장음표시 사용
101쪽
CAPUT VIII. Hobbesius, Cumberlandus , Rufendor ius , T bomasius, Bar-b racus, Vinnectus, V Uus , ceterique transalpinibaeretici solo naturae lumine , sublata auctoritate omnitum divinarum Scripturarum, tum antiquorum Scriptorum, intrepretantur iuris naturalis mandata e ipsus diminus Scripturas , nedum naturae decreta , bumano
I. π UM quorumdam Casu istarum laxas, perniciosasque opiniones pleno in lu-
mine collocare soleo , ut erroris gravitas, morum corruptio, animarum pernicies, & cetera absurda quae inde proficitcuntur, evidentius pateant, lectoresque ab istorum Moralistarum lectione absterream, defensores Cafusarum inclamare solent, me illorum sensa adulterasse, propositiones eorumdem minus sncere retu- Iisse. Quam salsitatem, & manifestissimam imposturam non semel penitus profligavi. Protestantium aberrationes in methodo humanae societatis, dirigendae mediis naturae legibus , adeo sunt crassae , adeo enormes , ut merito verear ne di ipsi Casu istarum rancidulam cantionem sint adoptaturi. Porro, ne id facere audeant, luo praestabo . Primum ipsorum verba trafiscribam , quibus docent , solo natur Ilumine instruere se velle homines in iis quae sunt naturae iuris, sublata qualibet auctoritate , sive Scripturarum, sive Patrum , sive quorumque: tum demonstrabo, hunc esse gravis imum errorem.
II. Et ad primum quod attinet , Thomas Hobbovs non modo solo naturae lumine civem suum regere contendit , abstrahendo a lumine divino ; sed ipsas divinas Scripturas humanae subiicit rationi & potestati . Illius verba dedimus supra : ideo , ne actum agam , ab illis reserendis supersedeo. Quid quod impius iste ioci Ioco divinas habet Scripturas , quarum a uictoritas tam varia per ipsunt est , quam diversi sunt gradus summarum potestatum . sine qua-ium auctoritate , di approbatione nullius esse roboris Scripturas divinas eias utit iIII. Richardus Cumberlandus feran. praelim. 1. 27. haec scribit. Verum in sequenti
tractatu consultum duximus, intra Philosophiae fines nos totos continere , ac proinde omnino ac inuimus a quisemonibus theologicis de iure dominii divini nee consideravimus, quaptum detrimenti facultates hominum qui nuηc sunt , passae δει e pec
catis protoplosorum , de quibus e Seripturae testimoniis iudicium ferendum est ; fere
102쪽
letem naturalem, e SOLA, cuius nunc conscii sumus, ratione, , experientia conati fumus probare. IV. Samuel Pusendor fius ab ipsis suis Lutheranis veluti erroris postulatiis suit, quod lumen rationis a revelationis lumine separaverit , ut latetur ipsemet Pusendor fius, qui in sua Eride Seandiea refert in praefat. ad Lectorem, quae scribit Ludovicus Sehendorsius contra talem methodum his verbis. Equidem methodum i umqvam Dn. SamueI P endosus a principiis revelatis abstrahendo secutus est, iη fereticere nolim, Me ipsius hypothesim eamdem cum H BRES LANA iudicare , multo
minus aculeatis disceptationibus, quae inde surrexere, me ingerere expiam ; pro modico tamen ingema meo tantam utilitatem quM a separatione principiorum natur
filum a iure divino revelato , seu , quod eodem fere recidis , a Decaloga quaeritur , perspicere non possum , quanta prima fronte videtur . Et si enim verum sit quod Ethnicus , qui S. Scripturam pro vera , aut regula actionum humanarum non habet, ex sola ratione, , illo lumine quod saltem apud pserasque, is culti simas nationes ognoscitur, informandus fit ; tali tamen modo in christiano Orbe scribere, im fundamentum iuris divini revelati postponere , aut negligere , non adeo necessarium est Turcae, atque D ici libros nostros latinos , aut alia lingua conscriptos non legunt i cum illis e Marius disceptatur machinis, , gladiis; aut , si quid eum isdem Dper commerciis, is fimi sibus negotiis tractetur, principia iam nota sunt, is horum prσcipuum, nempe utilitas, mutua subiici disceptatione haud constat. Haec ubi claudicat. μι cessat , frustra ratiocinari instituas . Enim vero e recentibus sepotbemus contra mentem quidem is scopum Atictoνum proterva nostra, is verbum Dei quotidie magis fastidiens , iuventua a tm arripit, ut veteres regulas, quM apud ipsos tamquam Christianos merito valere debebant, non amplius magni aestimet I retentibus autem haud constanter fidem adhibeat, is non ulterius quam quatenus expedit. Unde ἐν bodie plures quam umquam alias, dantur homines qui Principum , ac Rerumpublicarum destinatis quatibuscumque e luxis illis, ἐν per probabilitatem corruptis principiis faciis assentiri, coloremque allinire possunt. V. Non negat Pusendor fius se hac via incessisse, quin aperte id satetur, dc hanc suam methodum propugnat, ut veram, his verbis ibidem. Igitur nibiI iniqui fecisse videbimur, fi parem libertatem, quam in alios Ni sumpsit Sekendosus, in ipsum quoque exerceamus . Tufendorsi igitur mens est , ius universale deducendum esse e principiis lumine rationis cognitis, quo illud fit ad captum omnium hominum, quamcumque rixea sacra persuo Oem foveant , quod idem idoneum sit ad dirigendas o- annium inter se hominum actiones , nullo religionis discrimine . Hominum societatem moderari magister Pulandorfius contendit, nullo religionis discrimine. Hoc est Lia thera nae Re formationis unum ex consectariis , de quo iam iam dicturi sumus, quam monstrosum sit. Factum propositum confirmandum nunc est.
103쪽
VI. Christianus Thomasius in suo opere inscripto, Fundamenta ruris natura, ἐν gentium, ex θη- communi ducta, eap. prooem. F. I7. haec scribit . Debuissent etiam Scriptores iuris naturalis , utpote quod eordibus omnium hominum inscriptum est. abstrahere a revelatione, im Scriptura sacra; cum natura, is revelatio, tamquam diversa principia, non fini confundenda. Sed paucissmi quidem id observarunt. svim potius communiter Scriptores iuris naturae magno caemulo immiscere Diem Ioca Scriapturae ; quamvis plerique diversas habuerint intentiones Icholastici Doctores, ut sub praetextu teli divini conscientias hominum magis sub Orannide tenerent, ac cum rationibus eas figare non possent, auctoritatibus falsarum fac rs Scripturre interpretati
VII. Similia & peiora repetit ibidem s. rsi rivire vero eum eodem fato cum Puia1endoso satis expertus fuerim , provocatione ad faeram Scripturam magis irritari crabrones, quam fi ea abstineatur, is praeterea lex illa positiva universalis a meipso iam iterum fuerit destructa, ae denique Dpothesis ista de fundamento iuris naturae iis satu integritatis quaerendo iam fit fere sepusta e ratio iuris naturae modo dictis suadet ut a sacris Γtteris, is a flatu integritatis plane abstraham .... in taeeam Seripturae sacrae scopum esse vitam felicem futuri saecusi I doctrinam autem moralem, , totam iuri prudentiam intendere saltem VERAM felicitatem vitae praesentis. Audiss doctrinam hominis Lutherani Veram tibi spondet in hac vita felicitatem, missa doctriana revelata, quae futuram beatitatem spectat. VIII. Ioannes Barbeyraeus in praefat. ad opus P enodisi g. 32. abstrahendum λdivina revelatione in tradenda iuri nat. scientia suadere nititur . Idque ille ipse declarat in praefata ad tractatum Moralis SS. PH pae. R. ubi contra P. Ce Ilier scri-hit e Ius naturale, is morale, nisum fota nationis lumine, se trσctasse in universa suis praefat. ad Pufendor Sed , quid Auctoris istius in audacia , & impudentia Thomasio haud inferioris, verba transcribo, si omnes & Graecorum, S Latinorum Scriptores contemnit, omnemque auctaritatem de medio austri IX. Heinnectus in praefat. ad elementa iur. nat. ,, At , si dieendum quod rex is est, boni illi viri vix secum expendisse videntur, quam parum ponderis a puctis gentes, . iuris Romani ignaras, & a christiana pietate alienas, habitura sint a si gumenta, ex iure Iustinianeo, sacris Pandectis, iure pontificio, Thomae , Alberia si ii Magni, Bonaventurae, & aliorum operibus deprompta. Apud Plautum M is steti. III. I. vers. 29. consultus a domino Theuropide, Tranio servus quid nuneri faciendum censeat, quando ea Omnia facta neget Vicinus quae ipse retulisset stis lepide , ac percallide respondet. Egon quid censeam pCam, obsecro hercle te, eum eo una iussitem ;Sed eum videto ut evias qui eν edat mihi.
104쪽
. Tam faetis vinces, quam vulpes pirum eomes . . Idem vereor he postulent ii qui se iura belli, pacis, scederum, omnesque, quae is inter gentes intercedere possunt, controversias, vel ex legibus Romanis, vel ex is iure pontificio. HI ex Iacris veteris, solqge foederis Abris, vel denique ex va is stis Philosophorum scholasticorum commentariis se definire velle pollicentur ἀ- Iudiees enim postulant eos qui bis libris, sibique, eorum auctoritate fretis , creis is dant; pollicenturque victoriam tam facilem, quam si vulpes pirum comedat . is Quid vero, si gens quaedam eum Turcis, vel Sinensibus, vel Iamnibus de viose latis faederum legibus expostulet His scilicet facile persuadebitur, iusta esse ci- is mala quae, non dicam Iureconsulti, aut Pontifices Romani , vel Thomas Α- . quinas, sed ipsi Prophetae , ac Apostoli scripserunt . At ego id eos credo nonis facilius consecuturos ac Tursas, s Mahumedem , aut Sinenses, si Confucium is suum nobiscum iudi m capere vellent, . iX, De Christiano V volsio.nm pst quod textus transeribam . Iam supra ostensum fuit, Auctorem hune ina merhodo mathematica iuris naturae regulas tradere : ct sacto res constat. Percurrito sex iuris naturae Tomos ζ vix unam aut Scripturarum, aut Patrum auctoritatem offendes , ad qu*m, ceu ad supremum tribunal, in ea uia dubia litem mvocet. criptorum, quos hoc in capite recensui. methodum sequuntur ceteri sere omnes heterodoxi Scriptores. Lutherani. qui olim Scripturas, dc antiquitatem eeelesiastieam ubique iactabant, iam Seripturis .i& a liquitato amRndatis, ad solas demonstrationes Mathem licas morum regulas ex .
Hobbesii , Cumberlandi, Pulfendo, si , T bomusii, min ne-cii, Barboraci, V I ii, oe aliorum , abstrabentium
a doctrina Π velata in exponendo naturae iure, aberra
I, πτΤ Lutheranorum aberrationes nos methodo opportuna demonstremus, post expositum in media luee iactum , eui tota innititur eaus a quae est in ambus, tuos nempe , missa doctrina revelata, solo naturae lumine dirigere humanam foetetatem, disputandi ratio postulat ut ideam isti humanae naturae promamus. eiusdem vires , morbosque sincere exponamus . Neque enim idoneam p*rigere aegroto medicinam medicus potest, nisi infirmitatis naturam compertam
habeat ζ nec perspicilla apta applicari Osuio valent, nisi gradus visionis, seu de- Tom. n. E iii bi-
105쪽
bilitatis dc hebetudinis oeularis pateat. Ut in malorum 3c infirmitatum naturae humanae descriptione ordo aliquis servetur, Primum corporis , post animi aegris dines exhibebo. II. Hieronymus Osorius eleganti oratione humanae naturae infirmitates deseriis bit. Ut enim, inquit ille Lib. I. eam r. de rustitia raeissi , a natali cuiusque die
capiamus exordium, di omnes vitae partes oratione perstringentes, tandem ad illius exitum veniamus : horam nullam videbimus aut dolore vaetiam, aut labore solutam, aut metu liberam, sed aetatem omnem molestiis, dissicultatibus , di infinitis calamitatum angoribus involutam. Vitae initium a fletu ducimus, membris que devinctis, in terram abiecti, viam dolorum ingredimur . Cetera animantia praesidiis naturae tecta, atque vestita in lucem prodeunt. Homines nudi, omnibus egentes, in mundum venientes sua primordia misera de aerumnosa fletibus lamentantur. Si quae teneram aetatem morborum incommoda comitantur, spectes , Vim persequi oratione vales. Quae cura nutrices, quae sollicitudo parentes assicit Qui-hus vitae periculis obnoxii pueri non sunt Pubertatem cum attingunt, quae affectuum peIturbatio, quae amorum, voluptatumque procellae animum exagitant
Illecebrae, Voluptates, pecunia dc doloribus emptae, nervos incidunt. Quid, cum adulta aetate imperandi, dominandique libido animum inflammat , invidia conficit, Odium arrodit, consumitque Quid, eum varia. multiplex, Ac infinita cupiaditas spiritum invadit, ipsamque naturam tot morbis oppressam dilacerat auid ,
si tempestates illas turbulentissimas, quae varios status nuptorum , mercatorum simperantium obsident. commemorarem Adde lubricam a mirerem fidem, soci rum Proditiones, rerum civilium turbines, paupertatis, inopiae, atque miseriarum fluctus. Adde caedes, insidias, supplicia, dedecus, ignominiam, dc reliqua mala , quibus vita florens, vel momento temporis, quasi impetu quodam turbidae tem pestatis obruitur, vel in summa laborum omnium contentione tandem absumitur. Quid autem ipsius aetatis extren ae morbos, atque molestias, ct corporis exhausti
deformitatem reseram Quid denique cadaveris ipsius horrificam speciem tetris coloribus depingam Est ne aliquid vel tu odore putidius, vel aspectu truculentius, vel contagione pestilentius, vel deformitate horrendius Sie igitur in summa vitae brevitate vis ingens malorum circumquaque obsidet et laborem labor excipit dolor ex dolore nectitur I moerorem atque luctum saepe gravior quidem luctus consequitur e infinitae curae, mole iliae, sollicitudines animum opprimunt , eumque frangunt, atque debilitant, & de omni statu deiiciunt . Quamvis autem animus aliquando in tantis malis salsa quadam boni specie commotus inaniter exultet , Ac sutili laetitia intemperanter elatus gestiat; non tamen umquam solidum gaudium capit. Αmittendi enim quae possidet, metu cruciatur .' & , cum id quod valde expetendum iudicabat, effluere repente sentit, dolore conficitur; frustraque
106쪽
tandem intelligit, non veram sese, sed salsam dc inanem voluptatem suisse eo sectatum, ae infinitis euris, δc morbis animi contabescit. Semper itaque brevissimum gaudium gravis. & diuturna aegritudo contaminat . Licet enim mors animantia euncta populetur; nullum tamen est homine vel pluribus mortis ipsius telis expositum, vel graviore eiusdem sensu cruciatum. Unde colligitur, nihil eia se in terris homine eaIamitosius. Est enim hominis vita imagini similis de umbrae, atque, ut Pindari verbis utar, cum umbrae somnio comparanda . Illius cupiditas nullo termino circumscribitur. Semper animus humanus eget e semper aliquid eum sollicitudine inquirit. Expetit honores, exquirit voluptates, imperia insectatur. In ore hominum eum gloria dc dignitate versari desiderat. Ex quo planum fit, omnes homines impetu quodam naturae vim sempiterna ira, ct opes immorta-Ies appetere, ipsiusque Divinitatis imitandae studio ardentissimo concitari , usque adeo ut scelestissimis etiam hominibus hic ardor mentis insideat . Omnes enim immortalitatem appetunt, summamque vim atquct sempiternam desiderant: eaque de caussa multa, dia praeclara iacinora moliuntur. Quid igitur t Num homines
ad infinitam nati miseriami Numquid melioris conditionis spes penitus illis abiicienda Absit. Sed illorum furore, di amentia fit ut, quo magis ad beatam vitam 'mnibus corporis, dc animi viribus enituntur . eo magis in vitae pestem atque Perniciem incurrant. Hacteuus, paucis demptis, & immutatis , doctissimus Osorius a
IIL Heterodoxorum acuti Seriptores septentrionales Io rationis lumine, sol inque praesidiis a naturae iure derivatis, ita hoc omnium miseriarum exilio, in hoe caliginoso carcere tranquillos, atque selices incere homi ues, eosque per tam procellosum mare, per tam obscuram tenebrosamque viam ducere ostentant ad pacis, de quietis fruitionem. Verum, ut eorum aberrationes evidentius pateant, lubet an mi aegritudines, seu corruptos mores Paullo fusius recensere ia
107쪽
Comrupti bumanae naturae mores ex S. Augustino deferiabuntur. Maserium formidandum vita bominis . Sapientes Etόnicorum, hominum mala viderunt, caussa in ignorarunt . uuam sint caeci Heterodoxi, Hobbesus ,
Cumberlandus, Pufendorsus, I bomasius , Barb racus, molfus, Heinnectus, ceterique, qui solo naturae simine moderari hominum focietatem insipienter se ia
i. r Apite superiore mala potius physica, quae naturae imbecillitatem cons Ma quuntur, quam moralia, quae animam eontaminant, breviter ex doctissμmo Osorio delibavi. In praesentia ex Augustino morum corruptionem, atque ho rendam deformitatem describere lubet. Porro S. Pater Lib. XXII. de cro. Dei ea XX r. haec scribit. - Nam, quod ad primam originem pertinet, omnium morta si lium progeniem fuisse damnatam , haec ipsa vita, si vita dicenda est, tot deis tantis malis plena, testatur. Quid enim aliud indicat horrenda quaedam prosun- is ditas ignorantiae, ex qua omnis error existit, qui omnes filios Adam tenebromis quodam sinu suscipit, ut homo ab illo liberari sine labore, dolore, timore non ,, possit Quid amor ipse tot rerum vanarum, atque noxiarum. δc ex hoc momis da s eurae, perturbationes, maerores. formidines, insana gaudia, diseordiae, Iruis tes, bella, insidiae, iracundiae, inimicitiae, sal laeta, adulatio, fraus, furtum, ra- is pina, perfidia, superbia, ambitio, invidentia, homicidia, parricidia, crudelitas, is saevitia , nequitia, luxuria, petulantia, impudentia, impudicitia, fornicationes , is adulteria, incesta, & contra naturam utriusque sexus tot stupra atque immun- γ ditiae, quas turpe est etiam dicere, sacrilegia, haereses, blasphemiae , periuria , si oppressiones innocentium, calumniae , circumventiones, praevaricationes , falsa si testimonia, iniqua iudicia, violentia, latrocinia, ct quidquid talium malorumis in mentem non venit , & tamen de vita hominum non recedit verum haeeis hominum sunt mala, ab illa tamen erroris, dc perversi amoris radice venien-- tia, cum qua omnis filius Adam nascitur. Nam quis ignorat cum quanta igno- ,, rantia veritatis, quae etiam in infantibus manifesta est, ct cum quanta abun-- dantia vanae cupiditatis, quae in pueris incipit apparere, homo veniat ad hancis vitam; ita ut, si dimittatur vivere ut velit, & facere quidquid velit, in haec
108쪽
M lacinora, di flagitia, quae commemoravi, & quae commemorare non potui, Velis cuncta, vel multa perveniati Sed divina gubernatione non omni modo dese, rente damnatos, & Deo non continente in ira sua miserationes suas , in ipsisia sensibus generis humani prohibitio, & eruditio contra istas, cum quibus nasciis mur, tenebras vigilant, ct contra hos impetus opponuntur, plenae tamen etiam ,, laborum, & dolorum . . . Nonne hic apparet, in quid velut pondere suo Prinis clivis, & prona sit vitiosa natura, & quanta ope, ut hinc liberetur, indigeat tri . . . . - huius tam miserae quo quibusdam inferisivitae non liberat ni' gratia, Salvatoris Christi Dei , ae Domini nostri.
IL Pauca alia ex eodem S. Augustino Lib. IV. contr. Iusian. eap. xo. transcribo. Hi de nunc, utrum ista qua dicam, non evertant assertionem tuam. In Lib. III. de Republica idem Tu ius bominem dicit, non ut a matre, sed in a noverca natura ediarum in vitam, corpore ἐν nudo, fragili , ἐν infirmo. animo autem noxio ad molestias, humili ad timores , motri ad labores, pνοno ad Ebidines : in qua tamen inesset tamquam obruIus quidam divinus ignis ingenii, on mentis. Quid ad bo dieis Z Voaboc Auctor iste male viventium moribus dixis effectum, sed naιuram potius accusavit .
Rem vidit Tullius, eausam nescivis. III. Liceat & mihi post Oisium, & Augustinum nonnulla de vita hominis dicere, ut planiorem mihi ad Lutheranorum , de iure naturae disputantium , insipientiam demonstrandam viam sternam. Duas in homine substantias confidero , Cor rom unam, spiritualem alteram. Naturae ordo postulat ut inseriora mediis, media supremis obediant, videIicet eorpus animae, anima Deo. Istius ordinis Pe turbationem homines, nemine excepto, sentiunt. Bellum illud, non dicam civile, non domesticum , sed intestinum, quod inter has duas substantias ardet , lucta illa immanis diurna, atque nocturna, qua caro in spiritum, & in carnem sphitus d certat , turbatum naturae ordinem ostendit. Recta ratio pro tribunali sedet, obedire superiori inferiorem imperat, lites dirimere, turbulenta consilia, prava moliamina, ct perduellionis machinationes auferre satagit. Imperat animus manui, culo, pedibas, corpori universo; di imperio respondet obsequium. Ad nutum anum i movetur, sedet, manducat, bibit corpus. Imperat sibi animus ;& non fit quod imperat. Pugnat secum animus, quasi in duos divisus hostes, qui mutuas, perpetuas , atque vaserrimas adversus semetipsos struunt insidias . Nihil tam distans aspiritu quam corpus; & tamen hoc illi fasces submittit , obsequiumque praestat . Nihil tam sibi intimum, quam animus sibi; & tamen imperio animi non paret animus; sed animus veluti in animum assursit, modo deprimit, dc modo de priamitur; nunc hic palmas ostentat, nunc ille recepta vulnera patefactis modo concidit, modo erigitur. Pax sancitur, & statim rumpitur. Doli, fraudes, proditiones, praemgia continua. Haec sunt portenta formidanda, quae ipsius Rugustini aciem,
109쪽
ciem, tametsi aeutissimam, obtundebant. Audiamus eiusdem verba . Unde monis
strum hoc D' quare istud ae Imperar animus eorpori, θ' paretur flatim I imperat a-mmus sbi, is remitur. Imperat animus ut moveatur manus I icti tanta est facilitas ,
ut vix a servitio disereatur imperium : is animus animus est; manus autem corpu est. Imperat animus, ut velit animus, nec alter est, nee facit tamen. Unde hoc mon-srum e is quare istud e Imperat, lxquam, ut velit, qui non imperaret , nisi vellit ,
is, non fit quod imperat . Sed non ex toto vult et ergo nstu ex toto imperat . Quoniam voluntas imperat, ut fit volunιas, nee alia, sed ipse; non utique plena imperat: nam , si plena esset, nee imperaret ut esset, quia ram esset. Non igitur monstrum partim velle, partim nolis; sed aegritudo animi es : quia non totus assurgit veritate sublevatus, consuetudine praegravatus Et ideo sunt duoe voluntates , quia una earum tota non es eis, hoe adest alteri quod des alteri
IV. Edisserant nobis rectae rationis salsi exaggeratores hocce naturae' arcanum .. Imperat sibi animus, ut assequendae suae felicitatis viam excogitet, ut secum Per horam meditetur, ut vulnera sibi a eoncupiscentia inflicta consideret, ut mentem
sursum elevet , ut suae naturae auctorem contempletur, cum eodem colloquatur.
Denuntiato imperio a voluntate, mens, imperio excusso, terga vertit , dc in remotissimas regiones avolat, ibique in rebus omnino diversis, vanis, ineptisque detinetur; non secus ae illi qui serio, homines alloquentes, vel audientes , si seles, aut catellus Occurrat, hominum dimisso colloquio, cum catello , vel sele coli quuntur, nugantur, iocanturia Suae abstractionis, inurbanitatis, atque indignitatis admonitus animus, ad se revertitur, & ante Domini maiestatem denuo Prostratus, Veniam rogat. Vix obtenta venia, iterum aufugit, di in Ionginquiorem pergit regionem. His perpetuis vicissitudinibus obnoxius animus est. & continuis dissidiis, luctis, pugnisque dilaceratur in partes eo ipso tempore quo Deum suum alloquitur, precatur, atque cum eo unicum salutis suae negotium agit. Quid ad haec novi Sapientes Lutherani Solo naturae lumine utique rusticae inurbanitatis hominem arguent, & noxae gravitatem exaggerabunt. At istius societatis humanae naturae ordinem numquid unico naturae lumine, rectaeque rationis solius usu instaurabunt, moderabuntur P An humanam societatem in ordinem redigent, continebuntque, si ab ordinix principio, nempe Deo, homines, huc atque illuc aberrantes divagantur Graeci, Latinique Sapientes ethnici haec omnia quae indicavi . Viderunt, seiu caussam nescierunt, inquit Augustinus. Verum ad hoc quod pertinet, mox elarius, dc pressus urgebo adversarios. U. Interim tu , lector christiane , serio meditare lubet enim te digressione paullulum alloqui quami formidandum, tremendumque mysterium sit homo super terram. Miles est in campo hostium circumdatus multitudine. Conflictus perpetui absque induciis, insidiae, proditiones, certamina sine intermissione . Navis est iii
110쪽
medio mari, hinc procellis, fluctibus, turbinibus, illinc piratis , proditoribusque
exagitata. Fremente aquarum strepitu, caelum obnubilatum tonitrua, sulgura, sagittasque iaculatur. Fausto sidere coruscante, Tecta Portum versus tendit, at peris petuo subiecta naufragii periculo. Splendidissimam supra adspectat corona in , regale diadema, amplissimum imperium , felicitatem sempiternam . Infra respicit flammarum voraginem, sulphuris torrentem, fletus, ululatus, aerumnas, tormenta infinita . Et, dum portu potiri, caelumque tenere credit, en irae , libidinis . vindictae turbinem, qui navem submergit δ aeternoque naufragio periclitatur homo, perpetuis suppliciis cruci,ndus. An non tremendum , formidandumque mysterium istud 3 Illud profunda animi demissione meditare o homo , de cum timore, ac tremore Degotium salutis tuae operare, missis reculis. Brevissima digressiuncula opportuna visa est et quidquid morosi homines dicturi sint. VI. Lubet haec omnia auctoritate ethnici Ciceronis confirmare , ut evidentius percipiant Protestantes Iurisconsulti suam crassam aberrationem . Itaque Lib. III. Tufrari. sub init. haee seribit. An quod eo porti gravitatem , is dolorem animo rudiacamus , animi morbum corpore non sentimus e Da fit ut animus de se ipse tum iudicet, quum ad ipsum, quo iudieatur, aegrotet. Quod si tales nos natura genuisset , ut eam ipsam intueri ἐν perspisere, eademque optima duee cursum vitae eonficere possemus , haud erat sane quod qui viam ratione, ae doctrina requireret . Nune parvulos nobis dedit igniculos, quos celeriter malis moribus opinionibusque depravatis sie restinguimus,
vis me. ymam natura Amen appareat. Sunt enim ingeniis nostria semina innata virtutum, quae si adolescere ficeret, tua nos ad beatam mitam natura perduceret . Nunc autem simulatque editi in lucem, is suscepti fumus, in omni eontinus pravitate, is in summa opinionum pervestate mersamur, tit pene eum lacte nutritis errarem suxisse videamur. Quum vero parentibus redditi, idest magistris traditi fumus, tum ita variis im-ώuimur erroribus, ut vanitati veritas, is opinioni confirmatae natura ipsa eedat.