장음표시 사용
281쪽
bus interioribus,ergo non est motus. Tertio continiit hominem phantasiari etiam nullo sensu exteriori acturientiente. ut patet insomnia me ergo non benedicituri phantasia estimotus factus a sensu secundum actum. Ad primum respondet Egidius post expositionem text. 16 i. haec diffinitio conuenit soli phalassiae propter illana Particulam, domulta agunt ac patiuntur propter ipsam. In hoc enim distinguitur sensus communis a phalasia Sed haec responsio non Vaut, quoniam illa particula non ingreditur dignitionem datam a philosopho: cuius signum sic infra
in eodem te X. Issi. concludens diffinitionem phantasia dicit phantasia tim erit motus a sensu secundia actum factus. Flec replicat amplius illa ni particulanx, Vnde tenendum est illam particulam potius sequi ad diffinitionem qingredi. Dicendum est igitur 'conuenit soli phantasiae per illam particulam, iactus a sentu secundiam actum, dummodo sie intelligatur ir phantasia est motus distinctus realiter a motu sensuum exteriorum iam completo di persecto, di per hoc
distinguitur a sensu coni muni. Nam motus sensus communis non est totaliter distinctus amotu sensuum exteriorum immutationes sensuum exteriorum non complentur nisi per sensium communem. Sicut lineae ducte a circunserentia ad centrum non terminantur nisi per centrum, sic actus vi
dendi inchoatur a vi suo completur in sensu commmuni. Idem intellige de aliis inde sensatio sensuum exteriorum, di sensatio sensus communis non sunt extimande ut due disparate sensationes sed potius ut una continuata ierkcta. Sed id non potest dici de motu phantasiae, qm iam copleta est sensatio setiis commmunis di sensuum exteriorum,
antequam phantasia species iam sensatas recipiat, di ideo est alia immutatio. Patet ergo b haec dissinitio competit soli phantasiae si sic intelligatur, phantasia est motus causatus a sensu exteriori secundum actum. i. qui habet vel habuit sentationem completam di persectam. Hoc autem non verificat de sensu com niuni qm non immutat a sensu exteriori ha-
282쪽
communem perficitur Vt diximus.
Ad secundum di phantasia potest triplic ter dissiniri. Primo ut est potentia animae, di hoc modo diffinit eam Comenta. in a.de anima in commen. Iso. phantasia est animae
virtus quae innata est se assimilare sensationibns quae sunt in ipso sensu communi. Secundo ut est operatio ipsius potentiae phantasticae, di sic distinit eam philosophus cum dicit phatasia est motus factus a sensu secundum actis,unde ly phan
rasia sumitur prophanrasiari sicut sumitur aliquando volutas pro ipso vel e Tertio ut est potentia stans sub actu, di sic dissinieda est secundu Alber. in tuo lib. Ne anima trac. I. ca. S. phantasia est potentia in qua est motus sensus secundum actu. i. in qua est motus factus a sensu exteriori secundu actusi. eo, appraehendit sensibile exterius. Et aduerte ut illic dicit Aloe r. iv si phantasia dicatur motus a sensu factus, δέ non potentia in qua siue in quam fit huiusmodi motus erit descriptio potentiae per suum proprium actum. Et his igitur patet argumentum non concludit, quia disso philosophi intelligitur de phantasia non ut est potetia, sed quo ad actum siu. Ad tertium dicitur u ly secundum actum aliter verificae in phantasia in determinata, quae est in animali imperfecto: aliter in phantasia determinata. Nam respectu primae necesse est sensum exteriorem praesentialiter esse sub actu, non enim mouentur animalia imperfecta nisi ad praesentiam sensibili uni Respectu autem secundae sufficit sensium exterio- rena esse vel fuisse sub actu secundum totu sensibile vel salte secundia parte. Patet igitur in dormiente potest esse actus phantasiandi quia di si sensus exterior non si actu dum dornait potuit tamen suilli invigilia , di qm species ille sensateremanent ideo in dormitione potest homo phantasiari. Dicetur ergo phantasia motus factus a sensi secundum actu.i. ex eo St, actu depraesenti appraehendit Ves in praeterito ap-
rathendit suum sensibile circa I, etiam in absentia sensibiis p esse actus factus phalasiae siue doriatiat homo siue vigilet. Haec de phantasia dicta sint. Et impbs in lib. suis de anini non distincte ei tractat de aliis lensibus interioribus stin
283쪽
quentibus phantasiam ideo hic terminare constitui dubitabilia super eorum . lib. de anima iuxta signationem Com. Insequentibus pertractare intendo de quaestionibus contingentibus circa animam intellectivam ut intellective est, dicirca intellectum di circa potentiam motivam.
Expliciunt qu aestiones seper librum secundum de aia. fChri stomi Iauelli Cana pici philosophiae di sacrae Theologiae proseiseris.
dem super librum tertium. ECREVERAM ordine ac resoluere
quaestiones quae formande occurrunt circa
lubstantiam anime intellectiva di intellectu tam possibilem quam agentem, di actum intelligendio obiectum intelligibile, sequen--. ido ordinem textu umo Comment sicut Nobseruatum est in. a. lib. di obseruabitur quando incipiemus agere de potentia motiua,cuius consideratio incipiet in tex. 4O. huius. i. lib. Verum quia quaesita de anima intellectiva non solum a philosopho naturali sed etiam di subtilius d diffusius pertractantur a Theologo, ideo ut ordinate disponantur dire soluantur ad mentem viae Thomi sicae praetermitaso processu textus disputabimus. Primo de substatii essentia animae intellective. Secundo de intellectu possibili Tertio de intellectu agente Quarto de specie intelligibili .Quinto de actu intellectus. Sexto de conceptu. Septimo de obiecto. Et quoniam laboriosissimum mihi ret, opiniones quas allegaturus sum singulas prosequi, ideo tibi suffciet si direxero te ad propria eorum loca ubi fideliter: complete inuenies quicquid allegabitur siue recitatiue siue impu-- gnatiue flue defiensiue siue resolutive. Et ut verbo conclu-2am mens meo est in infra scriptis quaesitis formare tibi directorium quo exercere poteris ingenium, occasioque tibi
284쪽
praestabitur multa videndi compendio Dein cito , quae nee multa reuolutione librorum forte inuenire potuisses. Et id quidem seci, ut pateat tibi via no solu in philosophia naturali sed metaphysicaeo theologicae resoluendi te defensandi viam Thomisticam. Incipiendo igitur abessentia animae intellectivae formantur quaesita ut infra.
x Si anima intellectiva est forma dans este homini. Si anima intellectiva est tantum Una. Si anima intellectiva-incorruptibilis. Si anima intellectiva componitur intrinsecae ex partibus essentialibus, quae sunt realiter distinctae. Per quid indiuiduatur anima intellectiva. Si anima intellectiva est tota in toto ractota in qualibet parte corporis. De intellectu possibili. Si intellectus possibilis est separatus non solum ab omni organo,sed ita, sit extra corpus. Si intellectus possibilis est aliquod ens actu. Si intellectus possibilis distinguitur realiter a voluntate di
Quaed quot sint proprietates ac denominationes intellectus possibilis. De intellectu agente. Si est potentia animae vel substantia separata. Si est necesse ponere intillectum agentem. 3 Quae di quot sint operationes intellectus agentis. De specie intelligibili. Si est necesse ponere speciem intelligibilem. A quo producitur species intelligibilis. Si plures pecies intelligibiles se compatiuntur in eodem intellectu. Si species intelligibilis remanet in intellectu posset cessae intelligere. De actu intelligendi.
Si actus intelligendi differt real a specie intelligibili.
285쪽
Si intelligere est formasto essentiast agere ves pati. Si actus intelligendi est a sola specie, vel a solo intellectu
possibili vel ab utrocs. Si pol esse actus intelligedi sine couersione ad phalasmata. De conceptu intellectus. Quid sit actus intelis si distingui ab actu intelligendi. Si ceptus verae distinguit in intentione primat scdam. De obiecto intellectus. Si o5m primum intellectus possibilis est ens inutu ens. Si obiectum intellectus nos riconiuncti est qui ditas materialis ita , non possit aliquod abstractorum intelligere. Explicit summa quaestionum de anima ut intellectiva est quae pertractantur inserius.
Si anima intellamua est forma dans esse hominu
intendo ordinare sub forma directorii 'sicut di pro maiori pie sequetes quatuor videnda uant. Primo quid in hoc senserit Commen Secundo qui senserit philosophus. Tessemus. n. in via Thomistic a imagina
esse ad sensum philosophuTertio quid tenedum --Ueritatem. Quarto quis recitate toluiti veritate,principalia argumeta Cometistaruis Quantum ad primum est variatas opinionum. Na aliqui arbitrantes se loqui ad mentem commen tenent g est sor-
286쪽
ma dam esse, τ sic sentit Commen. Et hanc opinionen
cum rotae suast semiadat recitat Ioan. Bach. in a. sent. disti. I'.q. I. articu . 2. Vbi sequitur de. a. articu Et posta videris hanc opinionem arguens contra eam, ut arguit Ioan bach. v bi supra ibi. Contra istam viam arguo. Secunda opinio est comuniter olum aliorum sequentium viam Comment. qui
dicunt ad mentem Auer. r forma dans esse hominio qua essentiat differt a bruto est intellectilius passivus , quia apud
comenta. est imaginatiua humana siue cogitatiua Aiam vero intelle tuam esse formam holsit principium operandi sed non essendi Hanc declarat Ioan . bac. ubi lupra ibi. Dico ergol opinio Comment.&c Eandem declarat Iandu . in . r. de anima. q. s. Totum autem sensum Comment circa hoc ponit resolutae re de Arimi. in a.senten dist. I 9. N. 7. q. I articu I in principio qnaestionis.
Quantum ad scam dico i philosophus sensit manifestae aiam intellectivam esse formam dantem esse holo non soluprincipium sor male operandissicutiportionas ala sensitio a leonis est forma eius dic. Hanc conclanem esse de mente philosophi iam manifestauimus in lib. I a. meta. in . q. nostris ubi de hoc particulare quaesitu formavimus. Nunc aut a babis ut probat Gre g. ubi supra ibi. Qd igitur philosoplius senserit. Et tu defensabis dicta philosophi improbando expones
Auer. Vt reprobat Grego in eodem loco. Quantum ad tertium .cquid tenendum secundu veritate, tu tenebis partem assirmativam , di probabis, Grego ubi supra. ibi. Nuc scdo pronemde Et aduerte o illa est ei. b. Τho. in I par q. 76 ar. I Et defendit ea egregie Grego cotradistone imaginatam a Iand. in . . de ala in . q. s. de forma quae
est principiu essendiis operandi, di de forma quae est principium operandi tm. Ite Greg. arguit contra illum odii uosngit Auer. intellinile separatus abhoie meeptinuari holsa recipit in tetione a spe imaginata quae e in hole. Vide Grecubi stibi. Consequenter arguoptra modum dicedi Comet. Et aduertem prima ro Gre. est ei. b. Tho. in. par.q. 76. art. I circa mediu ibi Hanc aut unionem Coma. in s de ala dici
287쪽
, Quantuna ad quartum aduerte v. b. Tho in I. par. q. s. arti . recitat se argumeta di soluit. Caetera aut Quae tarposita minatori parte ab Averroi, recitant a Grego. Vbi supra ibi. Contra istam conclusionem arguo multiplla, soluuntur licet in riasionibus eorum, aliquando deui et a Via homica, sicut cuilibet exercitato in via nostra constare poterit. Pro hoc quaesiito postlte firmaueris in I pari. Tho. in q. 76.arti. I. non laborabis nisi in studio Ioan. Bach. cregorii. Isti sita cientes sunt, nec deuiant in hoc quaesito a via nostra. nisi in responsione quorundam argumentoriam, quibus resipondent secundum eorum propria principia. Sic suia sciat te direxisse praesenti quaesito.Quystio a Si anima intellectiva est tantum Vnum.
IN HAC quaestione aduerte anteu deueniamus ad resislutionemri idem e quaerere an aia intellectiva sitim una numero holum oluna, δέ an sitim ninnumero principiuintellectivum humanum chan sitim unus numero intellectus humanus, sub hoc ultimo titulo proponitur a Com naentidis praesens quaesitum. Ut autem dirigaris in resolutionem vera primo piractabis imaginationem Comment. qua arbitratus est inteli inhumanuelletin unu numero omniuhoium di declarabis modum ponis i aequo .s fingebat esse pose,nu intelli nnumero posse copulari ibus hominibus S per ipsum omnes hole, intelligere. Hoc totum inuenies
apud Io. bacho. in . a. dist. ao. q. I. arti. 3. ibi. Dubitatur ronabis dic Sc do adduces oes rones Comme.qbus conatur Olorare imaginationem suam, quas adducit. b. Tho di soluit
in I. par. q. s. ar. a. Et Grego. n. a. sen .dist. I T. q. I .ar. 2.in
principio. Et Ioan.bacho. in . I. sen. dist.2o.q. r. Et soluit eas mira in facilitate in ar. 4. de quo facit particulareminonem. Illic inuenies quo ex dictis Sc concessis Comen. soluit rones eiusde rertio pones Onclbiae negativam tra Com. pro veritate No est tminus intellis 1um holum, sed numerat adnumeratione ho1um. Hanc Ibabis primo ex roneb. Tho. in I. Par. q. 76. alii. a. ubi deducit ad hoc inco uenies
288쪽
otum holum esset unaam intellectio, nec pol diuersificari ex diuersitate phantasmatu quae sint i distinctis hoibus ut putat Comment. Secundo probabis eandem Vt Gregorius
in. a Ten. dist. 17. q. I. ar. 2.Vbi declaratil, nec Commentato. .
nec sequentes eum possunt fugere hanc consequentiam Plato potest intelligere aliquid, d in sortes non intelligit illud ergo intellectus sortiso Platonis non est tantum Vnus numero. Et aduerte ut dictum est in titulo quaestionis apud C5men semper imitur pro eodem intellectus,nus numero, di anima intellectiva una numero. Haec tibi suificiant pro diis rectione in praesenti quaesito.
Quaestio. 3. Si anima intesiectiva est incorruptibibilis. IN HAC quaestione tria principaliter considera da sunt.
Primo quid circa hac senserit Commenta Secundo quid senserit philosophus. Tertio quae sit Veritas. Quantum ad mentem Comment. distinguendum est, aut loquimur de anima intellectiva siue de intellectu secunduessentia sua vel ut est sub speciebus di intelligibilibus tactu
intelligendi, quem vocat commentat intellectum speculatilium. Si primo mo si patet secundu eumes est incorruptibilis,nam Vt notatum est in. q. praecedenti posuit ipsum abstractum ab omni materia insormativae, di est sicut substantia separata. Quae autem caret materia sunt incorruptibilia e li. I a. metaphysi. teXtu. 3 ergo c. Si secundo modo, sic ponit eum generabilem di corruptibilem, non quiden absolute sed respectu signatorum indiuiduorum corruptibilium cum . quibus desinite cum aliis incipit copulari. Et huius resolutam declarationem in i Comment. vide in Ioan . bac. in. a. sen .disa o. q. I. ibi sequii de intellectu speculatiuo dcc. Quantum ad secudum. s. quid seu serit philosophus, aduerte i quia oes qui non tenent via Comme attribu ut philosopho senserit anima intellectivam esse verae formam informativae, phirificari secundu humana corpora, io an posue
289쪽
Nam .b. Tho. in tertio de anima super textum a o. determi nat demente philosophim est immortalis N perpetua nori quide a parte ante sed a parte post Herueus aut in I. Uolibet.in. q. II ibi. De tertio autem virum anima intellectiva
remaneat dic. determinatri philosophus in hoc semper fiale dubius, glosset omnia dicta vi quibus videtur dicere disieincorruptibilis. Similiter Scot. in. 4.sen. dist. 4 r. q. 2.ibi Delada propositione principaliquae est chanim dic. Concordat cum Herueo, glosat omnia dicta philosophi Er determinat philosophus declinabat modo ad partem aflirmativanaodo ad negatiuam. Et non solum tenet philosophu in hoc fuisse varium,immo i rationes aliquae nunda inuente sunt quae sussicienter obent intentum. Et m. b. Tho. in hoc plurimum laborauit, ideo conatur Scot. rones eius soluere, sed nos desens abimus infra. Ad viam Herueio Scoti declinauit Thonias Gaeta. quem secutus est. Pet. Pompona Mantuanus in tractat. quem edidit de immortalitate. Praedictas igitur opiniones intendo ventillare in hoc quaesito ut scias viam nostram desensereti aliorum fundamenta destruere, di sic procedam. Primo sustinebo cum . b. Tho. partem affirmaciuam. Secundo I tractabo mentem Heruet. Tertio mentem Scoti Qtaarto mentem Thomae aetani. Et qm Pet. Pompona. nihil noui dicitqd non fuerit tactum a Thoma Gae. ideo simul improbabitur. Quinto soluentur sortiora argumenta quae solent indueta tenentibus partem negatiuam. Et ne labores multiplici studio ν hoc quaesito ordinabo ipsum non per modum directorii sed cuius sufficietiresolutione situm spectet ad philosophum naturalem. Qi 'ddico quia non intendo hic me intromittere de rationibus. b. Tho. quas Ohoc quaesito format in . I. pie. q. 7s .ar. 6. Illas. n. defensare est otim Thomissae in lec. primae piis sicut a nos defensiauimus, inlec. nostra, q4 reduximus in scriptis. nantum ad primum pono hanc concyonem cu.b. Tho.
sequentium eum philosophus in ii. suis de anima sensit Ndeterminauit absit, hesitationea iam intellectivam tenuit esse forma hois inserinatiuae, esse incorruptibilesia subam.
290쪽
Hanc sic deduco exiceta philosophi, Aristo in. r. deat intex. I a. declarans difficultatem sciae de a1a ponit hanc donalem. Si intelligere est phantasia aut non sine phantasia , noesti pria patio alae, quia non est sine corpe. In ex V IO-nit aliam condonalem si est aliqua opatio pria alae contin- it eam separarissi non est non contingit eam separari. PO-itis aute his duabus condonalibus . in I lib. nullam arula affirmauit nec destruxit ut appareret difficultas scientiae de anima di sic suspendit determinationem suam. In a. autem lib. est ex L a. v sc ad tex. 1 3 destruit primam partem primae conditionalis. intelligere est phant ista Illic enim probat differre sensum ab intellectu, di intelligere a sentire. Unde dicit in tex. Isti phantasia enim ait rum esto a sensu scilicet exteriorio ab intellectu. In Dautem ii .in text. 4.us p ad tex. g. probat intellectum esse non organicum, intestigere esse opationem non expletam per organum diaconsequens intellectum esse separatum ab omni organo, intelligere non recipi in organo additam ipsius sentire Deinde intex. ao ex eoc intelligere non est phantasia di intellectuso intelligere non sunt organica concludit intellectunt esse immortalem di perpetuum.
Ex praedictis Elicio ir licet philosophus in primo libro a
ponens difficultatem cientiae de anima formauerit primam conditionalem cuni duabus partibus,tame determinare Volens diaduertens c sola pars prima excludebat propriam operationeni ab anima &per consequens reddebat ipsam totam inseparabilem, quia tota di secundum omnem virtutem esset organica, ideo non curans secundam partem spore non obstante postquam destruxit primam partem conclusit intellectum esse immortalem Cuius signum est cx posta conclusit in text. ao. ipsum esse immortalem distulit vim ad teXr. 34. declarare quomodo sine phantasia non intestigit anima. comparans phantasmata ad intellectum sicut colores ad visum. Vnde pro constanti tenendum est'philosophum sensisse anima esse immortalem ex eo praeciseri, intelligere no