Philippi a Limborch De veritate religionis christianae amica collatio cum erudito Judaeo

발행: 1740년

분량: 740페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

151쪽

131 TERTIUM SCRIPTUM IUDAEI.

Num. XIX.

Quod nil de Messia praedictum adimpletum

est. QMd ejus regni coelestis nullum sisegnum huc usque visum, neque in gentibus , neque in Israese, neque in ' Ecclesia Christiana.

Urgit Doctissimus Vir: Qimd licet aliqua quae de Messa

praedicuntur ad literam adimplenda , nondum adimpleta sint, nil facit contra Veritatem : Quippe in postertim situm complementum habebunt, praesertim ii iando introiae erit plenitudo gentium, & Israel suam finiat infidelitatem, neque tadei aditum praeeludat.

Respondeo, quod ubi Doctissimus Vir dicit saltua) Istaei

intelligit non aliqua sed omnia: Si quidem nil hucusque vidit de eis quae de Messa fuere praedicta: Neque erga Deum, neque erga Israelem, neque erga gentes, neque adhue erga Christianismum. Deus a maioribus mundi, partibus ignoratur, gentibus in idololatriae luto haerentibus: Israel in eadem, di maiore dispersione, quam ante ejus adventum per quingenistos annos patiebatur: Christianismus totus in varias sectas dis visus, di fere totus a principio idololatricus: Uitia in toto genere huniano non minus regnant, quam ante Christi adventum, nisi sit in aliquibus regeneratis, quos nemo novit: Diabolus etiam regnat ut antea, & fere totum mundum cum Judaeis in insernum praeeipitat. -s ergo effectus Israel istius novi regni periclitatur, ut suum Messiam credat iam ex coelo regnum exercere in terris Profecto neque in Israele, neque in toto Christianismo aliquam peculiarem providentiam experimur, sive spiritualem , sive corporalem respicias: Si Papistis excipias, qui Christum saepe Monachos, & Moniales alloqui, ut de fide credere iubent: qui matrem hue 5c illud nititunt, ut suis devotis auxilietur, qui prophetiam, &stupenda miracula singulis annis, ili mensibus, abeo, ab ea, & ab eorum Divis trari constantissime asserunt: quia si haec non confinxerint, nullatenus Christi regnum se experiri crederent. Sed his facile respondebitur, quod ut Rex Messias regnat in sua ecelesia in qua eonsistit Regnum Dei. Sed ubi Israel vidit hane ecclesiam

plusquam per mille & trecentos annos, ut ibi eognosceret Regem coelestem ' Nondum venerant Resormatores, & quando venerunt, non meliorem locum obtinuere in Christi ecclesia

quam Judaei, qui nec possunt tales Christianisini dissensiones. disternere,

152쪽

TERTIUM SCRIPTUM IUDAEI. x33

discernere, Sc securiorem partem eligere : ergo nunquam, clare , dc plane , ut alseritur , viderunt Regem eoelestem.

Suum Regem fatis elare viderunt in Sinai, de postea quod in Itara He regnat, Oeciali quam promiserat providentia clarissime experiuntur; Et quamvis sit inter inimicos dispersus ; Servabo foedus, quod pepigi eum patrἰbus, o tecum in egressu ex pto : Omnes sentes Hoerdam, in quas te relegavi. te autem nunquam dθperdam, sed ea gabo ad judicium: Eris semper unus populus coram me. Gm specialem providentiam Israel per multa secula experiebatur cum in temporalibus . tum in , spiritualibus, quod nemo eredo inficias ibit; hoe est sensibilia ter regnare Deum in sua ecelesia. eum, & punitionem, de

protectionem doctissimis ex Christianis mirabilem ut adqiteram promittuntur adimpleri videamus; Regem eum ecet nem elare , Ac indubitanter agnoseimus, & quod in nobis, ut praedictum fuit, etiam nune regnat: Ideoque non peceamus alteri regi non obsequentes, euius nullibi si ecialem provide tiam usquam viderimus: Deum tuum amabis, o ei soli adha rebis.

Hoe bene sciebat Paulus, de quod sine Israelis sensibili r demptione non locum aliquem habebat Messias: eui obiecti ni . quam antea secerant Apostoli, satisfecit: QDd suo tempore redimetur Israel & quis posset oppositiim probare quia sine Istaele nulla usquam promissa redemptio. Ideo Doctissimus Coeceus ad xxxv II. Machielli fatetur, quod Israel carnalis iterum possidebit terram Chenaan addito MChristo ) cum sensus mystici inter Christianos Doctores acerrimus propugnator ruerit: Certe veritas ipsa eum hoe fateri eo , git; ob id Paulus: & Petrus, & alii Apostoli, praedieabant.1 Christum cito rediturum, suo adhuc tempore: & plurimis exi credentibus iam nimis tardare videbatur , quos Paulus bona spe eorroborat, & cito venturum enunciat, & si quis ex mitrii bus moriebatur, cum caeteri contristarentur quod ille iam noni visurus erat Christi adventum, eum resurrecturum docebat. i in obvius esset ei quando venisset; addens. atque nostru pemi manemus ascendemus ad eum is nubibus: ou te omnes credei bant tale Christi regnum cito visuros i fortaste non crederent sit aliter Proponeretur : quod tempore Tertulliani in fallibiliters expectabatur, nee me latent eommentMii, quos ut hunc u i dum solverent aut res cogitarunt.

153쪽

10 TERTIUM SCRIPTUM JUDAEL

SECUNDUM QUAESITUM.

Num. I.

Quod Messias non fuit promissus , ut alia lquid Isi aesi noviter revelaret: neque ut 1 lgislator, sed ut Rex. Atque nil novum lrevelavit, quod Deus antea non dixisset,& Istaei optime a principio scivisset.

Q rεbatur secundo, ut assignaretur loeus in quo Deus dixerit, quod unteum medium ad salutem Israelis , deis restitutionis in divinam gratiam, sit fides in Messiam

quatenus iam veniti Respondit Doctissimus Uir : non esse necessarium, ut Deus olim praesignificaverit; Sussicere postquam Messias in mundum venit, Deum id ipsum per Messiam declarare. At ego urgebam id non sussicere, cum omnia quae erant Israeli de necessitate salutis Deus clare, dc aperte praescripserit: ne aliquo tempore a divina voluntate recederet, seu proprio arrore, seu ab gentibus seductus: Et cum fides in Mesam futurum esset unicum medium ad salutem , oportebat id praemonuisse : ideo neque antiqui, neque hodierni Judaei credunt Messiam quem expectant; futurum esse medium ad salutem quia Deus nunquam id dixit nee insinuavit: quod si aliquomodo insinuasset, neque hoe sufficeret, quia populus assuetus iaudire clare . Ac aperte. ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxἰ se de terra Mnti. oc caetera de Deo & eius cultu Pariter cla- ira; non debebat per obscuras insinuationes ex uno, vel altero iverbo decerptas, antecedentibus, & eonsequentibus minime pensitatis, nova dopmata credere, quamvis a toto mundo lsuaderetur. Neque a Messia quando veniret novas iussit Deus revelationes expectare, nee nunc expectat ita ut Regnum Dei noviter Israeli revelatum dicatur, quia per tot ante secula Israel iconstantissime credebat Deum esse Regem coeli, de terrae, atque speciali providentia in Israele regnare. Noverat quod Deus est finis ultimus hominis, atque eius summum bonum et Ideo pro eius gloria saepe moriebatur, 3c gentium opprobria patienter tulit di quod animae salus , atque vita aeterna prae omnibus bonis expetenda. An hoc Judaei ex Evangelio didicere . vel ignorabant ante Christi adventum An Christus hoe

quasi novum edocuit, vel ejus Discipulit Potius ut stabilitam doctrinam

154쪽

TERTIUM SCRIPTUM IUDAEI. 33s

doctrinam supposuit , & ut eam prosequerentur admonuit et quippe praeter haereticos Sadducaeos, nemo non credebat animae immortalitatem , aeternam gloriam, Poenamque. PF- propter eum iuvenis ille quaereret , quid faciam ut salvus fiamst Respondit: Sema mandata: verum addidit, quod perfectionem, de severiorem vitam volet r Renda omnia P Aases , non ut praeceptum , sed ut consilium. Ecce quod unicum medium pro vita aeterna consequenda in servandis

mandatis dumtaxat consistit: Ergo iam ille iuvenis, ut bonus Judaeus, quod requiritur ad vitam aeternam exacte sciebat: Cognoscebant ergo Iudaei clare, &aperie regnum Det,& Regem coelestem , cujus eamdem habebant ideam , ae nune habemus: Et quem non alio modo possent Judaei im rare, quam si sub corporis humani involucro eis sese obji

ceret.

Nunquam Messias promissiis suit ut legislator Istaeli, nee

ut crederetur ut Deus Israelis , aut qui Legem perficeret, aut quovis modo mutaret ; ideo ei fi)es talis adhibita non fuit: Sed ut regnaret sic ut David eum veritate, de iustitia. improbos coerceret; de divinam Legem servaret, & servare aceret. Regnum tamen coeleste cum speciali providentia in Israele sibi ipsi Deus reservavit : Ego ero vobis in Deum ς Se vus meus David prisops in m.dis vestri r non ut nova r velaret , quod nunquam Deus dixit: quod si revelaturus es.set ea, quae ad vitam aeternam erant necessaria, quare Deus id non praedixisset , ut suo tempore ei fides praestaretur e Saltem in speeie, quod Messias venturus alia sublimiora

lestia, ad vitam aeternam necessaria, revelaturus erat. Ce

te tale secretum Israeli post mortiferum nescio quare i finita illa bonitas servare voluit , cum ita facile extremam dilecti populi ruinam praecavere potuisset. An, ne populus animo ante deficeret in suis captivitatibus t Ingeniosis r tio , sed pro tanto negotio debile fundamentum, quod sise

pia tni fallor stiis impuravimus.

155쪽

TERTIUM SCRIPTUM IUDAEI. l

Quod Israel non debebat divinam Legem lcum alia comparare, ut quae stibi persectior lvideretur eligeret. Et quod nulla ita persecta ut divina esse potest.

ADdit Doctissimus Vir: Dominum non voluisse ante Christi

adventum quod Israel sciret, & erederet, quod Lex ritualis erat typus persectioris doctrinae : Sed quod postea a Christo edoctus hane veritatem eaperet: eollata nova doctrina cum antiqua, quo facile posset eognoscere illius persecti nem maxime superare. . Si Deus ita dedit Legem, ut Iudaei nullatenus intelligerent esse alterius suturae typum, quousque ab Evangelio docerentur: ergo nunquam potuerunt id scire, aut credere, donee Evangelio fidem non praestiterint: ergo non suppetit efficax medium ex Uetere Testamento, quo id credere possint. αEvangelio fidem adhibere. Q d erat nostrum quaesitum. Neque Iieet hominibus Legem Dei, atque eius divinam, quam supponunt esse, doctrinam eum aliis novis, aliquo modo contrariis eonserre . quam tum vis divinae etiam praedicentur . post lvero quae sibi persectior videtur eligere. Et quid est homo qui posset talem eomparationem facere, & persectionem inter di- lvinos inaceessibiles infinitae voluntatis actus, maior, minorve sit discernere ' Sed Israel a multis seeulis divina Lege instructus quando alias eo, siderat, suae quam a Deo recepit maiorem peris sectionem evidenter agnoseit. Sive Deitatem ipsam respiciat, puram simplieissimam, in omni linea unam adorandam : cuius oppositiim summam imperfectionem , di intellectus imbecillitatem diiudicat. Sive eius immutabilitatem , ac impatibi- Iitatem asipiciat, in quam antiqui Graeci, di Romani aggrediebantur . summa cum imperfectione , quippe nullo praetextu, nulla metaphysica di 'iii sitione , caerum id dogma patitur eve ei. Deo nussam figuram concedit, nullam corporeitatem , eique implicare credit: Et doctrina quae hoc docet est silmine persecta , Ac a Deo tradita : opposita quomodocumque quis philosophetur prorsus indigna, Ac imperfecta, Ouod ad moralia, persectissima est, sicuti dc Evangeliea. imo eadem est doctrina, quae ex eodem saero fonte promanavit, aliquibus

hyperbolicis ei superadditim Piod ad iudicialia, persectiora intrinsece sunt, quae Deus pro sua republica gubernanda decre-

156쪽

TERTIUM SCRIPTUM IUDAEI. I 37

vit, quam duodeeim tabularum leges, & eaetera iuris civilis deerata, quibus totus Christianismus dirigitur. Ritualia, utis pote ab ipso Deo praescripta, εe essicacissime eommeadata, necesse est hominem perficere, di ad spiritualem persectionem perducere, si ut Deus vult in eius obedientiam , eultum , de amorem exequantur. Uerum in maiore parte Christianismi hodie , antea in toto , non nisi ingentissimas impersectiones Israel observavit , quae etiam sub religionis Christianae persectione venditae fuerunt, di adhue venduntur. Neque hoc de Christi. de Apostolorum doctrina me dicere Doctissimus Vir intelligat, quia, ut nuper dixi, sanctissimae sunt admonitiones. Dei Praecepta eomplectentes, quibus eum si homo vitam suam instituere velit, profecto angeliee vivet : Sed has novas esse dic fiteor , utpote iam a Deo in Lege, dc Prophetis elare & abunde praescriptas. Ideo tune temporis Judaei atque etiam hodie ni non ob hane doctrinam Christum non recepere quam iam a multis seculis seiverant; sed ob nova dogmata suae fidei opposta, & ob praeeepta legalia, seu ritualia, quorum Observantiam a Deo praeceptam destruere , vel ut inutilem discernere, horrendum visum fuit, de Israeli abominabile. Sie igitur per fectionem Evangelieae doctrinae eum Mosis Legis perfectione contulere Iudaei, di nullatenus illam majorem putaverunt.

Num. III.

Quod textus ex XXX. Cap. muti proprie , &absolute de praesenti captivitate intelligem dus est, juxta etiam Christianismi

antiquos Doctore S.

UT probarem nullum aliud medium fuisse Israeli ad salutem

a Deo concessum , nisi Legis divinae observantiam , P erquam ex hae raptivitate in eius gratiam esset reducenu' is, adduxi textum ex Cap. xxx. Deuter. ubi ait Dominus. O. od quando Israel ser veris Legem , pracepta, iudicia, ac ceremonias ; quamvis ad eata ves eoel; fuerit dissidiatus . exin . . te

retrahet Do nus Deus tuus: &e. Haec verba in prae cc. D. ti

bus scriptis Babylonicae captivitati Doctissimus Uir api tr. quod recte factum probat ex libro Nehemiae, in qiuverba adduxit pro ea captivitate. Cui respondi. u 's iis apte iste Propheta ei captivitati Deuteron. textum ace . i Py. Q a

vit ; quia propter Legis praevaricationem tunc Isira ,sistinebat, ut antea praedictum : Sed quod non i rcuti praesenti, in quo omnia coneurrunt a Deos Ita . . : i . a Diuitiroci by Corale

157쪽

138 TERTIUM SCRIPTUM IUDAEI.

praedicto mutari Cap. Sed hoe non obstat, quo minus omniabus afflictionibus, quae populo acciderint, ea divina commiis natio recte conveniat, secundum diversos istius populi status, sed praesenti totaliter, & adaequate , quod ad Israelis iustam punitionem spectat. Ηuie meae resolutioni noviter opponit Doctissimus Vir primo, quod plurimos Christianos Doctores legit, qui haec verba de Babylonica eaptivitate intellexere. 5c Nehemiae verba in suae sententiae eonfirmationem adducunt. Secundo , quod aliis assiictionibus Judicum tempore, talia Deuteronomii verisba non fueruiit applicita. Antiqui Doctores de eaptivitate praesente haee verba intellexe re eum Nicolao de Lira, aliisque plurimis. quos non dubito Doctiis. Virum legisse: Sed tot cum difficultatibus inde emem gentibus, ut vix ab ipsis se extricare possint ; ita ut Lira de ouovis singulari Judaeo, qui Christo nomen dederit, totam illam populi reductionem , & seminis circumcisionem intelligere velit: Alii, quod totum negotium erat spirituale. dc in adventu Christi. , Evangelio plene completum. Tremellius Iunius in notis marginalibus nil praeter promissiones Evangelicas intellexere, quidquid textus i itera reclamet: Nehemiam citant, sed de Babylonica captivitate nec verbum ullum. P stea non setiun Chiliastae, sed etiam ex Resormatis , huic captivitati verba ea applicuerunt: Et Pauli Prophetiam insequentes carnalem, quem dieunt, Istaelem, suam corporalem redemptionem experturum , agnoscunt : Sed Christiani eum

sint, in Christo suturam esse praedicant ; non vero absque illius fide: Sicque, de non alio modo, Apocalypsis praedictiones explicari posse contendunt. Talis est veritatis vis, de sortitudo, ut cum nulla via possit eonvelli, plurimis, quamvis irriatis , eonatibus invaditur. d autem ab Nehemia pro ea captivitate eadem verba adducta suerint: sumetenter respondi, quod ei captivitati reet

divinae comminationes adaptabantur, kum non nisi propter Legis praevaricationem , Israel eam periclitabatur: & si populus tune vere resipisceret, Deus suum verbum adimplere erat Paratus, ut in textu eontinetur. d vero praecedentibus as fictionibus talia verba nunquam sitissent applicata, nil probat , si enim eo corrupto tempore aliquis Propheta raptivum populum admonuit . fortasse eadem verba allegaverit, de satis apte. ut probaret non nisi per poenitentiam , libertatem obtenturum: sed nunc non memini talem exhortationem legisse. Uerum d

to quod sic est, ut Doctissimus Vir eontendit, nulla, ut a ii, est proportio illarum captivitatum, eum Babylonica, ob

tiones, quas ibi adducit.

Intentum

158쪽

ΤERTIUM SCRIPTUM JUDAEI. 23'

Intentum Nehemiae erat populum ad exactam poenitentiam suadere, dc Dei comminationes, quarum effectum experiebatur, di absolutam misericordiam, si resipisceret, os oculos Proponebat. An hoc obstabat, quod haec majori, & erude-jiori captivitati non convenirent e Nee credere posset, ut dixi, Nehemias , in ea captivitate omnia, vel praecipua in legis maledictionibus contenta, fuisse executa: quia populus non adeo relegatus suit , ut ad extrema terrae diceretur disipersus, sed solum in proximas regiones captivus ductu . Sed hie respondet Doctissimus Uir, quod haee sunt hyperbolica: Tamen idem dixerat Deus absque hyperbole Cap. xxx. vers. sq. Nam diasperget to Dominus In omnes populos ab extremitate terra usquaad alteram ) extremisatem ejus: dc eum talem dispersionem in hae captivitate vere realiter, de sine hyperbole periclitemur, Iluare ea verbi hyperbolica censebimus t Non talis suit dispe io Babylonica , neque ita miserabilis, & populo extreme m lesia : quippe quoad religionem libertate gaudebant, neque ad extraneos ritus, nisi rarissime suere coacti: in suis Synagogis degebant, ut hoe tempore ; Ac in captivitate abseluta, quam Deus nobis comminatur, oppositum praedicitur: ut semissDIA MIenis, quos non noveras tu, aut majores tuἰ, Istris, orat Idibus. Nunquam Israel in Babylonica captivitate idolol triae crimen commisisse legitur e, neque de eo ab Esdra, aut Nehemia accusatur; potius ex hoe dumtaxat vitio rediit emendatus , Non ergo ibi Deos ex ligno, dc lapide adoravit: Maxime postea plurimi in Christianismum ingressi pristina idololatria infecti fuere, & adhue inficiuntur, originis, & patriae logis penitus obliti: Hi sunt Dii alieni quos maiores non cognoverant : quippe Caldaeorum, dc Persarum Deos Israel. & n stri majores haudquaquam ignoraverant; maxime novos, re centes, quos Christianismus sibi adinvenit. Neque in aliis, quas inhabitant per totum mundum, regionibus idololatriam invenient, in quam misere impingant, nisi Clitis ianismum amplectantur, in quo Deos ex ligno, ex lapide, ex farina, de vino adorare cogantur. De hae igitur captivitate sacrum Or

culum intelligi oportet, non de illa in qua id Israeli minime

contigit. In hae civitate sertur, quod in via vitulina i ope ecclesiam de sancta Capella , aliqui Judaei hostiam conseoatam obtinuere , quam in aquam serventem indiderunt, de tanta sanguinis cm ia promanavit, ut per ostium egrediens ad plateam usque emuxerit: Qus vise, hostiam collocarunt & pro miraculo id templum constructum fuit. Judaei eapti aliqui fuerunt comis busti: Plurimi, ut perieulum evaderent, Christianismum amplexi. Haec historia legitur in breviario Amsielodamensi . ubi hujus

159쪽

εω ΤERTIUM SCRIPTUM IUDAEI.

huius miraeuli fit commemoratio. Simile etiam in mira Iohostiae Braceiensis. Similiter Matriit , ubi Judaei accusati quod Christi imaginem verberaverant, eamque ipsos alloc tam: Si sum Deus vester quare me verberatis e Quod aliqui in tormentis eonfessi ad triremes damnati, alii, qui negarunt, vivi eoncremati, de templum ibi Christi ab iniuriis titulo conminum. Huie spectaculo ego fili praesens, nee talia passi fit

rant in Babylonia ut adorarent Deos ex lapide. Praeterea extremas afflictiones Deus eo tempore adventuras praedixit, quas ruferre non opus est, & populus Babylonis nunquam expertus: Sed ibi pacisce vivebat, domus construebat. ει videas plantabat, iuxta Hieremiae vaticinium: Legem servabat rPropheras habebat: suis bonis fruebatur: δc cum tempore Ηasteri regis in periculo versarentur Judaei statim mira cillo se scr--vati fuere, & totum malum in inimicos detortum , de quod mirabilius, per Judaeorum manus executa vindicta. Profecto non adeo extremos labores tune patiebantur . siquidem obtenta redeundi in patriam permissione, maluerunt in iis provinciis manere, & per alias quamplurimas spargi, quam in terram Xenaham reὸire: Evidens signi im , quoὸ ibi non experiebantur quod Dominus dixerat: Et is gentibus istis non requiesces . nee His quies planta pedis tuἰ: Sed dabis Αἱ Domlaus albi cor tro ἰdum , ι, maerorem animἰ: Erisque visa tua sussens tibἱ e re-eIone, pavebssique dis , nocte : Mane dices, quis dabit nouem: is nocte, quis mihi dabis diem, pra cordis pa-reeprauso oeulorum tuorum, quod videbis. Si haec periclitarentur, satis liberi, & laeti in patriam redirent ; sed sciebant omnia , Ac his deteriora aliquando populo Israelis eventura: Ideo eam

Iibertatis umbram sere omnes contempsere, & redire noluerunt, praeter paucos : Ex quibus quod in 'pium in navibus et tri rediissent, non novimus, cum aperte futurum praedi- .eret ir in saero textu : Et deducet te Domisus is tum lanavibus pone H venatis Inimicis voris is servos, ameEras,'non erit emptor. Hoc quidem in Babylonica non con .

tigit; red post reditum tempore regum Graeciae, & AEgypti: tandem in Vespasiani, di Titi captivitate. Si igitur haec omnia, ut a Deo praedicta, experimur in hae, quare ad aliam praecedentem raptivitatem reeurremus e Quam longum seret Doeti L. simo Viro referre, quae iste populus in diversis regionibus, praecipue Europa, passus filiis quam iuxta divini verbi lit ram, quin aliquid, neque ad minimum desererit 'Neque textus verba de eaptivivitate Babyloniea intelligi patiuntur: in quibus asserit Dominus Quod eum convergus fueruaέ Dominim Deum tuum, auscultatibus voci ejus, secundion omnia

160쪽

TERTIUM SCRIPTUM IUDAEI. I I

ex tota anima tuae reducet te Dominus, die. Erat ergo con

ditio necessaria, quam Deus ab Israele exigebat, ut eius miser retur, di a gentibus redimeret, quod vera poenitentia resipist ret, & ad eum converteretur. Tune quaero a Doctissimo Viaro, an Israel in captivitate Babylonica tali poenitentia eo- punctus fuerit i an omnia quae Deus praeceperat obediens fec rit, an sanctus, dc ejus voci toto corde, di anima auscultans, misericordiam, di redemptionem impetraverit ρ Ηoe asserere nequit, cum oppositum ex sacra, & humana historia evide ter probetur. Non legimus, quod in ea captivitate populus

ad Deum clamaverit, ut in AEgypto , di aliis affictionibus tempore Judicum. Uerum quidem est, quod ab idololatriae erimine abstinuit; sed alia plurima contra divinam legem tunc

ilia, evidenter constat, ut mox probabimus. Maior pars populi Dei misericordiam eontempsit. Et inter gentes vivere maluerunt, quam in sancta patria, futuris laboribus perterriti, sacrum templum, dc caerificia minime qua rentes. At qui cum Esdra venerant, non magis iusti, sed diversis peccatis contaminati, adeo ut sanctus Propheta publice populi peccata lugeret ; praesertim de illicitis connubiis eum alienigenis. Postea Nehemias, quamvis populum ad poenia tentiam adduceret, atque de Lege servanda foedus innovaverit , enormia peccata, quae tunc committebantur, detestatur,

de de Legis praevaricatione populum , de principaliores, redar ' guit, dc criminatur: qui Dei Sabbatha publice praevaricaba tur: torcularia eo die calcabant, de alia servilia opera exercebant. Non ergo sancti, neque poenitentia digna compunctit redempti fuerunt. Sed quae facinora contra Deum; δc homines fluenti tempore populus ille non perpetravit e homicidia,' incestus, latrocinia, tyrannidem, sacrilegia , odia, eontentiones : Haee vulgarissima fuerunt in populo, sacerdotibus,' atque principibus : adeo ut tempore Antiochi publica ab eos idololatriae gymnasia postularent, oc plurimi praeputium recludere , aut restituere conabantur ut circumcisionem velare posseat. Tandem schismatica templa contra Dei praeceptum ere-l xere, quorum unum plusquam per trecentos annos duravit.

Postea haereses exortae, quibus populus a tota Legis observa tia tacite dissuadebatur , animae immortalitate , atque vita aeverna penitus negata ; &, si vobis crederemiis, detestabile Deum humanarum necandi crimen. Auscultaverant ergo voci Dei Babyloniae, ut Deus suum verbum adimplens eos ex omnibus populis eolligeret, & eorum , dc seminis cor

da circumciti et in vivereti me non fatebitur Doctissimus

Vir. ι

SEARCH

MENU NAVIGATION