장음표시 사용
91쪽
plexioni puerorum non est homogeneum.Condensetio et potest prouenire ab ipulsione.ut inquit Arist. in I. metheo.Q in Aegypto flanti ventis etesiis impellentibus aerem dc vapores ad Atabicos montes , aet. Animaduerte etiam' raritas potprouenire ab humiditate,sicut patet in conuersione terrae in aquam. Et Auic. in prima Fen primi,in capi. de elementis, inquit. quod humidu largitur siem extensionem. Vide igi inr
tur,quomodo raritas cum sit accias, ex tali impulsione constipatur,&ia apluribus agentibus potest proueni aquam conuertitur,& hoc etiam ap. N.quia in accidetibus, ut dixit Auer. paret experimeto sensato in balneo superius,locum non habet uniuersa in quo uapor eleuatus usq; ad tecta liter, ' omne quod fit,fiat a suo si si, balnei,a quo repercutitur, videmus Secunda vero propositio,i stigi- tamen ipsum in aquam conuerti. . P ditas condensat,vera est, tame visu - quando enim aer uenerit ad tan-11 'pra declaraui, pol etiam a calore pro tam paruitatem, cum qua caluari ne '' uenire regulato ab agete, quod agit qui tinecesse est ut corrupatur, quia Lso o disi fm exigenam finis. & ideo cesset ad- res natura terminum habet,&secsi-
cultatis ex miratio quorundam, quaerentium dum qualitatem, &secundum qu larid Ru propter qrid mares cum sint B: - titatem. I ominis calidiores, nonnulla tame mebra in mulieribus sunt latiora,& maiora,q sint in viris, ut mammillae de instrumentavrinae. Nam audiat Galenum dicentem, compositioins quitur complexionem, & rem diui- V Amosia est propolitio,N colliga
nam .i virtutem informativam , de L ex mente Philosophi In s .phyli. Coarct, qua ipse dubitauit, ut inquit Come. tex .co.'.& 2.coelI. terico. 37. Verati Morro in 7.meta.an esset Deus,aut cretura. men est in habentibus contrarium, unde virtus informatiua , directa ab nam in contrarietate carentibus,to intelligentia non errante, proptet fi cum non habet,lumen enim inten-I nem largitur unicuique mebro acci ditur,di remittitur, propter virtute, Ldentia terminata,vi expediunt ipsis aut debilitatem agentis.In habenti-.
- . bus etiam cotrarium Vniuer lauterimem bris, in ordine ad actus. ADDI. propter hoc ei prouen:t,
cet digestio perficiatur calido & humido, virtutes tamen pueroru non
digerunt res duras, sicut cotingit in iuuenibus, quia ut Auic.dicit in prima Fen primi, doc. 6. in summa de virtutibus in cap. 3. de virtutibus naturalibus ministratibus,non .n .pue ris prouenit non posse illud,&iuue
nibus posse, propter hoc, sed p p ho
mogenea,& homogeneae elongatione,Ῥ.α ex rebus durum existit,cometiam locum no habet,nam in sim, plicibus in sua puritate consideratis, unum elementum in una qualitate est remissum,respectu alterius.Et videtur esse intentio Arist. in x. de generatione,&corrup. in tex .co. . de
2 3 .ubi habet, qν ignis est plus ciali di, si sicci,&aer plus humidi, 'si calid ,
tamen caliditas aeris non est remis sa propter admixtionem frigiditatii ut dixit Iaco . de Forti uio,N mul id ruiuniores. nam tunc Arist. non sub alios.ficientex
92쪽
Theoremata. rvi Ggida' rsitealidus Et ex D
M Axura alicuius solidi aqua est minu, Io humida,il aer: non. n utiq; aliquod simplicium corporum essethbe ille. Z ni. ., eL ' με. προβxumi,
93쪽
virtutis,nec adaequatae cauta. Dico igitur summa grauitatem insequi
summam terrς siccitate. in aere aut, qui contrariatur terrae in ambabus
qualitatibus, insequis' humiditate. Sed dices,quid causae fuit,quod cum grauitas in sim plicibus insequachumiditatem,&siccitatem, curcu aerita sit primo humidi, sicut terra est primo sicci, non potius ista summa rauitas,insequitur humid si aeris, cui siccum terrae Nisi esset,quod
non sunt caetera paria, tum rone distantiae maioris a motu coeli, largitur grauitatem, tu quia humiditas aeris coniuncta est caliditati, a qua prouenit rarefactio,& in terra est coiuncta frigiditati,& ita non sunt cPtera paria si bene consideras. Quod aer sit summe humidus, stenclitur ex definitione humidi, in
quia est id quod est male terminabile,termino alieno. modo hoc magis competit aeri,' aquae, ut dicit Ioan . Gram.&ῬVnum elementu primo, unam sibi qualitate appropriet,vide Ieae. 29. 7. 7. Vide etiam in. q. metheo. In co. I. Vbi Com.scribit siccitas,&humiditas aliter suae definitiones verificantur in compositis, &aliter iii simplicibus. Ex i itis igitur patet,quod grauitas,& leuitas i simplicibus ita se habent, quod grauitas ex diuersis causis potest luenirecta quandoq, insequitur humiditatem,
di quandoq; siccitateni. in mixtis autem est alia ro,ut dicit Com.in 3. Ii.com. 9.& in primo cantica , c m. I 3. inst. quod qualitates pri mae ali-.ter attribuuntur elementis, & aliter
Halibus,& tempori,& loco,& tuc iuxta istum dioedi modum, sicu i leuietas in igne insequac caliditatem, sic
grauitas in aqua insequitiit frigidi- K
tatem. nam Oes conueniunt in hoc,
quod aqua est magis grauis,qua leuis,&quod aqua est magis frigidi,q .
humidi, nde inquit Com. in. I .coe li&mundi,com II. quod aqua est magis grauis, qua leuis, ' uia descendit in duobus elementis. i igne,3cae , re,&astendit in uno tantum,nam si esset in centro mundi, id eit in loco naturali terra moueretur ad concauitatem aeris. Aduerte igitur,quod . in elementis contrarietatem haben . tibus,in ambabus qualitatibus,sicut . ignis & aqua, grauitas & leuitas,in se . quuntur contrarias causas, videlicet L caliditatem,& stigiditate in habentibus autem symbolum secus est. na igrauitas in aere,qui symbolum ha- Det cum igne in caliditate, &cum aqua in humiditate, grauitas in se quitur humiditatem aetis, in aqua vero frigiditatem,& in terra siccitatem,ut bene demonstrat ratio.&ra tio totius est,quia elementa no sunt eiusdem rationis inter se, nec copositis comparata, ut dicit Coment. loco preallegato. Et ita dicendu est deleuatate,quia in elementis cotrai ijs in ambabus qualitatib'insequitur cotrarias causas. nam in igne est leui - Μtas merito caloris,& quia caliditas e summa in igne, ideo est summa te, ultas,in aqua aute grauitas insequibtur stigiditatem,non humiditatem,sa ad humiditatem sequebatur in aere. & quia aqua est plus stigida, qua humida, ideo est plus grauis, illeuis. Sed dices,quod aqua sit sum- Dubitatio me stigida, igitur debuit summae
grauis. Negatur consequentia. tum quia non sequitur,summa caliditas est causa summae leuitatis,lgassum L. .
ana frigiditas est causa summae gra Muu
94쪽
A uitati ,quia Ugiditas non est tantae formalitatis, quatae est caliditas, ted solum sequitur,quod summa frigiditas est causa grauitatis. Tum et . quia summa leuitas sequitur summam caliditatem,cum tanta distan tia,& non abibi utrivi dicit Comen.
in prima disputat.ad xj. Scausa graui talis terrae, est maxima distantia,& ideo minor frigiditas intesiue est sussiciens.Tum etiam,quia no sunt caetera paria, quia Usiditas aquae, est iuncta humiditati,quae habet ratificare aliquo m5,&ex consequen ii impedit summam grauitatem. B Ideo dicimus grauitatem summam insequi summam siccitatem,sicut illam quae est in terra, pr sertim cum Dubium . illa sit associata Unditati. Sed di ces,cum aqua sit grauior aere. igitur aqua est humidior aere. Patet quod consequetia nulla est, quia grauitas in aqua non prouenit ab h umidi ta-sblutio. te, feci a frigigitate. Sicut in igne qd
est elementum contrarium, leuitas Replica. prouenit a caliditate. Si aut replicetur,summus essectus Euenit a summa causa sed leuitas in ultimo, prinuenit a caliditate in ultimo, igit grauiditas iii ultimo, proueniet a frigi- C ditate in ultimo, sic. n. cotrariorum solutio. effectuu erutcontrariae causis. Sol
uitur quod vera est Epositio, quod
essectus in ultimo prouenit a causa in ultimo: sed tucclico,quod insimilicibus grauitas I vltimo, prouenita distatia,& siccitate in ultimo q de-
cipsi terrae, vii Com. in . I. cantic. eant. Auic. inat terra e siccior igne,&aerest hiantidior aqua. sic itaq; essectus in tesus in summo, in soluitur
trariet aliquoru essectuum, non sunt Rquq potentes, nec sunt causa: ade quate illorum effectuum contratio- Dru,qui sunt intensi in ultimo, no portet q*od habeant, ut sic, attribui contrarijs causis su b tali gradu stimmo,quod sufficit eo modo, quo potesse. modo grauitas & leuitas in simplicibus, non solum activas qualitates insequi possunt vertietiam passiuas, ut vidisti. Et ista vi este verior opinio,quae teneri potest in hoc, invia Arist.& Com. in varijs, & diuersis locis.& no mihi innotuit, nisi in longo tri,& non sine maximo labore vitae meae. Et si obiiciatur contra Dubitatio ista opinionem,per auctoritatem. Com. in s.coeli&mudi,inco m. 67. Subi habet quod ignis in actu, habet
caliditatem,& siccitate in summo.
Possum dupliciter respondere. pris 2lutio. mo quidem quia arguit ad holam . na Auic. contra que arguit,ibi tene- Avicen. bat,' ignis habet ambas qualitates in summo,ut est videre in lib. de coelo ipsius Auic. cap. vltimo. ubi ponit modum penerationis ignis, e X m tu coeli, ubi expresse ponit calorem.& siccitatem ignis,esse.in summo. Etenim ipsemet Com.Oppositu te
nuit in aliis locis, ut in. q. metheorico. IO. 3c in co. I S. super primo cantice cati c. Auic. ubi habet qd aer est Phumidior aqua, sed aqua est potentior ad humectandu corpora, di ibidem dicit, q, terra est siccior igne.. Et istius opinionis etia fuit m*- ADDI.gnus Basilius, i examem, sup primo
verbo . de vocavit Deus arida terra, ubi reddens rationem illius nomen
tas teπς. dc vult, Φ vn quoq; et nisi in sua simplicitate c5saeratu,habet una qualitate sibi Epria,ut terra siccitate, aqua friδiditatem, aer humi i. - . . 'ditarem,&igius caliditatem, S hoe
95쪽
C ratione cognostitur,quia elementa
inexisten tia rerum considerata ,sunt permixta ad inuice, sed simplicitas Oru,ratione capitur solum. Et ista videtur fuisse sinitentia Aristo. in. 2. de gnone,3c corrup. in teX.cΟm. 22.dcis . ubi Arist. unicuiq; elemeto videtur attribuere unam qualitate in sim mo,propter naturam iustiti distributivae inuenta in entibus. crede dum. n.est,cum elemeta sint de partibus q sunt de integritate uniuersi, quod maximo ordine inuice connexa sunt,iuxta illud diuini Boethii Itertio de Philosi,phica cosblatione. H Tu numeris elementa ligas. Aut fecunda aliter dici pol,q, Auer.vult ibi pones uxi re disserentiam inter elementa exi sentia in suis locis ubi dicuntur habere esse in actu,vel esse liberum, &vi sunt in mixto,in quo diar habere esse ligatum,&confluum.na in mixto sunt restina, & qualitates eoru sunt ambe remissae a contrari js. Sed inproprijs locis, habet qualitates in
summo.i. non remissas P contrari v.
noluit aut dicere propter hoc, quod elatum habet ambas qualitates in summo,id est in ultimo gradu,quia
oppositum dicit in plerisq; locis. Et
I ideo una unicuiq; elemento in summo debetur,altera vero est remissa, non tamen est per admixtione cum contrario. non . n. sem premissio fit pcontrarium, ut Alexan. dixit in multis locis, ut scribit Comment. 2. coelidi mundi .com. I s. quod dicit, quiam coelo est disserentia secundu magis & minus in nobilitate, quia una pars est nobilior alia. nam stella est
nobilior pars sui orbis,& ipprer hoc
non sequitur, ut sit coelum compo-c rarotis situ ex contrariis virtutibus. Quod
autem multi decepti sunt in credendo Npositum.&quod terra sit sum Eme frigida, propter maximam remotionem c li,quae largitur frigiditatem,Sc grauitatem,& quietem ut di
hil est,quia actus activorum fiunt i Nimiciti patiente disposito,&pot aliquis esse qψς ictus ex diuersis causis variari, unde desbes' terra non est capax summae frigidi- qualitas iitatis,quia illa hin praeoccupata ab pi ' qu/, quae non potuit habere sumia Propri ma humiditatem,quia illa fuit praeoccupata ab aere,qui non potuit habere summa caliditatem,quia ignis
Pr uenit aerem in hoc,natura. n.est
causa ordinis, & tribuit unicuiq; qd L suum est. Amplius illa distantia nosufficit,quia est causa priuatiua,& si inuenit iocus in quo Arist. & Com. asserat terram este frigidissimam ut Tere essi in primo metheor.glossa ad intelle- fi idissiniictum datum, quia videlicet Eigidistas eius non est admixta calori, non
tamen in gradu stigiditas terrae est
maior stigiditate aquae.im mo aqua
est illo modo primum Bigidorum,& ista fuit sine dubio mens Arist. dc
& Alex. Aphrodisiei in com. super libro metheor. Et quod dicit Auitan hoc non est sum ciens,qui iespiciens Mad solam distantiam a motu, dixit terram esse stisi dissimam, &no in-
Muitur consequenter Avicen. sua Contra principia. nam ipse tenuit in prima Aui I en primi doctrina prima. in capit. de coplexionibusta umorum, quod fiigidius quod 'st in corpore nostro est phlegma,& tamen attribuitur a quae a praedontinio, & melancholia attribuitur terrae a praedominio. Similiter etiam quod dixit D.Thin Opi.disimas ibi,quod ignis est siccior terra, T . propter caliditatem consumentem, di adrum
96쪽
Aiadurentem humiditatem, namotus coeli,est causa caloris in eo quod potest calefieri,& ideo necesse est, Φin illa materia maxime profundet, quae semper est iuxta velocissimum motum. unde haec est materia ignis, unde ignis est calidissimum omniucalidorum,ut dicetur. 2. metaphy.&ideo potentior est caliditas ignis ad
raefrigiditas,&ideo concludit,quod palis rauca,quod sit et proueniunt ignisψsiccior terra. Sed cum reue ab agen ideo mo quo apte sunt per- hq rentia hoe no mouet, quia caliditas uenire,unde scut dicunt Medici, Scilla ignis,no est in actu,ut dicit Ale Gai. compositio in seqvitur compi Tan.& Com. ex mente eius in com- xionem,& rem diuinam mulier ha mento allegato super lib. cantitae.&in quarto cadi comen. 31. ibi enim est maxima raritas, & non est caliditas illa combustiva. sicut est caliditas istius ignis,qui est in extranea
ua illius ii5 est rapax materia ignis, Da sed materia quς stat sub forma ter-rdufi lii gradu,terra est siccior igne, licet siccitas ignis no sit permixti ne alicuius humiditatis, facta remissior. unde imaginari debemus,cc lum& naturam largiti ordine quodam limoi sermas,& qualitate qabonum uniuersi consistit in ordine.
Ista in veritate videtur esse princi ADDI. t instrumenta urinae latiora m tribus,& ubera maiora,& tame masest ealidior sigmina, natura enim cuminori instrumento,potest sm exigentiam finis producere in materiae materia iste enim est,qui est in fine pei sectiorem emectu, & ita quia see ebullitionis,& smioris, ut dicit Co- mae elementorum sunt diuersi,& rement.in. 1. de generatione S corru' quirunt diuersas proprietates em ptione. incom. 1 I. ubi expresse in- nare a corpore coelesti, scut sua na-quit.& Alex. dicit quod hoc no in- tura requirit,& ita qualitates primet uenitur nisi in ipne, qui e hic gnis non videntur esse causa adaequata autem, qui est hic in ultimo comi- grauitatis&leuitatis,&C5m in. s.
nentis, non est in fine ealiditatis, de coeli dicit illam ratione esse a signo. 4ebae, ebullitionis. Et hoc, ut alias decla- de aere, sit grauior, fleuior, quia duas fit 1 raui, intelligitur quatum adactum vidit quod non est causa adaequata C secudum, quia no se mme calefacie in veritate. Et quod dixit etiam do Feimmo i ille ignis propter maximam rarita- minus Aegid.Ro. in illa q5ne distin Ae divi. .: o,bh. imia, nam Vt inquit Com. 2 de aia. guendo de duplici frigiditate inuen' eom.' .maxima dimensio qua re- ta in elementis virtuasti .v s. seu ceti ei pit materia,est raritas cu sua stat sti & elemetati, non ur clim supporserma ignis, tamen bene caliditas il latione dictum ronabile in via Peri c6iri A Ia,quantum ad actum prim si in illo pateticorum, pt sertim ponentium eid. igne, est semma in gradu. & ideo corpa cςlestia agere lumine, & m Com. ibi dicit, & in hoe est quaestio tu, ut declarauit mentiegregie inde qua perscrutabimur. Dico igi- secundo coeli S mundi. in com. 41. tu lilia caliditas igitis,licet sit nus-ficiens ad consumendum omne humiditatem,tamen non est sum ciens ad largiedum summam siccitatem, tum etiam, quia non oportet multiplicare entia sine necessitate in via ipserum,unde ipsi omne alteratione in substatia in istis inferioribus. v iij teda
97쪽
iacisione redueunt ad quatuor primas virtutes,seu qualitates elementorum, Ut
est videre a Philosepho in. 2.de generatione & corru.dc in . . merheor.
Et similiter non sufficienter ex combinationibus virtutum istaru, Philosophus venatus fuisset numeru quaternarium elementoru, unde rationes istorum respicientium ad distatiam coeli , in hac materia videntur peccare per fallaciam consequentis, sh bene consideras. Pr terea. Etiam sensus tactus de qualitatibus tangibilibus est verus iudex, & non videmus aliquam disserentiam inter seigiditatem, qua Aegidius nuncupat coelestem,Sc illam quς est clementalis. Sed remanet una di ficultas,contra istam decisionem, quia Arist. in metheor. in tex. co. 3 9.inquit. disrautem elementorum propriassime, sicci quide terra,humidi vero aqua,& ita videtur,quod aqua erit primuisto pria. humidorum. Nisi ellet quod Arisloquitur ibi de istis elementis,ut veniunt ad compositionem mixti. inmixtis enim uniuersaliter residentibus circa medium ista duo elemeta quatum ad mole dominantur terra&aqua unde memori et manda hoc, quod secus est de elemetis in se consideratis, & secus, ut sunt in mixto. unde spem solutionem dat Com. in A. metheor.in m. I. de qualitatib' primi cum tamen dicantur a Philosophis omnes esse activae, & tameibi dici tusim duc sunt acti up&due sunt passiuae, inquit enim, et licet
quatuor qualitates in se consideratae, sint activa quia sicut calor generat calorem,& Bigus generat frigus, sic humiditas generat humiditate, di siccitas siccitatem,tamen si considerentur in gnone mixti, quia duae
Duplex est seleratio de ellitis haberi pu
tinere duae vero dominatae. Vn Arisibi dissiniens mixti generatione dixit tex. com. i. Est autem simplex,& naturalis generatio Pmutatio ab his virrutibus,cum habeant ratione .cx subiecta materia unicuiq; natur in se igitur aere humidior aqua, in in ordine ad mixtu, plus operae humidu aqueum,& siccii terreum,
quo ad mole. Aut aliter solui pol, sola ali P quo ad sensium aquς humidu est . -
manifestius,plus.n.humectat aqua,
si aer in se,tamen aer est humidior, & ita etia dicit Com. in pr dictis locis. Prima tame Elutio est de meα I. te Philosiophi,ut patet ipsum inspicienti ibi quia inquit,l aqua, & terra materia sunt corporum compositorum. passiuae aute qualitates sunt aquae humiditas,& terrae siccitas, gaista quo ad molem in mixtis dominantur, praesertim perfectis, & resiadentibus circa medium. Sic igitur intellexisti, quomodo non est tem- .
per uniuersaliter verum, remissionem fieri per admixtionem contrari j,quia non omnia contrarietatem habent. Nec uniuersaliter res habes . - . trarium,remittitui per suum contrarium, nisi ubi adinvicem miscen Mtur,& agunt in uicenti
v r Vlgata nimis est propositio,& Glossa C5V scribiturin. 1.coeli & mundi. ciliatoris
intex. com. Ig. Glossant nonnu liista propositionem, ut Cociliator indifierentia. I .& sequaces, dummodo cam non habuerit sempi terna, hoc addunt propter motum perpe' tuum ignis circulare,& aeris in prin
98쪽
A glixum maris, & propter media aeris resionem, quς perpetua frigiditate astecta est. Similiter etiam Ppter
terram,quae contra propriam natu
ram, detecta est in sui conuexo. Et hoc, ut alunt,contingit propter stellas quasdam,quae sunt extra zodiacum a1hibentes oceanum,dc sunt in polo septentrionali,quae quidem o milia violeta sunt & perpetua, quia
Auenopi. causam habent sempiterna. Auer. autem in. 3. coeli & mundi in com. 2Ο &In. 2. metheor. aliter sentire videtur, vult enim limoi motus in talibus elementis inuetos non esse na-
v turales,quandoquidem non sunt a principio intiu seco, quia fieri non
potest, ut duo motus naturales uni
corpori simplici debeantur. Sed dicit istos motus etiam violentos non esse, cum sint perpetui, se sic imaginatus est dicere,q, tales motus sunt neutri. In consimilem solutionem in. bra deuenit beatus Tho. in. I. c li.&muuno. di. in lectione quarta. dicitin .l illen motus no est naturalis,neq; violen- D tus, sed est quodammo supra napu- ram,quia talis motus est ex impreGν, sione superioris agentis, puta cors O-m ris coelestis. Et quia alis uis obiicere, posset,l tunc igitur talis motus e t
i violentus,cum litab extrinsecom
a torrit deo subditi talis mos violen D tus non est, quia talia corpora aptari nata sunt moueri, M sui naturam a tra A- superiore corpore. Sed contra istos
di viros,nobis occurrit multiplex dubi*m- tatio. Piimo quidem quia nulli bi apud Arist. legimus dari alique motum simplicem,pr sertim, qui neq;
naturalis sit,um, violentus. nam . T. de physico auditu. Omne quod mouetu Mut mouetur ab atranscco, aut
mouetur ab extrinseco.Si ab inuin- seco. patet quod ille motus sit natu: o
ratis, quia natura est principiu motus eius,in quo est per se, de non fini accidens.' Si autem talis motus suerit ab extrinseco, tuc talis motus est violentus. unde ibi diuidit spes mo- tuum violetorum, ut pulsio, Vertigo, tractio, vectica,&expulsio, sicut patet tex. m. Io. unde in motoribus
& motis corporeis, de quibus loqui videtur ibi, sequis, Pomne corpus
quod ab extrinieco motore moves. quod tale violenter moueatur. Jc ita ur sequi, q, si talia corpora a moto νre extrinseco perpetuo mouetur, qd Violenter moueantur. Nec videtur Edictum S.Thomae, salua pace, saltsi facere iii hoc,dum dicit, P talia corpora sunt apta nata moueri a supiori corpe. ni qua iamus ab ipsis, talis aptitudo in eis inueta, ut sic moueatur,aut est ex parte materiar, aut ex
parte Brin ut est ex parte c5iuncti. non primum, neq; fm dari pos
se quia tunc talis motus esset naturalis, quia ect a principio aliquo in trinseco. vii dicimus, clementa naturaliter alteran licet non habeant principium intrinsecum suae alter tionis achivu,vt. d.Tlaema f&Com.
in princ. 2. physquia tamen habent Fprincipi u intrinsecum passivu, ideo
natura dicimus talia alterari, no viis lentia. dc preterea sequeretur, ni corpori simplici, duos motus simplicisa natura competere. Si aut talis aptitudo non est ex parte principiorum intrinsecorum, sed est merito cop siti,tunc ista rectius dicitur poteriaῆ quam aptitudosiicut dicimus, quod lapis p5t moueri stirsum, licet no fit
aptus illuc moueri. Patet aut, quoaois potentia inuenta in aliquo mobili,si reducat ad actu ab extrinicia E nil motore,
99쪽
C motore ad aliqua formam, ad qua
ab intrinseco inclinationem no na-bet,dicitur reduci per violetiam,vnde etiam motus ferri ad maἶuetem,
simplicitet est violentus, & secundu quid naturalis dici potest. Amplius
ta illa responsione. quod dabilis est
motu'qui non est naturalis neque violentus,tuncssilueretur ratio Ari. in primo de coelo & mundo. in tex. m. 76.&77. & infra, ubi dent n-
strat quod no potest esse alius mundus. Nam unu de suppositis,& praecipuis fundamentas illius demostra-H tionis est illud,quod omnia q min
uentur,aut natura mouent aut vio
lentia mouentur.vnde inquit. p si esset alius mundus, esset alia terra, &tuc illa, aut moueretur ad medium istius mundi naturaliter, aut violenter. & quodcunq; datum fuerit, semper sequitur incouueniens, ut deducit. mo dicam sibi illam ratione procedere ex iniussi lenti.&per conseques peccat ir fallaciam pntis, quia
ruasio. non assumit oes causas veritatis. Natalis terra pol moueri motu,qui normpugna. est naturalis, neq; violentus,sed mono, tu neutro.ut loquitur Auer. vel mo-ὶ tu supra naturam,ut loquitur diuus Thomas. Nisi velint dicere illa rationem non demonstrate simplic, ter,sed ad hominem, quia procedit ex datis. φ nullus unquam ex expositori es dixit,imo illa ratio innuit suver plincipia data,& co cessa in ph, in P losophia Arist. tam in libris de min tu,quam etiam in lib. c li & mudi. Et ideo aliter mihi occurrit dicere
in hocquod propositio jpposita locum habet per se,sed potest contingere oppositum paceide unde nulla causa naturalis per se, producit ei sectum violenter perpetuo duratu- L. rum. Sed si euenit est per accidens.
unde quia corpus es teste per se m uetur motu circulari, cui accidit, in quatum sic mouetur.quod ignis i
cetur sub eo,inde prouenitqd ignis
locatus perpetuo mouetur tali motu,unde etia ignis p aecidens sie m suctur,quia non ratione sui habet illum motu,sed quia est sub telo locatus,& si se coelo inquantum circulo mouetur accidit, ut sie quod sub eo sit corpus rectarii dimensionum i catum sub illo,&ideo glossa Conciliatoris,& aliorum non procedit, gailli imaginantur aliquam eam per I se intendere aliquod violetum perpetuo duraturum, sed hoc n5 est verum. Vnde Arist. ratio in. x.coeli sic procedit fm viam nostram. nam ibit probat,quod neq; c lum, neq; coeli pars aliqua violenter potest quiescere,quia tunc non posset esse sempiternus motus. loquiturin.in his quet sunt per se,non per accidens, quia psh in omni moto circulari requirit aliquod per se quiescens in medio. I
Nam multa per accidens intenta a ἰnatura perpetuo durant Nam corin truptio perpetuo durasita me per ac cidens est intenta a natura,&gene
ratio per se,ad ea aute quς sunt simpliciter violenta non potest cine per
se natura in tetio.Natura enim sem
per rei melioris,quo ad eius fieri potest aultrix est, ut saepe dixit Aristo.
Nn si quid violen ru per se perpetuari posse tuc aliqua potentia frustra esset in natura quia si aliqua na lix t appetitu naturalem ail aliquam formam, qui appetitus nunqua I ducetur ag actu. tunc igitur Deus,&natura frustra illum appetitum in didit illi rei.Cuius opposivum dicur philoin
100쪽
A philosophi. ng. I. cogi. tex. m. 32. Deus & natura nihil frustra faciti t. pro complemento in , & pro excludendis multis obiectionibus quς fieri possent contra nos. iuxta ita via, aduerte,' talia elemeta,licet in propriis sphicis per accidens violentet
moueantur,tamen quando sunt e tra sua propria loca, mouentur suo motu naturali,qui rectus est.
An DI. Vbi aduertrim sicut ala in asa lib'& plantis,est illa quς dat terminum in motu augmenti non ignis,sia irse apposito cobustibili auget in infinitum, sed in hoc regulatur ab ata, B. ita est in uniuerse, p Deus gloriosus
est serma coiso viuersialis, i ponens term inu m,& legem corpori bus coelestibus,& elementis,quia sunt par res pii mariς uniuersi,&ideo scriptura dici liti, sapientia Des,legem ponebat aquis,netrasirent fines suos. Et se et dicimus de terra,cplicet fimaliquam sui partem, no ut n ali ter locata, quia hoc Draecipue est ratione finis de Dei, disponentis propter habitatione,tamen pro maiori sui pati non caret sua dispone naturali. Pro hoc faciat auctoritas Coment. in. 2. coeli&msidi,com. Io 8. ubi ha-C bet,q, omnis res semper, aut pluries inuenitur in sua dispositione nati, non violenta,& forte ita est de figura terrae,quae est separabilis a parte, non a toto, sicut est de generatione. unde Philosophi nul Ium violetum per se,& simpliciter,& fm totu negarunt posse te eluari tamen fm od,& per accidens, illud inco uenit.Nec videatur tibi nouum hoc,quia multae sunt propositiones pet severae in scietia na turali,quq tamen siunt salce per accidens, sicut dicit Com. in
Vnum sibiectu habere nisi amformam,s imposibile.
HRohositio est Auer.I lib.de silva Orbis. Ratio est,quia unius rei e m&pra unum esse. Nam id quod est unum,inyx est unum per suam formam unicis, ῆquia est unu per id quod est, sed habet esse per sorma suam,quia si non
daretur una forma, non daretur per
quod est unum. nisi per aliquod posterius ad suum ee quod est ipsa materia. ista est probatio Com. in. 3 . de partibus animalium in cap. de corde. Intelligitur autem jppositio de S forma substantiali, quia per forma substantiale,res est lise aliquid,& in P φῖ
sicquid aduenit enti iii actu est acincidens. unde Com. I. physi. com . 63.
dc 69. inquit,si materia haberet aliquam serma substantialem sibi p- priam,nullam aliam posset recipere
illa remanente,& tota transimulatio
esset in accidentibus,& generatio eGset alteratio. Sed est instantia in via eius,de elementis qua: fm ipsium in 3 .c li & mundi,in m. 6 sunt in mixto sermaliter. Ad hoc autem du- ppliciter respoderi potest.primo qui- olutio. f. dem, i tales Bimae in mixto sunt Mavorsi. quasi in esse medio, inter substantia& accidens,sed propositio allegata. locum habet de Armis, qui sunt verae substantiae. quae videlicet, no insttenduntur, nec remittuntur quoadesse substantiale, & cum hac glossa processit Buti us in primo physic.in
expositione tex. comen. 69. & multi
de sermae elementales, cum secun dum Averro sint multum impet Oae, & intendantur, Oe remittantur