장음표시 사용
141쪽
Christiani per Evangelium non magis ambiant quam Israel per Legem ; iton recte dicitur, quod ob terrenum, de carnalem affectum Judaei eoelestia respicere non potentes, Messiam suum non cognovere: Imo a carnalibus Israelis animus adeo erat aversus , ut Deum summum spiritum, earni minime similem , eius iussu ab initio credens, iam inearnatum esse in animum non posset inducere.
inod ea quae sufficiunt pro suadendis gentibus ad Evangelium non suffecere Iudaeis alitet 1 Deo instructis. In quo Doctis,sunus Vir non me bene intellexit.
Uxeram, quod illa revelatio de ossietis Messiae in Ueteri
Testamento sub figuris significatis sussiciens erat pro gentibus suadendis; non vero pro Judaeis aliter a Deo instructis. Regerit Doctissimus Vir, quod F pro genissus erat Hens, etiam debebat sussisere Iudasis, s em agebatur de gen-rit ias ab Hololatria aruertendis. O ad Dei Isra ias fidem adum σε Is: Qiure ergo non sussiceret pro Judaeis fRespondeo, quod ea quae sussicerent pro matibus ad Evangelium suadendis, nullatenus sufficiebant pro Iudaeis, propter rationem quam ibi adduxeram: Quippe Judaei erant a Deo contraria doctrina instructi, quae debebat esse unica suae fidei regula, quam gentiles penitus ignorabist. Verum argumenta , quibus Apostoli probarent unius Dei existentiam, non minus sufficiebant pro Judaeis, quam pro gentibus ; siquidem essent ex naturali ratione petita quamvis ea in Evangelio non inveniantur ) sed his argumentis non indigebant Judaei, qui
soli in toto orbe, verum Deum ab ineunabulis noverant, ciadoraverant. At argumenta quibus Evangelium, seu novam revelationem gentibus suadebant his possent sufficere i utpote talium rerum ignaris , dc divinas scripturas minime eognoscentibus. quibus antequam iam essent Christiani haudquaquam fidem adhibuere: quibus ergo argumentis eum Messiam Deum.& hominem esse probare possent e Id naturali ratione suaderi nequit: ex Uetere Testamento dumtaxat argumenta capere tenebantur ; sed gentiles analogiam cum Evangelio quomodo discernerent, ut sie ad fidem suaderi possent f Cum igitur U terit Testamenti essent ignari, Evangelio facile eredidere, de cultum pietate plenum admisere: cum antea summa cum bam, barie
142쪽
barie plurimos homines mortuos ut Deos adorandos ampl-rentur, multis fabulis contextis lumini rationis plane repu
gnantibus: quid mirum . quod melius instructi Deum Israelis admitterent, quem fortasse non credidissent nisi suo modo ipsis
Proponeretur humanatus, ex muliere natus, pulcherrimus, innocentissimus, mortuus. resurrectus, di in coelis ad dexteram Patris sedens inter divos eollocatus: Erant similibus populi terrae satis assueti. Paulo post vel statim a Christianismi exoris dici , paueis labentibus annis eadem gentium idololatria perstistit, divorum nominibus, atque dearum, dumtaxat mutatis, quibus eadem antiqua templa fuere dicata. & in quibus non minus idololatricus cultus celebrabatur, di adhuc pro majori
parte in Christianismo consistit. Cum igitur ego dixi ea argumenta sisseeisse gentibus; non sie debet Doctismus Vir intelligere. quasi dicere velim, ea
argumenta pro statuendo Evangelio, utpote valida, &vera,
suffecisse pro gentibus: sed quod eae ignarae ob sui institiam
potuerunt iis facile eonvinci, & fidei i praestarer nee enim habebant prineipia, quibus novis repugnarent, di sua antiqua sustinere possent, ideo occidentales, de orientales Indi faeiulime non solum religionem, sed Papistiea idola admisere, de alia quaeeumque admitterent. si proponerentur, non ita Chia menses , utpote suis ritibus, quamlumvis salsis, rationabilius
instructi. Ideo dixi quod ea non sumetebant pro Judaeis a Deo aliter abunde instructis, quibus in lege dixerat: ns sis gena seplam, vos origens inclita. Dixeram Deum per Prophetas Messam diversis eoioribus d Pinxisse, ae postea vester appariti t. Respondet Doctissimus Vir, Deum non posse sibi esse contrarium : & siquidem gentes
credidere , hoe sufficere debebat Israeli, ut cognosceret. se Prophetas in vero sensu non intellexisse. Bene quidem , quasi Istael a gentibus distere teneretur, vel earum me tum imitari, cuius oppositum Dominus semper eommendaverat, Sabeis per religionem separatum voluit, nunquam in ea cum gentibus conventurum. ut dixit Moses: Et erimus separatΙ, ego , se populus tuus M omnlius populis terra; cui Deus respondita Hoc etiam Deiam, quia invensi Irariam in oeulis me s. Jam quidem per plura secula expertus fuit Israel gentium doctrinam semper ei suisse funestam , & earum imitationem omnium m lorum eausam: Ideo eam fugere Dominus saepissime admonuit : Ergo quamlumvis gentes erederent, nil debebat in Is rastitarum animos influere illa fides. Est enim verum , ut dixi. quod Deus contrari;s coloribus Messiam depinxerat: quippet renum desciipsit, qui alias futurus erat coelestis: di sicuti
143쪽
haee nostra spes in Messiam terrenum est vestrae fidei contrarIa , ita & illa promisso terrenis coloribus depicta, ut iacet, futuro coelesti Regi. Sed quod sub his contrariis coloribus, aliud fatis diversum latebat; Id nunquam novimus, neque noscere possiimus, donee Evangelio fidem non praestiterimus.
Num. X v LQuod Istaei Regem coelestem non vidit, - . neque visibilis est, sed fide credendus, neque pro hoc miracula sufficiebant.
Useri Doctissimus Vir, Regem Israeli promissiim sitisse.
sed quod responderim : Regem non vidimus. Et urget . verum esse quod Regem terrenum non vidimus ; habuimus tamen coelestem , quem noluimus recipere. Christiane satis loquitur, ut decet , sed contra Israelem nil eonvincit,
qui regem c estem Hieroselymae non vidit: Neque visibilis est Rex e estis; sed per fidem eredibilis; quia non potest esse Rex c estis, nisi fuerit Deus ipse quidquid doeiniani eontrarium somniaverint) etenim nulla pura creatura potest ubique assistere, δe providere. Sed quomodo cognosceret Israel hominem aliquem esse Deum , ideoque regem c estem ' an ex miraculis Profecto vera miracula opera Dei sunt, sed quando a Deo immed late non efiiciuntur, sed per homines , isti ut Dei instrumentum recensentur, de ut eius ministri vene-
, rantur , honore , & gloria seli Deo omnipotenti concessis: Non igitur ex miraculis homo aliquis sui divinitatem, seu deitatem asserere potest i sed id dumtaxat, quod ministerium eius
est a Deo , non a propria voluntate, aut superbia confimim. Neque Mom miracula ipsum regem coelestem probabant, sed regis c estis fidum ministrum. Cum vero Deo placuit inam diate suam existantiam Israeli demonstrare, praeter Mosis stupenda isiracula , ipse absque hominis interventione totum p Pulum alloquutus fuit, ita ut eius existentiam non amplius posset in dubium vertere. Praeterquam ut Doctores Christiani asserunt, Christus quAndo in coelum ascendit Regis sceptrum obtinuit, non antea, cum servi formam gerebat in mundo.Qusmodoe igitur Israel posset tune cognoscere eum hominem esse Deum; & Regem coelestem, cum nec miracula suffecis.sent, neque quod de se ipso id assirmaverit, aut aliquod obse vaverit regnandi signum e Et quamvis cognosceretur ut Pr
Pheta , non ideo ut rex coelestis cognosceretur, cum nondum
regnum obtinuerit. Post vero tempore Apostolorum non sit
144쪽
ficeret quodlibet miraculum , ut quem Prophetam crediderantiam Deum esse crederent , Proselio nimia credulitas a Judaeis exigebatur. Sed eum Doctissimus Uir non explicuerit quomodo Israel Regem coelestem viderit , Sufficit absolute negare donec probetur. De quibus inserius plura.
Quomodo futura Redemptio ab Isiaele de sideretur, quamvis non omnibus populi individuis profutura sit, praesertim qui
antea emoriuntur. PRobat Doetissimus Viri quod satis liquebat Israeli, suturum quod expectabat regnum non fore terrenum, neque
corporalem redemptionem , quae toti Israeli, & totius populi in salutem promittitur, quae si terrena futura esset solis tune v entibus prodesse quiret; non tamen per tot ante secuta iam mortuis: Ergo spiritualis redemptio erat promissa, quae
toti Israeli posset esse in fialutem. Pro cujus argumenti solutione quod aliquam probabilitatem prima facie habere videtur, supponat Doctissimus vir: quod Ista es duplici sensu eonsiderari debet: vel copulative, pro collectione populi, di ut resipublica quaedam a Deo instituta : vel distributive pro singularibus illius reipublicae. In hoc secundo
sensu nullo Messiae, nulla redemptione indiget, nec aliquando opus habuit ad salutem aeternam consequendam : sufficit quia dem lex divina quam ut unicum medium ad falutem Dominus Israeli praecepit: - es vestra vlaa: arborem vira appellavit Salomon : quod de temporali minimum verificaretiir: cum &juvenes quamlumvis pii immatura aetate moriantur sed de aeterna necesse est intelligi. Propter ejus observantiam Deus se nobis concessiarum promittit: quod erimus eἰ grati, quod eris nobis in Deum: quod nos amabis; & cum praeter Deum ipsum nulla alia gloria redie cogitari posset, sic nobis aeternam gloriam promittit. Est quidem verum , quod cum homines obsiti limitationem gloriam neque concipere, neque verbis eXPrimere possent, varias gloriae ideas sibi finxere, quas caeteris hominibus persuaseriint, ut ad vitae rectitudinem, earum spe allucerent, Gentes Campos Elisios ; Mahometani voluptatibus
plenum Paradisum : Christiani civitatem in quadro positam super omnes coelos , quasi Deus sibi domicilium aliquod parave- ιrit: quod Jesu ita doetissimus magno volumine graphice depin. xit , ad ea verba Evangelii: Multa sunt mansiones In domo Pa tris mei: ubi magna lucidissimaque palacia somniavit, ne post resurrectio-
145쪽
' resurrectionem Sanctorum rediviva corpora, quasi oves erra rent per totum coelum dispersa: Et cum sensus tune non otiaturos, verisimile sit, mirabiles colores. odores, suavissimaque
mella, atque sapores lepide descripsit: De la nil protulit,
ne omnino Mahometicum Paradisum depingere putaretur. Ita humana imbecillitas delirat . in rebus incomprehensibilibus , at Israelis individua nullam aliam gloriam sibi proposuere praene Deum ipsum, cui si Israel legem observans, placuerit, credit de sperat infallibiliter eo in aeternum fruiturum di Sed ubi , di quomodo , nec scit, nec scire usquam affectavit, neque i, pro hoc divino, dc summo bono consequendo, Messiae aut al- 'terius redemionis, interventionem admittunt Judaei aut necessariam esse crediderunt, ista divina misericordia. & lege lcontenti.
Verum in Aio sensis, ut unus populus, ut respublica, ut ecclesia Dei collective sumpta , dispar est ratio: & ut talis a A, Deo punita fuit, . suo splendore penitus destituta, 'ex sancta patria extorris, quasi a Deo despem, dc derelictae: quem statum, sub visione prophetica eadaverum ad vitam redeuntium deseriapst Eaeehiel, dicens: --donius Israelis, sepiata lagentia hin, cuius sepulchra se aperturum ibi promittit. & in patriam lreducturum, super eamque divinum suum spiritum influxo trum. Hae sunt punitiones. εc redemptiones populi, reipublieae, seu Ecelesiae, non singularium r quia in devastata republiea sancti, Oe pii eamdem, fortasse propter Dei iudicia ldeteriorem, sortunam subeunt. Ideo de poenis , & praemio laeternis Prophetae fere non loquuntur, eum haee ad singularia ;non ad rempublicam pertineant; ne igitur Israeliti ea erederet se iam a Deo in aeternum derelictam, neque amplius Deum Abrahami semen diligere atque in gentium numero a Deo h Hieremias. beri, suamque ecclesiam in alias mutasse, legemque quam doderat ut inutilem revocasse, populum. 6c in lege, & per Pr phetas omnes, admonuit, quod foedus eum patribus initum. nunquam desecturum, quamvis foret inter hostes suos disperias sua; quod omnes nationes ad quas relegatus fuerit, disperdet; non vero populum suum quem ad iustitiam eastigabit; quod quamvis gentes credant, dc ei obiciant, quod suum vulnus est immedieabile, ipse sanabit, ut non amplius aegrotet; quod restituetur, & in sui gratiam. & in patriam, ut ibi ab hostiabus liber divinum cultum exerceat, & antiquis favoribus fruatur. Haee adeo frequenter repetuntur in Sacris Seriptis, ut vix si Prophetarum pagina absque simili biis consolationibus . ita claris verbis, ut aliter, nisi ad libitum, interpretari non admittant , aut in alios sensus converti. Qumvis plures gentes per multa secula nobis objiciant; aliqtiae, quα majorem mun
146쪽
di partem occupant , quod sunt vera Abrahami posteritas: aliae quod sunt verus Israel, sicque spiritualis, in quo omnes Prophetiae adimplentur, de quo maxime gloriantur diversae gentes variis cultibus implicitae; dc nos ex Israele naturaliter oriundos, ut a Deo odio habitos, & profanos abominantur, seque novis revelationibus, populos Dei esse contendunt. Sed haec amantissimus pater in nostri correctionem permittit: Non quod alios populos prae nobis diligat ; sed ut zelotypit affecti confusionem patiamur, di ejus misericordiam semper implore. mus : Ouod Re aliquando ignoraremus claris verbis admonuit. Deut.m Igitur tota ecclesia Israelitica promissam a Deo restitution om tic. Mosis. desiderare, di continuis praecibus flagitare tenetur; nisi ingrata fuerit, dc infidelis. Sicuti & ecclesia Christiana suam conservationem, di propagationem avide exoptat, dc Deum continuo deprecatur, quoὸ Christus regnet in omnibus homini bus, & quod omnia adimpleat quae .e eo praedicta suere, itat ut in genere humano sit pastor unus, dc unum ovile. An sini guli Christiani pro suartim animarum salute talium adimpletio, ne indigent ρ non certe, sed sic credere, & desiderare, ac pe- , tere tenentur in Dei gloriam, de ecclesiae prosperitatem. E
ee. Doctissime Uit, quod fortasse nunquam de Judaeis audis vetas qualis sit Israelis spes, qualem redemptionem constanter expetiet; non pro divitiis conquirendis , quia Iudaeus, i etiamsi ditissimus, redemptionem .populi a Deo deprecatur; non pro humanis commoditatibus, plures quidem haberent i ter gentes si divinam Legem desererent, & Israelis futurae redemptionis spem exuerent: Non ergo propter humanas commoditates expectant, praesertim eum ut ait Doctissimus Uir non multo peius vitam degant in plurimis locis, quam vel des 8όte , vel degere possent in terra Canaan: Hoc etiam liquet, siquidem habita permissione a rege Dario redeundi, praeterquadraginta tria millia hominum, in patriam populus redire noluit. Et adhuc iam Hierosolyma aedificata, templo coni structo, de temporis tractu ea respublica non modi eum splendorem adepta, populus terram Chenaan habitare renuit: de: Per totum mundum , ut nunc iacet, in Synagogis , dispersus vivere maluit i quippe illa redemptio, licet a Deo concessaberat omnino terrena . dc sublimiorem ex Prophetis expectav rat, quae etiam spiritualem adduceret quam Judaei adhuc spectant, cum utramque Dominus promisisset, videlicet rebu-ctionem in patriam iam ab hostibus liberam, de eordium mirabilem circumcisionem , tanta cum gratiae assiuensa , ut amemus semper Deum toto corde di tota anima ut viva
147쪽
Hoe beneficium non nobis solis Judaeis expectamus, sed omnibus sιmul gentibus, eum Davide desiderantes quod Iaudent Deum omnes populi, & pure adorent Deum omnes nationes. Sed haec omnia, Zc temporalia, & spiritualia non praeeipue in nostram, & totius generis humani utilitatem expetimus ; sed ob principalem scopum propter Dei Israelis gloriam, di honorem, qui solus regnet in suo mundo, cui cunctae gentes cum amore, & humilitate obsequantur. Hoc est regnum Dei. quod desideramus, & quod unice in nostra liturgia petimus, de continuo deprecamur: quod ita temporali Israelis. ex gentibus redemptioni, colligatur, ut nunquam unum abiaque altero praedixerint divini vates. Neque erit inefficax remedium, ut omnes gentes ad verum Deum convertantur, falsis sectis depositis, si viderint populum a Deo per tot secula abiectum, di dispersum, eius omnipotenti manu , contra Omnium hominum opinionem, collectum , sublimatum, exaltatum, quem neque insipicere dignabantur. Praeterquam terrae Chenaan possessio signum erat evidentissimum , quod Istael in Dei sui gratia perleverabat ; Zc ex ea relegatio iram Dei contra suam ecclesiam dc populum significabat, ut ex plurimis Sacrae Scripturae locis, evidenter agnoscitur: Erit igitur talis possessio maxime expetenda, ut in divinam gratiam populus iste se iam reductum credat. Nee obstat quod nune de antea viventes hanc selicitatem gustare nequeant ἱ quippe quandocumque evenerit idem erit populus , eadem respublica, dc ecclesia ; dc tunc totus Israel salvabitur: Sicuti totus egressus fuit ex AEgypto , quamvis in ea captivitate, & patres , dc aliquae generationes iam non exstarent, morte praeventae. Totus Israel terram promissam obtinuit , quamvis omnes parentes in deserto mortui fuerunt: Si elotus Israel tunc salvabitur, quamvis plurimi interim moriamur. Ideo diximus talem redemtionem pro singularium salute
non esse necessariana ; sed propter solam gloriam Dei: 5c reipublicae spiritualia, de temporalia bona, ab omnibus piis Judaeis desiderantur, dc ut Deus concedat ecclesia continuo deprecatur. Nec sunt Judaei adeo stulti ut credant suo hoc tem-Pore Deum eam redemptionem facturum non quod repugnet sed quod multa secula eum transierint quin Deus fecerit, pota sunt adhue plura percurrere quin faciate ob id sua divina Lege, diaeternae gloriae spe contenti vivunt, quamlumvis Deus hane felicitatem per multa secula differri velit: Non ergo est exile bonum, quod Israel expectat, sed summum bonum, nempe gloriam Dei, regnum Dei oinnibus innotescens , sacrificia , quibus ei uniatur sua ecclesia, ut antiquis temporibus fuisse constat: Prophetiam, ut Deus hominibus ut antea communicetur :
148쪽
nie etur: & haee omnia non praeelse in nostram . aut futuro rum utilitatem , sed in gloriam, di honorem Dei omnipotet tis Israelis , cuius eum miseratur , eui cum benedixerit, cum illuminaverit vultum suum super eum, cognoscetur via ejus, id est Lex divina, in terra: & scient omnes gentes salutem sitam: laudabunt te populi Deus. laudabunt te populi omnes, laetabuntur, de cantabunt nationes, quia iudicabis populos cum aequitate. Israelis terrenam mirabilem redemtionem haec omnia consequentur et hoc est regnum Dei, quod depinxeruomnes Prophetae: hoe quod nondum vidimus, nec vastissimae totius orbis regiones viderunt: hoc Judaei expectant, de quoiisque non viderint constanter expectabunt ι quod cum ad
Dei gloriam pertineat, quando libuerit operabitur.
Num. XVIII. Quod Prophetae neque locum, neque tempus nativitatis Messiae, neque parentes prindixerint 3 sed quod erit ex tribu Iudae, &domo, vel semine Davidis: inod neque
ejus parentes certo constant ex
ADdii Domuimus Uir: QDd si Messias regnum dumtaxat
terrenum adducturus est ; frustra fuit per Prophetas adeo magnifice , de frequenter de eo sermonem instituere; tempus, & loeum stae nativitatis atque ejus parentes praedicere, ut nost erentur majora igirur munera, ct diviniora ossicia
Fatemur multa & magnifiea de Messia rege divinitus praedicta I non tamen quae eius humanam naturam excesserint, sed quod persectissimus erit prae caeteris filiis hominum. Talem debebat perfectionem habere, qui tunc temporis , regnum Davidis ὀe latum restitueret, & omnes gentes terrae ad veri Dei cultum perduceret, eiusque nomini inimicos, pistentissume subjiret, de de medio tolleret; qui suo exemplo, dc sapientia omnes sectas destrueret, &Israelem, Sc gentes suavissimo, sed invincibili iugo ad amorem Dei, & eius puram adorationem cogeret. Quomodo haec cum libero arbitrio compatiantur infra discutiemus. Aliqui credidere Messiam futurum esse eumdem regem redia
vivum quem fuscisaso eis: Heterem: Qui si idem foret immortalis fiiturus esset . & in regno perpetuus r Sed cum haec
opinio probabilia non sit, sed quod ex semine Davidis Messias 1 arit
149쪽
erit oriundus, certum est quod primo hae mortali vita pesvato non minus sancta regum Posteritas insequetur, qtiae successive
sedat in trono Davidis, ut fatetur Hieremias; od fur est temporum ordiuem perverti; ἰta es ἰmpogibile loquitur de redemptione ) quod defici ex semine Levἰ, quῖ Ia- aeri et in templa: ex semina Davidis quἰ in ejus trono μdeas: Cum vero non iidem Levitae futuri semper sint, sed per suas
nerationes, ita neque idem rex semper erit, sed continuata seminis Davidis successione. De his euivis licet ad libitum opi- mari , cum Prophetae nil revelaverint, quo dubium dirimatur. md Lex divina nullam ad Messiam habet relationem , neque Propter eum est, neque ab eo aliquo modo dependet, ideo nulla mentio de Messia facta in Lege : Et Prophetae non nisi redemptionem Israelis ex longa captivitate Praedicentes, tunc Messam Regem futuri populi , magnum Sacerdotem, tem-Plum, Sanctam civitatem, Sacerdotes, di Sacrificia, Deum concessurum praenunciant. Tempus Messiae , sicuti redemtionis , nunquam signatum fuit: Nee locus suae nativitatis , maxime quod oriundus erit ex Bethlehem Ephrata : ubi non dicitur quod nascituriis; sed egressurus : & omnis aequivocatio ut vitaretur, addit : ressiones eiiu as antiquitate: non egressiis, quasi nativitatem significaret. Parentes nullatenus praedicuntur, sed quod erit ex semine Davidis, ut quod ei Deus promiserat adimpleretur rUltra nulla parentum notitia, quam neque Evangelisiae teriam dedere, sed maxima cum differentia; unus per Salomonem , alter per Nathanem filios Davidis, lineam generationis dedi cens : QDm impossibilitatem ut Doctores componerent, duas lineas naturalem & legalem adinvenere, tot cum difficultatibus , ut vix intellectus humanus capere possit. Sicuti ab Josepho ad Zerubabelem diversos avos, di proavos, diver rum nominum excusatione, vel nescio quibus legalibus matrimoniis excogitatis evadunt. Praeterea parentes Christi Evangelistae minime retulere, qui eum ex sola matre carnem assumpserit, eum parentibus Josephi nil habebat, ab ipse non genitus.
re frustra videntur nominari patris putativi generationes ad eum haud pertinentes e Nee ignoro quas solutiones comme tatores satis ingeniose fuerunt meditati; ex quibus & magna earum diversitate, colligo, quod non solum in Prophetis , sed neque in Novo Testamento Christi parentes fuerunt ita designati , ut hominibus certe constaret, qui fuerint, & quod ex se mine Davidis suisset oriundus. Qimd plurimi Christiani Doctores fitentur, asserentes, quod eum Jesu cognatio fuisset omnibus satis nota Evangelistae de illius declaratione non mul-win curarunt: QMd etiam plane concedit Iohannes Calvinus, dicens s
150쪽
direns; quod eum Iosephus, o Maria is adeo abjecto satu . paupertate-dessectione essent, nihilo regii in 'sis anarent7.
Pandalum in hac genealogia E-ngelsa vitare conabantur rsquidem ex 'fa non liquido probari potes ex Davide origisem habuisse Mariam. Et miror quod cum fere cum omnivus sisteatur Calvinus quod Christus non procedit naturaliter ex Salomone, quod paulo post dicat: Quoἀ si prascindamus Salomonem ex Maria genealogia G1rsus non erit amplius Chrsus; Et quid magis praescindere quam ex suo semine non esie progenitum e Huic objectioni alibi respondet, quod quamvis natura-Γter non fuisset ex Salomone natus; hoc non obstanti per ordinem Quemdam legalem ellus filius putatur, quia descendis ex regibus Iuda. Haec certe non intelligo , cum linea Nathanis ante Christum nunquam regnaverit: neque ius regnandi poterat venire lineae Nathanis ex Salomone, sed ex ascendente silo Nathane ut filio Davidis, quem ille posterus repraesentaret, non Salomonem. Haec prolixe scripsi, ut aliquo modo probarem patris Christi nullatenus in Uetere, neque certo in Novo Testamento fuisse designatos . ut praetendebat Doctissimus vir;
quod si, ut intendit, factum fuisset, nihil utile inferre posset, ut majora quam speramus Messias facturus esset. Qiiud addit Doctissimus vir: Christo iam adveniente Ista lem tuisse satis clare, & evidenter absque figuris instructum daeo Rege coelesti, dc de eo Regno: ideoque peccat qui suum Regem primo ei nunciatum rejicit, & non cognoscit. Haec est eonclusio Doctissimi viri ut pii Christiania Multa suppo
nit, quae supra non ita esse probavimus, & multa quae nisi iam credentibus probari nequeunt. In eo maiorem vim facere. videtur, quod Deus plura , & excellentiora dederat quam promiserat. His supra respondi, quod si dedisset quae clarόpromiserat, sublimiora etiam clare facile erederentur : Sed sine illis caetera nee probari possunt, nisi ex Veteri Testamento constiterint, sed eum ex eo non elare, sed vix per umbras, vel figuras constare fateatur Clarissimus Vir, non est, unda
credat Israel, nisi primo Christianua factus eas umbras, seu figuras admiserit.