnium 'it facile princeps, ijs, qvi b ,
qκae nos nunc quaerimns, tractarent, agerent, docearent , cum nomine appellarentur uno, quod omnis reorum optimarum cognitio,σtqκe in iis exercitatio philosophia nominaret , hoc commμne nomen eririat,
225쪽
sapienteras; sentiendi ornate dicendi scientiam re eo haerentes distulationibus sivis separauit: cuius ingenia uariosq; siermones immortalitati scriptis suis Plato traα didit , cum ipsi literam Socrates nullam reliquisset is Nine disidium illud extitit quasi linguae atque cordis, absiurdum sanὸ er inutile reprehendendum,ut aliqnos sapere,alij dicere docerent . Nam cum essent plκ. res orti fere a Socrate, quod ex illius uariis diuerosis, in omnem partem dilf sdistulationibus alius aliud apprehenderat, prosiminatae fiunt quasi familiae dissentientes inter sie, multum disiunctae, distaαΥes, cum tamen omnes si philosiopbi Socraticos dici Messent, esse arbitrarentur . Ac primo ab ipso Platone Aristoteles π Xenocrates,quorum alter Peripateticorum , alter Academiae nomen obtinuit: deinde ab Antisthene, qui patientiam duritiam in Socrartico siermone maxime adamarat, Cγnici primκm, deinde Stoici: tum ab Aristippo,qκem illae magis uoluptarariae distκtationes delectarant, Cyrenaica philosophia manavit: qκam ille'eius posteri simpliciter dese
derant seis, qui nunc uoluptate omnia metiuntur, dum uerecundius id agκnt,nec dignitati satisfaciunt,quam non ah ernantur,nec uoluptatem ilientur, qliam amαplexari uolunt. Fuerκnt etiam alia genera philψο-pborμm, qui se omnes ferὸ Socraticos esse dicebant,
Eretricorum, Herilliorii, Megaricoru, Pyrrhoneorum e
sed ea horum ui e di tationibus fiunt iandiustacta
extincita . Ex illis autem,quae remanent,ea phil sopbia, qμα si cepit patrocinium uoluptatis,etsi cui uectra uideatur,procul abest tamen ab eo uiro quem q α
226쪽
LIBER III. IIIrimin, qκem audiorem publici consili, regendae' ciuitatis ducem, siententiae atqκe eloqκentia princla pem in sinat' in popiao, in ca sis pnblicis esse volκα .mus: nec ulla tamen ei philosophiae siet iniuria a nos bis: non enim repelletin inde, qQ aggredi inpiet, sidis hortulis qviscet fias, i init,ubi etiam recubas molliter delicat nos auocat a rostris,ὰ iudicijs,d curia, fortasse sapienter, ac praesiertim ἀ rep. Verum ego no .
tori coniandita maxime. Quare illos sine uicta contκ-melia dimittamus, sunt enim er boni uiri, π,quonia ibi ita uidentu beati: tantAmλ eos admoneamlis,lit
illud,etiam se est verisimum,tacitum tamen tanqliam mysterissm teneant,qκὸd negant uersari in rep. esse μpientis. Nam si hoc nobis atqne optimo cuique persea ferint,non poterint ipsi esse, id Fod maxime cretis,' otiosi. Stoicos autem, qκos minime improbo, dimitto tamen, nec eos iratos Rereor, Poniam omnino ira'
nesciot: atque banc iis babeo gratiam, Fod soli ex omnibus eloquentiam virtutem ac sapientiam esse diraxerunt: sed utrunqκe est in bis,q d ab hoc,quem inostruimus, oratorem ualde abhorreat: uel qMd omnes, qui sapientes non sim seruos, latrones, hostes, insanos esse dicunt, neqκe tamen qκeMMm esse sapientem .
Malde autem est abserdum,ei concionem, issensrum, aut ullium coetum hominum committere, cni nemo iblomm,qκi adsimi, sanm,nemo cinis,nemo liber esse vim deatur . Accedit quta orationis inarsi genus habent fortasse subtile, certe acutum, fellit in oratore,exit is inUitam abhorrens as antitas misi, obsic in
227쪽
inane ieiunum, attamen eiusmodi, quo uti ad uulgus ηκllo modo possis. alia enim bona mala uidera tur Stoicis, caeteris ciuitas,uel potius gentibus: alia uis honoris, nominiae,praemij, μpplicii: uere an siecκs nihil ad hoc tempκι : sed ea se Aquamκr, nμlla nηqua rem dicendo expedire possimus. Reliqui 'nt Peripatetici Academici, quanquam Academicorum nomen
est unum, siententiae dκae . nam Speusippκs P utonis fororis filias, Xenocrates,qui Platonem audierat, qui Xenocratem Polemo, Crantor,nihil ab Aristo: tele,qui lin. audierat Platonem, magnopere dispensit, copia fortasse uarietate dicendi pares no fuerlint . Arcesidas primu, qui Polemone audierat,ex uariis P latonis libris, siermonibusq; Socraticis hoc maxime arrispuit,nihil esse certi,quod aut siensibus, ακt animo percipi possit: qμem ferunt eximio qκodam usium lepore discendi, 'ernatum esse omne animi siensius ; iudiciκm, prim me; instituisse qκanquam id 'it Socraticu maixime) non qnid i e sientiret ostendere, sid contra id, qμρd 3 sqκe sie sientire dixisset,distulare. Hinc haec recentior Academia emanauit,in qua extitit diuina quadam celeritate ingenij dicendiq; copia Carneades: cura ius ego etsi multos anditores cognoui Athenis, tame auctores certissimos laudare postsem, er socerum meκm Scaeκοum,qui eum Romae aκdiκit adole cens, πMetellum L. F. familiarem meu, clarissimum Mirlim,
qui illum . si adolescente Athenis,lam affectum seneraesule, multos dies auditum esse dicebat. Haec antem, ut ex Apennino fluminum, sic ex communi sipienstium tuo sunt doctrinarum facta diuortia, ut philocl
228쪽
ρρbi tanquam in siverum mare Ionium defluerent, Graecum qκiddam, portliosium i oratores autem in inferum hoc Thusicum, Barbarum, scopulo*sum, atque infestum laberentur, in quo etiam irae Vbspes errasset. Quare si hac eloquentia , atque hoc oratore contenti siumus, qui siciat alit negare oportere quod arguare,aκtsi id non possis,tum ostendere quod is fecerit, qui insimκletur , aut reole factum, aut ab
terius culpa, ακt iniuria , alit ex lege , aut non conatra legenr, aut imprudentia, aut necessario, aut non eo noratae usiurpandum quo arguatur,alit no ita agi,
ut d erit ac licuerit; ersi satis esse putatis , ea, καisti sicriptores cytis docem, disicere, qliae multo tamen ornarius, quam ab illis dicuntur, C liberius explicaauit A: toni: s: sed si his contenti estis, atque ijs etiam, quae dici voluistis 2 me, ex ingenti quodam oratorem, immensio ; campo in exiguum sanὸ gyrum compellistis. Sin ueterem illum Periclem, alit hunc etiam ,
qui familiarior nobis propter Ar torum multitudinem est, Demosthenem siqui vultis, e si 'praeclarri: eximiam steciem oratoris perfecti, er pulchritudisnem adamastis: aut vobis haec Carneadia, aut illa Aristotelia uis comprehendenda est. Nanque sui anα te dixi ueteres illi usique ad Socratem omnem omniurarκm, quae ad mores hominum, quae ad uitam, quae ad uirtute, quae ad remp. pertinebant,cognitionem
scientiam cum dicendi ratione iungebant: postea dis 'sociati ut exposivi)ὰ Socrate, di siem ἀ doctis, o dei ceps a Socraticis item omnibus, philosophi eloquens tum destexerunt,oratores sipientiam: neisse qRidiMa
229쪽
DE ORATORE ex alterim parte tetigero nisi quod illi ab hisara ab illis bi mκtuarentin, ex qηo promist e banrirent, si manere in pristina comminione volvissentia sed ut Ponti=ces ueteres propter sacrificior m mκltitudinem tres uiros epulones ese volnerκn cum essent i i ἀ Numa. ut etiam illud ludorum epulare sacrificiκm facem rent,instituti: sic Socratici . A cansarum actores ὰ comκni philo ubi e nomine separauerunt, cu ueteres di cendi er intelligendi mirificam societatem esse uolnisi sient. Quae cum ita sint, paululnm equidem de me deprecabor, petam . nobis,ut ea,quae dicam, non de memet ipsio , sed de oratore dicere putetis. Ego enim
sum is,qui cum 'mmo studio patris in pueritia doctus essem, in forum ingenij tantum quantum isse sentio,non tantum quantlim ipse forsitan uobis uidear,detulissem,non possim dicere me haec, qliae nunc compleractor, perinde,ut dicam disicenda esse, didicisse ; quippe
qui omnium maturrime ad publicas causas accesserim, annosq; nains unum uiginti nobilissimu hominem eloquentissimum in iudiciκm uocarim, cui disciplisna 'erit fornm, magister μ*s, leges, instituta
popliti R. mosq; maiornm . Palilum, sitiens illaru aratiκm,de quibus loqκον, gκ lani in stor in Asia,climessem aequalem ferὸ menm ex Academia rhetorem na
ctus Metrodorum illum,de cuius memoria comemora
uit Antonius Cr inde decedens, Athenis: ubi ego diuutius essem moratus, nise Atheniensibus, qu)d m teria non referrent, ad quae bidηo sierius veneram, 'cceni fuissem . Quare boc,quod complector tantam sicientia vimq; doctrinae, non modo non pro me,sed contra me
230쪽
est potius: non enim,quid ego, sied quid Orator possit,
dis uto, atqκe bos omnes, qui artes rhetoricas exponlit, perridiculos. Scribunt enim de litium genere, de principijs, de narrationibus: illa uis autem eloqMEtiae tanta est,ut omnium rerum,uirilitum,osticiorκm , omnisq; natArae,qκae mores homina,quae animos, qκse uitam continet originem, uim,mutationes ; teneat, eara
in una philosiophia quasi tabernaculum vitae suae collocarunt, multum sine in distulatione cocedimns. Quid enim meus familiaris C. Velleius afferre potest,quamobrem uolκptas sit summum bonum,quod ego non copio fimi possim Ael tκtari, si uelim,vel refellere ex illis locis, quos exposivit Antonius,hac dicendi exercitatione, in qua Velleius est rudis, unusiquisique nostrum uersatus' Quid est, quod aut Sex. Pompeius,aut duo Balbi, aut
meus amrcus, qui cum Panaetio uixit , M. Visellius,
de uirtute bomines Stoici possint dicere, qua in distu'tatione ego bis debeam, aut uestrum quisquam concedere s non est philosiophia similis artium reliquarum . nam quid faciet in geometria, qui non didicerit equid in musicis ' aut taceat oportebit, aut ne sinlisquidem iudicetur . Haec uero, quae sunt in philose phia, ingenijs eruuntur ad id, quod in qκoque ueris