장음표시 사용
171쪽
signum gestaverint ut eo ab gentibus separarentur, sed ut foedus eum Deo initum perietuo servarent: De eris foedus meum laearne vestra in foedus perpetuum e Nec sussiceret cretare in Deum Abrahami, si foedus id visibile irritum secissent: absiim detur antaa ejus ex populis suis. Hoc ita clare , dc aperte dicit
Deus , ut in alios tensus detorqueri non patiat Hr. Est etiam verum, quod praeter hanc externam circumcisionem , est alia
interna, i cilicet, cordis, quae si desecerit, illa minime sume it ad salutem : pariter neque cordis circumcisio dari potest, abique externa, quae stabilitum fuit a Deo illius internae cim cumcisionis foedere perpetuo. Idem fatebitur Doctissmus Uir in tua religione : an erit fidelis Christianus, qui veram fidem se habere glorietur; tamen externis a Christo praescriptis repugnaverit ' Qui baptizari nollet, neque Coenam assumere ' Haec incompatibilia sunt, in Christum credere, eum amare, & suis liraeceptis non obedire : eodem prorsiis modo de circumcisione iceat discurrere. Insuper neque Christiani Coenam capiunt, dc baptisantur . ut ab aliis separentur sic neque Judaei per ci cum cisionem , quamvis utrique per haec etiam ab aliis populis differant. dc segregentur. od addit Doctissimus Uir de Lege Mosis, quae tota dirigebatur in Messiam , atque populus ea directione conservabatur, quousque ex ipso Messias nasceretur ; satis Christiane dicitur. sed id nunquam probari potest ex Uetere Testamentor quia licet saepe Deus dixerit; hae saeἰte,'erdis separatἰ ab omnἱbus populis. non significat quod hic erat unicus, vel praecipuus LN lgis scopus r Uerunt est quod iis ritibus separabantur Israelitae, sed ut quid separabantur ricum aliis nationibus confunderentur 2 Non certe propior i mmet separationem, quae sublimiorem finem respiciebat. scilicet ut esset Deo di populum, is Deus eἱ in Deum I ut sanctus esset Domino Deo suo: Deut. cap.
III. vers. I 8. cap. I x. vers. cap. X. vers I s. ut foedus cum Abrahamo initum perpetuum foret: ut illud exequerentur mandatum , Sancti estote quia sanctus es Domisus Deus vestire u ita
Lex Domini immaculata, convertens animam , illuminans oculos: non igitur dumtaxat tir separarentur a gentibus, sed ut Deum verum erederent, eum colerent, ipsique inservirent,
di soli adhaererent , talem quidem ea separatio finem habebat. Profecto quod ille populus separatos viveret ab omnibus aliis frustra Dominus tot praeceptic, & ritibus eum oneraverit, pau- ea sufficerent, sicuti a tempore Abrahami, usque ad exitum ex AEgypto sola circumcisione separabatur. Sicuti etiam Mah metalli, qui per undecim secula, duobns, vel tribus praec piis ab omnibus aliis nationibus segregantur, neque eis aliquando commiscentur: Sic posset I srael paucis, ab aliis populis, , differre ,
172쪽
disserre, de seperatus servari. Non igitur ea omnia pro tali sine necessaria purantur di si tot non necessaria ; ergo frustra adhibita, nisi stibiimiorem finem habuissent, qui in Lege frequentistime repetitur absque aliqua Messiae facta mentione. Addit Doctili. Vir, quod ideo populus a Deo servabatur, ut postea ex eoilem Melliam enatum homines scirent. Sed ego crederem, quod Rex est propter populum . non tamen populus propter Regem ἱ ita neque Israel fuit a Deo separatus propter futurum MesIiam, sed Mestias fuit promissus propter populum; nunquam de eo fuit mentio facta in tota Lege, quia Lex non erat in ordine ad Messiam: de eo postea loquuti Prophetae, non ut de fine legis, seu populi, sed ut de circumstantia redempti nis ex captivitate quam passurus erat, propter iniquitates suas .& nunquam alibi facta ejus mentione ; quia si populus Legem
Dei servavisset, ut a Domino fuerat admonitus, neque captivitatem , neque ruinam pateretur, dc summa cum felicitate in patria viveret I re neque Messias promitteretur, neque esset necessarius, ideo tunc dumtaxat promissus cum stipposita captivitate redemptio ex ea praedicebatur , omnino contraria iis, quae Judaei in hoc statu patiuntur. Sunt extorres ex patria, Promittittit Deus quod revertenturo; sunt sparsi, promittit Quod congregabuntur ex omnibus locis e carent sancta civitate,
templo, & sacrificiis ; promittit quod haec restituentur; sunt sub extraneis domini , & regibus: promittit quod habebunt regem proprium, eumque hilum Davidis, non quidem perversum, ut sere omnes Israelis reges suere, sed sanctissimum . iustissimum, ut fuit David. Ecce nulla alia mentio facta de Rege Messia, nisi ut circumstantia quadam, sertasse praecipua, redemptionis Isiraeliticae, ideoque ut Deo, 3c populo in sit oministerio inserviat, non ut finis legis , vel populi, ut Doctio simus Vir iuxta Christianum dogma praetendit. Istis positis directe respondet Doctissimus Vir meae propositioni, dicens , quod omnes Prophetiae fuerunt usque ad Mes.siam, non ultra, quod eo advento iam Israel non erat populus Deo separatus, potius cum aliis gentibus in Christo commiscerierat divina voluntas, disrupto pariete legalium, quibus ab ipsis diu fuerat separatus: ideo de Israele post adventum Messiam, non amplius Prophetae locuti fuerant; Israelis, dc totius humani generis regimine, Christo concredito, qui in omnibus aeque regnaturus erat , ut unico populo , dc si quid praedicendum erat, Novi Testamenti PropLetis a Deo commissum fuit.
Haee omnia satis Christiane dicta sunt, sed probatu impositibilia. QDd Prophetae non ea qliae post adventum Messiam ,
eventura praedixerint, non admittimns : quia omnes tempora-ὸes , dc spirituales felicitates, quibus Israel perpetuo fruiturus
173쪽
redemptio. nem: quod in hac captivitate haec natio est etiam Deo chara
fatentur, ineunctis s Quod non
post assimi redemptionem, elare. & dilucide, omnes Prophe. praenuntiarunt. .d omnes populi Istaei aggregabuntur,& venient de mense, in mensem , de anno, in annum ador tum Deum Jacob Hierosolymam, aperte praedixere. De gloriosb. sancto Israelis tune temporis statu quanta legimus in omnibus Prophetis y Et quomodo credi potest, quod illud perpetuum foedus eum Patribus initum ; quod semper futurus erat suo semini in Deum, & illud Deo in populum, circumcisionis sanguine hucusque confirmatum , Dominus irritum fecerit, ut iam non amplius sit Israel populus dilectus. sed gentium fomtunam sequatur; nulla pro sui conservatione, de salute speciali habita providentia. quam perpetuam tot encomtis, & toties promiserat, suis peccatis minime hvie promissioni obstantibus. Sententia Doctissimi Viri in verbis implieari videtur: quia eum toto Christianismo sustinet, quod Israel dispersus substitit per oram terram , inter omnes populos iram Dei sustinens, propter Messiae neeem, dc propriam in eum infidelitatem: quod si verum siupponatur, ut asseritur: inde evidenter sequitur, quod adhue est peculiaris Dei populus, ec a caeteris per Legem separatus, ut antea fuerat: Siquidem adhue specialiter a Deo punitur, & miraculose conservatur inter gentes, ut tandem divinae gratiae restituaturr quod utrumque omnes Christiani fatentur e quare igitur de hae sutura punitione non loquerentur, eum tam diuturna esset, di per tot seeula duratura φRespondebitur sorsan, quod propter infidelitatem in Christum, non est amplius populus Dei, 3c tamen propter hoc crimen hae dira eaptivitate punitur. Sed ego quaererem, quare caeterae omnes nationes , quae nunquam Christo nomen dedere ale quae dederant, dc postea ab ejus fide recesserunt, Mah metismum amplectentes, ut magna pars Afri . Asiae, de E ropae, quae Christianissimae fuerunt, de ab ea fide penitus dese-eerunt, a Deo non captivantur, non disiperguntur, non in abominationem habentur, ut populus Israeliticus e Potius sua servant imperia, suam celsitudinem , dc potentiam, Christianorum provintias, integraque regna subiicientes, atque innumeros Christianos durissimo captivitatis iugo affigentes: in quibus regionibus Judaei parum minus, quam omnimoda libertate gaudent. Omnes istae gentes in eadem perseverant infidelitate. Christiano nomini maxime infensae, plusquam Judaei di quare isti propter id crimen perpetuo puniuntur, sunt in opprobrium , in abominationem omnibus gentibus: illis nullam , nec minimam punitionem sustinentibus ' An quia omnes isti populi saniorem, dc Deo magis gratam doctrinam observant quam Judaei ζ Non credo Doctissimum Uirum hoe responcsurum 3 cum aliae gentes, vel in Paganismo idololatrico lim
174쪽
veant, vel Maliometismum fuerint amplexae, quae cum divina Lege comparari nee debent, nee possunt. Fortasse qui a Judaei Bles iam occiderunt ρ Ηoe vulgo, sed frustra asseri fur. quia nec totus Israel qui tune vivebat, Christum crucifigendum tradidit; sed illius temporis Judiees, & aliqui ex iis qui Hieros tymae habitabanti neque idem est in eum non eredere, ac ipsum ., crucifigere: non crediderunt, qui per diversas regiones dispersi distabant, quia quam putabant falsam doctrinam, divinae
Legi praeponere non aequum existimarunt. Posteri vero usque in praesens, adeo abest, ut tali crucifixioni assentiantur, ut neisque eam certo crediderint, cum nullam eius eventus authentiacam notitiam habuerint: sciunt tamen ex Josepho, & nostris Antiquis, quod eo corrupto tempore, labente iam Republica, aliqui seductores, falsi Prophetae qui populum comm e-bant, fuerunt a Romanis variis suppliciis interfecti, quorum sequaces profugi per Samariam , Idumeam di alias regiones, vagabantur: Sed nominatim de Christi morte, eertam hue usique notitiam non habuere; quare iusta fuerit, vel iniusta illius mors penitus ignorant; ideoque in eam nec consentire possunt, nee dissentire: Atque hoc iudicium ad Israeliticum populum,
ut laeet, pertinere , nemo crederet.
Et ut evidenter pateat Doctissimo Uiro quod non ob hoc Ratio evia catum Israel non est amplius populus Dei, nec plusquam alii qua infideles punitus, aliqua adducam, de quibus ut credo du eonvineiabitare non poterit. Omnes Israelitae donec divinam Legem , quod observant, & eiusdem populi partem constituunt, eapti Vitati, non pro di ad eam secutis aerumnis, sunt semper obnoxii : hoc per se pler inside notum est: Sed omnes Israelitae, qui divinam Mosis Legem litatem Judeserunt, eamque ut apostatae abiurant, quam climque, quam daei captivis falsam sectam amplectantur, liberi a captivitate Israelitica vit iis aer evadunt, nullis postea Judaeorum calamitatibus obnoxii et se- mnas pa-cundum suam fortunam divitias , ait thoritatem , dc dignitates tiuntur. assequuntur: quorum posteri Iudaicae infelicitatis, & laborum non sunt amplius particeps ; sed ut sors dederit, sicuti eaeterae gentes , libere vitam degunt i Hoe adeo certum est, ut nulla egeat probatione. In Turearum ditione, qui Judaei patriam religionem , pro Mahometica secta abnegarunt eadem libertate ipsi, & posteri, ae Tureae, fruuntur, & siti stirpis memoria adeo delitescit, ut inimiet iurati Judaeis sint. Idem in tota Asriea, praesertim in regno Fecensi, tota Synagoga praeter eos qui martyrium perserre maluerunt , Mahometismum amplexa fuit; quorum Judaeorum posteritas, satis numerosa, populo non modo inimici, sed crudelissimi carnifices sunt, Levitarum , & Coanim cognomina adhuc ferentes. In Hisipania
qui Iudaismum abnegarunt, di eorum posteritas, securissia
175쪽
rnam, non laboriosam, ut Israel, vitam degunt: Sunt quidem Principes, Duces, Comites, Marchiones, Inquisitores, Clerici, Canonici, Monachi, dc Moniales, Sc omnes diri Judaeorum persecutores. Hoc Clar. Dominus satis novit de Paulo Bilrgensi :Primo in civitate Burgi insigni Rabbino : postea clerico Episcopo Carthaginensi : post eiusdem Burgi Archiepiscopo; tandem Patriarcha de Aquileya: Rege Hispaniae mortuo, totius regni unico Gubernatore. Ex ejus prole unus filius Episcopus Sego-vientis, alter Archiepiscopus cimpostillanus, alter qui patrem in Archiepiscopatu successit: maior natu Princeps, qui Marchici
de Sancta Maria cognominatur. Quid de Nicolao de Lyra, de Senensi , & aliis qui a religione pas Iim deficiunt f Sc quamvis plurimi neque Christiani sint, sed vere Athei, ad summas dignitates evehuntur, captivitate Judaica non amplius in suam , aut Posterorum mentem , revocata. Ex quibus haec conclusio evidenter deducitur, quod Judaei nullam eaptivitatem patiuntur . nisi in quantum Populum Israeliticum per divinae Legis observantiam constituunt, a qua si desecerint, nee velint inter Israelitas amplius numerari, nullam captivitatem, nullos eiusdem Populi labores, periclitantur : sive Mahometani fiant, sive Pagam, sive idololatrat Papistae, sive omnino fuerint Athei: Ergo ut peculiaris populus a Deo adhuc habetur, ek speciali providentia ab eo amigitur, & ut affigat, & postea redimat, divinitus eo servat, & separatum ab omnibus subsistere vult: quia si commisce-' retur, non esset amplius Israel. quem post captivitatem ad se reduceret. Neque credibile est aut Christiana pietate dignum . asserere: quod Israelitae, dummodo divinam Legem relinquentes, quasvis falsas sectas admittant, non erunt ita exosi, ut captivitatis aerumnas pati debeant, sed quod saltem in hae vita feliciter degent, pro alia futura tota punitione servata , ut Mahometanis , de caeteris : Sed si divinam Legem observaverint, sicquesiit adhue Israelitae, utpote deterioris conditionis, in hae, & in altera vita poenas luent. Quod si hoc affirmari non potest, sequitur, quod propter rationem, quam nos credimus, Israel ut peculiaris Dei populus hanc captivitatem patitur, & a Deo conservatur, ut patiatur, dc secundum vestram sententiam, ut resipiscar, Christo fidem praestando : dc secundum nostram, ut perrectam Legis observantiam, de condignam poenitentiam ad Dominum Deum suum convertatur, ut & eius misereatur, & in pristinam, dc maiorem peesemonem suam ecclesiam perducat, toto etenere humano a falsis sectis, de cultibus, omnino aver de ad veri unius Dei puram cognitionem, dc adorationem felici
Haee omnia prolixe scripsi, contra Doct. Viri propositionem; quod Deus Domiaus noster ita nos abjecit ab adventu Messae,
176쪽
ut non amplius simus eius populus, bonus, vel improbus, de quod tota illa specialis providentia Patribus promissa, dc per tot secula executa, sicuti dc Prophetarum praedictiones, non ultra Christi adventum respiciebant, praesentis & infidelitatis uir creditis & captivitatis sui patimur) nulla adhibita praemonitione, neque postea saltem pro punitione erga Israelem, ut suum peculiarem populum, particulari adhibita providentia , quam nullum ex Doctoribus Christianis negasse , legi: neque Paulus negavit, potius aperte concedit: Et Doet. Vir insta clare fatetur. Unde non recte dici videtur, quod post Christi adventum , iam Israel non est populus Dei t Est quidem, licet propter commissa peccata criminalis; aut ut c editis, per infidelitatem punitus, &a Deo specialiter flagellatus: quae punitionis providentia circa alias nationes Christo infideles a Deo non exercetur ; Sed in sb-lo Israele, ut populo prae omnibus sibi dilecto, & pro sublimiore felicitate miraculose iervato : Sic dixit Deus quando filios Aaronis in Sanctuario occidit: Et in mAἰρνα-ioribus sanctificabor. Sed cum verba ea Deuteronomii, & omnium Prophetarum Coa iiDo- praedictiones, de causa istius Captivitatis, & futurae redemptio- ctoresClitianis clare loquantur, de Babylonica aliqui, praesertim ex recen stiani textutioribus, intelligenda contendunt: hac praesenti nunquam in Deuteron. Veteri Testamento praedicta : quod inconveniens, ut Vitaretur, depraesenti Istaelem non esse amplius populum Dei, asserere coguntur, nem Captivitaque de eo post Messiam aliqua praedicta filisse, omnino dereli- te non in-cto. Sed dictu mirabile est: quod omnia, quae Deus de fiitura captivitate populi praenuntiavit, cum omnibus circumstantiis, recenia absque figuris, sine hyperbole, in praesenti per tot secula ex - tissime opi-riamur: quod ante Christum per totum id tempus fuerit Israel nantur, per divinam Legem ab omnibus populis separatus: quia eo medio, ut ait Doct. Vir ) Deo placuit uti, ut separatus consi- stabat, prosteret usque ad Messiae adventum ; de quod post Christum per Lgiendo
idem prorsus medium, nempe divinam Legem, Israel inter omnes gentes dispersus separatus existat: adeo ut Lege derelicta statim Judaei gentibus commisceantur: quod Deus tali m dio pro ea separatione usus fuerit usque ad Messam, quo eodem Populus maneret post etiam separatus ; credibile non est de infinita praescientia : cum non nisi ratione Legis, qua Deus eum separavit, Israel vestrum Messiam non receperit , dc propter 'eandem, nec nune eum recipiat, aut cum aliis populis commisceri audeat. Et cum Deus dixerit se Isi aetem perpetuo servaturum , de hoe fieri non posset, nisi Legem observando , εecum nunc per eandem in esse populi separati conservetur: Si gnum evidens est, quod Deus per eam adhuc separari vult, quousque resipii at, ut saepe praedixit. De quo statu nunquam filisset admonitus, si Prophetiae ad eum nunquam pervenerunt.
177쪽
Qisd ne- . Addit . quod voluit Deus , ut Israel , di omnes populique Israel, in unum sub Christo coalescerent , tempore Redemptionis. nee gentes nos idem expectamus, di futurum credimus, quod tempore eoaluerunt Messiae omnes populi cum Israele coalescent, Deum pure agno. in unum scentes, dc ei libere inservientes. Sed quod hoe iam vestro populum Messia advento contigerit, nequaquam videmus, neque vide- quamvis Cum maior pars hominum nee vobiscum, neque eum Is aliquae ex raele, in unum populum coalescat: potius tota Asriea, tota gentibus Asia, magna Europae pars, tota America, vestram nec no-
Christiata stram fidem admiserint, de Christianismo sint prorsus infensae:
nam do- quare nee solus Israel cum gentibus per Evangelium, in unum ctrinam Populum non coaluit I sed neque caeterae gentes, eum Christi amplectan. nismo praeter paucas, easque in mille sectas divisas, quae eitur. dem fidei, in plurimis, maxime contrarianturi de a multis seculis parum ultra religionis initium, quae sit vera Christi ecelesia penitus ignoretur. Sed haee adhue suo tempore eomplenda, expedit expectare , eommuniter respondetur, siquidem non omnia statim fieri debebant; sed vitis temporibus singula ; quantumvis nimis tardare videantur: Mille anni ante oculos Dei. sicuti dies hestemna, quae praeteriit, ut de Christi reditu ei tabant Apostoli; senos etiam dicimus de nostra sutura redemptione, quando ad versarii valide urgent, δc nobis illudunt, quod diu. de per tot Quod adia secula fi ustra Messiam expectamus. Uerum majori eum funda. i. tendo mento Prophetiarum complementi spem habemus: quippe nos tum spes, credimus, quod quando Deus, quod promisit efficax reme- maiori Israeli, dc toti generi humano, largiri dignetur, statim, eum fun- uta omniscio , dc potent ijsimo medico, dc Istael, dc totum damento genus humanum, persectissimam sanitatem consequentur . ut est in Istae non amplius furari desiderent: hoc quidem satis rationale est, te quam in donec remedium non fuerit applicitum : Sed iam ab omnipo-eeelesia tente, dc summe sapiente medico, efficacissimo circiter a duo- Christiana. bus mille annis remedio adhibito . in Ista ele, di sere omnibus hominibus, eundem morbum perseverare , dc promissa nulla tenus adimpleri, mundo eisdem tenebris obvoluto, integram saltitem, a plurimis , dc per plurima secula expectari, non ita
Prosequitur Doctissimus Uir: Et hune suum populum Messae' . regendum tradidit. Praedicunt ergo Prophetae quanta populo, selicitas sit eventura per Messiam : quia omnibus facultas largitur eam eonsequendi: hoe sub ea conditione, quod populus velit Messiae monitis auscultare. i e est doctrina Christiana, quae omnino dependet a fige in Evangelium; sed ex U. Vest. nunquam probabilis, eum ex eo
oontrarium evideater constet, si absque praeiudicio universim
178쪽
legatur, & sensus literae ad alios, qui ibi non sunt sensus, non ,
extorqueatur. QMle futurum esset regnum Mestiae in Israele , clare praedictum , non semel, sed quoties de Mellia oratio fuit instituta : dc quod tale terrenum ab Israele debebat expectari, ut nos hodie expectamus. Doct. Vir fatetur : ideo quando venit quibuscumque muneribus, ut creditis, instructum, eum
esse suum regem non crediderunt, cum eum aliquo modo regnare, non vidissent: dc postea nullum sui regni modum adhue videant: cum omnes Prophetae dixerint, quod erit Princeps in medio nostri de quod ex omnibus nostri exilii partibus, quaeremus Adonat, Sc Regem nostrum Messiam. Sed neque Deum, neque Messiam quaesivimus, quando venit ut semper asseritis sed Messiam reiecimus , de simul Deum , ne amplius foret no bis in Deum , ut promiserat pacto sempiterno: non ergo illi Messiae suum populum regendum tradidit..d id nobis evenerit per nostram malitiam , & abomin bilem repugnantiam , iam supra late probavi, id esse. impossibile suppolita Dei essieace voluntate populum post eaptivitatem salvandi, dc ad veram resipiscentiam emcaciter movendi: quod se facturum ita frequenter promisit, ut superfluum si sapienti
Viro, Ec in Sacra Scriptura exercitato, varia loca reserae: tO- tam quidem Sacram paginam describere oporteret. Id mmianus se facturum promisit, quodisset ut faciamus; dicebat Augustinus ad textum Deuteron. circumcidam cor tuum, ct semianli tuἰοθίritum meum ponam in merio vestri r is faciam, ut ἰn praeeptis meis ambuletis, Iudicia mea custodiatis, is habitas iis is terra, quam dedi Patribus vespis, ct erilla mihἱ is
Populum, is ego ero vobis in Deum in aternum. Promittivergo Deus tempore redemptionis, peccatis prolixa captivitate iam expurgatis, populum, in sua fide per tot secula contra omnium gentium impetum constantem, divino suo spiritu mundaturum, eius peccata penitus oblitum e dc hoc propter suam gloriam . Non propter vos, non propter vos, Domus Israelis ; sed propter nomen meum, quod profanatis inter gentes. Et non dicit, quod
Populus in praceptissuis ambulabit; sed, quod 'sa faciet, quod
ambulet, hoe est, gratia efficace eum movere, ut iudicia sua sanctissime custodiat : ad quam sanctitatem sequetur terrae, quam dederat Patribus . perpetua possessio, quod erit infallibile signum consequutae gratiae: ideo erit εἰ ia Deum, si vero Deo in popuIum, quod perpetuum foedus cum Patribus pepigerat. Sociniani doctores eandem Doct. Uiri explicationem am plectuntur, auxilio efficace prorsus negato, cum Deus contingentia non praenoverit. Adhuc introitum Israelis in ecclesiam, quem Paulus vaticinatur, sub conditione admittunt, quod populus velit, sed quod poterit de facto non velle utpote liber.
179쪽
In quorum sententia Prophetia nil est praeter prudentem Dei coniecturam. doctrina impia censeri debet. In his i byrinthis implicantur, ut verbi Dei vim possint effugere. Ex his clare liquet, quod illa conditionalis , sipotuitus -- Laris) est stivola quamlumvis diuturna evasio, quippe toti Sacrae Scriptiuae seriei evidenter eontrariatur. Et Doctissimus Vir nullum aliud inconveniens contra hanc doctrinam concepisse videtur, ut hoc infallibiliter fieri non debeat, aut possit. quam quod Deus libero hominis arbitrio vim emet illaturus , si talem gratiam largiretur, cui Israel non possiet de facto resistere, sed in fallibiliter iuxta voluntatem Dei operari. Sed cum hule inconvenienti iam supra ex omnium TAeologorum consensii prolixe satis seeerim ; nil insuper obsta quin, quod omnia a Prophetis pro Israele salvando', tempore Messiae, praedicta suere, literaliter ud implenda intelligantur: ex quibus certo infertur , quod Israel non poterat suae redemptioni resistere ab ipso Deo iam sanctificatus, ct ab omnibus peccati sordibus
emundatus. Et Doctissimus Uir tenetur ad communem Doctorum sententiam recurrere ; quod omnia spiritualiter in spia rituali Israele fuere completa r eui non minus reclamat tota Sa-era litera, quae de Israele vera Sc carnali Patriarcharum progenie. quae a Deo suerat inter gentes abiecta , adeo expresse i
quitur, ut nunquam Judaei aliter intelligere possint . nec antea deberent, ut ait Doctissimus Uir. Ergo hucusque suum populum Messiae regendum non tradidit.
Quod nil intererat Evangelium primo Israeli
annuntiari, sed pro eo credendo
gratiam conferre. Q Jod attinet ad id quod dixit: quod dedit Deus Israeli δε-
cultatem eam selicitatem consequendi per Messam : certe hie non fuisset charissimo populo peculiaris favor , aut gratia prae caeteris nationibus, quibus etiam largitus fiuit f eultatem eam felicitatem consequendi si velint , absque tot promissionibus , dc admirabilibus en comi is in Lege, & Prophetis praescriptis. -d vero saepe repetitur , Evangelium fuisse primo enuntiatum Judaeis, non privilegium aliquod fuit, parum quidem intererat prius, vel posterius enuntiari: totum negotium consistebat ingratia ad credendum , quam efficacissimam Deus Israeli promiserat ἱ sed non dedit, potius, ut ereditis, gentibus Graeeis , di Romanis , quae, ut Dequenter ait Paulus, hane granam copiosissime recepere, non autem Judaei. Deus
180쪽
Deus dixerat quod tempore redemptionis facturus erat prodigia, & miracula, quibus in AEgypto, dc deserto, patrata, obli- vioni traderentur; &hoc, in omnibus locis tuae captivitatis,
ut sis in ipsis pro fama, di honore. Si haec aut similia fecissent Apostoli in omnibus regionibus, quibus Judaeis Evangelium
enuntiabant, fortasse suaderentur ad credendum: tamen verisimile est talia non egisse, siquidem pugnis, & verberibus eos frequenter ex Synagogis abjiciebant. Profecto Rex ille Pharao
Mosem ita rigorose tractare non ausiis fuit, quamvis ab eo i tum regnum ὸesolatum atque eversum , pessiclitatus erat. Sed
abs dubio Judaei nil viderant divinitus esiectum quo ad Legem
diversam accipiendam dimoverentur. Iterum Doctissimus vir ex aliquibus Sacrae Scripturae textibus Expliea suadere conatur, quod Judaei poterant cognoscere Messam esse tur aliqui violenter moriturum. Sed cum saepe sustineat, quod Deus textus, in
ante Messiam nonnisii terrenum regnum, atque redemptionem quibus vi
revelaverat, & quod sie oportebat, ut populus intelligeret, detur Mes.& crederet: Sequitur quod etiam hos quos adducit textus, Ic. siae morsrael aliter tune intelligebat, ac nunc a nobis exigitur: quippe praenunti s Judaei sie intelligerent, ut nune praetendit Doctissimus Vir, ri. Messiae terrenum regnum minime expectarent. vel utrumque compatibile crederent , & magnificum Messiae terrenum re- gem , & summam a Populo despectionem , atque infandam eiusdem regis necem, quod Doctissimus Uir putat non pota sibile. Adducit , ut antea in textum ex LIII. Cap. Isaia: in quo de Messiae reiectione nec verbum ullum i quod si de eo loquatur : significabitur abiectus eius status, quando primo apparuerit: & quando intraverit Hieroselyma pauper, humulis, asina incedens : tunc enim hominibus in despectum v niet: deinde per summam patientiam , de Istaele, a quo non statim cognoscebatur, dc de gentibus, a quibus magnis persecutioniblis amictus fuerat, obtenta victoria , non armis, non ob propriam virtutem, sed ob brachium Adonat, ei revel tum t antea plura diximus, haec nunc sufficiant. Addueitur textus Danielis de LXX. hebdomaris, in quo D ctores Christiani victoriam de Judaeis senaper cantarunt. V rum eaput hoc ita Aillicite intellectu est, ut Hieronymus id explicare non ausit, aliorum sententias recenset, sed suum sensum oninino declinat expromere, sitamque etiam de aliorum sententiis censuram. Ait gustinus E sol. V X. ad Nellchrum,
nullatenus sibi persuaderi ab aliqui sus, passis est, ut hoc D n elis ea pii r explicaret , rei difficultate deterritust quod si ut vulgo intelligendum esset, satis clare ibi , dc mors, & passi nis Christi tempus , depicta iacent. Rei noldiis , Scaliger,
Junius, & plurimi non eredunt has hebdomadas in Christi L moria