장음표시 사용
141쪽
ietis ' HISTORIAlem forma illum perhibuerunt. S. Irenaeus hominem indecorum appellat a . Objicienti Cebis Christianis, Iesum hominem fuisse aspectutemnendum, & e vulgo , atque inde inferenti , alienum fuisse a Numinis majestate reposuit Origenes, scriptum reperiri , Jelum ingrato quidem futurum aspectu , sed non pusillo corpore, nec obscuris natalibus. S.Clemens Alexandrinus fatetur, Jesum Christum corporis quidem forma inglorium fuisse , non vero anima ; venisse autem in Mundum venustate corporis , quae oculos capit, destitutum , ne scilicet litamines exteriori illius sermae adhaerentes, spiritualia, quae annuntiabat, seu negligerenr, seu minori gustu & sapore aestimarent b . Tertullianus de Idololatria: multu, ait , o aspectu inglorius : & adversus Judaeos : Ne ave tu quidem honestus. Iterum de carne Chriitio An ausus esset aliquis sputaminibus contaminare faciem non merentem Z Ueteres
plerique, Eusebius, S. Cyrillus Alexandrinus , S. Basilius, Theodoretus , S. Ambrosus , S. Augustinus, S. Isidorus Pelusiota illud Psalmi. Speciossius prae filiis hominum de animi nis.
tore exponendum censuerunt. Ex his omnibus recie inseras , primaevae Christianit tis
Scriptores invenustati Iesu Christi plus favisse,
quam venustati. Quae invaluit contraria opi- .nio, recentior est . Utraque tamen sine Fidei dispendio teneretur. VIII. ινγ Iren. l. c. 39. b Pὰdagog. l. c. I.
nov. Editi i Strom. l. I. c. S.
142쪽
VIII. Oppositas sententias in unam conci-Contaliam- Iiaremus , modo illa admittatur , quae interutramque mediat , docetque, nihil Christo , n/que quod insigniter Bedum sit , aut egregie pulchrum, tribuendum esse. Vix enim persuaderemur, aut humanitatem Hii Dei Deditatem decuisse , eamque constitutis a Jesu Christo consiliis, de vocandis ad se hominibus plurimum contulisse ; aut molliorem quamdam , lascivioremque venustatem vitae, in laboribus, in paupertate, in rebus adversis perpetuo exactae, satis convenisse a . Quomodocumque res habuerit se se, ex rationibus ante hanc non inutilem digressionem praelibatis satis superque habemus, ut Μatthaeum, jussionibus Salvatoris obtemperantem , sapientissime se gessisisse, dicamuS. IX. Cum munere suo Matthaeus se liberas- Christusset, Iesum ejusque discipulos convivio in do- μυώ'dismo suR excepit, accitis simul pluribus ex Publicanis , aliisque sibi familiaribus viris , qui apud Iudaeos deploratae erant famae . Ea res Pharisaeorum animos offendit ; quare cum discipulis Jesu conquesti sunt , quod cum hujusmodi hominibus cibum caperet. Quibus Jesus respondit, non sanos, sed aegrotos Μedico indigere ; malle se caritatis opera , sinceramque peccatorum conversionem , quam sacrificia , moresque legales ; venisse autem magis peccatoribus , quam justis vocandis , salvan- dis a in Vide Callia. dis- L 26. c. I. fert. in Isaiam, & Berti
143쪽
disque a . Exceperunt Ioannis discipuli , sa-cile a Pharisaeis corrupti , mirari se, quod ille ejusque discipuli populari, magisque cortimoda
- Vivendi ratione uterentur, cum ipsi ac Pharisaei frequenter jejunarent. Verum Christus triplici comparatione illos repressit. Prima, ad lescentes, qui Sponso per solemnes nuptiarum dies honoris & obsequii causa dantur , jejunium atros dies eo temporis spatio servare non solent. Absolutis autem nuptiis, pro suo quisque libito ieiunat. Altera , rudis pannus ad veterem vestem si assiuatur , majorem vestis facit scissuram . Tertia, recens fumanuque vinum veteres utres disrumpit . His autem exhibebat se Pristus ceu Sponsum, suaeque praedicationis tempus, veluti nuptiarum
dies , quibus ieiunare discipulos suos dedeceret se autem per mortem sublato, illos dira passuros. Significabat pariter discipulos suos C miles esse vestibus usu tritis & vetustis utribus ; leniter proinde, humanissimeque tractandos, quo durare illi, atque apostolicis laboribus pares esse valeant . Ubi vero ablatum fuerit per dominas exemplaque Salvatoris, il-Altorum lapsuisque Spiritus sancti, quod ex veteri comChristiPa-suetudine habent , confirmatumque quod ex scha. C - nova conversione adepti sunt , tunc duriora ratio Pa- illis & asperiora perferenda erunt, X Hierosolymam ad Festum Pascha-
, .s I ris ascendisset Iesus , paralyticum juxta Pisc, Tisia δε-Bethesida, sue Bethzaida, graece Prob
144쪽
tica , sanavit a . Erat igitur Hierosolymis quaedam Piscina , quae Probatica dicebatur, quod ibi pecora , graece probata , in sacrificiis adhibenda, abluerentur . Censent alii , lota ibi dumtaxat victimarum viscera. Bethfanda in Latinorum Libris appellatur, apud Graecos Beth da. Utra lectio melior, di iuratur . Porro Bethsaida , sicut & Bethes da nomina sunt Hebraica; quorum primum sonat domum Piscatus , sortasse quod ea piscina pisces aliquos contineret, vel circa eam venderentur .
Bethesda vero nonnullis est Domus miserico Aiae , forte ob aegros per atria , quibus ambie-hatur, iacentes; aliis autem est Domus cloacae ,
seu fusionis , quod eo aquae e Templo , &Ioco vissimis abluendis destinato , effluerent . Eadem fortasse est, quae apud Nehemiam Piscina Sisie appellatur b . Aquae sane sontis Siloes circa eum locum scaturientis , illam
poterant implere. Commune cum urbe excudium non subiit, eversiis dumtaxat aedificiis , quibus ornabatur . Meminit hujus piscinae S. Hieronymus eamque viderunt Benjamin Tuldensis , & Brocardus . Cum Hierosolymorum Iocus mutatus sit, modo extra urbem iacet . olim in orientali urbis parte prope Portam Gregis sive ovium patebat . An ex hoc contigit illi Prebatica nomen ξ De Piscinae loco &
nomine satis, superque . Hanc autem quinque Porticus, ob formam sortasse pentagonum referentem , circumdabant, ubi Ingens aegrorum cujusque generi& manus Angelum , qui aquas Tom. VI. I m ιν Io. v. I. b) a. Esdr. III. II.
145쪽
r3o HISTORIA moveret, praestolabatur . Angelus enim certo quodam tempore aquas illa movebat ; qui autem prior ex languentium numero in aquas , ut movebantur, insiluisset, a quocumque morbo incolumis regrediebatur . Quaeritur , quo tempore descenderet Angelus; an tribus praecipuis annis Festis ; an in Paschate tantum , aliove sesto die , an denique incertis temporibus , Deoque soli notis Z Lis quodue est de Angelo ad turbandas aquas destendente , bonushe , an malus esset; perspicua corporeaque forma, nec ne P Haec omnia inter incerta relinquuntur. Illud autem nullo modo ferri pintest, merum scilicet hominem, e Templo mi Dium , movisse aquas, quibus mixtis , calefa-Etisque victimarum sanguine & adipe, vis ines
sit , naturam minime excedens morbos arcendi sa). Provoco ad Phy sicos Medicosque, prodigiorum inimicissimos, fieri ne umquam
possit, ut caecus quis, aut claudus, si ve paralysii ex longo tempore laborans, mersus aqua,
qua victimarum corpora , & viscera tota suerint si haec de Piscinae illius usu statuas statim convalescat Z Paralyticus quidam 38. solidos annos in piscinae illius margine perseveraverat, spe recta randae sanitatis toto eo temporis spatio frustratus. Hunc cum nactus esset Iesus , an sanus esse vellet , requisivit . Respondit deesse sibi hominem , cujus mpe , quo tempore aqua movebatur, in piscinam mitteretur , cum ipse per se se in illam immemnon pinet, quin alter praeverterire. Cui Iesus et
146쪽
Surge , tolle grabatum ruum , O ambula . His dictis, dictitque respondente miraculo , Iesus secessit statim, evanuitque, tumultum populi, vel proprias laudes declinaturus . Erat autem Sabbatum ; quare cum vir ille lectulo onustus abiret, monitus suit a Judaeis, nefas illi esse , ea die sarcinam ferre. Respondentem vero illum, se id ex sui liberatoris praecepto agere, interrogarunt, ecquis esset, qui Sabbato lectum tollere juberet 8 Haesit ille ad haec, quod nec Christum nosset , nec amplius videret . Aliquandiu post , Iesum in Templo offendens , monetur ab illo, morbum, a quo liberatus ςst, fuisse criminum poenam ; pejus autem alliquid illi eventurum, nisi emendari studeret ; tunc liberatorem suum agnoscens , acceptum ab illo beneficium palam promulgavit. XI. Porro Iudaei hinc moliendi mortem Jesu occasionem arripuerunt, quod scilicet Sabbato curaret, curatosque te um ferre iuberet. Sed cur Iesus paralytico jussit lectum ferre PNonne satis erat homine curato, iubere illum
domum reverti P Respondent Interpretes, vinluisse Christum ea re significare, se supra Sabbatum esse, Festique dominum a , simulque omnia disposuisse, ut Divinitatis illius argumenta a quam maximo hominum numero agnoscerentur. Profecto paralytici curatio notior
neri non poterat, quam Sabbati, delatique ab eo lecti occasione . Ceterum Sabbatum divini cultus gratia institutum est ; quare quae Dei Moriam promovent, Sabbati religioni minime I a ad-
a Matth. XII. 8. Violati Sabbati
147쪽
1 31 HISTORIAadversantur. Cum igitur Christus a Iudaeis a gueretur, ceu Sabbati reus, his rem defendit: Pater meus ut Ae modo operatur, oe ego operor a) : quae ita interpretari poteris: Pater meus,& ego in Mundi conservationem & regimen semper incumbimus, eaque in re nulla Sabbati religione tenemur. Aliter: Pater meus sem-Per agit, cum voluerit, atque ubi voluerit , quin leges a quoquam accipiat, aut agere, vel Cessare cogatur ; eademque mihi , qui illius sum Filius, sunt consilia, actiones, vires: Sabbati igitur quies, vobis imperata, ad nos nequaquam spectat. Haec Iudaeorum stomachum magi moverunt, unanimique consensu in illius necem conspirarunt, nedum tamquam Sabbati violatoris , verum etiam veluti blasphemi, cum Patrem sibi esse Deum , seque Deo aequalem praedicaret . XII. Judaeorum tamen. odiis, insidiisque insuper habitis, plura asserendae suae Divinitati adiecit. Quae a Patre fieri Filius videt, haec ipse pariter facit . Pater autem nihil facit , quod . Filio non ostendat . Mortuorum resurre-αio , quae sane Paralytici curationem longe
superat , Patris opus est b : hoc autem ipsum , cum libuerit, praestabit & Filius, cui honoris ergo a Patre concessum est ut illius imperio homines resurgant, atque ad illum in supremo & universali Iudicio colligantur, pro bene vel male gestis sententiam ab eo prolatam 'a Ioan. v. II. ouos Pater mortuos su-
b Facile ad Eliam scitarat. 'ia Elisaeum alludit , per
148쪽
UTRlusQUE TESTAMENNI. I rtam subituri : quae quidem aequissima erit , cum Filius nonnisi ex Patris voluntate & scientia iudicium exercere valeat. Venit hora , O Nunc est , quando mortui audient vicem Filii Dei, o qui audierint viυent. Tres horum verborum interpretariones invenias. Prima intelligit Infideles qui suscepta Fide ad vitarip Griniae. resurgent. Altera censet, supremam hic spectari Resurrectionem in Mundi exitu . Tertia mortuos in vitam a Jesu inter homines versantereVocatos praefert. Haec autem ceteris prorii.
vior videtur . Omisso deinde proprio testim nio, quod suspectum habebant Judaei , ad Joannis & Dei testimonia provocat, ut falsi Pr phetae & impostoris calumniam a se dep-llat Porro Ioannis testimonium , quo ille confessus. est , Iesum esse a Deo missum , Deique Filium , respui non poterlit , cum vir ille initar lucernae, scilicet velut eximius a Doctor & Magister insignis, fulgeret in Israele , plurimique a Judaeis , saltem a principio, antequam iptbrum vitia ab eo arguerentur , habitus fuerit . Testimonium autem Patris , multo gravissimum , patet in Moyse & Prophetis , qui det Messia laepius loquuntur; in voce caelitus emissa , suo die Christus baptizatus fuit ; & in prodigiis, quae passim a Jesu Dei nomine exhibita fuerunt. Tandem Jesus remittit Judaeos ad Scripturas , hortaturque, ut eas serio. evol-Vant , inventuri certe, Deum in illis de ipso loqui ; suturumque pronuntiat ut Moyses ipse, quem tanti faciebant , apud Patrem in-
149쪽
fideliratis eos accuset, quod ei ab illo descri' pto, & indicato a credere noluerint. Diseipuli XIII. Ex urbe Hierosolymorum egressus Sal- spicas car- vator, in Galilaeam iter direxit; cumque arva punt die messem flavescerent, Discipulis esurientibus bbβ vellere spicita , atque excussum manibus frumentum magducare permisit, quamvis tunc Sabbatum secundosrimum , ageretur b) . Rem ' animadvertentes Pharisaei cum Discipulis primum, deinde vero cum Jesu de violata Sa bati religione iterum conquesti sunt . Uerum Jesus factum excusavit, adducto Davidis exem- plo qui panibus Propositionis, unis Sacerdotibus in cibum permitiis, alio non suppetente
cibo , licet laicus, pastus est e . Davidis
exemplo addidit morem a Sacerdotibus , Lege non repugnante, observatum, quibus die Sabbati solemne erat mactare in Templo victimas , deglubere , in frustra concidere , altari imponere, aliaque ad suum ministerium spectantia peragere Intentum suum confirmaturus , ait, se majorem esse. Templo , in cuius gratiam quies Sabbati non servatur , malle pietatem , clementiam, caritatem , quam severissimam Legis. observationem ; Sabbatum propter hominem institutum esse , non hominem propter Sabbatum factum ; cedere proinde Sabbati legem ubi de hominis vita agitur; Filium hominis denique Dominum esse etiam Sabbati r quibus sane Deum se , 3c Patri aequalem significat, eaque pollere auctoritate , qua
150쪽
qua Discipulos Sabbati religione liberare pos- sit , Legemque divinam antiquare . Sed quid sibi vult Sabbatum secundosnmum Z Sunt qui secundam , sunt qui postremam Azymorum diem , sunt etiam qui Pentecostem desim
tam autument. Pascha enim, aiunt, primum
est Sabbatum , Pentecoste secundum , Scen Pegia tertium. Omnia sane Festa Hebraeis Sabbatum dicebantur . Alii vero primum Sabbatum illud constituunt, quod exordio anni civilis , mense Tletri primum occurrebat ; secundum vero, quod initio anni sacri, mense Ni- san . Aspellabatur illud primum magnum Sa latum; hoc , secundum magnum Sabbatum . Nonnullis Sabbatum Paschati proxime praece- 'dens est primum , sive magnum Sabbatum ;Sabbatum autem primo huic deinde succedens, est secund primum , sive secundum a primo ;primum post magnum Sabbatum . Aliis est sabbatum , quod post secundam Pascharis, 11-Ve Agymorum diem primo contingebat. Suos etiam patronos habet primum Sabbatum mensis intercalaris , qui N Adar, sive secundus Adar dicebatur ca). XIV. Insequenti Sabbato, cum instituendis Ma r populis in Synagoga Capharnai, quo redierat, operam daret, oblatusque illi esset aegrotus manu arida, interrogantibus Pharisaeis, liceret ne Sabbato curare P dissimulata hac quaestione , aliam Micissim proposuit, utrum scilicet, nisi liceat nocere Sabbato, fas saltem sit